President Trump en zijn medewerkers bespreken hoe ze Groenland in handen kunnen krijgen. Dat laat het Witte Huis weten na vragen van persbureau Reuters.

"De president en zijn team bespreken een reeks aan opties om dit belangrijke doel van buitenlands beleid te bereiken", aldus het Witte Huis. "Het gebruik van het leger is daarbij altijd een optie."

Nationale veiligheid

Trump maakte in de eerste weken van deze presidentstermijn al duidelijk dat hij Groenland van Denemarken wil overnemen. De Deense premier Frederiksen en ook de Groenlanders zelf wijzen dat resoluut van de hand, maar Trump blijft er maar op terugkomen, het laatst zondagavond aan boord van zijn regeringsvliegtuig.

"We hebben Groenland nodig voor onze nationale veiligheid", zei hij. "De ligging is zo strategisch. Op dit moment zitten daar overal Russische en Chinese schepen. Wij hebben Groenland nodig voor onze nationale veiligheid en Denemarken gaat daar niet voor zorgen, dat kan ik je wel vertellen."

De vrouw van een adviseur van Trump zette zondag alvast deze kaart van Groenland op X:

NAVO-partners waaronder ook Nederland spraken vandaag hun steun uit voor Denemarken. "Aangaande de toekomst van Groenland, is het aan Denemarken en Groenland zelf om daarover te beslissen", zei minister van Buitenlandse Zaken Van Weel.

Een bron bij de Amerikaanse regering zei tegen Reuters dat het Trump niet zal afschrikken. "Dit gaat niet weg." Trump zou zijn plan voor het einde van zijn ambtstermijn uitgevoerd willen zien.

Andere opties

Dat zou kunnen door Groenland te kopen of een verbintenis met Groenland aan te gaan zonder dat het mineraalrijke land Amerikaans grondgebied wordt.

De bron benadrukte dat een diplomatieke oplossing Trumps voorkeur heeft. "Als hij een goede deal over Groenland kan afsluiten, heeft dat absoluut zijn voorkeur."

Ongekend

De VS heeft al sinds jaar en dag een militaire basis in Groenland. "Als Amerika zou vragen om dat verder op te tuigen, is dat een makkelijk pad om de defensielinie in Groenland te versterken", zei de in Denemarken geboren politicoloog Claes de Vreese van de Universiteit van Amsterdam gisteren in Nieuwsuur. "Denemarken zal daar meteen 'ja' op zeggen."

De Vreese maakt zich zorgen over de bedoelingen van Trump. "Groenland is een democratisch land, een bondgenoot. Maar we zien hoe Trump iets doet zonder overleg en diplomatie." Als de VS als belangrijkste NAVO-lid het bondgenootschap niet meer serieus neemt, is dat ongekend, zegt hij.

Talloze filmpjes op sociale media laten hetzelfde tafereel zien: rijdende politieauto's die door groepjes jongeren worden bestookt met vuurwerk. Het gebeurde afgelopen jaarwisseling onder andere in Amsterdam, Den Haag en Utrecht. Wanneer agenten onder veel geknal de aftocht blazen, klinkt gejoel.

Eén type vuurwerk valt op deze beelden in het bijzonder op: buizen waar in hoog tempo vuurwerk uit schiet. Ze worden met twee handen vastgehouden en gebruikt om gericht te schieten. De politie sprak op 1 januari van 'vuurwerkmitrailleurs' waarmee agenten zijn aangevallen.

Volgens vuurwerkvlogger Ruben Koet zijn deze 'mitrailleurs' grote Romeinse kaarsen die een groot aantal lichtkogels afvuren. Koet test op zijn sociale mediakanalen allerlei soorten vuurwerk en had recent ook zo'n buis in handen. "Ze worden gemaakt in Liuyang in China, waar het meeste vuurwerk vandaan komt. In China zijn ze populair, daar schieten ze er mee boven het water. Sommige hebben een hendel en worden 'shooters' genoemd."

Zo werden ze deze jaarwisseling ingezet:

Met die hendel kunnen de buizen beter vastgehouden worden. Het nadeel is dat ze daardoor ook eenvoudiger als wapen gebruikt worden, wat afgelopen jaarwisseling op meerdere plekken gebeurde. Zo werden in Rijnsburg tien mensen aangehouden uit een groep die met vuurwerk naar de politie gooide. Ook in Floradorp in Amsterdam-Noord, waar bewoners boos zijn over het verbieden van het traditionele vreugdevuur, werden deze geïmproviseerde vuurwerkwapens gebruikt tegen hulpverleners.

Korpschef Janny Knol zei gisteravond bij tv-programma Pauw en De Wit dat er mogelijk een crimineel netwerk achter de vuurwerkaanvallen zit.

Vuurwerkmitrailleur

Vandaag wil Knol dit niet nader toelichten. "De korpschef bedoelt hiermee dat er vermoedelijk in georganiseerd verband politiemensen zijn aangevallen", zegt een woordvoerder. "Er lijkt bewust vuurwerk te zijn gekocht om hulpverleners mee te belagen en soms werden zij ook in een hinderlaag gelokt. Het wijst op crimineel gedrag in georganiseerd verband."

In hoeverre er echt sprake is voor georganiseerde aanvallen op de politie, moet nog blijken. In verschillende steden lopen onderzoeken naar het geweld.

Vaststaat dat de 'vuurwerkmitrailleurs' waarmee geschoten is, illegaal zijn. In Nederland zijn alle soorten Romeinse kaarsen, groot of klein, al jaren verboden. Maar in België, Duitsland en Polen zijn ze wel toegestaan. Zo heeft een vuurwerkwinkel in Baarle-Hertog de 'Bazooka' te koop met 175 schoten.

Redacteur Politie en Justitie Remco Andringa:

"Op sociale media zie je dat de 'vuurwerkmitrailleurs' bijvoorbeeld ook in Parijs, Berlijn en Brussel worden afgevuurd door groepen jongeren. Soms wordt er alleen mee in de rondte geschoten, soms gericht op de politie. Het is dus niet iets specifiek Nederlands, het is op meer plekken in Europa een trend binnen de straatcultuur en onder relschoppers.

Ook in voetbalstadions duikt dit type vuurwerk op. Zo circuleerde afgelopen maand een foto van twee hooligans in de Johan Cruijff Arena, die een 'vuurwerkmitrailleur' op hun schouder houden en richten op spelers op het veld. Dit gebeurde bij het duel tussen Ajax en FC Groningen, dat moest worden gestaakt vanwege het vele vuurwerk.

Zolang dit type vuurwerk vlak over de grens verkocht verkocht mag worden, is het moeilijk om het hier van straat te houden. Dat zie je wel aan al dat zware vuurwerk dat hier voor aanslagen op huizen wordt gebruikt. Ook dat is haast niet tegen te houden."

Morgen staan in Den Bosch de eerste verdachten terecht wegens geweld tijdens de jaarwisseling. Het gaat daarbij overigens niet om het beschieten van de politie met vuurwerk.

De hoogste aanklager in Venezuela stelt een onderzoek in naar de tientallen doden die bij de Amerikaanse aanvallen van zaterdag zijn gevallen. De Maduro-getrouwe aanklager Tarek William Saab heeft drie van zijn medewerkers vrijgemaakt om dit onderzoek uit te voeren.

Saab haalde uit naar de VS. "Een militaire actie zonder oorlogsverklaring of resolutie van de VN-Veiligheidsraad moet als illegale, gewapende agressie met een terroristisch karakter worden beschouwd." Hij wees erop dat het gevangennemen en meenemen van president Maduro en zijn vrouw neerkomt op ontvoering.

56 doden

De aanvallen op een militaire basis in de hoofdstad Caracas en op andere plekken in het land hebben aan zeker 56 mensen het leven gekost. De regering van Cuba maakte gisteren al bekend dat er 32 Cubaanse militairen en geheimagenten onder de doden zijn.

De Venezolaanse regering zei vandaag dat zeker 24 Venezolaanse "veiligheidsagenten" zijn omgekomen. Volgens lokale media zijn ook twee Venezolaanse burgers gedood. Aan Amerikaanse kant is voor zover bekend niemand gedood.

Vermoedelijk vielen de meeste doden bij de aanval op de basis in Caracas. Amerikaanse militairen namen daar Maduro en zijn vrouw gevangen. Gisteren zijn ze voorgeleid bij een federale rechtbank in New York.

Geen regime-change

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio praatte gisteravond de leiders van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat bij over de situatie in Venezuela. De Republikeinse voorzitter van het Huis zei na afloop dat de VS niet uit is op een regime change. Hij verwacht niet dat er Amerikaanse militairen naar Venezuela gaan.

De Democratische deelnemers zeiden na afloop dat onduidelijk bleef wat de Trump-regering met Venezuela wil. Volgens senator Chuck Shumer riep de bijeenkomst "meer vragen op dan dat ze beantwoordde".

Machado terug

Oppositieleider Maria Corina Machado zegt dat ze zo snel mogelijk naar Venezuela wil terugkeren om aan vrije verkiezingen mee te doen.

Ze prees president Trump voor de gevangenneming van Maduro, maar die heeft al laten weten dat hij liever samenwerkt met interim-president Delcy Rodriguez en andere leiders van het Maduro-regime.

Olie-export

De enige Amerikaanse oliemaatschappij die in Venezuela actief is, Chevron, heeft de export naar de VS gisteren hervat. Medewerkers die buiten Venezuela verbleven is gevraagd terug te komen en weer aan het werk te gaan.

De export naar andere landen ligt nog altijd stil. De VS blokkeert sinds half december de Venezolaanse havens om het regime onder druk te zetten.