Een Duitse vrouw die vorig jaar vijftien mensen neerstak op het centraal station in Hamburg, wordt voor onbepaalde tijd opgenomen in een psychiatrische kliniek. Dat heeft de rechtbank in Hamburg bepaald.

Volgens de rechter lijdt de 40-jarige vrouw aan paranoïde schizofrenie, een psychische aandoening waardoor iemand onder meer stemmen hoort. Ook zou ze een vertekend beeld van de werkelijkheid hebben. De rechtbank gaat ervan uit dat de vrouw ontoerekeningsvatbaar was ten tijde van de mesaanval.

De vrouw was een dag voor de steekpartij ontslagen uit een psychiatrische kliniek. Sinds oktober 2024 had ze geen woon- of verplaatsplaats. Ze werd opgenomen in een kliniek in Bremerhaven nadat ze hulpeloos was gevonden.

Bijl

De rechtbank acht bewezen dat de vrouw op 23 mei vorig jaar op het perron in Hamburg willekeurig op reizigers instak. Vijftien mensen liepen ernstige verwondingen op en drie anderen raakten indirect gewond doordat ze bijvoorbeeld vielen. Eén vrouw moest met spoed worden geopereerd en werd in een kunstmatige coma gebracht. Alle slachtoffers verkeren nu buiten levensgevaar.

De rechter zei vandaag dat hulp aan mensen met psychische problemen in Duitsland hard nodig is. "We hebben nauwelijks mogelijkheden om psychisch zieke mensen op te sluiten en hen te helpen, totdat ze zo'n ernstige daad begaan."

In de jaren voorafgaand aan de mesaanval was de vrouw 32 keer in een psychiatrische inrichting opgenomen, melden Duitse media. Ook had ze eerder haar vader aangevallen met een schaar en was ze in februari 2024 opgepakt omdat ze een bijl bij zich had in de trein.

De Amerikaanse ambassade heeft de inhoud van twee vervangende informatiepanelen voor de Amerikaanse begraafplaats Margraten gedeeld, ruim twee maanden na de commotie rond het weghalen van de oude panelen. Een ervan wordt morgen in het bezoekerscentrum geplaatst. Het tweede, een digitaal paneel, volgt op een later moment.

De twee nieuwe informatiepanelen werden vandaag op de Amerikaanse ambassade in den Haag aan de pers getoond door ambassadeur Joe Popolo, de Amerikaanse schrijver Robert Edsel en Thomas Spoehr van de American Battle Monuments Commission (ABMC).

Eind vorig jaar ontstond er flinke commotie, zowel in Nederland als onder Amerikaanse veteranen, toen twee andere panelen bleken te zijn weggehaald door ABMC, die alle 26 overzeese Amerikaanse begraafplaatsen beheert.

Die borden hingen er pas een jaar en belichtten onder meer de rol van zwarte soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog en het racisme waar ze in het leger en thuis mee te maken kregen. Ze werden weggehaald enkele maanden na het aantreden van president Trump. Interne e-mails van de ABMC wijzen erop dat het anti-diversiteitsbeleid van de nieuwe president de aanleiding was.

'Ontering'

Veteraan Robert Gray sprak toen over "totale ontering" en wees erop dat het grootste deel van de begraafplaats met ruim 8000 graven is aangelegd door Afro-Amerikanen. De provincie Limburg riep de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Joe Popolo, op de panelen terug te plaatsen.

Dat gebeurt niet. In plaats daarvan komen er twee nieuwe informatieborden. Een daarvan, over een zwarte soldaat die is omgekomen tijdens de oorlog, wordt vervangen door een digitaal paneel. Dat gaat over tien militairen, onder wie twee van Afro-Amerikaanse afkomst.

De nieuwe panelen:

Het andere nieuwe paneel vervangt het bord over segregatie in het Amerikaanse leger in de oorlog. In dat leger waren zwarte en witte militairen gescheiden. Zwarte militairen kregen andere, vaak ondersteunende functies. In dat licht moet ook hun rol bij het delven van de graven worden gezien, en die context ontbreekt op het nieuwe paneel.

Segregatie wordt niet meer genoemd. Er wordt nog wel vermeld dat zwarte Amerikanen meehielpen bij de aanlag van de begraafplaats, maar zonder de context die het oude paneel wel gaf.

Uitvoerend ABMC-directeur Thomas Spoehr zei tijdens de persconferentie dat dat een bewuste beslissing is. "Een bezoekerscentrum op een begraafplaats is geen algemeen historisch museum", zei hij.

"Onze taak in dat bezoekerscentrum is het verhaal te vertellen van de soldaten en de offers die zij gebracht hebben. Racisme en segregatie zijn belangrijke onderwerpen waarover gepraat moet worden. Maar het maakt geen deel uit van onze missie bij het ABMC in ons bezoekerscentrum. Dat is de taak van een ander soort museum", aldus Spoehr.

Verwijzing naar inclusiviteit verboden

Hij ging ook ook kort in op de vraag wat tot die beslissing heeft geleid. Uit interne mails van de ABMC bleek in december dat toenmalig ABMC-voorzitter Charles Djou in maart vorig jaar ingreep in Margraten na een een decreet van president Trump dat 'discriminerende gelijkheidsideologie' moest tegengaan. Elke verwijzing naar diversiteit, gelijkheid en inclusiviteit werd door Trump verboden. Djou liet de panelen verwijderen "om boosheid van de regering te vermijden", schreef hij in een mail.

Spoehr ontkende tijdens de persconferentie dat het anti-diversiteitsbeleid van Trump invloed op die beslissing had gehad. "De ABMC heeft geen externe richtlijnen of zelfs maar suggesties ontvangen van iemand boven ons. Het was de beslissing van onze vorige secretaris om dat paneel toe te voegen, en om het in maart 2025 weer te verwijderen. Dat was een interne beslissing."

Spoehr verwijst daarmee naar Charles Djou, die nog door president Biden was benoemd. Hij vertrok bij de ABMC enkele weken nadat de panelen waren verwijderd. Waarom Djou die beslissing had genomen kon Spoehr niet zeggen, eraan toevoegend dat hij "niet in zijn hoofd kon kijken".

Gesprekken tussen de Europese Unie en India over een vrijhandelsdeal zijn - bijna twintig jaar na het begin van de onderhandelingen - de laatste fase ingegaan. EU-vertegenwoordigers Von der Leyen en Costa waren in India eregasten bij de jaarlijkse Dag van de Republiek-viering.

De ere-uitnodiging voor die viering wordt in India als een belangrijk teken gezien voor de koers van het buitenlandbeleid. Het is geen geheim dat door het vastlopen van de onderhandelingen met de Verenigde Staten een deal met de Europese Unie voor India opeens veel urgenter is geworden.

"De timing is cruciaal, aangezien niet alleen India, maar ook andere Aziatische landen hun export willen diversificeren en minder afhankelijk willen worden van de VS", zegt Deepali Bhargava, Azië-analist bij ING. Door de exportmarkt succesvol uit te breiden, weg van de VS, is de Indiase export afgelopen jaar met ongeveer 20 procent gegroeid.

India is zwaar getroffen door de sancties die de Amerikaanse president Trump oplegde voor de handel in Russische olie. Het land heeft te maken met de hoogste invoerheffingen: 50 procent. Vooral de export van textiel, juwelen en garnalen werd daardoor opgeschud, maar de klap die verwacht werd, bleef uit. Dat geeft hoop en zelfvertrouwen in India.

Sterke productieketen

Bij de EU-India-top morgen wordt de aankondiging over het afronden van de onderhandelingen verwacht. "Een van de dingen die ik hoop te zien in deze deal is een verlaging van Indiase importheffingen op ruwe materialen en productiecomponenten", zegt econoom en politiek wetenschapper Pushan Dutt.

Economen wijzen er vaker op dat India een belangrijke stap in de economische ontwikkeling van een landbouw-afhankelijke samenleving naar service-industrie heeft overgeslagen. Om een grote jonge beroepsbevolking werk te kunnen bieden, moet India meer in eigen land gaan maken. Een voorbeeld is de iPhone-productie, die steeds meer van China naar India verschuift.

Traditioneel heeft India de eigen markt altijd willen beschermen door hoge importheffingen en strenge importregels op te werpen. De afgelopen jaren is die strategie veranderd en heeft India meerdere handelsdeals gesloten met bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Arabische Emiraten.

"Het geeft India de kans om een sterkere positie te verkrijgen binnen de wereldwijde productieketens", zegt Dutt. Hij benadrukt dat techbedrijven niet genoeg banen creëren voor een lager geschoold deel van de Indiase bevolking, maar een grotere maak-economie kan dat wel.

Franse wijn

Ook voor de Europese Unie is diversificatie, het wedden op meer paarden, een belangrijke drijfveer achter deze vrijhandelsdeal. Hoewel India van ver moet komen, zou het land in de toekomst kunnen uitgroeien tot alternatief voor Chinese chipfabrikanten.

Het akkoord raakte ruim tien jaar uit zicht. Om de gesprekken te reanimeren, moesten onderhandelaars van de Europese Unie wel wat concessies doen. De verlaging van heffingen op landbouwproducten als graan of melk is voor India onbespreekbaar. Nu die compleet van tafel zijn gehaald, lijkt de weg vrij voor meer Europese export naar India.

Daarbij kan de koopkracht van de groeiende Indiase middenklasse een interessante afzetmarkt opleveren voor bijvoorbeeld Franse wijnen of Duitse auto's. Op laatstgenoemde geldt op dit moment nog een importheffing van zo'n 100 procent.

Meer dan handelsovereenkomst

Het zal waarschijnlijk een groot deel van het Indiase publiek in New Delhi ontgaan zijn, maar tijdens de parade ter viering van de Indiase republiek vandaag werd de Europese Unie ook militair vertegenwoordigd. Hoewel de EU geen leger heeft, reden drie mannen in twee jeeps mee, met daarop vlaggen die militair personeel van de EU vertegenwoordigen.

"Het gaat ook om samenwerking op militair gebied", zegt econoom Bert Burger, gespecialiseerd in de regio Azië-Pacific. "Zo kijkt men naar mogelijkheden voor Indiase participatie bij Europese defensie-initiatieven, waarmee India de afhankelijkheid van Rusland vermindert."

Deze kleine bedrage aan het twee uur durende spektakel staat voor de mogelijke militaire samenwerking die India en de EU zeggen te onderzoeken. Die zou naast de vrijhandelsdeal moeten bestaan. Ook wordt er gesproken over een mobiliteitspact waardoor mensen gemakkelijker moeten kunnen reizen tussen de Europese Unie en India.

"India en de EU willen beide met deze deal vooral strategische autonomie en economische weerbaarheid ontwikkelen", zegt Burger.

Het politieke signaal is sterk. Beide partijen noemen de overeenkomst de 'moeder aller handelsdeals'. Wat deze voor een kwart van de wereldbevolking zal opleveren, moet duidelijker zijn als de handtekeningen daadwerkelijk gezet zijn. Mogelijk kan dat nog duren tot het eind van dit jaar.