De kosten voor de importheffingen die president Trump vorig jaar invoerde worden vrijwel helemaal door Amerikaanse bedrijven en consumenten betaald. Volgens de Amerikaanse centrale bank (Fed) wordt maar liefst 90 procent betaald door de Amerikanen zelf.

Afgelopen jaar voerde de Amerikaanse president een hele hoop nieuwe importbelastingen in. Zo geldt op dit moment wereldwijd een heffing van 50 procent op producten van staal, ijzer en aluminium. En na maanden van onderhandelingen werd deze zomer afgesproken dat op producten uit de Europese Unie een algemene invoerheffing van 15 procent geldt.

Ook veel andere landen zagen afgelopen jaar hun producten fors duurder worden in de Verenigde Staten. De afgelopen zomer schoten de heffingen ook alle richtingen op. Zo waren Chinese producten even 125 procent duurder, maar werd dat na een deal met China weer minder. Volgens berekeningen van de Fed steeg de gemiddelde invoerbelasting in de Verenigde Staten afgelopen jaar van 2,6 procent naar 13 procent.

Amerika betaalt

Doordat bijna alle producten uit het buitenland een stuk duurder zijn geworden, zijn ook de prijzen in de Verenigde Staten gestegen. Dit in tegenstelling tot wat Trump beloofde. Het Witte Huis hoopte met de heffingen dat Amerikaanse producten aantrekkelijk zouden worden. Maar ook dat de kosten voornamelijk gedragen zouden worden door de buitenlandse bedrijven. Een invoerheffing wordt altijd betaald door een importeur, maar een exporterend bedrijf zou ervoor kunnen kiezen de prijs iets te verminderen zodat het product niet opeens heel veel duurder is in de VS. Maar dit blijkt dus nauwelijks te gebeuren.

In december was het leven in de VS 2,7 procent duurder geworden vergeleken met een jaar eerder. In januari zakte dit percentage naar 2,4. Dat is hoger dan de volgens economen ideale 2 procent. Toch is het ook geen schokkende inflatiestijging en daarmee lijkt de impact van de heffingen nog mee te vallen.

"We zien het al wel terug in de inflatiecijfers maar het is een beetje bedrieglijk", zegt Philip Marey, VS-analist van de Rabobank. "Goederen stijgen veel forser in prijs dan diensten." Als de heffingen niet waren ingevoerd dan had de Amerikaanse inflatie volgens Marey wel rond de 2 procent gelegen.

Tussentijdse verkiezingen

De verwachting is dat de piek van de heffingen komend half jaar gevoeld gaan worden in de VS. Volgens de Amerikaanse bank Goldman Sachs zijn de meeste heffingen inmiddels al doorberekend. Bovendien zijn eind dit jaar ook tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Analisten van de bank verwachten niet dat Trump komend jaar met nog meer heffingen zal komen en daarmee de producten in de VS nog duurder maakt.

"Er is nu zelfs duidelijk een prikkel om bepaalde heffingen te verlagen", zegt Marey. "Hij zal vooral kijken naar de producten voor consumenten omdat zijn populariteit heel hard wegzakt." Om deze redenen verlaagde Trump eind vorig jaar dan ook de heffingen op producten als bananen en koffie uit Brazilië.

Volgens de krant Financial Times overweegt Trump nu zelfs de heffingen op staal, ijzer en aluminium te verzachten. Op dit moment geldt er een heffing van 50 procent op deze producten. Bovendien breidde het Witte Huis afgelopen zomer de lijst met producten die onder deze heffing vallen flink uit. Maar volgens het dagblad zouden er mogelijk toch wat producten van deze lijst gehaald gaan worden.

In de Tweede Kamer stonden deze week de kleintjes tegenover de groten bij een motie over het al dan niet verhogen van de kiesdrempel. De kleintjes wonnen. Wat betekent deze uitslag voor de verhoudingen tussen de oppositie en de coalitie?

Over die coalitie gesproken: de beoogde kabinetsleden zijn nu allemaal bekend. Welke minister heeft de moeilijkste post? En natuurlijk staan Jorn Jonker (die deze week Joost Vullings vervangt) en Marleen de Rooy ook nog even stil bij het einde van het tijdperk-Schoof.

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister.

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl

Nederland gaat samen met België en Luxemburg om een uitzonderingspositie vragen over de wolvenstand bij de Europese Commissie. Dat heeft demissionair staatssecretaris Rummenie op de valreep van zijn ambtstermijn met deze landen besproken.

"Wij zijn drie dichtbevolkte en dun beboste landen. De vraag is of wij aan dezelfde criteria moeten voldoen als de andere landen", zegt Rummenie. "Hier willen wij over praten." De Benelux-landen moeten aandringen op meer centraal gestuurd Europees wolvenbeleid omdat de wolf zich ook niet aan landsgrenzen houdt, vindt hij.

De Europese Commissie heeft twee ecologen onderzoek laten doen. Zij concluderen dat de Europese wolvenregio in totaal 500 roedels moet herbergen om de soort 'in het wild' te kunnen laten voortbestaan.

"Het is raar dat alle landen apart moeten vaststellen hoe de wolvenpopulatie in hun land moet overleven", vindt Rummenie. "De Europese Commissie zou meer actief moeten worden in een logische verdeling over de landen."

Doodbijten

Nog een week is Rummenies partij BBB vertegenwoordigd in het kabinet. De partij is voorstander van een "harde aanpak" van de wolf, omdat de roofdieren veel schapen en ander vee doodbijten en soms de confrontatie met mensen aangaat. In Drenthe werd vorige maand nog een wolf bij een basisschool gezien.

Rummenie waarschuwt daarvoor. "De situatie is zorgelijk. Ik blijf erbij: het is niet de vraag óf maar wannéér er iets gebeurt", zei hij na afloop van de laatste ministerraad. "Ik hoop dat het nieuwe kabinet snel met de nieuwe wetgeving aan de gang gaat."

Maar ook zit door het toenemende aantal wolven het ene 'natuurbehoud' het andere in de weg. Zo zijn op Park de Hoge Veluwe bijna alle moeflons door wolven gedood. De moeflon loopt daar al een eeuw rond om door begrazing het heidegebied open te houden.

Aanvallen in 2025

Tot halverwege november waren er 888 aanvallen op dieren geregistreerd, waarmee het record van 770 aanvallen in 2024 is gebroken. Dat blijkt uit een analyse van het ANP op basis van gegevens van BIJ12. Deze organisatie behandelt voor de provincies wolvenzaken.

Ruim de helft van de wolvenaanvallen vond plaats in Gelderland. De Gelderse gemeente Barneveld wordt ook wel de wolvenhoofdstad van Nederland genoemd.

Verder was er vorig jaar een opvallende toename van het aantal incidenten in Friesland. In die provincie werden in de gemeten periode 685 schapen, koeien en pony's gedood. Dat is twee keer zo veel als in 2024.

Die nieuwe wetgeving moet ervoor zorgen dat wolven eerder het etiket probleemwolf krijgen of dat er eerder sprake is van een probleemsituatie zodat ze mogen worden afgeschoten.

De BBB-staatssecretaris had dit nog graag voor zijn vertrek willen regelen maar een Kamermeerderheid, met ook de drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA, hield dit tegen. De meningen lopen uiteen van "de wolf hoort niet in Nederland" tot "de wolf is een verrijking, ook in de stad".

De meeste partijen willen wachten tot het benodigde wetenschappelijke onderzoek klaar is zodat daar de juiste wetgeving op kan worden gebaseerd.

Ecologisch onderzoek

De universiteit van Wageningen onderzocht in 2024 hoeveel wolven zich theoretisch gezien in Nederland kunnen vestigen. Daar kwam uit: 23 tot 56 wolvenroedels. Er zijn er nu elf. Een ecologisch onderzoek waaruit moet blijken hoeveel wolven Nederland ook echt 'aankan' wordt verwacht in april of mei.

De universiteit onderzoekt verder hoe de wolf zich door Nederland beweegt. En er loopt ook nog een onderzoek naar het maatschappelijk draagvlak. In Vlaanderen, waar ook verzet is tegen de groeiende wolvenpopulatie, is zo'n maatschappelijk onderzoek ook onlangs van start gegaan.

Geen enkel dier roept in Nederland zoveel emotie op als de wolf. NOS op 3 legt uit waar dat vandaan komt: