Voor een filiaal van winkelketen Target in Washington D.C. klinkt luid gefluit en geschreeuw. Demonstranten laten zich luidkeels horen. "We want justice, we want peace, we want ICE off our streets."

Aanleiding voor het protest is het harde optreden van federale agenten in Minneapolis, waarbij twee mensen werden doodgeschoten. De woede richt zich niet alleen op de federale overheid, maar ook op grote bedrijven die volgens demonstranten meewerken aan ICE-operaties.

"Wij accepteren niet langer wat er in Minneapolis en elders in het land gebeurt," zegt Dante O'Hara, voorman van de Boycott Target DC Coalitie. "Of je nu politiek actief bent of niet, er heerst een collectief hell no-gevoel." Volgens de actievoerders legitimeren bedrijven als Target het beleid door ICE-agenten toe te laten mensen op te pakken in hun winkels.

Die maatschappelijke onvrede vindt inmiddels ook zijn weg naar de gangen van het Capitool. Een groep voormalige federale werknemers die onder Trump werden ontslagen, komt er wekelijks samen om hun bezorgdheid te delen met volksvertegenwoordigers. Na een moment stilte voor Alex Pretti en Renée Good, slachtoffers van de incidenten in Minneapolis, spreekt Democratisch Afgevaardigde James Walkinshaw hen toe. "Het waren agenten die de trekker hebben overgehaald," zegt hij. "Maar de regering-Trump heeft hen gedood."

Een deel van de Republikeinen in dit gebouw buigt zich ondertussen over de vraag of hoe ver hun loyaliteit aan de president gaat. Na de schietpartij afgelopen zaterdag ontstonden er binnen de partij barstjes over de legitimiteit van de ICE-acties. Niet ieder partijlid herhaalt nog automatisch zoals het Witte Huis dat het om zelfverdediging ging. Sommige senatoren en gouverneurskandidaten lijken te zoeken naar afstand.

Dat werd zichtbaar toen Chris Madel, een prominente Republikeinse gouverneurskandidaat in Minnesota, zich deze week terugtrok uit de race. Hij stelde dat Operatie Metro Surge "veel verder is gegaan dan de oorspronkelijke focus". Volgens Madel kan hij het beleid van zijn partij op dit moment niet langer verdedigen.

Ook Senator Lisa Murkowski uit Alaska nam publiekelijk afstand. In een bericht op X schreef zij dat "het legaal dragen van een vuurwapen nooit kan rechtvaardigen dat federale agenten een Amerikaan doden, zeker niet wanneer die persoon aantoonbaar ontwapend is". Meerdere Senatoren, onder wie fervente aanhangers van Trump, benadrukken het belang van grondig en transparant onderzoek in deze zaak.

Gas terug

Republikeins Senator Susan Collins uit Maine verkeert met name in een bijzonder lastig parket. Als voorzitter van de Senaatscommissie voor Begroting probeert zij zes financieringswetten door het Congres te loodsen. Democratische senatoren weigeren daarbij in te stemmen met extra financiering voor immigratiedienst ICE.

Die overeenstemming is nodig om een nieuwe shutdown te voorkomen. Delen van de Amerikaanse overheid zullen sluiten als er geen afspraken over een nieuw budget kunnen worden gemaakt. Dat gebeurde vorig jaar bijna anderhalve maand, een record.

Collins was in het verleden regelmatig kritisch over Trump. Ze ziet zich nu geconfronteerd met een combinatie van partijpolitiek en morele vragen rond ICE. Op de vraag of een shutdown onvermijdelijk is om herhaling van de dodelijke incidenten te voorkomen, wilde zij deze week geen antwoord geven.

Het Witte Huis lijkt na de escalatie voorzichtig gas terug te nemen. Onder toenemende kritiek belde president Trump met de Democratische gouverneur van Minnesota, Tim Walz. Ook haalde hij de omstreden commandant van de grenspolitie, Gregory Bovino, terug uit Minneapolis en stuurde zijn belangrijkste immigratieadviseur in zijn plaats. En twee agenten die hadden geschoten werden met verlof gestuurd.

Volgens een recente YouGov-enquête is inmiddels 19 procent van de Republikeinse kiezers voor het afschaffen van ICE, tegenover 9 procent in juni vorig jaar. Wel blijft er onder de Trump-achterban nog aanzienlijke steun voor een harde aanpak aan de grens. Met de tussentijdse verkiezingen in zicht groeit de vraag of meer Republikeinen bereid zullen zijn de harde lijn van de president los te laten.

Of de twijfel zich vertaalt in stemgedrag zal deze week blijken. Parlementsleden hebben tot middernacht morgen de tijd om de begrotingswetten aan te nemen. In november vorig jaar stemden nog acht Democraten mee om de shutdown te beëindigen. Dat lijkt op dit moment onwaarschijnlijk.

Goedemorgen! De buitenlandministers van de Europese Unie spreken in Brussel over nieuwe sancties tegen Iran en het Internationaal Film Festival Rotterdam begint.

Eerst het weer: het kan sneeuwen, vooral in het noordoosten van het land. Voor een groot deel van Nederland geldt daarom ook code geel vanwege gladheid. Later in de ochtend en vanmiddag wordt op meer plaatsen droog. Het wordt maximaal 3 graden. Door de oostenwind voelt het kouder aan.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De fracties van de drie toekomstige regeringspartijen stemmen in met het coalitieakkoord. Dat is de uitkomst van urenlang overleg binnen de fracties van D66, VVD en CDA.

Volgens de drie leiders waren hun fracties allemaal positief. D66-leider Jetten zei dat zijn fractie nog "kleine puntjes" en "aanscherpingen" had, die hij morgen nog met de twee andere partijen zal overleggen.

Details over de inhoud ontbreken nog, maar het akkoord krijgt de naam Aan de slag, zo bevestigen Haagse ingewijden na berichtgeving in De Telegraaf.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Fenne (8) en Jay (8) hadden allebei problemen met goed zien. Bij een controle op school werd pas duidelijk wat er speelde en kregen ze een gratis bril via de Brillenbus.

Fijne donderdag!

Als defensie snel wil groeien, is het de moeite waard om goed te kijken naar de groep werkzoekenden onder de 35 jaar. Dat stelt een rapport van uitkeringsinstantie UWV.

19.000 jonge werkzoekenden kunnen volgens het UWV iets betekenen voor defensie. Vooral bij ondersteunende functies in de logistiek, zorg en techniek zouden de werkzoekenden en defensie elkaar goed moeten kunnen vinden.

Wat het aantrekkelijk kan maken, is dat defensie voor uiteenlopende ondersteunde functies een opleiding aanbiedt. Die opleiding volg je terwijl je werkt.

Ondersteuning

Defensie wil het personeelbestand laten groeien van 80.000 naar 100.000 in 2030 en op termijn zelfs naar 200.000 mensen. Daarom onderzocht het UWV wat de werkzoekenden die bij hen bekend zijn kunnen betekenen. Het UWV keek naar werkzoekenden onder de 35 jaar, met of zonder uitkering.

De conclusie is dat een brede groep van 19.000 werkzoekenden een achtergrond of interesse hebben die aansluit bij een defensiefunctie. Het UWV weet ook waar deze werkzoekenden naar kijken en of dit mogelijk matcht met waar defensie naar op zoek is.

"Dan moet je denken aan ondersteunende, militaire functies", zegt UWV-onderzoeker Stef Molleman. "Denk aan bouwpersoneel voor bruggen en uitkijktorens, monteurs voor onderhoud van voertuigen, verpleegkundigen en en operatieassistenten."

Bij defensie vallen dit soort functies onder de ondersteunende diensten van de krijgsmacht, waarmee ze als militaire functies worden aangeduid. Burgers, niet-militaire functies bij defensie zoals ICT, administrateurs en inkopen, worden veel minder gezocht.

Vaardigheid vs. opleiding

Bij veel van deze ondersteunende taken kan je aan de slag terwijl je ook binnen defensie wordt opgeleid. Het UWV ziet dat als een voordeel voor deze groep. Het zou een drempel wegnemen, omdat er voor sommige functies geen opleidingseisen zijn. Een deel van deze werkloze jongeren heeft nog geen afgeronde opleiding of geen ruime werkervaring.

Het UWV heeft de indruk dat ook werkzoekenden vaker overwegen om bij defensie aan slag te gaan dan voor de Russische inval in Oekraïne. "Afgelopen jaar zijn duizend werkzoekenden bij defensie terechtgekomen", zegt Molleman, "Het is een stukje van de puzzel."

Defensie heeft verschillende campagnes lopen om jong personeel binnen te halen. Zo kunnen jongeren kennismaken met de krijgsmacht via het dienjaar. Daarnaast zijn een werkstudentprogramma en een nieuwe mbo Veiligheid in trek. Ook is er onlangs een traject gestart voor het het opleiden van reservisten.

Krapte

Begin 2022, voor het begin van de oorlog in Oekraïne, was defensie met 67.400 mensen een stuk kleiner. Ook buiten defensie wordt gezocht naar personeel op het gebied van logistiek, zorg en techniek. "Dat raakt een dilemma", zegt Molleman, "Er ligt een veiligheidsopgave. Defensie heeft veel personeel nodig. Dat raakt de samenleving."

Defensie zegt dat op te lossen door veel te werken met reservisten. Zij trainen regelmatig, maar hebben daarnaast een andere baan. Alleen als het nodig is, worden ze ingezet voor bijvoorbeeld het bewaken van havens en luchthavens of hulp bij rampen.

Inderdaad wordt een groot deel van de groei bij defensie momenteel verklaard door reservisten. Vorig jaar kwamen er zo'n 1400 reservisten bij, wat ongeveer een kwart van de totale groei verklaarde van het personeelsbestand.