Drie pro-Palestijnse activisten die in het Verenigd Koninkrijk vastzitten, hebben hun hongerstaking na 73 dagen beëindigd, meldt Prisoners for Palestine. Het drietal stopte samen met vijf andere activisten die banden hebben met actiegroep Palestine Action met eten om te protesteren tegen hun detentie.

De hongerstaking was de langste in het VK sinds de jaren 80. Sommigen activisten liepen volgens Prisoners for Palestine het risico om te overlijden.

De activisten werden opgepakt omdat ze betrokken zouden zijn bij het inbreken in het hoofdkantoor van de Israëlische wapenfabrikant Elbit Systems in Bristol in 2024 en bij het bestormen van een luchtmachtbasis in Oxfordshire vorig jaar. De activisten beschuldigen de Britse regering van steun aan Israël tijdens de oorlog in Gaza.

De groep begon hun hongerstaking op 2 november omdat ze toen al meer dan een jaar in voorlopige hechtenis zaten en hun proces naar verwachting pas in juni begint. Volgens de Britse wet mogen verdachten maximaal zes maanden in voorarrest zitten.

Eis ingewilligd

Kamran Ahmed, Heba Muraisi en Lewie Chiaramello beëindigden hun hongerstaking gisteren nadat de Britse regering had besloten om een overheidscontract van twee miljard pond (2,3 miljard euro) niet toe te kennen aan Elbit Systems, staat in de verklaring van Prisoners for Palestine. Dat was een van de andere eisen van de activisten om hun hongerstaking te beëindigen.

Tijdens hun actie stelden de activisten ook een aantal andere eisen. Zo wilden ze op borgtocht vrijkomen, een eerlijk proces, het sluiten van alle vestigingen van Elbit Systems in het Verenigd Koninkrijk en het opheffen van het verbod op Palestine Action.

Vier andere gedetineerden stopten eerder al met hun actie. Een achtste activist is sinds afgelopen weekend weer gestopt met eten.

Terreurlijst

Palestine Action is in 2020 ontstaan en voert vaker acties tegen de Britse regering en bedrijven om banden met Israël. Bij de acties wordt vaak rode verf gebruikt om op gebouwen te spuiten.

De Britse groep werd na de actie op de vliegbasis in Oxfordshire vorig jaar juli door de overheid verboden en kwam op een terreurlijst te staan. Sindsdien zijn duizenden mensen in het VK opgepakt omdat ze bij protesten borden droegen waarin ze Palestine Action steunden. Mensenrechtenorganisaties zijn kritisch op het verbod.

Op een besluit van de gemeenteraad van De Bilt om voorlopig niet meer te vergaderen, wordt verbaasd gereageerd. Een meerderheid van de raad stemde eergisteren voor een voorstel om met verkiezingsreces te gaan, tot de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.

Op die manier wil de raad een aantal belangrijke dossiers over de verkiezingen heen tillen. Er staat nog een aantal onderwerpen op de agenda waar veel om te doen is en waar partijen het niet over eens zijn. Bijvoorbeeld de mogelijke bouw van een nieuw gemeentehuis en het parkeerbeleid in De Bilt.

De agendacommissie, die het voorstel had ingediend, stelde dat het beter was om dat soort onderwerpen door te schuiven totdat er nieuwe volksvertegenwoordigers gekozen zijn. De commissie mag dat eigenlijk zelf bepalen, legde burgemeester Maarten Haverkamp dinsdagavond aan de raadsleden uit. Maar omdat het voorstel zo vergaand en uitzonderlijk is, wilde hij zeker weten dat de gemeenteraad het ermee eens was.

'Nog nooit van gehoord'

Universitair hoofddocent politicologie Hans Vollaard van de Universiteit Utrecht is verbaasd over het besluit. "Is er dan niets meer te controleren?", vraagt hij zich af bij RTV Utrecht. "Speelt er dan niks meer onder inwoners van De Bilt dat aangekaart moet worden?"

Vollaard kan zich niet voorstellen dat er helemaal geen onderwerpen zijn in aanloop naar de verkiezingen waarover de raad moet besluiten. Denk bijvoorbeeld aan besluiten waarvoor subsidies aangevraagd moeten worden of aan deadlines, zegt hij. "Meestal is het wel een rustige periode, ook om raadsleden gelegenheid te geven om campagne te voeren. Maar om nou te zeggen, we vergaderen niet, dat heb ik nog nooit gehoord."

Volgens de spelregels

Directeur John Bijl van het Periklesinstituut, dat onder meer burgemeesters en wethouders traint, is ook kritisch over het besluit, zei hij tegen de NOS. "Het slaat nergens op. Ik kan me voorstellen dat je in verkiezingstijd rekening houdt met de agenda. In de meeste gemeenten zie je dat de luwte aantreedt in de laatste zes tot drie weken naar de verkiezingen. Maar hier schorten ze alles op naar eigenlijk 1 april, als de nieuwe gemeenteraad wordt geïnstalleerd", zegt hij.

Bijl: "Dat je grote dossiers niet over je graf heen wil regeren, kan ik nog wel begrijpen. Maar het is niet zo dat er daarnaast geen andere zaken spelen. De gemeenteraad heeft niet alleen de taak om besluiten te nemen, maar heeft ook een controlerende taak."

Uitleg aan inwoners

Een gemeenteraad gaat over de eigen agenda en kan besluiten om niet te vergaderen, legt ook politicoloog Vollaard uit. Zo'n voorstel wordt eerst gedaan door de agendacommissie. Daarin zitten bijvoorbeeld burgemeester, griffier en wat raadsleden. Het voorstel wordt dan besproken in de raad. "Het kan natuurlijk zijn dat er zo weinig op de agenda staat dat er niet meer vergaderd hoeft te worden", zegt hij.

Volgens de politicoloog is het belangrijk dat de gemeente aan de inwoners uitleg geeft over het besluit. "Enerzijds kun je zeggen: het is efficiënt, er wordt niet vergaderd als het niet nodig is. Anderzijds kan je denken: ze worden toch betaald namens ons om besluiten te nemen." Dat kan vragen oproepen bij inwoners, schetst hij. "Ik kan me de opgetrokken wenkbrauwen wel voorstellen."

De gemeenteraad kan er dus zelf voor kiezen om met reces te gaan, maar kan het besluit ook weer terugdraaien. John Bijl hoopt dat de raadsleden nog eens goed nadenken over dit besluit. "Ik heb begrepen dat er vanuit de inwoners niet heel enthousiast is gereageerd. Dus misschien zien ze nog wel een reden om toch nog een paar dingen gewoon wel te doen. In plaats van alleen maar campagne te gaan voeren."

Burgemeester houdt optie om te vergaderen open

Burgemeester Haverkamp laat vanmiddag aan RTV Utrecht weten dat als het echt nodig is, hij de raadsvergadering bij elkaar kan roepen. "Of als er zes raadsleden zeggen: we hebben het besluit genomen maar het is achteraf niet verstandig. We willen toch bij elkaar komen", zegt hij. Dan kan een onderwerp besproken worden door de gemeenteraad.

Hij verwacht daarom ook dat de gemeenteraad voor de verkiezingen nog weleens bij elkaar zal komen. "Ik mag niet wedden van mijn geloof, maar ik durf er een goede fles wijn op in te zetten dat De Bilt voor de verkiezingen nog een keer zal gaan vergaderen", aldus de CDA-burgemeester. Hij heeft ook al een verzoek binnengekregen over een onderwerp.

Naast dit soort verzoeken is de agenda verder leeggemaakt. Er wordt niet gesproken over grote onderwerpen, zoals een nieuw gemeentehuis. Dat laat de raad over aan de nieuwe raadsleden.

Voor de tweede dag op rij heeft een ongeluk met een kraan slachtoffers gemaakt in Thailand. Vlak bij Bangkok wordt aan een nieuwe verhoogde snelweg gewerkt. Een van de bouwkranen viel vanmorgen om en plette twee auto's. Daarbij kwamen twee mensen om het leven.

Bij een bijna identiek ongeval zo'n 200 kilometer naar het noordoosten vielen gisteren 32 slachtoffers. De kraan die toen instortte viel op een trein die met 120 kilometer per uur langsreed. De kraan was bezig een betonnen brugplaat te plaatsen voor de prestigieuze hogesnelheidslijn tussen Bangkok en het Chinese Kunming. De plaat sneed de trein na het instortten in tweeën, met explosies en een vuurzee tot gevolg.

Premier Anutin Charvirakul schudde zijn hoofd toen hij vandaag het slechte nieuws over het tweede ongeval hoorde en zei: "Alweer hetzelfde liedje." Want hij werd ermee geconfronteerd toen hij net op bezoek was bij de plek van de grote treinramp van gisteren.

"Er is onmiddellijk actie nodig", zei hij. "Dit probleem kunnen we niet laten liggen." Anutins reactie is begrijpelijk: de ongelukken werpen nieuwe vragen op over de bouwveiligheid in Thailand. Het land heeft strenge regels, maar die worden belabberd gehandhaafd. Corruptie onder lokale politici en ambtenaren is een van de oorzaken.

Vaker bouwongelukken

Ongelukken met infrastructuur en bouwprojecten komen dan ook regelmatig voor. In 2023 en 2020 vielen bij twee treinongelukken opgeteld 26 doden. Ondanks een groot treinnetwerk is Thailand mede door dit soort ongelukken vooral een land van auto's.

En vorig jaar was de aardbeving in Myanmar ook voelbaar. Er stortte één groot gebouw in. Achteraf vanwege grove schendingen rondom vergunningen en bouwregels. Die fouten kostten 95 mensen het leven.

De exacte oorzaken van de opeenvolgende kraanongevallen moeten nog worden onderzocht. Maar premier Anutin sprak zijn onmiddellijke verbazing uit over het ongeluk met de trein. De kraan die dat veroorzaakte, werd beheerd door een bedrijf dat al eerder betrokken was bij een ingestorte tunnel.

Tegen het Thaise medium The Nation vroeg de premier zich af waarom het bedrijf niet op een zwarte lijst stond. Want dit soort ongelukken schaden het vertrouwen in de publieke veiligheid. Hij eist dat de veroorzakers van het treinongeluk snel verantwoordelijkheid nemen en gestraft worden.

Anutin werd om andere redenen woedend toen hij vandaag bij de treinrampplek was. Hij kreeg daar te horen dat de Thaise spoorwegen de nabestaanden 1100 euro geven per slachtoffer. "Dat is veel te weinig. Het is niet alleen een klap in het gezicht van de families, maar ook in het gezicht van de overheid. Ze verdienen tienduizenden euro's."

Maar zelfs met meer geld krijgen de nabestaanden hun naasten niet terug. Noch worden er nieuwe ongelukken mee voorkomen. Anutin kondigde aan dat daar snel wetswijzigingen voor moeten komen. Terwijl een groot deel van het probleem ligt bij de handhaving van de huidige wetgeving.

Corruptie

Corruptie is diepgeworteld in Thailand en daarmee dus niet makkelijk uitgeroeid. Het is een van de vele redenen waarom Anutin en zijn partij van centristen nu onder druk staan. De progressieve Volkspartij van jonge anti-establishment-activisten staat op een ruime voorsprong in de peilingen.

Het geeft aan dat veel Thai klaar zijn voor verandering. Waar de conservatieve elite in Thailand er alles aan probeert te doen om de machtsverhoudingen te laten zoals ze zijn. Maar stilstand bleek de afgelopen twee dagen bijzonder kostbaar voor de gewone Thai.