Voor de kust van IJmuiden is vandaag een bultrugwalvis gespot. Dat meldt natuurorganisatie SOS Dolfijn. Op beelden is te zien dat het dier vlak bij de Zuidpier zwom, bij de haven van IJmuiden. De bultrug zou in zuidelijke richting zwemmen.

Vorige maand werd ook een bultrug voor de Nederlandse kust gespot, bij Egmond aan Zee. Bultruggen worden steeds vaker voor de kust gezien, schrijft SOS Dolfijn. Het zijn "avontuurlijke walvissen", die zich "goed kunnen redden in ondiep water", schrijft de organisatie.

De dieren kunnen meer dan 15 meter lang worden en tot 30.000 kilo wegen. Ze komen over vrijwel de hele wereld voor. Dankzij afspraken om de dieren te beschermen tegen de walvisvangst wordt de soort niet meer bedreigd.

SOS Dolfijn adviseert "het dier vanaf het strand te bewonderen" en waarnemingen altijd te melden. "De dieren zijn te herkennen aan de bult voor de rugvin", vertelde een medewerker van de organisatie aan de regionale omroep NH. Als een bultrug boven water komt blazen ze altijd uit, "en dan schiet water dat nog op het spuitgat ligt omhoog", zegt de medewerker.

Boeren in meerdere Europese landen hebben actiegevoerd tegen een veelbesproken handelsakkoord tussen de Europese Unie en vier Zuid-Amerikaanse landen. De protesten volgen een dag nadat een meerderheid van de EU-landen heeft ingestemd met het Mercosur-verdrag.

Het Mercosur-verdrag moet de handel tussen de EU en Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay stimuleren door importheffingen te verlagen en procedures te versimpelen. De boeren zijn tegen de deal, omdat ze vrezen dat ze worden weggeconcurreerd door de goedkope import uit Zuid-Amerika.

In Ierland hebben duizenden boeren uit het hele land met tractoren actiegevoerd in Athlone. In België blokkeerden boeren meerdere wegen. Ook stortten boeren in Brussel een grote lading aardappelen in het centrum van de stad.

Hooibalen in brand

Ook in enkele regio's in Spanje hebben boeren met tractoren wegen geblokkeerd. In Catalonië zijn meerdere wegen vandaag geblokkeerd, net als een belangrijke weg naar de haven van Tarragona.

Op een snelweg in Galicië wierpen boeren een barricade op met tractoren en hooibalen. Ook staken ze hooibalen en pallets in brand, melden Spaanse media.

In Frankrijk hadden enkele tientallen boeren zich verzameld bij de Brug van Normandië in het noordwesten van het land. Vanuit daar reden zij met tractoren richting de haven van Le Havre om actie te voeren.

Ook werden op meerdere plekken in het land wegen geblokkeerd. Bij Bordeaux moest de politie in actie komen nadat boeren een blokkade hadden opgeworpen bij een brandstofdepot.

Een van de grootste vrijhandelszones

De EU kan door het akkoord producten als auto's, medicijnen en textiel makkelijker naar Zuid-Amerika exporteren. Andersom kan de EU goedkoper soja, rundvlees en suiker importeren.

Over het Mercosur-verdrag is meer dan 25 jaar onderhandeld en met het akkoord ontstaat een van de grootste vrijhandelszones ter wereld. Niet alle landen zijn voor het akkoord: onder meer Frankrijk, Polen, Hongarije en Ierland stemden tegen de deal. Nederland stemde wel voor het verdrag.

Op 17 januari wordt in Paraguay het akkoord formeel ondertekend. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en António Costa, voorzitter van de EU-leiders, zullen bij die ceremonie aanwezig zijn.

De VN-Veiligheidsraad houdt maandag op verzoek van Oekraïne een spoedvergadering vanwege de Russische aanvallen gisternacht. Daarbij vuurde Rusland een hypersonische raket af. Europese leiders spraken van een "escalerende en onaanvaardbare" stap.

"Wij dringen er bij de leden van de Veiligheidsraad op aan om eensgezindheid te tonen door een einde aan de agressie te eisen", schrijft de Oekraïense minister Sybiha op X. Ook wil hij dat de VN onvoorwaardelijke steun aan Oekraïne uitspreekt en oproept om de burgerbevolking te beschermen.

Gisteren voerde Rusland grootschalige aanvallen uit op Oekraïne. Daarbij zei Rusland gebruik te hebben gemaakt van de hypersonische raket Oresjnik. De Russische president Poetin dreigde eind vorig jaar al die raket meer te gaan inzetten. Het is de tweede keer dat Rusland de middellangeafstandsraket inzet in de bijna vier jaar durende oorlog.

De Oresjnik kwam neer in de stad Lviv, op enkele tientallen kilometers van de grens met Polen. "Opvallend dicht bij de grenzen van de Europese Unie", waarschuwde de Oekraïense president Zelensky gisteravond in zijn dagelijkse videotoespraak. Volgens hem moet dit worden gezien als een duidelijke waarschuwing aan de hoofdsteden Warschau, Boekarest en Boedapest.

Volgens de Oekraïense president is er een gezamenlijk verdedigingsmechanisme nodig. "Want in heel Europa heerst dezelfde twijfel: of hun hoofdstad verdedigd zal worden als Poetin plotseling door het lint gaat."

Zelensky vroeg om een duidelijke reactie van internationale leiders. "Vooral van de Verenigde Staten, want op die signalen let Rusland echt."

Wat is de Oresjnik?

De Oresjnik is een middellangeafstandsraket van Russische makelij. De naam betekent 'hazelaar' in het Russisch. De Oresjnik kan meerdere kernkoppen vervoeren die tegelijkertijd verschillende doelen kunnen raken. Dat is vaker het geval bij intercontinentale raketten die veel grotere afstanden kunnen afleggen.

Poetin roemde de raket als een wapen dat onmogelijk onderschept kan worden vanwege de snelheid. Ook zei hij dat de Oresjnik ook zonder kernwapens een groot verwoestend effect heeft.

Westerse deskundigen noemen die claims overdreven en zeggen dat Rusland slechts een handvol raketten van dit type in bezit heeft.

Volgens het Russische ministerie van Defensie was de Orejsnik een reactie op de aanval die Oekraïne zou hebben uitgevoerd op een residentie van Poetin. Voor die aanval is echter geen bewijs gevonden.

De eerste keer dat Rusland de Oresjnik afvuurde op Oekraïne was in november 2024. De raket kwam toen neer in het centraal gelegen Dnipro. Poetin noemde de hypersonische raket toen het antwoord op de toestemming van westerse bondgenoten aan Oekraïne om hun wapens met een groter bereik in te zetten, de ATACMS.

Veiligheidsgaranties

De Amerikaanse denktank The Institute for the Study of War (ISW) denkt dat de hypersonische raket dit keer waarschijnlijk is afgevuurd om de Oekraïense bondgenoten af te schrikken nu zij afspraken maken over het geven van veiligheidsgaranties aan Oekraïne. De zogeheten coalition of the willing kwam begin deze week bijeen in Parijs om daarover te praten.

De Franse president en de Britse premier tekenden daar samen met Zelensky een intentieverklaring voor de inzet van hun troepen in het land als het tot een bestand komt met Rusland. Er zouden ook andere landen meedoen. De VS zei de veiligheidsgaranties te ondersteunen.