Smartphones. Windmolens. Auto's. Computers. Straaljagers. MRI-scanners. Oorlogsschepen. Drones. Zeldzame aardmetalen zitten in bijna alles wat een moderne samenleving nodig heeft. De afgelopen jaren hebben deze grondstoffen daarom een hoofdrol gekregen in de geopolitiek. De wereld kijkt steeds meer naar Australië om te voorzien in die cruciale grondstoffen.

Zeldzame aardmetalen zijn niet zo zeldzaam als de naam doet vermoeden. Op veel plekken in de wereld komen deze grondstoffen met namen als neodymium, praseodymium, cerium en terbium voor. Alleen vaak slechts in kleine hoeveelheden, waardoor ze moeilijk te delven zijn.

Dat is geen probleem in de woestijn van Australië. Op ruim twee uur vliegen van Perth in West-Australië ligt de Mount Weld-mijn, een van de belangrijkste bronnen van zeldzame aardmetalen buiten China.

Kostbaar en tijdrovend

"We hebben veel geluk in Australië. We hebben hier de vierde grootste bronnen van kritieke mineralen ter wereld. Het ligt klaar voor ons om op te graven", zegt Anita Logiudice van de Chamber of Minerals and Energy, de koepelorganisatie voor de mijnbouwindustrie. Ze staat aan de rand van de gigantische mijnput. De aardlagen zijn alle kleuren rood en grijs. Hier wordt 24 uur per dag gegraven naar de bodemschatten.

Maar tot nu toe zit 80 procent van de kritieke mineralen die Australië rijk is nog in de grond. Want het delven en vooral het verwerken is kostbaar, tijdrovend en vervuilend. Australië zit vol geologische schatten. Het land werd rijk dankzij de ijzererts, steenkool en gas. Lang achtte men het daarom niet nodig om ook in te zetten op het delven van zeldzame aardmetalen. Wat er wel werd opgegraven, werd meestal naar China verscheept voor de verwerking.

Want China heeft zich de afgelopen decennia ontpopt tot wereldleider als het gaat om zeldzame aardmetalen. Het land verwerkt 90 procent van de wereldwijde grondstoffen. Maar sinds de handelsoorlog met de Verenigde Staten is opgeleefd, is duidelijk geworden dat het land de monopoliepositie steeds vaker als politiek drukmiddel gebruikt. Peking controleert de prijs en de beschikbaarheid van de cruciale metalen.

Deals met VS en EU

Dus is er een wereldwijde race om deze grondstoffen in handen te krijgen. De Amerikaanse president Trump heeft mede daardoor zijn zinnen gezet op Groenland. Onlangs kwamen de ministers van Financiën van G7-landen, waaronder Australië, de Europese Unie en India, bij elkaar in Washington om te praten over het belang van de grondstoffen.

En in oktober vorig jaar sloot de VS een miljardendeal met Australië om de Australische aardmetalenindustrie verder te ontwikkelen. "Dit is een gamechanger voor de Australische mijnbouwindustrie", zegt Logiudice. Ook andere landen tonen interesse in de Australische bodemschatten. De Australische regering is in gesprek over soortgelijke overeenkomsten met onder meer de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea en Singapore.

Ernstige vervuiling

Maar er zijn nog wel wat obstakels voordat Australië zich met recht een supermacht op het gebied van zeldzame aardmetalen mag noemen. Vooral het scheiden van de aardmetalen is een complex proces met honderden stappen. Er zijn meerdere chemische behandelingen nodig, waarbij het erts wordt vermalen en met zuren wordt behandeld. Daarbij kan ook radioactief materiaal vrijkomen. In China heeft de raffinage van zeldzame aardmetalen al geleid tot ernstige milieuvervuiling. Bovendien is er een gigantische hoeveelheid water voor nodig.

Toch belooft de Australische mijnbouwindustrie dat het hier veilig kan. In West-Australië wordt een raffinaderij gebouwd, met hulp van een lening van ruim 1,2 miljard Australische dollar (ongeveer 670 miljoen euro) van de regering. Eind dit jaar moet de eerste Australische raffinaderij klaar zijn.

Hoewel er nog een lange weg te gaan is voordat Australië echt met China kan concurreren, heeft men hier al dollartekens in de ogen. "We hebben een unieke kans om hiervan te profiteren en een supermacht te worden", aldus Logiudice.

Toeristen in Rome moeten vanaf vandaag twee euro betalen om de wereldberoemde Trevifontein van dichtbij te kunnen bekijken. Daarmee wil het stadsbestuur de bezoekersstroom onder controle houden en het bouwwerk beschermen. Van een afstandje is de fontein nog wel gratis te zien.

De Trevifontein is een van de grote trekpleisters van de Italiaanse hoofdstad, met dagelijks tienduizenden bezoekers die zich verdringen om de beste selfies te kunnen maken. Ook worden er munten in het water gegooid. De legende is dat iemand die met gesloten ogen een munt met de rechterhand over de linkerschouder gooit, nog eens zal terugkeren naar Rome.

La dolce vita

Het monument van de Italiaanse architect Nicola Salvi werd gebouwd in de late barok. Het bouwen duurde dertig jaar, van 1732 tot 1762. Het ontwerp was al een halve eeuw eerder gemaakt door Gian Lorenzo Bernini.

De fontein werd mede bekend door de beroemde filmscène met de Zweedse actrice Anita Ekberg in de klassieker La dolce vita van regisseur Federico Fellini uit 1960.

De toegang geldt van 09.00 tot 22.00 uur, alleen op maandag en vrijdag pas vanaf 11.30 uur. Voor inwoners van de stad blijft de toegang gratis. Bezoekers kunnen vooraf online een kaartje kopen, maar er is ook een loket bij het plein. Ook toeristeninformatiebureaus verkopen tickets. De toegang is gratis voor kinderen en mensen met een beperking. Sinds de restoratie van de fontein in 2024 was de toegang al beperkt tot 400 mensen tegelijkertijd.

Ook voor vijf andere grote attracties, waaronder musea, moet vanaf nu toegang worden betaald. De opbrengst gaat naar het stadsbestuur, in tegenstelling tot de munten in de fonteinen. Dat geld gaat naar goede doelen.

De grensovergang bij Rafah, in het zuiden van Gaza, is deels heropend. Dat melden Egyptische en Israëlische veiligheidsfunctionarissen. De grensovergang is voor de Palestijnen cruciaal omdat het een belangrijke verbinding is met de buitenwereld voor Gaza.

Een Egyptische functionaris zegt tegen persbureau AP dat vijftig Palestijnen in beide richtingen de grens mogen oversteken. Israël wil hen allemaal controleren en goederen en humanitaire hulp mogen nog steeds niet de grens over.

Vorige week werd aangekondigd dat de grens gisteren weer deels open zou gaan, maar volgens Israël is de zondag gebruikt om te testen of de grensovergang goed functioneert.

Symbolisch

Volgens Palestijnse gezondheidsfunctionarissen hebben zo'n 20.000 zieke en gewonde Palestijnen dringend hulp in het buitenland nodig. In het tempo dat Israël voor ogen heeft zal het maanden duren voordat zij allemaal Gaza kunnen verlaten. De gedeeltelijke heropening wordt door critici dan ook vooral als symbolisch gezien.

De heropening is een van de punten uit het omstreden twintigpuntenplan van de Amerikaanse president Trump.

Israël heeft sinds mei 2024 de controle over de grensovergang en die is sindsdien maar een keer open geweest. Begin vorig jaar was de grens tijdelijk open voor Palestijnse patiënten die dringend hulp nodig hadden.