De man die de Japanse oud-premier Shinzo Abe heeft vermoord, moet levenslang de gevangenis in. De 45-jarige Tetsuya Yamagami schoot Abe in juli 2022 op een verkiezingsbijeenkomst op klaarlichte dag dood. Dat deed hij met een vuurwapen dat hij zelf gemaakt had met online bestelde onderdelen.

Het Openbaar Ministerie had ook levenslang geëist en zei dat de daad van Yamagami "gevaarlijk, lafhartig en uitzonderlijk ernstig" was. Het was volgens het OM "een uiterst ernstig incident dat zijn weerga niet kent in de naoorlogse geschiedenis". De politieke moord schokte Japan, ook omdat in het land nauwelijks vuurwapengeweld voorkomt.

Yamagami schoot de oud-premier dood vanwege diens banden met de Verenigingskerk, een Zuid-Koreaanse christelijke beweging die ook wel de Moonsekte wordt genoemd. Die is al tientallen jaren omstreden vanwege onder meer agressieve fondsenwerving. Yamagami koesterde wrok tegen de beweging vanwege problemen in zijn gezin.

Zijn moeder schonk omgerekend honderdduizenden euro's aan de beweging, in de hoop dat ze haar familie van de ondergang kon redden. Het gezin leed daardoor grote financiële schade en raakte in conflict met elkaar. Yamagami's broer stapte daardoor zelfs uit het leven. Zijn advocaten hadden betoogd dat de wanhopige situatie van het gezin zou moeten meewegen in het vonnis en dat zijn gevangenisstraf daarom niet langer dan twintig jaar zou moeten zijn.

Na de moordaanslag kreeg Yamagami bijval van het Japanse publiek. Zo ontving hij duizenden steunbetuigingen, geld en cadeaus. Ook werd hij een symbool voor kinderen die binnen religieuze sektes opgroeien. Diverse lotgenoten traden na de moord naar buiten en deelden hun slachtofferverhalen.

Ook ontstond er een mediastorm rond de Verenigingskerk. Die verloor vorig jaar maart zijn religieuze status. De rechtbank in Tokio oordeelde dat er sprake was van systematische afpersing van gelovigen.

Bij de felle protesten in Iran van de afgelopen weken zijn inmiddels zeker 4519 doden geteld. Dat meldt de organisatie HRANA, die vanuit de Verenigde Staten de mensenrechtensituatie in Iran monitort. Behalve 4251 demonstranten zouden ook 197 leden van de ordediensten zijn omgekomen.

Daarnaast onderzoekt HRANA nog eens ruim 9000 meldingen van doden. Volgens de groep hebben zeker 5811 mensen serieuze verwondingen opgelopen bij de protesten. Ook zouden er minstens 26.000 mensen zijn gearresteerd door het Iraanse regime.

Zaterdag erkende de geestelijk leider van Iran, ayatollah Khamenei, dat er duizenden doden waren gevallen. Hij wees met de vinger naar de Verenigde Staten en noemde de betogers opnieuw "terroristische vertegenwoordigers" van de aartsvijanden van zijn land. Daarmee doelt hij op de VS en Israël.

Teheran 'ruikt naar de dood'

Een volledig beeld van de situatie is nog altijd niet te krijgen. Het internet is al bijna twee weken nagenoeg helemaal platgelegd door de autoriteiten. Wel lukt het sinds een dag of twee om af en toe verbinding te krijgen via een VPN, zegt de prominente journaliste Elahe Mohammadi. Zij was een van de eerste journalisten die verslag deed van de dood van Mahsa Amini in 2022 en daarvoor werd opgesloten.

"De stad ruikt naar de dood", schrijft Mohammadi op X. "We hebben zware dagen achter de rug en iedereen is geschokt. Een heel land verkeert in rouw, een heel land slikt zijn tranen weg, een heel land heeft een brok in zijn keel. Het is nog nooit in mijn leven voorgekomen dat het sneeuwde in Teheran en niemand daar vrolijk van werd."

Sfeer van afschrikking

In diverse steden in Iran is er zware beveiliging op straat, hoort HRANA van bronnen ter plekke. Politieagenten, veiligheidstroepen, Basij-milities van de Revolutionaire Garde en agenten in burger zouden te zien zijn bij publieke ruimtes, gebieden met veel verkeer en bij in- en uitgangen van steden.

Ook zijn er meer controles en checkpoints. "Deze situatie wordt vooral na het vallen van de avond bijzonder intens, wat bijdraagt aan een sfeer van afschrikking en angst in stedelijke gebieden", schrijft HRANA.

De protesten begonnen op 28 december in de hoofdstad Teheran. Ondernemers gingen de straat op vanwege een scherpe waardedaling van de Iraanse munt en de verslechterde economische situatie. De protesten groeiden daarna uit tot de felste in decennia tegen de autoritaire leiding van het islamitische land. Nadat deze op bloedige en genadeloze wijze waren neergeslagen door het Iraanse regime, lijken nieuwe betogingen vooralsnog uit te blijven.

Deze video van vorige week toont hoe het Iraanse regime ingreep en hoe moeilijk het is om een beeld van de situatie te krijgen:

Een bedrijf uit Almere is door de rechtbank schuldig bevonden aan misleiding bij het verkopen van ov-chipkaarten. De firma Kings Online bood online de reiskaarten aan voor 37,50 euro, terwijl een kaart normaal gesproken 7,50 euro kost. Het bedrijf moet van de rechter per direct stoppen met de verkoop van de kaarten.

De zaak was aangespannen door Translink, de uitgever van de kaart, en reizigersorganisatie Rover. Zij vinden dat mensen op het verkeerde been zijn gezet door het bedrijf. De rechter, die spreekt van misleidende handelspraktijken, gaat daarin mee.

Door online naar een ov-chipkaart te zoeken, kwamen veel consumenten op twee sites van Kings Online terecht, schrijft Omroep Flevoland. Die sites stonden bovenaan zoekmachines doordat het 'gesponsorde zoekresultaten' zijn. Maar volgens de rechter blijkt niet duidelijk genoeg dat de sites ook bemiddelingsdiensten zijn.

Misleidende websites

De kleuren en vormgeving suggereren dat een klant te maken heeft met een handelaar die verbonden is aan Translink of de NS, zegt de rechter. En omdat de websites vooral informatie geven over de chipkaart en minder over die bemiddelingsdiensten, is het voor de gemiddelde consument niet duidelijk welke dienst wordt aangeboden en welke voordelen deze biedt.

De advocaat van Kings Online betoogde voor de rechtbank dat de sites juist wel transparant zijn. Ook is de hogere prijs volgens de advocaat te verdedigen omdat er extra controles worden uitgevoerd, de bestelling in meer talen kan gebeuren en klanten nog 'gewoon' iemand aan de telefoon krijgen bij de klantenservice. Maar de rechter kijkt daar dus anders naar.

Als het bedrijf niet binnen twee dagen de verkoop van de duurdere ov-chipkaarten stopzet, moet het per dag een dwangsom van 25.000 euro betalen aan Translink en Rover. Dat bedrag kan oplopen tot maximaal een half miljoen euro.