De inwoners van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren stemmen volgende maand niet mee bij de gemeenteraadsverkiezingen. Omdat de twee gemeenten samengaan, kunnen de inwoners pas op 18 november 2026 naar de stembus.

Het 'uitstel' van de verkiezingen in Hilversum en Wijdemeren heeft alles te maken met het feit dat de Eerste en Tweede Kamer nog officieel akkoord moeten gaan met de fusie, legt NH Nieuws uit. De Tweede en Eerste Kamer nemen dat besluit naar verwachting in het voorjaar van 2026. Het besluit zelf is een formaliteit, maar daardoor kunnen Hilversum en Wijdemeren nu niet meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Nederland telt sinds 1 januari 2023 in totaal 342 gemeenten. Dat zijn er een stuk minder dan dertig jaar geleden: toen waren er nog 774 gemeenten. Vooral in de jaren negentig en de jaren nul gingen tal van gemeenten samen. De belangrijkste reden was meestal dat het goedkoper is om samen bepaalde gemeentelijke taken te doen.

In feite is dat ook de reden voor de fusie van het kleine Wijdemeren - met Loosdrecht, Kortenhoef en 's-Graveland als belangrijkste kernen - met grote buur Hilversum (bijna 100.000 inwoners).

Financieel toezicht

Wijdemeren met z'n 24.000 inwoners was op 1 januari 2002 zelf een fusiegemeente en kampte sinds die tijd langdurig met financiële problemen. In 2023 werd Wijdemeren zelfs een jaar lang onder financieel toezicht gesteld door de provincie Noord-Holland. Voor elke uitgave, zoals het onderhoud van wegen of de riolering moest de gemeente toestemming vragen aan de provincie. Bovendien kampte de gemeente met een personeelstekort.

Het lukte de gemeente om voor 2024 een sluitende begroting te presenteren. Maar toen had de gemeenteraad het principebesluit om te fuseren al genomen. "Zelfstandigheid is op zich mooi, maar daarmee bewijzen we onze inwoners geen dienst", sprak PvdA/GroenLinks-raadslid Wilna Wind in oktober 2023. Zij wees op de nog immer precaire financiële situatie, maar zei ook dat de dienstverlening van de gemeente nog immer tekortschoot. Bovendien betaalden de inwoners hoge gemeentelijke lasten.

Twijfels

Er waren verschillende fusiekandidaten, maar al snel bleek dat Hilversum voor een meerderheid van de gemeenteraad de meest logische partner was. Sommige inwoners hadden twijfels en vroegen zich af waarom ze zich niet over het samengaan konden uitspreken.

Toch is de fusie op 1 januari 2027 een feit: op voorwaarde dus dat de Eerste en Tweede Kamer ermee instemmen.

Sommige inwoners hebben twijfels over de fusie. Carnavalsverenigingen de Schuimlikkers in Ankeveen en de Turftrappers in Kortenhoef vrezen dat ze dit weekeinde voor het laatst een carnavalsoptocht kunnen organiseren. Nu krijgen ze nog voor een schappelijk prijsje een vergunning. Mogelijk dat 'Hilversum' daarvoor veel meer geld vraagt, vrezen ze.

"Verenigingen die onze dorpen al jarenlang omtoveren tot een feestelijk hart van het carnaval, mogen straks niet bezwijken onder torenhoge financiële druk vanuit Hilversum", zei Stijn Visée, op 18 november BBB-lijsttrekker in Hilversum/Wijdemeren, bij NH Nieuws. "Als lid van de Raad van Elf weet ik hoe hard de vrijwilligers werken. Het is onbestaanbaar dat dit prachtige carnavalsfeest straks onbetaalbaar wordt door Hilversumse bureaucreatie."

Vakbonden CNV en FNV waarschuwen voor de gevolgen van de WW-maatregelen die het nieuwe kabinet wil nemen. De duur van de werkloosheidsuitkering wordt verkort van twee naar één jaar en de bedragen worden lager. Een forse achteruitgang, volgens de bonden onacceptabel.

De nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA wil de uitkering in het begin verhogen. "Zo hebben werkenden meer financiële zekerheid en rust om snel passend nieuw werk te vinden", staat in het coalitieakkoord. De uitkering zou de eerste twee maanden worden verhoogd van 75 naar 80 procent van het loon. Daarna blijft het net als nu 70 procent.

"Het verhogen van de eerste maanden helpt alleen als je na een of twee maanden weer een nieuwe baan hebt, dan heb je er voordeel van", zegt vice-voorzitter Patrick Fey van het CNV tegen de NOS. "Het probleem is veel groter als je wat langer zonder baan zit, dan heb je die uitkering echt nodig om je leven van te kunnen betalen."

Daarnaast wordt de opbouw van het recht op WW gehalveerd tot een halve maand per gewerkt dienstjaar. Nu is dat de eerste tien jaar een volle maand. Dat betekent dat het veel langer duurt voor iemand recht heeft op een volledig jaar WW.

Kaalslag

Vakbond CNV rekende de plannen door en spreekt van "een kaalslag die dit nieuwe kabinet aanricht". Mensen leveren veel geld in, terwijl de premie hetzelfde blijft. En dat geldt voor 24 procent van de mensen in de WW. "Dat is geen kleine groep", zegt Fey. Het gaat om zo'n 50.000 van de 200.000 mensen die jaarlijks werkloos worden.

Er geldt al een maximum voor de WW, momenteel is de uitkering gebaseerd op een inkomen van maximaal 6617 euro bruto per maand. Bij de voorgestelde verlaging van 20 procent wordt dat 5293 euro bruto per maand. Na de eerste twee maanden is de WW 70 procent daarvan.

CNV rekent voor dat het verschil voor mensen die recht hebben op de maximale WW-uitkering kan oplopen tot 66.307 euro in twee jaar. Fey erkent dat dat de mensen zijn die het meest verdienen, maar zegt dat het niet gaat om de topinkomens. "Verre van dat. We zien dat vaak oudere mensen die aan het eind van hun salaris zitten en misschien ook ploegentoeslagen krijgen ook hierdoor geraakt worden."

Financiële problemen

Mensen komen naast de zorgen over het verlies van hun baan ook sneller in financiële problemen, zegt Fey. "We zien dat er veel ontslagen zijn en dat de werkloosheidscijfers oplopen. Met name oudere werknemers hebben het daardoor lastig op de arbeidsmarkt, die gaan zich sneller zorgen maken of ze in de bijstand terechtkomen of hun huis moeten opeten. Dat zijn echt grote zorgen."

Ook mensen die recht hebben op minder dan het maximum gaan er volgens de berekeningen op achteruit. "Wie minder verdient, levert verhoudingsgewijs minder in", zegt de vakbond, zo'n 10.000 tot 50.000 euro in twee jaar.

Zo stelt vakbond FNV in het AD dat ook jongeren worden getroffen, met name doordat de opbouw langer duurt. Met een halve maand per jaar duurt het 24 jaar om het recht op een jaar WW op te bouwen.

Geen luxe

Fey denkt niet dat de verdeling eerlijker wordt door de hogere inkomens harder aan te pakken en daarmee het gevoel van onrechtvaardigheid te verminderen. "Mensen hebben er ook zelf WW-premie voor betaald, en als je een wat hoger salaris hebt dan leef je daar ook naar. Dus op het moment dat je zonder baan komt te zitten, heb je die uitkering nodig om je rekeningen te betalen. Dat heeft niets met luxe te maken."

Begin maart worden zes of zeven adders uitgezet op de Wolfhezerheide, niet ver van Oosterbeek. Het gaat om jonge mannetjes die met hun paargedrag de zieltogende adderpopulatie in het natuurgebied moeten redden.

Het plan om de jonge adders uit te zetten komt van natuurbeschermingsorganisatie RAVON. Die maakt zich grote zorgen over de huidige adderpopulatie op de Wolfhezerheide.

"In 2020 waren er nog iets meer dan 60 adders. Nu gaat het nog om zo'n 25 stuks. Dus het gaat heel hard", aldus Raymond Creemers van RAVON bij Omroep Gelderland.

Voor de achteruitgang zijn verschillende oorzaken. Zo ligt de Wolfhezerheide relatief geïsoleerd tussen de snelweg A50 en een druk bereden provinciale weg. "De eerstvolgende populatie is kilometers verderop, terwijl andere adderpopulaties in contact staan met zo'n vijf andere", zegt Creemers. "Daardoor gaat het met die populaties een stuk beter."

Zien er raar uit

Onderzoekers in het gebied merken op dat de slangen er van de buitenkant 'raar uitzien'. Creemers: "Uit een genetische analyse blijkt dat er sprake is van inteelt. Dat is slecht voor de overlevingskansen. Er is nog maar weinig genetische variatie in de huidige populatie."

Dat de populatie in korte tijd zo afgenomen is, heeft ook te maken met de droogte in het gebied. "Er zijn veel droge zones en daar kunnen ze slecht tegen. De beek staat bijvoorbeeld al een tijd heel laag. Dat kan nog omgekeerd worden, maar dat gaat wel veel tijd kosten", stelt Creemers.

Omdat het met de populaties op de Veluwe iets verderop veel beter gaat, wil RAVON daar jonge adders vangen, om die op de Wolfhezerheide uit te zetten. "De jonge mannetjes doen eerder mee met de paring. Daarnaast kunnen oudere vrouwtjesslangen meer jongen krijgen. We willen dus vooral die pubermannetjes aan de populatie toevoegen", vertelt Creemers.

Moet begin maart

De adder is de enige giftige slang in Nederland en staat op de zogenoemde rode lijst te boek als kwetsbaar. In Nederland komt de adder alleen nog voor in Drenthe, Friesland en op de Veluwe. In het oosten van Overijssel en het Limburgse natuurgebied Meinweg worden sporadisch adders gezien.

Het uitzetten van de adders op de Wolfhezerheide moet begin maart gebeuren, zodat de jonge adders meteen kunnen meedoen aan de paartijd die in april begint. "De mannetjes ruiken de vrouwtjes en gaan daar dan gelijk op af. Als je het een half jaar eerder of later doet loop je het risico dat ze alweer weg zijn uit het gebied", zegt Creemers. "We hopen dat ze minstens één keer succesvol paren."

Terreinbeheerder Natuurmonumenten en de provincie Gelderland moeten nog instemmen met het uitzetten van de jonge adders. En dan nog is het geen structurele oplossing voor de adderpopulatie op de Wolfhezerheide, benadrukt Creemers. "De echte oorzaken zoals verdroging en versnippering vergen een langere en structurelere aanpak in de vorm van vernatting van het beekdal en benutten van kansen voor natuurontwikkeling in de naaste omgeving."