Een zware vrachtauto beladen met veevoer is vanochtend door een betonnen fietsbrug vlak bij Nationaal Park De Biesbosch bij Werkendam gezakt.

Volgens nog onbevestigde berichten was de chauffeur onbekend in het gebied en volgde hij zijn navigatiesysteem, ook al wil de chauffeur daar zelf niets over zeggen.

Het ongeluk gebeurde rond 08.30 uur op de Galeiweg bij Werkendam, meldt Omroep Brabant. De chauffeur zou al over een andere fietsbrug zijn gereden voordat hij op deze brug strandde.

Dieseltanks

Bij het ongeluk raakte een van de dieseltanks in de auto beschadigd. Gevolg was dat de brandstof het water in liep. Om te voorkomen dat de diesel zich verspreidde en een groot deel van de plas naast de brug vervuild zou raken, plaatste Rijkswaterstaat een groot plastic scherm midden in het water. De brandstof binnen het scherm wordt zo snel mogelijk verwijderd. "De verwachting is dat het water morgen schoon is", zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat.

Nog niet helemaal duidelijk is hoe de vrachtauto moet worden geborgen. De lading kan vrij eenvoudig worden overgeladen in kleinere auto's, maar de vrachtauto zelf kan waarschijnlijk alleen met een zware kraan worden verwijderd. Het gewicht van zo'n kraanwagen is echter te groot voor het netwerk van wandel- en fietsbruggetjes in het gebied.

Hoewel automobilisten en huishoudens met een flexibel energiecontract nu al de pijn van de oorlog in het Midden-Oosten merken, is het nu te vroeg om al met steunmaatregelen te komen. Dat zegt directeur Pieter Hasekamp van het Centraal Planbureau (CPB). "We moeten niet te snel in de paniekstand schieten. Het is belangrijk om het hoofd koel te houden en pas beleid te maken als de echte effecten duidelijk zijn", benadrukt hij.

Het CPB noemt het nu te vroeg voor steunmaatregelen, omdat de situatie in het Midden-Oosten elke dag nog verandert: "De vorige energiecrisis heeft geleerd dat het goed is om te kijken naar kwetsbare huishoudens, mensen die direct in problemen komen", zegt hij over de periode na de Russische inval in Oekraïne. "Maar het verlagen van de brandstofaccijns is nu niet de beste optie."

Ook het kabinet ziet vooralsnog niets in maatregelen tegen de hogere prijzen.

Inflatie hoger

Als de prijzen voor olie en gas door de oorlog in het Midden-Oosten zo hoog blijven als nu, wordt het leven in Nederland dit jaar 0,6 procentpunt duurder. Maar als de situatie verergert en meer raffinaderijen stilvallen, valt de inflatie dit jaar 1,5 procentpunt hoger uit.

Dat berekent het CPB in een vandaag verschenen nieuwe raming van de economie. Zonder de crisis van nu zou de inflatie dit jaar met 2,3 procent voor het eerst sinds de Russische inval in Oekraïne onder het niveau van 3 procent moeten uitkomen. In 2027 moet het acceptabele inflatieniveau van 2 procent dan binnen handbereik zijn.

De vraag is alleen wat deze verwachting waard is door de bijna twee weken geleden uitgebroken oorlog in het Midden-Oosten. Door de Iraanse raketaanvallen en blokkade van de belangrijke Straat van Hormuz ligt de productie van olie en gas in het Midden-Oosten zo goed als stil. Om de hard gestegen prijzen te laten dalen, besloten Nederland en 31 andere landen gisteren om een recordhoeveelheid olie uit hun strategische reserves vrij te geven.

Of dit de prijzen terug naar het oude niveau brengt, is nog maar de vraag. Voor de economische raming bekeek het CPB wat de verwachtingen van de markten over de energieprijzen voor gevolgen hebben voor de inflatie in Nederland. Bijvoorbeeld met een gasprijs rond de 50 euro per megawattuur en rond de 90 dollar voor een vat ruwe olie.

In dit geval zou de inflatie dit jaar 0,6 procentpunt hoger uitvallen. In plaats van 2,3 procent, zouden de prijzen stijgen met 2,9 procent.

Wereldhandel

Dat verergert als de situatie in het Midden-Oosten lang aanhoudt of verder ontspoort en de gasprijs rond de 100 euro per megawattuur komt en een vat ruwe olie rond de 120 dollar wordt. Dan stijgen de prijzen in Nederland met 1,6 procentpunt en komt de inflatie dit jaar uit op 3,9 procent.

Toch is de inflatie niet de klap van die uit 2022 tijdens de Oekraïnecrisis, benadrukt CPB-directeur Hasekamp. Toen kwam de inflatie door de enorm gestegen energieprijzen uit op liefst 10 procent. Wel is het onzeker wat de tik doet met de wereldhandel en ook het vertrouwen van consumenten en bedrijven om nog geld uit te geven.

"Natuurlijk werkt dit wel door. Mensen voelen de stijgende energieprijzen", zegt Hasekamp. "Maar het hangt ervan af of je veel de auto gebruikt, een flexibel energiecontract hebt of in een slecht geïsoleerd huis woont."

Optimisme

Toch zijn er ook genoeg redenen voor optimisme over een tijdelijke prijspiek, voegt Hasekamp toe. "Voor de oorlog in het Midden-Oosten was de olieprijs laag vanwege overaanbod. Er zijn redenen om te veronderstellen dat het aanbod herstelt. We gaan het zien. Maar hoe langer dit duurt, hoe groter de effecten zijn."

Hoe lastig deze crisis is te voorspellen, merkte Hasekamp in de afgelopen jaren. "Dit voelt een beetje als Groundhog Day", verwijst hij naar de gelijknamige film met acteur Bill Murray die elke dag hetzelfde meemaakt. "In zes jaar als CPB-directeur is dit de vierde keer dat ik rond deze tijd een grote internationale crisis meemaak. Er was de coronacrisis, de inval in Oekraïne, de handelstarieven van Trump en nu dit."

Niet elke keer kwam de voorspelling van het CPB over de effecten van een crisis ook uit, stelt Hasekamp: "Ter geruststelling: de Amerikaanse handelstarieven van vorig jaar hadden veel minder effect dan veel mensen toen dachten."

De wettelijke stikstofdoelen worden met het huidige beleid niet gehaald, concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De hoeveelheid stikstof die neerkomt op kwetsbare natuur daalt wel, maar niet snel genoeg.

Volgens de wet moet in 2030 in de helft van de stikstofgevoelige natuur de norm worden gehaald. De onderzoekers verwachten dat dit met de huidige maatregelen bij ongeveer een derde van de natuur lukt.

De stikstofneerslag op Natura 2000-gebieden is tussen 2005 en 2023 met 32 procent gedaald. Toch ligt de hoeveelheid stikstof op veel plekken nog boven de grens waardoor natuur schade kan oplopen.

Stevige ambitie

Het aandeel natuur waar de hoeveelheid stikstof onder die grens ligt, steeg van ongeveer 21 procent in 2005 naar 30 procent in 2023. Dat is een kleine vooruitgang, maar voor 2030 wordt 33 procent verwacht, terwijl dat dus 50 procent moet zijn.

Volgens PBL-directeur Marko Hekker waren de ambities ook stevig. "Dat wisten we. Maar we zitten er nu wel heel ver vanaf."

Landbouw grootste bron

Ongeveer de helft van de stikstof die op de Nederlandse natuur terechtkomt, komt van landbouw. Verder komt de stikstof uit het buitenland, uit verkeer en vervoer en uit de industrie.

Het grootste deel van de winst die behaald is, komt daarom door de uitkoopregelingen met boeren. Andere maatregelen in de landbouw, zoals technische innovaties of aanpassingen in de bedrijfsvoering zoals verduurzamen, leveren tot nu toe minder op dan verwacht.

De politiek zegt herhaaldelijk de doelen te willen halen doen in de stikstofaanpak, maar dat lukt eigenlijk nooit. Dat zou bij het nieuwe minderheidskabinet dus weer kunnen gebeuren, maar wettelijk is vastgelegd dat het programma moet worden bijgesteld als blijkt dat doelen niet worden gehaald.

Kabinet aan de slag

De rechtbank bevestigde dat vorig jaar in de uitspraak in de Greenpeace-zaak. De rechter oordeelde dat het kabinet moet ingrijpen als de doelen niet worden gehaald en kan anders een dwangsom opleggen. Daarbij verwees de rechtbank naar wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt hoe de natuur wordt aangetast door stikstofneerslag.

Volgens Hekkert heeft het nieuwe kabinet veel te doen. "De plannen die er liggen zijn stappen in de goede richting, maar het is nu nog niet voldoende."