In Utrecht kunnen twintig mensen nog niet terug naar hun woning, na de explosie en brand in de Visscherssteeg vorige week. Zij hebben tijdelijk ergens anders onderdak gekregen, meldt een raadslid van de gemeente Utrecht in een brief aan de gemeenteraad. Sommige bewoners kunnen ook de komende maanden nog niet terugkeren naar huis.

Twee ondernemers kunnen tijdelijk geen gebruikmaken van hun pand aan de Springweg.

Als gevolg van de explosie is één pand ingestort. Zes omliggende panden zijn niet veilig. Ook is er schade aan andere panden. De Visscherssteeg is nog altijd afgesloten, omliggende straten zijn wel open. De omgeving wordt beveiligd door een beveiligingsbedrijf.

Op onderstaande dronefoto is de omvang van de schade te zien:

De oorzaak van de explosie is nog niet vastgesteld. Het onderzoek van het Openbaar Ministerie is nog niet afgerond, schrijft de gemeente. Er was een gaslek, maar of dat voor of na de explosie is ontstaan, is niet duidelijk.

Twee katten vermist

Er wordt nog gezocht naar twee katten. De dierenambulance heeft daarvoor een speciaal zoekteam ingezet. Andere huisdieren die eerder vermist waren, zijn inmiddels terecht.

Een week geleden werd Utrecht opgeschrikt door een hevige explosie, rond 15.30 uur in de middag, waarna ook brand uitbrak. Sommige mensen zijn al hun bezittingen kwijt. "Er zijn wonder boven wonder geen slachtoffers onder het puin aangetroffen", schrijft de gemeente. Vier mensen raakten lichtgewond.

"Iedereen wil lid worden" en "als deze raad eenmaal gevormd is, kunnen we zo'n beetje alles doen wat we willen". President Trump is in elk geval optimistisch over zijn nieuwe Board of Peace, oftewel Vredesraad. Vandaag zetten vertegenwoordigers van een eerste groep landen bij een ceremonie in Davos hun handtekening.

Het was een relatief kleine groep van negentien presidenten, premiers en ministers; in duo's mochten ze plaatsnemen naast de beoogde voorzitter van de raad - Trump zelf - om het document te ondertekenen. Trump was blij met de aanwezigen: "Meestal zijn er wel twee of drie die ik niet kan uitstaan, maar ik hou van al deze mensen."

De raad komt voort uit het vredesplan voor Gaza. In november stemde de VN-Veiligheidsraad in met een raad die als een soort overgangsregering zou moeten functioneren voor de wederopbouw en demilitarisering van de Gazastrook tot en met 2027.

Ambitieuze doelen

Maar vorige week werd duidelijk dat Trump en zijn regering ambitieuzere doelen hebben met de raad. Die zou zich met Gaza gaan bezighouden, maar potentieel ook met allerlei andere conflicten in de wereld. In de uitnodiging en de bijgevoegde oprichtingsverklaring, die naar tientallen landen werd gestuurd, werd Gaza zelfs niet genoemd. De raad zou zich richten op het promoten van vrede, stabiliteit en goed bestuur in (potentiële) conflictgebieden.

De raad komt boven een founding executive board te staan, die uitvoering moet gaan geven aan de plannen en ambities van de vredesraad. Onder anderen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio, VS-gezant Witkoff, Trumps schoonzoon Jared Kushner, Tony Blair en ook Sigrid Kaag zitten in de executive board.

'Onbezonnen vlucht'

"Ik heb hier met verbazing naar gekeken", zegt Nico Schrijver, emeritus hoogleraar volkenrecht Universiteit Leiden. De raad specifiek voor Gaza is "verankerd" in een Veiligheidsraadresolutie. "Op dat moment was dat waarschijnlijk het enige instrument om wat voor elkaar te krijgen. Maar wat ze nu presenteren lijkt op een onbezonnen vlucht, weg van de VN."

"De opzet lijkt bijna een parallelle Veiligheidsraad, maar dan met één voorzitter: Trump, met één voertaal: Engels, en met als hoofdkantoor Trumps buitenverblijf Mar-a-Lago. De manier waarop Trump in de documenten voorkomt, is grotesk."

Welke landen waren erbij en welke (nog) niet?

Trump heeft zo'n zestig landen uitgenodigd. Bahrein, Marokko, Argentinië, Armenië, Azarbeidzjan, Bulgarije, Hongarije, Indonesië, Jordanië, Kazachstan, Kosovo, Pakistan, Paraguay, Qatar, Saudi-Arabië, Turkije, VAE, Oezbekistan en Mongolië waren bij de ondertekening. China, Rusland, Canada en grote Europese landen waren afwezig. Sommige landen hebben wel interesse getoond, andere hebben het initiatief afgewezen.

Ook Rob de Wijk, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het vooral als 'een Trump-show'. "Hij bepaalt wie de leden zijn en wat de agenda is. Het wordt gekscherend het nieuwe keizerlijke hof van Trump genoemd, dat is het ook wel een beetje."

De Wijk benadrukt dat het woord Gaza niet voorkomt in het handvest. "Er lijkt een alternatief te worden gefabriceerd voor wat de VN al doet, maar dan gaan alleen de Amerikanen erover. Het is logisch dat de Europese landen het laten afweten, het heeft ook bijna niets meer met Gaza te maken."

Maar Trumps initiatief helemaal links laten liggen, is volgens Schrijver een risico. "Europa moet zich niet uit elkaar laten spelen. Ze doen er goed aan om vanavond bij de EU-top een gezamenlijke reactie te bespreken. Ze kunnen benadrukken dat het gekoppeld moet worden aan multilaterale verdragen, aan internationale rechtsbeginselen. Laat EU-buitenlandchef Kallas er zitting in nemen, misschien samen optrekken met landen als Canada, Australië, Brazilië, India en Zuid-Afrika."

Spookachtig

Voorlopig ziet Schrijver vooral de totstandkoming van een "alternatieve, parallelle en wat spookachtige constructie". Die kan de VN, maar ook verdragen van het Rode Kruis en de rol van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag ondermijnen, vreest hij. "Je kunt erin meedoen om te redden wat er te redden valt."

De Wijk is niet bang dat met het initiatief de VN "wordt opgeblazen". "Wil je dit laten vliegen, dan moet je wat neerzetten. Het lijkt een vrijblijvende club, waarvan leden moeten doen wat Trump zegt."

Hij mist een institutionele onderbouwing, met een hoofdkantoor, commissies, praatclubs, zoals bij de VN. "Misschien wil hij die met de miljarden aan contributie opzetten. Nu is het vooral de 'Help Trump vooruit-club."

Joachim Koops, hoogleraar veiligheidsstudies aan de Universiteit Leiden, is het daarmee eens. "Het is amateurisme. Het charter zou van een tuindersvereniging kunnen zijn. Waar zijn de stafleden, de infrastructuur? Het is Trumps persoonlijke project, om zakendeals te sluiten."

"Landen die zich hebben aangesloten verwachten voordeeltjes. Of ze zijn bang voor vergelding. Het is een grote farce."

In het beste geval ziet Koops het als een politiek forum. "Maar als VN zou ik me geen zorgen maken."

De medewerkster van een zorginstelling in Wierden die maandag opgepakt, zou insuline hebben toegediend aan oude en kwetsbare patiënten, zonder dat daar een medische noodzaak voor was. Het is niet de eerste keer dat een medewerker van een zorginstelling vastzit voor het verkeerd toedienen van insuline.

In 2019 werd Rahiied A. veroordeeld tot 20 jaar cel met tbs en dwangverpleging. Volgens de rechter was er voldoende bewijs dat hij vier vrouwen die hij verzorgde in de regio Rotterdam doodde door insuline toe te dienen zonder medische noodzaak. Hij kreeg ook een beroepsverbod van 25 jaar.

Halverwege jaren 90 overleden negen bewoners van een verpleeghuis in Delfzijl doordat ze insuline kregen toegediend. Volgens de verzorger deed zij dat toen uit 'medelijden'. Zij kreeg van de rechter in hoger beroep vier jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging.

De voorbeelden maken duidelijk: insuline is nodig om levens te redden, maar te veel insuline kan levensbedreigend zijn.

Bijprikken

Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier wordt aangemaakt. Het zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel op orde is. Na het eten van een maaltijd stijgt het suikergehalte in het bloed. Door insuline kan de bloedsuiker worden opgenomen door de lichaamscellen. Die suikers worden gebruikt als energie of worden opgeslagen voor later. Daardoor daalt de bloedsuikerspiegel weer naar een normaal niveau.

Als je lichaam geen insuline aanmaakt of als je ongevoelig bent voor het hormoon, blijft er te veel suiker in het bloed zitten. Dat is bij diabetes geval. Bijna 1,2 miljoen mensen in Nederland hebben diabetes, bij 75-plussers gaat het om een op de zeven mensen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Dat kan ertoe leiden dat de ogen, nieren, zenuwen en bloedvaten schade oplopen. Volgens het Diabetes Fonds moeten patiënten daarom zelf insuline met een pen bijprikken voor een goede gezondheid en een stabiele energievoorziening.

Omdat met name veel ouderen diabetes hebben, wordt bij veel zorginstellingen insuline toegediend. Volgens de beroepsvereniging van verpleegkundigen en verzorgenden V&VN gebeurt dat volgens een individueel bijspuitschema dat door de arts of verpleegkundig specialist is vastgesteld. Vervolgens mogen verpleegkundigen insuline in hun opdracht toedienen. Zorginstellingen moeten ervoor zorgen dat verpleegkundigen daar voldoende voor geschoold en getraind zijn.

Grote risico's

Het toedienen van insuline brengt wel risico's met zich mee. Het Diabetes Fonds legt uit dat door te veel insuline de bloedsuikerspiegel te sterk kan dalen. Zo'n hypoglykemie kan ertoe leiden dat je duizelig wordt en gaat zweten en trillen. In ernstigere gevallen kun je in coma raken of zelfs overlijden.

Inmiddels zijn er richtlijnen voor het toedienen en bewaren van insuline. Daarin staat hoe insuline veilig moet worden opgeslagen, hoe de toediening plaatsvindt en welke hygiënemaatregelen in acht moeten worden genomen. Zorginstellingen hebben vaak eigen protocollen hoe ze hiermee omgaan.

In de praktijk wordt medicatie voor patiënten meestal bewaard op een medicatiekar, laat beroepsvereniging V&VN weten. Insuline is daarbij niet altijd per patiënt vooraf afgemeten. Een insulinepen is na een injectie niet direct leeg en kan in sommige situaties nog bij andere patiënten worden gebruikt. Het kan ook zo zijn dat patiënten de medicatie in eigen beheer krijgen. Procedures hierover kunnen per instelling verschillen.

V&VN is momenteel bezig met het herzien van de richtlijn voor de toediening van insuline. Deze richtlijn richt zich op het daadwerkelijke toedienen, zoals het gebruik van pennaalden en het geven van voorlichting aan patiënten.

Incidenten zoals in Delfzijl, de regio Rotterdam en nu in Wierden gebeuren buiten de protocollen om. Daarom lijken die daarmee moeilijk te voorkomen.