De Tweede Kamer heeft al voor gestemd, de Eerste Kamer nog niet: Het nieuwe systeem van vermogensbelasting dat in 2028 moet ingaan. Op sociale media regent het klachten. Sommige vermogenden vrezen meer belasting te gaan betalen. Vooral beleggers, in bijvoorbeeld aandelen, roeren zich. Hoe zit het?

Nu nog fictief rendement

Nu int de Belastingdienst nog op basis van een zogeheten fictief rendement dat je maakt op je spaargeld en beleggingen. Bij de belastingaangifte dit jaar gaan ze voor spaargeld ervan uit dat je 1,37 procent rente krijgt. Voor beleggingen is dat hoger, ze gaan uit van 5,88 procent rendement.

Over je rendement moet je 36 procent belasting betalen. Maar alleen over vermogen boven 57.684 euro voor een alleenstaande of het dubbele, 115.368, voor een koppel.

En als je in de werkelijkheid minder rendement maakt dan dat fictieve rendement, dan kun je dat doorgeven en hoef je minder belasting te betalen.

Maar als je nu meer rendement maakt, dan heb je nu nog geluk. Dan hoef je niet meer belasting te betalen. En dat gaat veranderen.

Straks werkelijk rendement

Vanaf 2028 betaal je namelijk op basis van het werkelijke rendement. Er is dan geen minimumvermogen meer waarboven je pas belasting gaat betalen.

Je gaat dan belasting betalen als je jaarrendement meer dan 1800 euro is voor een alleenstaande of 3600 euro voor een koppel. Over het rendement daarboven betaal je 36 procent belasting.

Rekenvoorbeeld

Spaargeld

Stel iemand heeft 100.000 euro aan spaargeld en ontvangt daar 2 procent rente over. Dat is 2000 euro rente in een jaar. Over 1800 daarvan betaal je geen belasting. Blijft dus 200 euro over waarover je 36 procent belasting moet betalen. Dat is dan 72 euro belasting.

Aandelen

Maar voor beleggers in aandelen kan deze rekensom heel anders uitpakken. Aandelen schommelen namelijk vaak flink in waarde.

Stel, iemand heeft voor 100.000 euro aan aandelen in één bedrijf. Het was een goed jaar voor dat bedrijf en de aandelen stegen in een jaar tijd 20 procent in waarde. Dan zijn die aandelen dus 120.000 euro waard. Dus 20.000 euro rendement. Dan moet je over 18.200 euro 36 procent belasting betalen. Dat is dan 6552 euro belasting.

Sommige beleggers vinden het oneerlijk dat je over die waardestijging zoveel belasting moet betalen. Ook omdat je ook moet betalen als je ze nog bezit. In andere landen betaal je pas belasting over de waardestijging van aandelen op het moment dat je ze verkoopt.

Als een belegger al zijn geld in aandelen heeft zitten, en verder weinig of geen spaargeld heeft, dan zal die een deel van die aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen. Beleggers vinden dat problematisch.

Makkelijk verhandelbaar

Maar universitair hoofddocent Aart Gerritsen aan de Erasmus School of Economics is dat niet met ze eens. "Je hebt zelf de keuze hoe de belasting te betalen. Veel vermogenden zullen ook spaargeld hebben waaruit ze dit kunnen betalen. En het is ook geen enkel probleem om aandelen te verkopen, zolang het beursgenoteerde aandelen zijn die makkelijk verhandelbaar zijn."

Volgens hem kan er wel een klein aantal gevallen zijn dat het moeilijk wordt om de belasting te betalen. Bijvoorbeeld als iemand al zijn vermogen heeft zitten in aandelen in een bedrijf dat niet beursgenoteerd is.

"Die aandelen zijn moeilijker te verkopen. Mogelijk moet iemand dan een koper zoeken die ze alleen met korting wil kopen. In de praktijk zal dit maar voor een handjevol mensen een probleem zijn. En dan zal je ook een betalingsregeling met de Belastingdienst kunnen afspreken."

Overgangsjaren

Een ander kritiekpunt gaat om de jaren rond de invoering van dit nieuwe stelsel. Als in 2027, het jaar voor invoering, beleggingen in waarde dalen en ze daarna in 2028 in waarde herstellen, dan moet je over dat waardeherstel belasting betalen.

"Dat roept problemen op", schrijven Peter Beets en Tjarko Denekamp, vermogensexperts van ABN Amro MeesPierson. "Hierdoor wordt belasting geheven over rendement dat feitelijk nooit is gerealiseerd."

In het nieuwe systeem kun je als je aandelen in een jaar in waarde dalen, in de jaren daarna waardewinsten wegstrepen tegen dat verlies. Waardoor je dus minder of geen belasting betaalt. Maar dit geldt niet voor verlies uit jaren vóór invoering.

Rekenvoorbeeld

2027

Een slecht beursjaar. Begin van het jaar waren je aandelen 100.000 euro waard. Eind van het jaar 80.000 euro. Een waardeverlies van 20.000 euro dus. Je hoeft dan geen belasting te betalen.

2028

Een goed beursjaar. Dezelfde aandelen stijgen terug in waarde, van 80.000 naar 100.000 euro. Je moet 6552 euro belasting betalen.

"Je moet nou eenmaal een startdatum instellen", zegt belastingeconoom Gerritsen daarover. "Je kan dan inderdaad pech, maar ook geluk hebben. Bijvoorbeeld als 2027 juist je aandelen hard stijgen en ze in 2028 dalen."

Hij zegt dat het in principe mogelijk was geweest om bij de invoering 'cadeautjes' aan belastingbetalers te geven. Bijvoorbeeld door beleggers zelf te laten kiezen of ze betalen op basis van de koersontwikkeling vanaf 2027 of 2028.

'Weinig animo'

"Maar ik denk dat er in de politiek weinig animo is om daar geld voor vrij te maken. Box 3-belastingbetalers hebben al veel meevallers gehad. Nu hoeven ze bijvoorbeeld minder belasting te betalen als hun werkelijk rendement onder het fictief rendement ligt. Maar hoeven ze niet meer te betalen als hun rendement er juist boven ligt. Dat is nooit de bedoeling geweest achter box 3. Het lijkt dan ook niet redelijk om aan de box 3-belegger nog meer cadeautjes uit te delen."

Dit nieuwe stelsel wordt mede ingevoerd omdat de schatkist jaarlijks 2,4 miljard misloopt door hoe er nu box 3-belasting wordt geïnd. De nieuwe coalitie is van plan het uiteindelijk 'door te ontwikkelen', naar een systeem waarbij je pas belasting betaalt als je aandelen met winst verkoopt.

2 miljoen Nederlanders combineren mantelzorg met werk. En volgens de Sociaal-Economische Raad (SER) is de druk op hen te groot en wordt die alleen maar groter. Meer mensen moeten langer thuis blijven wonen met meer mantelzorg tot gevolg. En tegelijkertijd zijn alle mensen in ons land nodig door de krapte op de arbeidsmarkt.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

En daarom moet de nieuwe coalitie die maandag begint op alles tegelijk inzetten, vertelt de voorzitter van de adviescommissie bij de SER Ruben Houweling in podcast De Dag. Werkgevers zouden mantelzorgers bijvoorbeeld kunnen helpen om steun te vinden, of flexibeler te roosteren. En er moet vanuit de overheid meer geld komen om zorgverlof te betalen, net als bij pensioenen en ouderschapsverlof.

Bianca Vos-Monster is dubbele mantelzorger. Ze zorgt voor haar vader met kanker en haar man met hersenproblemen. Ze begint de dag met steunkousen, gaat een paar uur werken en schuift dan weer aan tafel bij haar vader voor het avondeten. Zij ervaart veel steun op haar werk en kan het zo juist goed volhouden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Verslag: Marc-Robin Visscher

Redactie: IJsbrand Terpstra & Judith van de Hulsbeek

De Britse koning Charles zegt in een verklaring "met grote bezorgdheid" te hebben kennisgenomen van de arrestatie van zijn broer Andrew. De voormalige prins werd vanochtend aangehouden op verdenking van een ambtsmisdrijf.

"Wat nu volgt, is de volledige, eerlijke en correcte procedure waarmee deze kwestie op de juiste wijze en door de bevoegde autoriteiten wordt onderzocht", laat Charles weten. "Zoals ik al eerder heb gezegd, kunnen zij hierin rekenen op onze volledige en onverdeelde steun en medewerking."

Eerder deze maand maakte Buckingham Palace bekend de Britse politie te willen helpen bij het onderzoek naar Andrew Mountbatten-Windsor.

"Laat ik het duidelijk stellen: het recht moet zijn beloop hebben", zegt Charles nu. "Zolang dit proces voortduurt, zou het niet gepast zijn om hier verder commentaar op te geven. Ondertussen zullen mijn familie en ik onze plicht en dienstbaarheid aan jullie allen blijven vervullen."

Noch koning Charles, noch Buckingham Palace was van tevoren op de hoogte gesteld van de arrestatie van Andrew Mountbatten-Windsor, meldt de Britse omroep BBC.

Beelden van de politie bij het voormalige huis van Andrew in Windsor:

Recent bleek uit nieuw vrijgegeven mails dat de jongere broer van koning Charles gevoelige informatie deelde met zedendelinquent Jeffrey Epstein, verdachte van grootschalige meisjeshandel. De prins was toen handelsgezant van het Verenigd Koninkrijk.

Daarnaast speelt er nog de beschuldiging dat Mountbatten-Windsor zelf een vrouw zou hebben misbruikt die door Epstein voor hem naar Groot-Brittannië was gevlogen. Dat lijkt op dit moment los te staan van deze arrestatie.

Mountbatten-Windsor heeft tot nu toe altijd volgehouden niet de wet te hebben overtreden. Wel schikte hij in 2022 voor een onbekend bedrag met een vrouw die hem beschuldigde van misbruik.

Maximaal 96 uur vastgehouden

De BBC meldt op basis van deskundige in politiezaken dat de voormalige prins maximaal 96 uur vastgehouden kan worden. In de meeste gevallen worden verdachten 12 tot 24 uur vastgehouden en vervolgens aangeklaagd of vrijgelaten in afwachting van verder onderzoek, aldus de deskundige.

Andrew wordt geplaatst in "een cel in een arrestantencomplex" met slechts "een bed en een toilet", waar hij zal wachten tot zijn verhoor door de politie. Hij zal "geen speciale behandeling krijgen", aldus de deskundige.

Een arrestatie is volgens de oud-commissaris van politie in Londen een voorwaarde om huiszoekingen te kunnen uitvoeren en gegevensdragers in beslag te nemen. Er wordt volgens de politie momenteel op twee plekken onderzoek verricht, Berkshire en Norfolk. Daar liggen de huidige en voormalige woning van Mountbatten-Windsor.

Zorgvuldig aantonen

Een juridisch deskundige geeft meer duiding over waarvan Andrew verdacht wordt: misconduct in public office. Dat draait om de vraag of een publieke functionaris bewust ernstig wangedrag heeft gepleegd en daarmee het vertrouwen van het publiek heeft geschonden, zonder geldige rechtvaardiging. De politie moet dat zorgvuldig aantonen voordat vervolging mogelijk is.

De verklaring van Charles:

De familie van Virginia Giuffre, die zei dat ze als seksslaaf van Epstein ook met Andrew naar bed moest, heeft een verklaring gedeeld over de arrestatie van Andrew. "Eindelijk. Vandaag voelen onze gebroken harten iets lichter nu is bevestigd dat niemand boven de wet staat - zelfs leden van het koningshuis niet.

Giuffre, die vorig jaar april een eind aan haar leven maakte, zou dankbaar zijn geweest voor de arrestatie, is de familie van overtuigd. "Andrew Mountbatten-Windsor is nooit een prins geweest. Voor alle overlevenden, waar ook ter wereld: Virginia heeft dit voor jullie gedaan."