In 2024 overleden 378 mensen van 15 jaar of ouder aan de gevolgen van drugsgebruik. Dat is drie keer zo veel als in 2014, toen er 123 sterfgevallen door drugs werden geregistreerd, blijkt uit cijfers van de Nationale Drug Monitor van het Trimbos Instituut.

De cijfers gaan alleen over mensen die zijn gestorven aan de directe gevolgen van drugs. Mensen die bijvoorbeeld sterven door het gebruik van een besmette naald, zijn niet in de cijfers meegenomen.

Opioïden

De stijging in het aantal sterfgevallen komt volgens onderzoekers vooral door een toename in het aantal mensen dat overleed aan het gebruik van opioïden en de categorie overige, niet gespecificeerde drugs. Opioïden zijn middelen die verdoven of pijn stillen en erg verslavend zijn, zoals heroïne of methadon en pijnstillers als oxycodon, morfine en fentanyl.

Dat aantal in tien jaar tijd verviervoudigd. Waar er in 2014 nog veertig mensen aan opioïden stierven, nam dat vanaf 2020 toe tot gemiddeld 165 doden per jaar.

Het aantal mensen dat aan heroïne of methadon stierf daalde, terwijl het aantal mensen dat stierf door sterke pijnstillers juist toenam. Dat aantal is sinds 2015 bijna verdubbeld.

Opvallende stijging

Het Trimbos Instituut noemt het opvallend dat het bij een op de drie sterfgevallen door opioïden gaat om een zelfdoding. Dat is meer dan bij andere drugs.

Trimbos-onderzoeker Lisa Davies heeft nog geen verklaring voor de stijging in het aantal sterfgevallen door opioïden en andere middelen. Volgens haar kan het komen doordat sterfgevallen door drugs beter worden geregistreerd, maar kan ook te maken hebben met de toename in opioïden die als medicijn worden gebruikt.

Designerdrugs

Ook zegt de Nationale Drugs Monitor dat er een "opvallende stijging" is in het aantal doden in de categorie "niet-gespecificeerde drugs". Onder deze categorie vallen drugs zonder bekende chemische samenstelling, zoals designerdrugs.

Het kan gaan om variaties van xtc, speed, lsd en kalmerende middelen. Van veel designerdrugs is de moleculaire structuur een klein beetje veranderd, waardoor de Opiumwet wordt omzeild. Het aantal sterfgevallen door deze drugs nam toe tot 135 in 2024.

Over designerdrugs is de laatste tijd veel te doen. Zo onderzoekt het Openbaar Ministerie sterfgevallen die verband houden met de website Funcaps, waar die drugs werden verkocht. Er worden nog 58 sterfgevallen onderzocht die mogelijk een link hadden met de website.

D66 was niet op de hoogte van de onwaarheden op het cv van Van Berkel "in de scherpte zoals dat nu naar buiten is gekomen". Dat zei beoogd premier en D66-leider Jetten nadat D66'er Nathalie van Berkel vandaag liet weten dat ze ook opstapt als Kamerlid.

Gisteren liet ze na onthullingen over fouten op haar cv al weten niet meer beschikbaar te zijn als staatssecretaris. Die fouten kwamen naar buiten door onderzoek van de Volkskrant: op het cv van Van Berkel stonden jarenlang studies die ze niet had afgemaakt of zelfs helemaal niet had gevolgd.

Gisteren zei Jetten nog dat Van Berkel tegen D66 altijd open was geweest over het niet afronden van haar studies. Maar "nieuwe vragen" en een "oppositie die zich ging roeren" leidden ertoe dat Van Berkel na een "goed gezamenlijk gesprek" tot de conclusie kwam dat ze geen staatssecretaris moest worden. Vandaag moest Jetten dus erkennen dat hij en zijn partij niet van alle onwaarheden op het cv op de hoogte waren.

Betere begeleiding?

De carrière van Van Berkel bij de partij is kort te noemen: ze was twee jaar lid en werd deze zomer op plek twee achter Jetten gezet voor de verkiezingen. Dat werd na ledenberaad over de kieslijst de zesde plek, nog altijd hoog voor een nieuwkomer van buitenaf.

Na een paar maanden als Kamerlid werd ze door D66 voorgedragen als staatssecretaris op Financiën. Op vragen of Jetten zich de gang van zaken aantrekt en of D66 Van Berkel beter had moeten begeleiden, zei hij dat het gebeurde "uiteraard nog met elkaar besproken gaat worden".

De procedures voor Kamerleden en kandidaten zijn al verbeterd, maar niemand doet iets foutloos, aldus Jetten. "Daarom is er juist deze week waarin de formateur dit soort gesprekken met kandidaten voert."

Volgens de aanstaande premier zal Van Berkel later zelf nog op haar besluiten ingaan. Een woordvoerder van D66 liet vandaag weten dat het voor Van Berkel "heel moeilijk was geworden om door te gaan als Kamerlid" en dat ze daarom besloot haar zetel op te geven.

Dat betekent doorgaans dat de volgende op de lijst van D66 haar plaats inneemt. Jetten moet nu ook op zoek naar een nieuwe kandidaat voor het kabinet. De tijd dringt, want het plan is om maandag op het bordes te staan.

Politiek verslaggever Eva Wiessing:

"Voor Nathalie van Berkel is het een persoonlijk drama en de vraag is: had D66 dit niet kunnen voorkomen? Door haar beter te screenen en beter te begeleiden. Dat gaan ze intern nog bespreken, zei Jetten. Maar dat de partij hier fouten heeft gemaakt, erkende hij al wel. En zo heeft de kwestie ook D66 zelf beschadigd."

Zowel gisteren als vandaag benadrukte Jetten dat het opstappen van Van Berkel haar "eigen keuze" is. Hij noemt het vandaag met "alles wat er speelde" ook "een logische uitkomst". In antwoorden op vragen van journalisten had hij het evenwel over "knopen die gezamenlijk" waren doorgehakt.

Jetten toonde in elk geval veel begrip voor het besluit van Van Berkel om zich nu helemaal terug te trekken. Ook als Kamerlid gaat het volgens hem om de vraag of de discussie over je persoon niet afleidt van "de dossiers waar je je wilt inzetten en de mensen voor wie je op wil komen". Van Berkel heeft daarover volgens hem na een nachtje slapen de conclusie getrokken dat ze ook die rol nu "niet meer goed kan vervullen".

Wat ging er mis met het cv van Van Berkel?

Uit onderzoek van de Volkskrant bleek maandag dat Van Berkel jarenlang een verhaal op haar cv had staan dat niet overeenkwam met haar studieverleden. Studies die op haar cv stonden op LinkedIn, rondde ze niet af. Ook studeerde ze op een lager niveau dan ze opschreef, en stond er een studie op die ze niet daadwerkelijk deed. Na vragen paste ze het vorige week op LinkedIn aan. Ook stuurde ze de krant meerdere keren een ander cv, aldus de Volkskrant.

Van de 115 slachtoffers die gewond raakten bij de brand in café Le Constellation worden er nog 67 behandeld in brandwonden- of revalidatiecentra in Zwitserland en andere Europese landen.

Vandaag zijn twee slachtoffers na behandeling in buitenlandse brandwondencentra overgebracht naar Zwitserse revalidatieklinieken omdat hun toestand is verbeterd.

Volgens een Zwitserse gezondheidsautoriteit keren er de komende dagen meer patiënten terug om in Zwitserland te revalideren. Ook is de verwachting dat sommige gewonden binnenkort worden ontslagen uit het ziekenhuis of revalidatiecentrum en terug naar huis kunnen.

Bij de fatale brand in het Zwitserse skioord Crans-Montana vielen in de nieuwjaarsnacht 40 doden. Daarnaast overleed ruim twee weken geleden een 18-jarige Zwitser aan zijn verwondingen.

Behandeling in het buitenland

38 gewonden werden naar het buitenland gebracht voor een behandeling in specialistische brandwondencentra. De meesten zijn daar nog: 16 mensen worden in Frankrijk behandeld, 5 in Duitsland, 12 in Italië en 3 in België.

Nog 31 patiënten worden behandeld in Zwitserland zelf: 22 gewonden liggen nog in het ziekenhuis, 9 worden behandeld in revalidatieklinieken.

Herstel van brandwonden

In een eerder interview met de NOS gingen twee brandwondenartsen in op het genezingsproces bij ernstige brandwonden. Ze legden uit dat de eerste paar dagen cruciaal zijn. Volgens hen overleven daarna de meeste mensen ernstige brandwonden mits er geen infecties optreden.

Volgens beide artsen hebben jonge mensen een hogere overlevingskans. Herstel duurt lang, maar veel mensen met brandwonden worden uiteindelijk weer zelfstandig.