Bij een carnavalsoptocht in de Duitse stad Niederkassel in Noordrijn-Westfalen zijn drie mensen gewond geraakt na een val van een metershoge praalwagen. Een 51-jarige man liep ernstig hoofdletsel op en werd met een helikopter naar het ziekenhuis gebracht. Duitse media schrijven op basis van de politie dat een deel van de reling van de wagen was afgebroken.

Het ongeluk gebeurde aan het einde van de middag in de stad die tussen Keulen en Bonn ligt. Volgens de krant Kölner Stadt-Anzeiger was de carnavalsoptocht ten einde gekomen en stopte de tractor om de carnavalsvierders uit te laten stappen, toen de tractor opeens weer in beweging kwam.

Drie mannen van 20, 46 en 51 jaar verloren hun evenwicht en vielen van de ruim 3 meter hoge wagen. De politie heeft de praalwagen in beslag genomen. De tractorbestuurder was volgens Kölner Stadt-Anzeiger niet onder invloed.

Explosie bij carnavalsoptocht

Ook in Zwitserland heeft een carnavalsoptocht tot slachtoffers geleid. Gisteren was er in Le Châble, in het zuidwesten van Zwitserland, een explosie op een praalwagen waar elf personen bij gewond raakten. Een van de slachtoffers raakte zwaargewond en werd met een helikopter naar het ziekenhuis gebracht.

De Zwitserse omroep RTS schrijft op basis van de politie dat de explosie vermoedelijk werd veroorzaakt door de luchtcompressor die het confettikanon aandreef.

De beste groene intenties kunnen averechtse effecten hebben. Dat is de boodschap van een tentoonstelling over klimaatvriendelijk bouwen in Rotterdam. Architectenbureau MVRDV trekt zelfs de conclusie: niets is klimaatvriendelijker dan niet bouwen.

"Voor dit appartementengebouw in Parijs wilden we bewoners zoveel mogelijk groen geven", zegt Sanne van der Burgh van MVRDV Architecten. Ze wijst naar een foto op een van de tientallen plakkaten die aan een waslijn in de tentoonstellingsruimte hangen. Op de foto staat een gebouw vol groen, tot aan bomen op het dak.

"Maar die bomen zijn zwaar, zeker met alle grond en water die je nodig hebt. Dus heb je meer fundering nodig. En voor de constructie om het gebouw gebruik je weer veel staal." En bij de productie van staal en beton komt veel CO2 vrij, waardoor de aarde verder opwarmt. Zo is het groene ontwerp ineens niet zo groen.

Conclusie: "Deze bomen zouden honderden jaren moeten groeien om de klimaatimpact van dit gebouw teniet te doen."

Opbiechten

Het is maar een voorbeeld van hoe groene intenties niet zo groen uitpakken. De tentoonstelling heet Carbon Confessions. Het architectenbureau heeft zelf ook iets op te biechten: in de meer dan dertig jaar dat het bestaat, ging er veel goed bij het klimaatvriendelijk bouwen, maar ook veel fout.

De bouw is volgens Van der Burgh verantwoordelijk voor 39 procent van de CO2-uitstoot wereldwijd. "Architecten kunnen 196 keer meer impact hebben op het klimaat door hun werk dan door hun levensstijl. Dus ik kan alles doen: ik kan op de fiets gaan, ik kan vegetarisch of veganistisch eten of alleen maar tweedehands spullen kopen, maar mijn werk heeft veel meer impact op het klimaat dan mijn levensstijl."

"Je moet in de architectuur echt uitleggen waarom jouw project heel duurzaam is", zegt Van der Burgh als organisator van de tentoonstelling. Het gaat dan vaak over de fase dat mensen het gebouw gebruiken. "Maar de helft van de CO2-uitstoot van een gebouw is al geweest voordat iemand de verwarming aanzet. Die zit in de bouwfase."

"Dat gaf een ongemakkelijk gevoel. Want we bouwden nog steeds grote betonnen gebouwen en daarna zeggen we: het is heel duurzaam, want er zit een zonnepaneel, vogelhuisje en warmtepomp bij."

Wie door de tentoonstelling loopt, ziet de iconische gebouwen die het architectenbureau achter de tentoonstelling ontwierp. De Markthal en het Depot van Booijmans van Beuningen in Rotterdam, maar ook gebouwen in wereldsteden als New York, Parijs, Seoul en Shenzhen. Maar naast die successen is het bureau ook eerlijk over projecten waar de duurzaamheid z'n doel voorbijschoot.

Zoals een portiersloge op park de Hoge Veluwe, volledig gemaakt van beton. In 2012 werd het gebouwtje ontworpen. "Toen hadden we nog veel minder oog voor de CO2-uitstoot bij de productie van beton", zegt Van der Burgh. Het gebouwtje werd pas jaren later daadwerkelijk gebouwd. "Toen besloten we: we willen het in ieder geval maken van zo duurzaam mogelijk beton."

"Dus samen met adviseurs hebben we toen een materiaalsoort gevonden met een heel lage CO2-voetafdruk, eigenlijk een soort magisch beton." Maar ja, dan moet je wel een bouwer vinden die ook in magisch beton gelooft.

"Die materialen waren toen niet beschikbaar, dus moesten we toch ander beton gebruiken." Het is volgens Van der Burgh een veelzeggende anekdote. "We zien dat heel veel in de bouw. Dat architecten denken: ik gebruik duurzaam beton en daarmee doet mijn gebouw het heel goed. Maar in de praktijk is het heel lastig om dat soort materialen ook echt toe te passen."

"Het beste wat we kunnen doen is niet bouwen", zegt Van der Burgh. Ze wijst naar een maquette van een gebouw in Shenzhen, China. "Dit gebouw stond er al. De opdrachtgever had eigenlijk geen interesse in duurzaamheid, maar wel in geld. We stelden voor om het niet te slopen, maar te renoveren, waardoor het sneller weer beschikbaar zou zijn." Lachend: "Het is een ongemakkelijke boodschap voor een architect, maar we zouden minder moeten bouwen en meer moeten renoveren."

Lang was het ondenkbaar, maar steeds meer landen overwegen in navolging van Australië een minimumleeftijd in te voeren voor het gebruik van sociale media. Onder meer Frankrijk, Spanje, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk werken daaraan. Ook de nieuwe coalitie in Nederland wil een Europees verbod invoeren op sociale media voor kinderen tot 15 jaar.

Australië was in december het eerste land ter wereld dat zo'n verbod op sociale media invoerde. Het verbod geldt voor kinderen tot 16 jaar voor de apps Facebook, Instagram, Kick, Reddit, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube en Twitch. Maar twee maanden na de invoering is er voor Australische kinderen weinig veranderd.

"Ik moest een gezichtsscan doen, maar die dacht dat ik 22 was", lacht Sofia (15). En zij is niet de enige. "Ik ken niemand die geblokkeerd is. Iedereen is ermee weggekomen, of ze hebben een nieuw account aangemaakt en over hun leeftijd gelogen."

Niet waterdicht

Socialemediaplatforms zijn verantwoordelijk voor de handhaving van het verbod. Als kinderen toch toegang hebben tot sociale media, kunnen de bedrijven een boete krijgen van zo'n 50 miljoen Australische dollar (ruim 28 miljoen euro).

Om te voorkomen dat kinderen op sociale media actief blijven, gebruiken techgiganten gezichtsscans en vragen zij jongeren om een vorm van identificatie. Ze werken daarbij samen met nieuwe techbedrijven die die leeftijdsverificatie uitvoeren. Die zijn naar aanleiding van het Australische verbod als paddenstoelen uit de grond geschoten.

In de praktijk blijkt de technologie nog lang niet waterdicht. "Ik zit nog op Snapchat, Instagram, TikTok, alles eigenlijk. Ik had overal al een andere leeftijd ingevoerd, voor mij is er niets veranderd", zegt Hugo (15).

Zijn dag bij de Inner Sydney High School in het centrum van Sydney zit er net op. "Mijn ouders vinden het prima dat ik nog op sociale media zit. Ze snappen dat ik het nodig heb om met mijn vrienden te praten."

Voor veel ouders is het een balanceeract. Hoewel uit peilingen blijkt dat vier op de vijf volwassenen het verbod steunen, zegt slechts een derde van de Australische ouders het verbod thuis te handhaven.

"De sociale media die mijn kinderen gebruiken zijn misschien niet ideaal, maar het is wel de manier waarop ze met elkaar communiceren", zegt Jessica Hromas, moeder van de 15-jarige Sofia.

Ze vindt het erger dat haar dochter liegt over haar leeftijd dan dat ze sociale media gebruikt. "Dit is de wereld waarin ze leven. Dus ik heb liever dat we er open over kunnen praten. Als je iets verbiedt, kap je ook het gesprek af."

Nog geen boetes

Toch is de Australische regering overwegend positief over het verbod. In januari maakte de Australische internetwaakhond bekend dat ruim 4,7 miljoen accounts van sociale media zijn gehaald. Bovendien gaat het er ook om dat het gesprek over het gebruik van sociale media nu wordt gevoerd, stellen deskundigen.

"Het was enorm ingewikkeld om tot dit verbod te komen, dat heeft jaren geduurd", zegt onderzoeker Timothy Koskie, verbonden aan de Universiteit van Sydney. "De verwachting dat het verbod meteen heel streng zou zijn, begrijp ik niet."

Mogelijk is het nodig om het verbod aan te scherpen, erkent Koskie. "Als daar brede steun voor is omdat het nu niet werkt, is dat ook al winst", zegt hij.

De Australische internetwaakhond, de zogeheten eSafety Commission, heeft nog geen boetes uitgedeeld aan de techbedrijven. Wel worden ze nauwlettend in de gaten gehouden en worden binnenkort mogelijk ook andere socialemediaplatforms toegevoegd.

Naïef

Onlangs kreeg spelplatform Roblox een waarschuwing en ook nieuwe apps zoals Lemon8 en Yope worden mogelijk verboden. Koskie vraagt om geduld. "De eerste signalen zijn bemoedigend, maar we kunnen pas over een tijd echt oordelen."

Het is de vraag of Australië een goed voorbeeld is voor andere landen die een soortgelijk verbod overwegen. Zo'n 97 procent van de Australische tieners is actief op meerdere sociale media. Ze horen daarmee bij de actiefste gebruikers van sociale media ter wereld.

"Kinderen zijn tegenwoordig heel tech savvy en vinden wel een manier om zo'n verbod te omzeilen", zegt Hromas. Liever heeft ze dat de socialemediabedrijven beter modereren en dat verslavende algoritmes worden verboden.

"De algoritmes zijn verschrikkelijk en er zijn nare dingen te zien", zegt ze. "Hoe meer we de grote techbedrijven ter verantwoording roepen, hoe beter. Maar het is best naïef van de regering om te denken dat zo'n verbod echt standhoudt."

NOS op 3 maakte eerder deze video over de groeiende zorgen over het gebruik van sociale media: