Het Israëlische leger meldt dat zo'n 71.000 Palestijnen bij de oorlog in Gaza zijn gedood. Daarmee heeft het leger de aantallen van de Palestijnse gezondheidsautoriteiten in de Gazastrook voor het eerst bevestigd, schrijven Israëlische media.

Bij die aantallen worden de mensen die onder het puin liggen, volgens het ministerie van Volksgezondheid zeker 9000, niet meegeteld. Ook telt het leger alleen de Palestijnen mee die als direct gevolg van Israëlische aanvallen om het leven zijn gekomen.

Volgens de Israëlische krant Haaretz wil het leger nog nagaan hoeveel van de gedode Palestijnen burgers of militanten waren. Een intern databestand van het Israëlische leger suggereerde vorig jaar dat meer dan 80 procent van de doden in de Gazastrook burgers waren.

Correspondent Israël en de Palestijnse Gebieden Nasrah Habiballah:

Het is opvallend dat Israël nu voor het eerst cijfers van het Palestijnse ministerie van Gezondheid erkent. Hoewel veel internationale organisaties en onderzoekers aangaven dat de cijfers betrouwbaar zijn, bleef Israël ze in twijfel trekken. De cijfers werden weggezet als onbetrouwbaar of propaganda van Hamas.

Volgens recente cijfers van de VN-hulporganisatie OCHA zijn sinds 7 oktober 2023 tot en met vorige week vrijdag 71.654 Palestijnen in Gaza gedood. Meer dan de helft, ruim 37.000, zijn vrouwen, kinderen en ouderen.

Verschillende onderzoeksinstituten melden dat het werkelijke aantal doden in Gaza waarschijnlijk nog hoger ligt, mogelijk zelfs boven de 100.000.

Ook zijn volgens OCHA 421 Palestijnen, van wie 113 kinderen, overleden door hongersnood als gevolg van de Israëlische blokkade. Israël acht die cijfers niet betrouwbaar. Het leger zegt dat mensen die omkwamen door verhongering al voor de oorlog ziek waren.

Het Israëlische leger heeft nog geen officiële cijfers daarover bekendgemaakt. Naar verwachting zal Israël op 12 maart gegevens daarover verstrekken aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.

Lichamen overgedragen

Sinds vorig jaar oktober geldt een wapenstilstand tussen Hamas en Israël. Voor iedere gijzelaar die werd vrijgelaten zou Israël de lichamen van vijftien lichamen van Palestijnen vrijgeven.

In overeenstemming met de overeenkomst heeft Hamas nu alle laatste 20 levende gijzelaars laten gaan, en de lichamen van 28 overledenen overgedragen. Israël heeft in ruil ruim 1800 Palestijnse gevangenen vrijgelaten en 360 lichamen van Palestijnen vrijgegeven.

Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) meldt vandaag dat de lichamen van vijftien Palestijnen door Israël zijn overgedragen. "Hiermee is een einde gekomen aan een maandenlange operatie die families heeft herenigd en de uitvoering van de overeenkomst van het staakt-het-vuren heeft ondersteund", meldt de organisatie in een verklaring.

Rusland en Oekraïne hebben opnieuw lichamen van gesneuvelde militairen uitgewisseld, zodat ze in hun eigen land kunnen worden begraven. Dat is bekendgemaakt door beide landen. Rusland droeg de lichamen van ongeveer duizend Oekraïense militairen over. Tegelijkertijd kreeg Moskou de lichamen van 38 gesneuvelde Russen van Oekraïne.

Op beelden op de Telegram-kanalen van het Oekraïense coördinatiecentrum voor gevangenenruil en van Kremlin-adviseur Vladimir Medinski is de overdracht te zien. Op een met sneeuw bedekt terrein lopen medewerkers van het Rode Kruis in beschermende pakken naast geparkeerde koelwagens, waar de lichamen in liggen. Experts gaan de komende maanden proberen om de stoffelijke resten te identificeren, om de lichamen daarna over te dragen aan de nabestaanden.

In november 2025 was er voor het laatst een grote overdracht van gesneuvelde militairen tussen beide landen.

Onlangs kwam een vooraanstaande internationale denktank met een nieuwe schatting van het aantal slachtoffers van de oorlog sinds februari 2022, toen Rusland Oekraïne plotseling binnenviel. Volgens het rapport van het Center for Strategic and International Studies zijn sindsdien ongeveer 1,2 miljoen Russische soldaten gedood, gewond of vermist geraakt.

Aan de kant van Oekraïne zijn in die vier jaar volgens de denktank tussen de 500.000 en 600.000 militairen gedood, gewond of vermist geraakt.

Ondertussen gaan de Russische aanvallen op Oekraïne door. In de regio Zaporizja kwamen vannacht drie burgers om bij een droneaanval, zeggen de Oekraïense autoriteiten.

Hier is de schade van een andere aanval te zien, gisteren in de plaats Bilohorodka :

Voor Iran en zijn buurlanden voelt de dreiging van een nieuwe oorlog steeds dichterbij. Terwijl de Amerikaanse militaire druk toeneemt en leiders elkaar openlijk waarschuwen, groeit de angst dat de regio opnieuw op de rand van een grote oorlog balanceert, een escalatie die het Midden-Oosten jarenlang kan destabiliseren.

De Iraanse strijdkrachten zijn "volledig voorbereid op elk militair scenario", zo liet de Islamitische Revolutionaire Garde weten. Volgens een woordvoerder liggen er gedetailleerde plannen klaar om te reageren op vijandige stappen van tegenstanders, vooral de VS.

Tegelijkertijd zegt Iran dat de onderhandelingen over het nucleaire programma mogelijk blijven zolang ze gebaseerd zijn op "wederzijds respect". De Iraanse missie bij de VN waarschuwde dat het land zich "als nooit tevoren" zal verdedigen.

Zichtbare militaire voorbereidingen

De Amerikaanse president Trump stelde dat "de tijd opraakt" voor een nucleair akkoord en sprak over een grote Amerikaanse vloot die snel richting de regio beweegt. Volgens hem staat die klaar om indien nodig "met snelheid en geweld" op te treden.

Open-source analyse en satellietbeelden laten een duidelijke toename zien van Amerikaanse militaire aanwezigheid. Extra gevechtsvliegtuigen zijn ingezet in Jordanië, en er is meer luchtverkeer richting bases in Jordanië, Qatar en het koraalatol Diego Garcia.

Ook een Amerikaans vliegdekschip en een begeleidende Strike Group is actief aan het oefenen in de Arabische Zee. Een tweede vliegdekschip zou onderweg zijn naar het Midden-Oosten en recente transportvluchten van raketverdedigingssystemen en speciale reddings- en inlichtingenmiddelen wijzen op voorbereiding op een mogelijke aanval.

De Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken zei deze week dat het Iraanse regime "waarschijnlijk zwakker is dan ooit", onder meer door de economische problemen en dodelijke protesten van de afgelopen weken.

Angst en onzekerheid in Iran

Een Iraanse ooggetuige in Teheran, die anoniem wil blijven, beschrijft tegenover de NOS een gespannen sfeer in de stad. "Op straat oogt alles min of meer normaal, met een zware aanwezigheid van gewapende veiligheidstroepen, maar mensen rouwen en zijn gespannen. Ze volgen het nieuws over een mogelijke aanval heel nauw en praten er veel over."

Eigenlijk is er bijna elke week wel een verwachting geweest dat er een aanval komt, zegt de Iraniër. "Sommigen verwelkomen dat uit woede richting de regering, terwijl anderen bang zijn voor alles wat er kan misgaan in het geval van een langdurige oorlog."

Volgens de inwoner klinkt 's avonds soms protest vanuit woonwijken. "Af en toe roepen mensen 's avonds leuzen tegen het regime vanaf hun daken en uit hun ramen. Dat is al meerdere keren gebeurd sinds de massamoorden", zegt de inwoner.

Overleg tussen VS en bondgenoten

Volgens Amerikaanse media voert de VS deze week intensief overleg met Israël en Saudi-Arabië over Iran.

Israëlische functionarissen zouden in Washington inlichtingen hebben gedeeld over mogelijke doelen, terwijl Saudi-Arabië berichten zou hebben doorgegeven tussen Washington en Teheran om juist spanningen te verminderen. Saudi-Arabië en andere Golfstaten willen ook niet dat hun luchtruim wordt gebruikt voor een aanval.

Amerikaanse functionarissen zeggen dat Trump nog geen definitieve beslissing heeft genomen, maar dat er snel een nieuw beslismoment kan komen.

Onzeker hoe conflict zou verlopen

Mocht Washington besluiten tot een aanval, dan denken analisten in de Golfregio dat het in eerste instantie kan gaan om gerichte luchtaanvallen op nucleaire installaties, raketbases en militaire infrastructuur. Maar ervaringen in landen als Irak en Libië maken duidelijk dat snelle militaire successen niet automatisch leiden tot politieke stabiliteit.

Zelfs als het Iraanse regime militair overeind blijft, kan een aanval druk zetten op het beleid van Teheran, bijvoorbeeld rond nucleaire activiteiten of steun aan gewapende groepen in de regio. Tegelijk blijkt de Iraanse machtsstructuur al decennia bestand tegen hoge externe druk.

Een ander scenario is dat een aanval juist leidt tot chaos binnen Iran, waarbij veiligheidsdiensten of militairen de macht overnemen. In het slechtste geval kan dat uitmonden in langdurige instabiliteit of zelfs burgeroorlog, iets waar buurlanden grote zorgen over hebben.

Vrijwel zeker lijkt dat Iran bij een aanval zal proberen terug te slaan. Dat kan via raketten of drones op Amerikaanse bases of regionale infrastructuur. Ook blijft er vrees voor verstoring van de scheepvaart in de Straat van Hormuz, een cruciale route voor olie en gas. Zelfs beperkte verstoringen kunnen wereldwijd economische gevolgen hebben.

Diplomatie nog niet van tafel

Iran zegt open te blijven staan voor een nucleair akkoord zonder druk of dreigementen. Maar zolang de militaire opbouw doorgaat en de retoriek verhardt, groeit onder diplomaten en analisten de vrees dat één incident of misrekening genoeg kan zijn om een conflict te laten escaleren, met gevolgen die ver buiten de regio voelbaar zijn.