De toonaangevende dj Amelie Lens heeft gereageerd op het nieuws dat een aantal mannelijke collega's zich seksueel grensoverschrijdend zouden hebben gedragen. Op Instagram schrijft de techno-grootheid dat zowel de dansvloer als de backstage voor vrouwen onveilig voelt.

Lens gaat niet specifiek in op de beschuldigingen maar trekt het breder. Volgens de Belgische is veiligheid te lang gezien als een "vrouwenprobleem". "We zijn gedwongen om onze eigen security te zijn, constant op onze drankjes te letten, de deuren in de gaten te houden en een stille taal te ontwikkelen."

Volgens de dj wordt ten onrechte gedacht dat een dader een "engnek in een steegje" is, terwijl het in werkelijkheid vaak een vriend is. "Het is de man met wie je een drankje hebt gedeeld, diegene met wie je lachte terwijl die zich 'misdroeg'."

De 35-jarige Amelie Lens is een van de bekendste vrouwen in de technowereld. Ze wordt door het prestigieuze magazine DJ Mag een "techno powerhouse" genoemd, is een vast gezicht op grote festivals zoals Awakenings en Tomorrowland en heeft miljoenen volgers op sociale media.

'Goeieriken'

Ook andere vrouwelijke techno-dj's hebben gereageerd op de beschuldigingen. Volgens hen is het een structureel probleem waar al jaren te weinig aandacht voor is geweest.

Zo zegt SPFDJ in een video op Instagram dat veel mannen in de technowereld nog denken dat ze "de goeieriken" zijn en zeggen de meeste mannen vaak niets als ze grensoverschrijdend gedrag zien. "Als vrouwen zich uitspreken, is de eerste reactie van te veel mannen niet empathie, maar zelfbescherming."

TechnoItsbiianco deelde een verklaring van een collectief van tientallen vrouwelijke dj's waarin staat dat de meesten hun eigen verhalen hebben over grensoverschrijdend gedrag.

In het statement wordt onder meer opgeroepen om artiesten die beschuldigd worden van seksueel wangedrag van festivals te weren zolang er een onderzoek naar ze loopt. Ook wordt de technoscene opgeroepen om een veilige plek te creëren voor iedereen.

Gecanceld

Een aantal dj's in de hardtechnowereld zijn door grote Europese dance- en popfestivals inderdaad van de line-up geschrapt, na beschuldigingen op sociale media. Grote namen als Shlømo, Basswell, Carv en Odymel worden op sociale media beschuldigd van seksuele avances naar minderjarigen, aanranding en vreemdgaan.

Op sociale media werden onder meer screenshots gedeeld van privégesprekken van de dj's door een voormalige boeker van de artiesten. Ook zijn er screenshots gedeeld waarin slachtoffers hun verhaal deelden met de boeker.

Trauma

Lens geeft een voorbeeld van een persoonlijke ervaring waarin ze door iemand werd bedreigd en die persoon haar in Antwerpen had opgezocht. Ook vertelt ze dat ze naar de politie stapte maar dat die niets voor haar kon doen. "Als de wet je niet helpt, terwijl ik het bewijs in handen heb, hoe kunnen we ons dan veilig voelen in een club waar het misbruik vaak stil en onzichtbaar is?"

De dj zegt verder dat ze er nog niet klaar voor is om haar eigen ervaringen in de technoscene te delen. "Ik zou mijn trauma niet opnieuw hoeven te beleven, alleen maar zodat jij eindelijk tegen je 'maat' zegt dat hij moet stoppen. Zorg er gewoon voor dat ze stoppen."

Nog nooit zijn er zo veel journalisten gedood als afgelopen jaar. De onafhankelijke organisatie CPJ (Comité ter Bescherming van Journalisten) documenteerde de dood van 129 journalisten en andere vertegenwoordigers van de media. Israël maakte veruit de meeste slachtoffers.

Een jaar eerder werden er ook al meer journalisten gedood dan ooit. In het jaar 2025 was dat aantal dus nog hoger, constateert het CPJ. Die organisatie houdt sinds 1992 cijfers bij over journalisten die tijdens het uitoefenen van hun beroep zijn omgekomen. Het was al duidelijk dat er in de recente geschiedenis geen andere oorlog zo dodelijk was voor journalisten als die in Gaza.

Afgelopen jaar was Israël verantwoordelijk voor twee derde van alle gedode journalisten. 86 mensen kwamen om bij aanvallen door het Israëlische leger. In drie gevallen gebeurde dat na het afgesproken staakt-het-vuren van oktober.

Mediacentrum

Israël houdt vol dat het alleen mensen aanvalt die zich in de strijd mengen. Het land erkent wel een grote aanval op een mediacentrum in Jemen waarbij 31 medewerkers om het leven kwamen. Israël stelde dat het centrum gebruikt werd voor Houthi-propaganda.

Ook in andere conflictgebieden nam het aantal gedode verslaggevers toe, maar de aantallen liggen daar veel lager. Na Gaza en Jemen volgen Sudan (9) en Oekraïne (4).

Doelbewust gedood

Het CPJ meldt ook dat vorig jaar 47 journalisten doelbewust werden gedood. In 38 gevallen was Israël daarvoor verantwoordelijk. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger, denkt de organisatie, maar het verifiëren van feiten in Gaza wordt door Israël vrijwel onmogelijk gemaakt.

Sarah Qudah, regiodirecteur Midden-Oosten bij het CPJ: "Lokale journalisten zijn onze enige ogen en oren in het gebied. Hen doden betekent dat wij niet horen wat daar gebeurt." Het opzettelijk doden van een journalist door een leger is een oorlogsmisdaad.

Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de dood van deze journalisten. Volgens het CPJ heerst er intussen een cultuur van straffeloosheid. Het feit dat landen veelal geen verantwoording voor hun daden afleggen, maakt volgens de organisatie de weg vrij om ermee door te gaan.

Cijfers van het CPJ

Meerdere organisaties houden cijfers bij over journalisten die gedood worden tijdens hun werk; die cijfers verschillen soms. Het CPJ registreert alle sterfgevallen van journalisten en mediapersoneel die tijdens hun werk om het leven komen, op basis van minstens twee betrouwbare bronnen. Dat kan in een conflictgebied zijn, tijdens een gevaarlijke opdracht, doelbewust of per ongeluk. Een groot deel bestaat uit verslaggevers en fotografen, maar ook mensen met een andere functie worden meegeteld, zoals vertalers.

Had de toenmalige Spaanse koning Juan Carlos I een rol in de couppoging van 1981? Daarover deden de afgelopen jaren veel verhalen en theorieën de ronde. De Spaanse premier Sánchez besloot vandaag rond de 45-jarige herdenking van die dag geheime documenten vrij te geven. Daaruit komt naar voren dat Juan Carlos niet op de hoogte was van de geplande coup.

Precies op de dag dat de documenten zijn vrijgegeven, was er nog meer opvallend nieuws: Antonio Tejero, die de coup in het parlement leidde, is vandaag op 93-jarige leeftijd overleden, liet de advocaat van zijn familie weten.

Het gaat om 167 documenten die sinds vanmiddag voor iedereen online beschikbaar zijn gesteld. Het gaat bijvoorbeeld om transcripties van telefoongesprekken, plannen van de coupplegers en verslagen van de onderzoeken achteraf.

Couppoging

Op 23 februari 1981 zou er in het parlement worden gestemd over de benoeming van de nieuwe premier Leopold Calvo-Sotelo. Hij zou na Adolfo Suárez de tweede premier in de democratische periode na de dictatuur van Francisco Franco worden. Tijdens die stemming stormde luitenant-kolonel Antonio Tejero de zaal binnen. Hij had zo'n 200 gewapende Guardia Civil-agenten bij zich en er werd in de lucht geschoten.

Urenlang werden de volksvertegenwoordigers gegijzeld. Ondertussen werden op andere belangrijke plaatsen in het land ook militaire opstanden gehouden. De prille democratie stond onder druk.

Toen kwam toenmalig koning Juan Carlos op tv. Gehuld in militair uniform gaf hij een speech waarna de coupplegers zich terugtrokken. De mislukte staatsgreep wordt gezien als een beslissend moment dat de Spaanse democratie uiteindelijk versterkte.

Spaanse journalisten en historici zijn er direct ingedoken en komen met een paar belangrijke conclusies. Terwijl belangrijke historici de afgelopen jaren een rol van de toenmalige koning in de coup tegenspraken, bleven er Spanjaarden die daarover twijfelden.

Een belangrijk document dat is vrijgegeven, is een handgeschreven briefje waarin de coupplegers achteraf hun fouten analyseerden. Daarin concludeerden ze dat de staatsgreep was mislukt omdat ze "de Bourbons vrij spel hadden gegeven". Daarmee bedoelden ze waarschijnlijk de toenmalige koning. Want in dezelfde tekst staat ook dat ze de Juan Carlos zagen als "doelwit dat verslagen en geneutraliseerd moest worden".

Verschillende Spaanse media zoals El País en het publieke RTVE zien dit als een van de belangrijkste documenten die zijn vrijgegeven. Maar het is zeker niet het enige opvallende stuk. Alhoewel het er niet op lijkt dat de geschiedenis na het openbaar maken van de documenten kan worden herschreven, kan het zeker worden ingekleurd. Vooral de uren tijdens en na de coup worden bij het lezen van de stukken duidelijker.

Politie overwoog inval

Zo wordt in een rapport van de geheime dienst van die tijd duidelijk dat zes geheim agenten stiekem betrokken waren bij de coup. Ook overwoog de politie een inval in het parlement waarbij tussen de 80 en 110 doden hadden kunnen vallen.

En is er een brief vrijgegeven van Ronald Reagan, de Amerikaanse president van die tijd, aan koning Juan Carlos I. In die brief prijst Reagan hem. "De wereld is niet alleen geïnspireerd door het Spaanse experiment in het bereiken van democratische en vreedzame vooruitgang, maar ook door de geestkracht waarmee u het afschuwelijke gedrag hebt bestreden van degenen die met geweld verandering wilden bewerkstelligen", aldus Reagan.

De documenten zijn vrijgegeven omdat de wettelijke termijn van geheimhouding is verstreken. De afgelopen tijd was er een groeiende druk voor transparantie. De meeste betrokkenen zijn niet meer politiek actief, waardoor de vrijgave van de informatie minder gevoelig is. Afgelopen najaar vroeg de historicus en auteur van een belangrijk boek over de coup Javier Cercas openlijk aan de premier om de documenten te publiceren. Kort daarna liet premier Sánchez weten dit te gaan doen.

Het overlijden van coupleider Tejero komt dus op een bijzonder moment. Hij was veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf. Zijn laatste publieke optreden was op 24 oktober 2019, toen Francisco Franco werd herbegraven in Madrid. Samen met Jaime Milans del Bosch (overleden in 1997) en Alfonso Armada (overleden in 2013) was hij de belangrijkste figuur achter de staatsgreep.

Met de openbaarmaking van de documenten en het overlijden van de laatste nog levende coupleider lijkt een markant hoofdstuk uit de Spaanse geschiedenis te zijn afgesloten. Of daarmee echter ook alle hardnekkige geruchten en complottheorieën tot het verleden behoren, zal de tijd uitwijzen.