Verschillende organisaties en politici maken zich "grote zorgen" over de situatie op het elektriciteitsnet in Flevoland, Utrecht en Gelderland.

Vandaag werd duidelijk dat als er niet krachtig wordt ingegrepen er vanaf de zomer in die provincies geen nieuwe aansluitcontracten voor woningen afgegeven kunnen worden.

Volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) vormt het volle stroomnet "een van de grootste risico's voor de realisatie van nieuwe woningen". Als huizen niet meer kunnen worden aangesloten op het net komt de leefbaarheid volgens de VEH "direct onder druk te staan". Er moeten daarom op korte termijn maatregelen worden genomen.

'Groter belang'

Daar zijn veel politici het mee eens. De Gelderse gedeputeerde Ans Mol (BBB) wil "koste wat het kost" voorkomen dat de bouw van woningen in Gelderland stil komt te vallen, ook als dat betekent dat er bijvoorbeeld minder inspraak komt voor omwonenden van nieuwe wijken. "We hebben geen gelegenheid om langer te wachten", zegt Mol tegen Omroep Gelderland.

"Het is van nationaal belang. Daar moet iedereen zich van bewust zijn. Dan komt er misschien wel een ontwikkeling in je achtertuin die niet zo leuk is. Maar als we straks geen woningen meer kunnen bouwen voor onze kinderen en de toekomst van Gelderland, dan is dat een groter belang."

Meer hoogspanning, snellere vergunningen

Ook Tennet zegt dat er snel maatregelen nodig zijn voor het overbelaste stroomnet. Volgens de netbeheerder zijn daar "meerdere knoppen" voor, zoals mensen belonen die geen elektriciteit verbruiken in de piekuren tussen 16.00 uur en 21.00 uur.

Tennet wil sneller hoogspanningsstations kunnen bouwen, die zijn nodig om het net uit te breiden. Een alternatief is het zwaarder belasten van het energienet, maar daardoor is er meer risico op overbelasting met stroomstoringen tot gevolg. Die komen nu zelden voor.

Bouwend Nederland, de branchevereniging voor de bouwsector, wijst erop dat in de drie provincies naar schatting de komende tien jaar tot bijna 240.000 woningen moeten worden gebouwd met een aansluiting op het stroomnet. Om dat voor elkaar te krijgen moeten bijvoorbeeld vergunningen sneller worden uitgegeven. Bouwend Nederland wil dat de nieuwe minister de regie over het dossier neemt.

Brandbrief

Tegen RTV Utrecht zegt gedeputeerde van de provincie Utrecht Huib van Essen (GroenLinks) zo snel mogelijk in gesprek te willen met Stientje van Veldhoven, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. De crisiswet die het nieuwe kabinet wil invoeren moet er zo snel mogelijk komen.

"Hiervoor sturen we samen met de provincies Flevoland en Gelderland een brandbrief naar het Rijk, waarin wij aandringen op snelle duidelijkheid en concrete maatregelen."

De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar beschuldigt de partij van premier Viktor Orbán ervan een afpersingscampagne tegen hem voor te bereiden met een in het geheim opgenomen sekstape. Magyar is bij de parlementsverkiezingen in april de belangrijkste tegenstander van premier Orbán en staat voor in de peilingen.

"Ik vermoed dat ze van plan zijn een opname vrij te geven, gemaakt met apparatuur van de geheime dienst en mogelijk vervalst, waarop mijn toenmalige vriendin en ik te zien zijn tijdens intieme momenten," schrijft Magyar op zijn sociale media. Daarmee neemt hij een vlucht naar voren en wacht hij niet tot de sekstape wordt gepubliceerd.

Deze week stuurden onbekenden een link naar een site naar Hongaarse journalisten. Op die site is een zwartwitfoto van een slaapkamer te zien. Magyar spreekt van smeercampagne in Russische stijl.

Orbán en zijn Fidesz-partij zijn al bijna zestien jaar aan de macht. In die jaren hebben ze de democratische rechtstaat steeds verder afgebroken.

De verkiezingen zijn op 12 april. In opiniepeilingen van onafhankelijke bureaus heeft Magyars centrumrechtse Tisza-partij bij kiezers die hun keuze hebben gemaakt een voorsprong van 8 tot 16 procentpunt op Orbáns partij.

De verschillen tussen de partijprogramma's zijn groot. Tisza wil een pro-westerse koers varen en zich onafhankelijk maken van fossiele energie uit Rusland. Orbán vaart een pro-Russische koers, ondanks het lidmaatschap van de EU en de NAVO. Ook de afbraak van de rechtstaat en de vrije pers in Hongarije leidt keer op keer tot conflicten met Brussel.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"In Hongarije wachtte iedereen gisteren met spanning op de publicatie van de video, maar die kwam niet. Nu gaat Magyar zelf alsnog in op details die mogelijk op de opname staan, ook al is die nog niet gepubliceerd. Het laat zien dat hij een mogelijk schandaal voor wil zijn.

De ex met wie hij op de video te zien zou zijn, lekte eerder al audio-opnames uit die door staatsmedia gebruikt werden voor een campagne tegen Magyar. Zij ontkent betrokken te zijn bij de illegale opname en wil samen met Magyar actie ondernemen.

Het echte schandaal hier, benadrukt Magyar, is dat de regering bereid is om dit soort tactieken toe te passen. Het zou een afleiding zijn voor een doofpotaffaire rond een batterijfabriek waarbij medewerkers giftige stoffen zouden hebben ingeademd.

Als de video daadwerkelijk online komt, zou het Magyar eerder kunnen helpen dan schaden. Voor zijn aanhangers is het verder bewijs hoe wanhopig Orbán op het moment is."

In IJsselstein is vanmiddag een manuscript van Jan Wolkers geveild. Het gaat om een ruwe versie van de roman De walgvogel uit 1974. De nieuwe eigenaar heeft 1900 euro neergeteld voor het manuscript.

Volgens het veilinghuis zijn manuscripten van Wolkers (1925-2007) bijzonder. "Een tijdje ging het verhaal dat Wolkers zijn manuscripten verbrandde, maar dat werd ontkracht in zijn biografie", vertelt taxateur Michael Meijering.

"Er komen weinig originele manuscripten van Wolkers op de markt. Dit zijn kleine parels die op je pad komen. Het is een stukje Nederlandse literaire geschiedenis."

Gevonden

Het manuscript is per toeval ontdekt door een erfgenaam van Joost de Wit, directeur van de Stichting ter Bevordering van Vertaling van Nederlands Werk, die het manuscript had gekregen van Wolkers. In het manuscript staan aantekeningen voor de drukker.

De Walgvogel gaat over een onmogelijke liefde tussen Lien en de ik-persoon. Het verhaal speelt zich af in Nederland en in Nederlands-Indië.

Wie het manuscript gekocht heeft, is niet bekengemaakt. De koper moest naast 1900 euro ook 25 procent veilingkosten betalen en heeft dus in totaal 2375 euro voor het manuscript betaald. Het kan een particuliere koper zijn of een organisatie. "Mogelijk door de universiteitsbibliotheek in Leiden, die meer van Jan Wolkers in bezit heeft", zegt Meijering. "Of een andere verzamelaar of liefhebber heeft dit nu aangeschaft."

Turks Fruit

Wolkers is een van de bekendste en invloedrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Zijn beroemdste romans, Turks Fruit (1969) en Terug naar Oegstgeest (1965), worden nog altijd veel gelezen. Naast schrijver, was hij ook beeldhouwer en schilder. Hij overleed in 2007 op 81-jarige leeftijd.