De 15-jarige Zakaria die eind januari in België in brand werd gestoken, is uit het ziekenhuis. De jongen werd in de Brusselse gemeente Anderlecht in brand gestoken bij een ruzie tussen twee groepen jongeren.

Drie minderjarigen die kort daarna werden opgepakt, zitten vast in een gesloten jeugdinstelling. Ze moeten terechtstaan voor poging tot moord.

Het geweld tussen de twee vriendengroepen ging volgens Zakaria om een wraakactie. Maanden eerder werd hij in een riool gestopt. Hij kon niet meer weg en moest door de riolering lopen om er verderop uit te kunnen. "Daarmee is het eigenlijk gestart", zegt Zakaria tegen de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws.

Het leidde bij een confrontatie met de groep die dat op zijn geweten had tot een vechtpartij op 30 januari 's middags, toen die jongens hem uitlachen over het rioolincident. Diezelfde avond ontstond opnieuw een vechtpartij. "Zij waren met negen of tien, wij met vijf."

Week in coma

Er werd volgens Zakaria zeker vijf minuten op hem in getrapt, waarna hij werd overgoten met benzine. Hij had niet verwacht dat hij ook daadwerkelijk in brand zou worden gezet. Toen dat toch gebeurde, sprong hij in het water, waar hij door twee vrienden uit werd gehaald voordat de ambulance arriveerde. Hij liep zware brandwonden op aan zijn benen, billen, handen en een oor en verkeerde in levensgevaar.

De jongen lag een week in coma in het brandwondencentrum in Neder-Over-Heembeek, onderging meerdere operaties en moest daarna nog drie weken herstellen. Inmiddels kan hij weer zelfstandig lopen en eten, hoewel het nog moeizaam gaat. Vandaag mocht hij naar huis, maar hij moet om de twee dagen terug om het verband te laten vervangen.

"De pijn is draagbaar", zegt hij tegen de krant. "Dat was in het begin wel anders. Toen wist ik niet waar ik het had van de pijn." Een van zijn vrienden heeft hem bezocht in het brandwondencentrum. "Ik ben hem heel dankbaar. Dat weerzien was best emotioneel. Ik besef wel dat ik dood had kunnen zijn."

Zakaria vertelt aan de Vlaamse omroep VRT hoe het met hem gaat en hoe het geweld tussen de groepen jongeren uit de hand liep:

De populariteit van 'fysieke' muziek zet door. Nederlanders gaven vorig jaar opnieuw meer uit aan langspeelplaten. De omzet van vinyl steeg met 21 procent ten opzichte van een jaar eerder, tot 45 miljoen euro. Ook de verkoop van cd's zat in de lift.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van NVPI, de brancheorganisatie van de film- en muziekindustrie. In totaal steeg de omzet in de Nederlandse muziekindustrie met 10 procent naar 367 miljoen euro. Streamingplatforms zoals Spotify, Apple Music, Tidal en Deezer waren verantwoordelijk voor 82 procent van die omzet.

Yves Berendse

Nederlandse artiesten deden het opnieuw goed. Van de top 10 van bestverkochte singles kwam de helft van eigen bodem, zoals Beetje van Mij van Antoon, ZAAZAA van Frenna en Terug in de Tijd van Yves Berendse. Roxy Dekker spant de kroon met het bestverkochte album vorig jaar, Mama I Made It.

De groei van het aandeel vinyl en cd's is goed voor de Nederlandse muziekindustrie, zegt Eva de Vroome, woordvoerder van NVPI. Maar die groei betekent niet alles.

"Het overgrote deel van de omzet komt uit streaming, en de groei bij streaming komt met name van streams van luisteraars zonder betaald abonnement", aldus De Vroome. "En die streams leveren een stuk minder op voor een artiest en label."

Uit de cijfers blijkt dat het aantal streams met een betaald account vorig jaar is gestegen met slechts 2 procent. "Daar zit nog ruimte voor groei. Muziek mag nog iets meer op waarde worden geschat." Gemiddeld leveren 1 miljoen streams op Spotify omgerekend voor een artiest tussen de 3000 en 4000 euro bruto op.

Billie Ellish

Vorig jaar bleek uit de Muziekmonitor van NVPI al dat met name jongeren teruggrijpen naar fysieke muziek. 15- tot 17-jarigen kochten het vaakst platen of cd's: 28 procent gaf daar geld aan uit, een stuk hoger dan het gemiddelde van alle bevolkingsgroepen van 19 procent. Ook platenwinkels zien hun clientèle verjongen.

"De interesse voor vinyl groeit door", zegt De Vroome. "Dat is goed nieuws voor artiesten en labels, die daarmee extra inkomsten krijgen." Een langspeelplaat is namelijk een stuk duurder dan een album luisteren op Spotify. Voor 15 tot 20 euro kan je onbeperkt muziek luisteren op Spotify, voor één album ben je zo tussen de 20 en 40 euro kwijt.

Volgens De Vroome kopen muziekliefhebbers vinyl om verschillende redenen. "Zo vinden ze fijn om iets in handen te hebben, de beleving is anders en het geluid wordt vaak als mooier ervaren", zegt ze. "En als je groot fan bent van bijvoorbeeld Billie Ellish, ben je bereid om veel geld neer te zeggen voor haar concert, maar ook voor haar muziek."

Of jongeren naast nieuwe muziek ook tweedehands platen kopen, wil NVPI nog onderzoeken. "Maar het laat wel zien dat mensen op verschillende manieren muziek willen beleven, ze willen niet afhankelijk zijn van één vorm", zegt ze.

De vinylbeleving past ook bij de trend dat jongeren, tegen de stroom van digitalisering in, behoefte hebben aan tastbare producten zoals boeken en analoge camera's.

Kunstmatige intelligentie

Een heikel punt voor de muziekindustrie is de invloed van AI (kunstmatige intelligentie). De Vroome noemt dat een dreiging. "Muziek die door AI wordt gegenereerd en bij het aanbod komt op streamingdiensten, gaat ten koste van inkomsten die artiesten en labels daarvoor krijgen."

Ook streamingfraude komt steeds vaker voor. Daarbij wordt het aantal streams op platforms kunstmatig opgekrikt met behulp van AI-bots, zodat meer inkomsten worden gegenereerd. "De opkomst en verbetering van AI heeft streamingfraude verder een impuls gegeven." Labels en platforms werken steeds vaker samen om dat tegen te gaan.

Dat Nederlandse artiesten het zo goed doen, is niet nieuw, zegt De Vroome. In de afgelopen drie jaar zaten bij de bestverkochte singles en albums al veel Nederlandse artiesten, en die groei zet zich door.

Er is daar niet één oorzaak voor te noemen, zegt ze. "Ik denk dat in deze onzekere tijden in de wereld mensen iets meer naar binnen zijn gericht, en een lokaal product zoeken. Dat zie ik ook terug bij labels, die inzetten op een lokaal product. "Dat zorgt mogelijk voor meer verbintenis."

Ook denkt ze dat talentshows waarin Nederlandse artiesten zijn doorgebroken, mogelijk hebben bijgedragen aan de populariteit van Nederlandse muziek. Dat is een ontwikkeling die al langer gaande is.

Ook de invloed van sociale media zoals TikTok is steeds belangrijker, waar muziek zich razendsnel verspreidt en viral raakt, zoals het studentenlied Lotje.

De snel stijgende gasprijs van de laatste dagen kan bij consumenten herinneringen oproepen aan de energiecrisis van vier jaar geleden. Toen was het de inval in Oekraïne en het stoppen met Russisch gas. Nu is het een oorlog in het Midden-Oosten. We zijn nog lang niet op punt van toen, maar er is duidelijk wel iets aan de hand.

Consumenten leggen hun vragen neer bij energieleveranciers. Ze willen weten wat de huidige situatie voor hen betekent.

Waardoor wordt de stijging van de gasprijs veroorzaakt?

Dat heeft alles te maken met de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran. Iran reageerde door de Straat van Hormuz af te sluiten. Via die zeeroute wordt veel vloeibaar gas (lng) verscheept, maar nu dus niet.

De geblokkeerde Straat van Hormuz uitgelegd:

De blokkade van de zeeroute leidt wereldwijd tot zorgen over de beschikbaarheid van gas. "Nederland is zelf niet heel afhankelijk van gas uit het Midden-Oosten, maar in Azië zijn ze dat wel", vertelt energie-expert Martien Visser.

De prijs van gas gaat nu dus omhoog, onder meer vanwege Aziatische landen die op hetzelfde gas azen als Nederland, zoals gas uit de Verenigde Staten. "Europa en Azië worden als het ware uit elkaar gespeeld om hoger te bieden", zegt Visser. "Zo werkt de markt."

Hoe hoog is de stijging eigenlijk?

Vergeleken met 2022 vallen de energieprijzen tot nu toe mee. Op het hoogtepunt kwam de gasprijs destijds uit boven de 300 euro per megawattuur. De prijs van nu is een stuk lager, maar komt wel ruim boven de 55 euro uit. Eind 2025 schommelde de prijs nog rond de 30 euro.

De prijsstijging van gas schiet omhoog, maar het valt mee in vergelijking met 2022:

"Het valt niet te voorspellen wat de prijzen gaan doen", zegt Vattenfall. De energiemaatschappij bevestigt aan de NOS dat ze deels is gestopt met het aanbieden van vaste contracten. Dat is niet gek, zegt expert Visser. "Dat heeft te maken met onvoorspelbaarheid op de markt." Er is een te groot risico dat leveranciers hun beloftes niet kunnen waarmaken.

Welke vragen stellen consumenten?

Veel energieleveranciers worden overspoeld met vragen. "We krijgen inderdaad meer vragen bij de klantenservice", zegt Eneco. Bij Essent spreken ze van twee keer zo veel belletjes als normaal: "En vandaag komt daar naar verwachting nog een verdubbeling bovenop", zegt een woordvoerder.

Bij Vattenfall spreken ze van "een forse toename". "Mensen willen weten of de situatie gevolgen heeft voor hun rekening."

Mensen willen bijvoorbeeld weten wat een nieuw vast contract voor hen zou betekenen. Mensen weten dan beter hoeveel ze gaan betalen, "maar als je dat nu afsluit, betaal je waarschijnlijk meer dan als je dat twee weken geleden had gedaan", zegt energie-expert Visser.

Hoe gaat het nu verder?

De gasvoorraad is met minder dan 11 procent nog nooit zo laag geweest. "De verwachting is heel lang geweest dat er deze zomer veel vloeibaar gas beschikbaar zou zijn", zegt energie-expert Martien Visser. "Daarom hebben grote energiebedrijven het aanvullen van de gasvoorraad uitgesteld." De voorraad weer aanvullen kan, als de gasprijs hoog blijft of nog verder stijgt, wel duurder uitpakken.

Wel benadrukt hij dat we het voorlopig nog wel redden met de gasvoorraden. "Dat heeft te maken met het warmere weer", zegt Visser. "Wel is het belangrijk dat de gasvoorraad tegen het einde van de zomer voldoende gevuld is, zodat we de winter doorkomen."

Verschil vast, variabel, dynamisch

Als je een vast contract neemt voor een bepaalde periode (vaak 1, 2 of 3 jaar) dan heb je die hele periode dezelfde energietarieven. Als ondertussen de variabele tarieven stijgen en hoger zijn dan die van je vaste contract dan heb je dus geluk. Als ze dalen dan heb je pech, want dan betaal je meer dan met een variabel contract. Je kan een vast contract niet zomaar voortijdig opzeggen. Je moet dan namelijk eerst betalen voor het financiële verlies dat je leverancier lijdt.

Bij een variabel contract kunnen energiebedrijven de tarieven aanpassen. Meestal doen ze dit twee keer per jaar, op 1 januari en 1 juli. Ze moeten dat minstens 30 dagen van tevoren doorgeven. Je kan een variabel contract altijd kosteloos opzeggen en overstappen naar een andere leverancier.

Bij een dynamisch contract verandert de prijs voortdurend, iedere dag of zelfs ieder uur. Meestal kun je een dag van tevoren zien hoe laat welke prijs geldt. Het is dan extra aantrekkelijk om op bepaalde tijden veel of juist weinig elektriciteit te gebruiken. Je draait bijvoorbeeld een wasje of laad je elektrische auto op als er veel zon is, zonnepanelen veel leveren en daardoor de elektriciteitsprijs laag is. Ook een dynamisch contract kun je altijd kosteloos opzeggen.