De Amerikaanse techgigant Elon Musk heeft de abonnementskosten voor zijn Starlink-satellietservice in Iran kwijtgescholden. Dat meldt het persbureau Bloomberg. Musk wil de dienst gratis aanbieden zolang de internetblokkade in het land voortduurt.

Iraniërs kunnen momenteel gratis gebruikmaken van de dienst, zegt Ahmad Ahmadian tegen Bloomberg. Hij is de directeur van de Amerikaanse organisatie Holistic Resilience. De organisatie werkt samen met Iraniërs om hun internettoegang te garanderen. Een ingewijde bij Starlink heeft de gratis toegang bevestigd, maar wil anoniem blijven.

Starlink is een satellietnetwerk van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX, waarvan Musk de topman is. Duizenden satellieten van het bedrijf bevinden zich in een relatief lage baan rond de aarde. Om het te gebruiken heb je een Starlink-ontvanger nodig. Volgens Holistic Resilience zijn er meer dan 50.000 van zulke ontvangers het land binnengesmokkeld.

Sinds vorige week donderdag zijn het internet en vrijwel alle telecommunicatie geblokkeerd. In beperkte mate kunnen Iraniërs gebruikmaken van internet wanneer zij verbinding maken met een Starlink-satelliet, waardoor beelden en informatie sporadisch worden verspreid. Enkele activisten doen dat.

Activisten opsporen

Iran heeft het gebruik van de Starlink-satelliet verboden, omdat het volgens het regime wordt gebruikt voor spionage- en sabotageacties. Om verspreiding van informatie door burgers tegen te houden, verstoren Iraanse autoriteiten zo'n 80 procent van de signalen van satellieten.

Van de mensen die wel verbinding krijgen, kan het Iraanse regime mogelijk signalen opvangen, waardoor zij opgespoord zouden kunnen worden.

Vanwege het gevaar delen activisten alleen op sommige momenten hun berichten en beelden met de buitenwereld, namelijk wanneer de afstand tot een satelliet het kortst is. Dan is de verbinding het sterkst, en kan informatie snel worden gedeeld.

Satellietapparatuur in beslag genomen

Iraanse inlichtingendiensten hebben een "grote partij" satellietapparatuur in beslag genomen, meldt BBC Persian. Er zouden honderd langeafstandsontvangers, vijftig signaalversterkers, ruim zevenhonderd 5G-modems en bijna achthonderd mobiele telefoons in beslag zijn genomen.

In onderstaande video wordt uitgelegd hoe Starlink-satellieten worden gebruikt in Iran:

In België is een oud-medewerker van Callebaut veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf voor het downloaden van 19.000 vertrouwelijke bestanden van de grootste chocoladefabrikant ter wereld, zoals recepten en marketingstrategieën. Dat deed hij kort voor zijn overstap naar een concurrerend bedrijf, schrijft de VRT.

De rechter acht bewezen dat de man schuldig is aan misbruik van vertrouwen. Hij had al twintig jaar voor Callebaut in de Verenigde Staten gewerkt voordat hij in 2021 een functie kreeg in het Belgische Wieze. Een maand na zijn nieuwe aanstelling kondigde hij zijn vertrek al aan.

Voordat hij Callebaut verliet, downloadde hij gevoelige bestanden van de cloud van het bedrijf en zette die op een USB-stick. Begin november 2021 werd de man door Callebaut geconfronteerd met de feiten en gaf hij deze toe. Weken later gaf hij de USB-stick terug aan het bedrijf, waarop bleek dat al 13.000 bestanden waren gewist. Waarom de medewerker dat had gedaan, is niet duidelijk.

Niet doorverkocht

De advocaat van de oud-medewerker zei eerder dat het nooit de bedoeling was geweest om vertrouwelijke bedrijfsinformatie te misbruiken, die hij "nooit heeft ingezien". Op de USB-stick stonden volgens de man met name privébestanden zoals familiefoto's en belastingaangiftes.

Omdat er geen bewijs is dat de ex-werknemer de bestanden met anderen heeft gedeeld, wordt hij uitsluitend vervolgd voor misbruik van vertrouwen en niet voor het verkopen van gestolen gegevens, waarvoor een hogere gevangenisstraf geldt. Het OM had een gevangenisstraf van een jaar geëist.

Fietsers kunnen naar verwachting in de loop van 2027 weer volledig over de Afsluitdijk fietsen. Dat zegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in een brief aan de Tweede Kamer. Er worden tijdelijke fietsbruggen geplaatst, zodat fietsers en wandelaars de hele lengte van de Afsluitdijk kunnen gebruiken.

Het fietspad over de 32 kilometer lange waterkering ging in 2019 dicht vanwege versterking van de dijk en de vernieuwing van sluizen en pompen. Halverwege 2024 ging het nieuwe fietspad over de Afsluitdijk grotendeels weer open. Tussen de sluizen van Den Oever en Kornwerderzand kan sindsdien over een lengte van 24 kilometer gefietst of gewandeld worden.

Bij de sluizen zelf ligt nog geen nieuw fiets- en wandelpad, omdat daar nog wordt gewerkt. Om toch naar de overkant te komen, zijn mensen aangewezen op een gratis pendelbus waar mensen hun fiets in mee kunnen nemen.

'Complex, maar technisch mogelijk'

Het kabinet heeft op verzoek van de Tweede Kamer gekeken of er bij de sluizen tijdelijke fietsbruggen kunnen komen en of dit voordeliger is dan het busvervoer. De pendelbus zou sowieso tot 2035 rijden. De kosten daarvan waren 14 miljoen euro, meldt Omrop Fryslân.

Hoewel de aanleg van de tijdelijke fietsbruggen complex zou zijn, is het technisch wel mogelijk, schrijft demissionair minister Robert Tieman in de Kamerbrief. De kosten daarvan zijn zo'n 5 miljoen euro. Daarom kiest het ministerie voor de goedkopere optie.

De fietsbruggen kunnen volgens het ministerie "op zijn vroegst" in 2027 geplaatst worden, omdat eerst de andere werkzaamheden bij de sluizen afgerond moeten worden. Wanneer dat precies gaat gebeuren, is nog niet duidelijk. Zodra de bruggen er zijn, verdwijnt ook de pendelbus.