De grensovergang bij Rafah, in het zuiden van de Gazastrook, gaat morgen weer open voor Palestijnen. Dat meldt Cogat, het onderdeel van het Israëlische leger dat zich bezighoudt met humanitaire zaken, in een verklaring op sociale media.

Deze week werd aangekondigd dat de grens vandaag weer open zou gaan, maar volgens Israël wordt de zondag gebruikt voor een test om te kijken of de grensovergang goed functioneert.

Een woordvoerder van het Israëlische leger zegt dat er vandaag wel al zo'n vijftig Palestijnen zullen worden 'verwerkt' bij de grensovergang, zodat ze morgen richting Egypte kunnen. Het gaat om mensen die dringend medische zorg nodig hebben. De lijst met namen is opgesteld door de Egyptische overheid en goedgekeurd door Israël, zo melden overheidsbronnen uit beide landen.

Vanaf morgen mogen er dagelijks maximaal 200 mensen Gaza mogen verlaten: zieke mensen en hun begeleiders. Naar schatting vijftig mensen zullen Gaza binnenkomen voor familiebezoek of om er weer te gaan wonen, is de verwachting.

Palestijnse gezondheidsbeambten schatten in dat er zo'n 20.000 patiënten dringend medische hulp buiten Gaza nodig hebben. In het tempo dat Israël nu voor ogen heeft, gaat het dus maanden duren voordat zij allemaal Gaza hebben kunnen verlaten.

De heropening van de voor Palestijnen cruciale grensovergang, die sinds mei 2024 gesloten was, is een van de belangrijke punten uit het omstreden twintigpuntenplan dat de Amerikaanse president Trump afgelopen najaar lanceerde.

Sinds de wapenstilstand officieel van kracht werd, in oktober, vallen er nog dagelijks doden als gevolg van Israëlisch geweld. Dit heeft echter nog niet geleid tot een verbreking van het akkoord tussen Hamas en Israël.

Bij aanvallen van militanten in Zuidwest-Pakistan en daaropvolgende acties van ordetroepen zijn volgens de autoriteiten bijna 200 mensen om het leven gekomen.

Volgens het Pakistaanse leger werden bij aanvallen door gewapende strijders in Beloetsjistan 33 mensen gedood: achttien burgers en vijftien agenten en militairen. Het leger spreekt van zelfmoordaanslagen en vuurwapengeweld door terroristen.

De separatisten van het Beloetsjistan Bevrijdingsleger (BLA) claimen veel meer leden van de veiligheidsdiensten te hebben gedood, namelijk 84. Het leger zegt dat er bij tegenaanvallen zeker 145 militanten zijn gedood.

Gelijktijdige aanvallen

Gisteren werden onder meer treinrails vernietigd, waardoor treinen van en naar de provincie niet konden rijden. In de provinciehoofdstad werden nagenoeg tegelijkertijd twee politieagenten omgebracht met een granaat.

Vervolgens vielen tientallen militanten een gevangenis aan en deden anderen elders een poging om een legerhoofdkwartier te bestormen. Dat mislukte.

Pakistan zegt dat de militanten gesteund worden door India, maar dat land ontkent iedere betrokkenheid.

Donderdag werden in dezelfde provincie ook al 41 militanten gedood. Twee schuilplaatsen waar zij verbleven werden toen bestormd. Volgens het Pakistaanse leger was die bestorming onderdeel van een 'zuiveringsoperatie'.

Meer autonomie

Beloetsjistan is de armste en grootste provincie van het land, en kent al tientallen jaren van opstand. De separatisten van het BLA eisen met name meer autonomie en een groter aandeel van de grondstoffen van Pakistan.

De aanpak van het Pakistaanse leger om BLA te bestrijden, stuit al jaren op kritiek. Volgens de Verenigde Naties worden regelmatig mensen opgepakt die vervolgens verdwijnen. Daarnaast zouden vreedzame demonstranten worden gemarteld en gedood.

Het BLA is een verboden organisatie in Pakistan en is door de Verenigde Staten gemarkeerd als terroristische organisatie.

Het bouwen van een carnavalswagen wordt steeds duurder. De energiekosten stijgen, net als de kosten voor het materiaal en de verzekering. Gemeenten springen steeds vaker financieel bij, om te voorkomen dat wagenbouwers afhaken en de carnavalscultuur verloren gaat.

De Limburgse gemeenten Roermond, Roerdalen, Maasgouw en Beesel, de Gelderse gemeente Berg en Dal en de Brabantse gemeente Bladel trekken geld uit voor bouwers van carnavalswagens. Ook onderzoekt de provincie Limburg of het mogelijk is om geld beschikbaar te stellen. Voor carnaval dit jaar gaat dat niet meer lukken, maar mogelijk wel volgend jaar.

In Beesel is de subsidie dit jaar nieuw. Carnavalsgroepen krijgen maximaal 200 euro per gemotoriseerd voertuig als ze meedoen aan een optocht in de gemeente.

Tijl Peeters van carnavalsgroep De Prutsers is er blij mee. De laatste jaren kostte de wagen steeds zo'n 3500 euro. De groep heeft wel sponsoren, maar alle vrienden moeten zelf zo'n 70 euro bijleggen. "Met de subsidie kunnen we de verzekeringskosten gelukkig deels dekken", zegt Peeters.

Duurder en meer regels

De Prutsers zijn druk bezig met het schilderwerk, het frame en de bekleding van hun wagen. Over een aantal weken willen ze meelopen in de optochten van Beesel en Swalmen.

Maar daarvoor moeten ze hun praalwagen eerst verzekeren, en niet één keer, maar voor iedere optocht apart. Om mee te doen in Beesel betalen ze 215 euro aan verzekeraar de Vereende, een van de weinige verzekeraars die een verzekering aanbiedt voor praalwagens. Voor de optocht in Swalmen zijn De Prutsers zo'n 150 euro kwijt omdat hier een collectieve verzekering is.

De kosten van de verzekering zijn flink gestegen in de afgelopen jaren, zegt Bert Sonneveld van de Vereende. Sinds 2020 is de premie met zo'n 19 procent omhooggegaan. Deels komt dat volgens hem door de inflatie, deels doordat de kosten per letselschade zijn gestegen.

Ook zijn de regels vanuit de verzekeraars een aantal jaar geleden aangescherpt. Zo moet een carnavalswagen een stevig hek hebben van ten minste 1,20 meter hoog. Ook mogen er maximaal twintig mensen op het voertuig staan.

"Dit jaar zijn we met 24 man", zegt Peeters van De Prutsers. "Als we willen voldoen aan de regels, moeten er dus verplicht mensen naast de wagen lopen."

Niet meer 'even' meedoen

Die kosten en regels maken het steeds lastiger om 'even' mee te doen aan een carnavalsoptocht, zegt John Timmermans van de Bond Carnavalsverenigingen in Limburg. "Hier in Limburg zie je dat wagenbouwers soms afhaken. In plaats daarvan doen ze dan mee als loopgroep met een handkar."

Hij vindt dat zonde. "Op deze manier verdwijnt een stukje cultuur. Dat wordt hier onder de rivieren als een gemis ervaren, want samen een carnavalswagen bouwen zorgt voor sociale verbinding."

Ook Linda van den Beucken, wethouder van de gemeente Beesel, vindt het behoud van de carnavalswagens belangrijk. "Het wordt hier met de paplepel ingegoten: als kind plak je propjes crêpepapier op de wagen, later ga je zelf wagens bouwen. Het creëert gemeenschappen, er ontstaan vriendschappen en verbinding onderling."

De gemeente Beesel hoopt met de subsidieregeling bij te dragen aan de toekomst van de traditie. Van den Beucken vindt het niet zonde van het gemeenschapsgeld. "Bijna iedereen hier in de regio die bijdraagt aan dat gemeenschapsgeld, zal zeggen dat dit iedere euro waard is. Vastelaovend vieren zit hier in het bloed."