De Amerikaanse regering heeft goede redenen om in te grijpen in Venezuela en daarom zal Nederland met de VS in gesprek blijven om de situatie in het land te verbeteren. Dat zei demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel in een debat met de Tweede Kamer. Een formele, openbare veroordeling wegens schending van het internationaal recht zal het kabinet niet geven, zei hij.

De Kamer was eerder teruggekomen van kerstreces om door Van Weel op de hoogte gesteld te worden over Venezuela, Groenland, de situatie op Aruba, Bonaire en Curaçao en de gesprekken met de VS hierover.

"Acht miljoen Venezolanen waren al gevlucht, de omringende landen hebben veel last van de narcostaat die daar de afgelopen jaren is opgebouwd", zei Van Weel. "Iran, Rusland en China hebben daar gretig gebruik van gemaakt. Hezbollah legde er mijnen en Hamasstrijders kwamen er langs om bij te komen van de strijd."

Van Weel heeft, ook door zijn gesprekken met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio, begrip voor de keuze om alleen Maduro en zijn echtgenote uit het land af te voeren. De VS heeft geprobeerd Maduro op andere gedachten te brengen, maar dat is niet gelukt, zei hij. "Dus de VS heeft besloten dat hij het veld moest ruimen", zei Van Weel. "De Amerikanen hebben ook geleerd van eerdere complete regimechanges."

Vrijlaten politieke gevangenen

Er lopen nu gespreken met de tijdelijke president Rodriguez over grondstoffen en de economie, democratische verkiezingen en het vrijlaten van politieke gevangenen. De EU wil daar ook een rol in spelen, zegt Van Weel. "We willen ons als Europese landen richten op waar we wél invloed op hebben, zoals de politieke gevangenen en contacten met de oppositie. Het vrijlaten van gevangenen zou een welkome positieve eerste stap zijn."

De Tweede Kamer vindt dat de Amerikaanse regering met de acties in Venezuela en het gevangennemen van voormalig president Maduro het internationale recht heeft geschonden, al zijn de meesten blij dat Maduro weg is. Alleen FVD was overwegend negatief over de actie van de regering-Trump.

Het was druk bij het debat, met Kamerleden en journalisten:

Een minderheid van de partijen vroeg Van Weel om de VS hard en in het openbaar te veroordelen. "Trump is een misdadige despoot", zei Denk-leider Van Baarle. "Dit is imperialistische machtspolitiek", volgens Dassen van Volt. "Donald Trump is een levensgevaarlijke autocraat", zei Kamerlid Teunissen van PvdD.

GL-PvdA vindt het een slecht signaal aan de Russische president Poetin en de Chinese president Xi, om ook maar te doen wat zij willen. "Het is een dubbele moraal", zei Kamerlid Van der Lee. En ook de toekomstige regeringspartij D66 wil dat het kabinet "de aanval benoemt als een schending van het internationaal recht".

Van Weel is het eens dat internationaal recht onmisbaar is, maar Poetin en Xi hebben zich daar tot nu toe weinig van aangetrokken zei hij, dus kiest hij voor de weg waarmee je in zijn ogen het meest kunt bereiken.

Meerderheid steunt Van Weel

Een meerderheid steunt Van Weel en vindt het voldoende dat dit onderwerp in allerlei internationale gesprekken met de VS aan de orde wordt gesteld, zonder openbare veroordeling. CDA-Kamerlid Boswijk: "Afhankelijkheid van de VS vraagt om volwassen politiek. Geen morele verhevenheid, maar ook niet kritiekloos zijn." JA21-Kamerlid Hoogeveen: "Dit vraagt niet om emotioneel of ideologisch wensdenken maar om nuchterheid."

VVD-Kamerlid Van der Burg noemt een voorstel om de VS sancties op te leggen een gotspe, een onacceptabel voorstel. "We hebben er zelf voor gekozen om ons helemaal afhankelijk te maken van goedkope producten uit China en van onze defensie van de VS omdat dat goedkoper was. Daar betalen we nu een grote prijs voor en Oekraïne ook." De VS is nodig voor veiligheidsgaranties in de staakt-het-vuren-onderhandelingen en voor militair materieel.

En ook BBB denkt dat een formele veroordeling het er niet veiliger op maakt voor bijvoorbeeld Caribisch Nederland en Oekraïne. "We zijn niet blind voor de echte wereld, het gaat nu om macht." De PVV bedankte Van Weel dat hij geen afstand heeft genomen van de actie van de VS in Venezuela. Kamerlid De Roon sprak van "een chirurgische ingreep om orde op zaken te stellen."

Groenlandmissie

Over de situatie rond Groenland, onderdeel van EU- en NAVO-lidstaat Denemarken, zei Van Weel dat er gesprekken in NAVO-verband zijn over de veiligheid in het arctische gebied. Dat is een grote zorg van de VS vanwege de aanwezigheid van Rusland in de wateren van het poolgebied. Gedacht wordt aan een speciale gezamenlijke Groenlandmissie om Donald Trump tevreden te stellen, zo meldde de NOS vanavond.

De Kamer maakt zich ook grote zorgen over de situatie op Aruba, Bonaire en Curaçao. De ABC-eilanden liggen op slechts tientallen kilometers afstand van de Venezolaanse kust. Van Weel heeft veel contact met het politieke bestuur op de eilanden gehad, zei hij. Er is "schrik" geweest maar alles loopt weer normaal, de toeristen blijven komen en de bevoorrading is op orde.

Een groot deel van de Kamer is het erover eens dat Nederland en de EU zich zo snel mogelijk militair en economisch minder afhankelijk moeten maken van de VS.

Helmond voert een verblijfsbelasting in voor arbeidsmigranten die zich niet hebben ingeschreven bij de gemeente. Het gaat daarbij naar schatting om 6000 tot 8000 mensen. Hun woningverhuurder moet nu voor iedere niet-ingeschreven arbeidsmigrant een bedrag van 4,50 euro per persoon per nacht gaan betalen.

Helmond wijst erop dat de arbeidsmigranten gebruikmaken van allerlei gemeentelijke voorzieningen, zoals wegen, schoonmaak, sport en groen maar daar tot nu toe niet aan meebetaalden.

"De verblijfsbelasting verandert dit", aldus de gemeente. "Zo dragen ook arbeidsmigranten die niet zijn ingeschreven bij aan onze voorzieningen."

Alsnog inschrijven

De gemeente kiest bewust voor een relatief hoog bedrag verblijfsbelasting. Helmond hoopt zo dat dat mensen die nu niet ingeschreven staan, dat alsnog doen. Daar zijn verschillende redenen voor. Zo is iedereen die langer dan vier maanden in Nederland komt werken, eigenlijk verplicht om zich in te schrijven bij een gemeente. Ook is het minder duur om gemeentelijke belastingen te betalen dan de nieuwe verblijfsbelasting.

Maar de belangrijkste reden is dat een ingeschreven arbeidsmigrant ook volwaardig deelneemt aan de Nederlandse samenleving. "Met een inschrijving bouwen ook zij rechten op zoals een AOW-pensioen, bijstand en zorgtoeslag", zegt wethouder Martijn de Kort (PvdA) bij Omroep Brabant. "Helmond staat voor een inclusieve samenleving, een samenleving waarin iedereen meedoet, gelijke kansen heeft en gelijkwaardig en fatsoenlijk wordt behandeld. Dat geldt ook voor arbeidsmigranten."

Normale zorgplicht

De gemeente gaat de belasting opleggen aan de verhuurders. Het gaat dan om particuliere woningverhuurders en professionele partijen. Zij zijn verplicht na elk half jaar aangifte te doen en te betalen. "Een kwestie van goed ondernemerschap en normale zorgplicht voor je werknemers", zegt wethouder De Kort.

Hij sluit niet uit dat de verhuurders de kosten doorrekenen aan de arbeidsmigranten. De gemeente zegt te gaan handhaven met betalingsherinneringen, aanmaningen en dwangbevelen.

Helmond is niet de enige gemeente met een verblijfsbelasting voor arbeidsmigranten Zo voerde buurgemeente Laarbeek een jaar geleden al een verblijfsbelasting in voor buitenlandse werknemers. Daar moeten verhuurders zoals pensions en bed & breakfasts een bedrag van 2,25 euro per persoon per nacht betalen. De gemeente Laarbeek kan nog niet zeggen wat de resultaten zijn, omdat de aangifte pas na een jaar hoeft te worden gedaan.

Ook Waalwijk kent een dergelijke verblijfsbelasting voor arbeidsmigranten. Daar betaalt de verhuurder 2,13 euro per persoon per nacht.

Een kleine meerderheid van de Amerikaanse senaat heeft een resolutie goedgekeurd die de opties van de Amerikaanse president Trump om Venezuela aan te vallen moeten inperken. De kans is echter klein dat de resolutie ook daadwerkelijk wordt aangenomen, onder meer omdat Trump deze kan vetoën.

Van de senatoren stemden 52 voor de resolutie en 47 tegen. Ook vijf Republikeinse senatoren stemden voor de wijziging en zorgden daarmee voor een meerderheid. Bij twee eerdere stemmingen schaarden zij zich nog niet achter vergelijkbare resoluties.

Trump woedend

Trump heeft in een post op zijn platform Truth Social woedend gereageerd op de Republikeinen die voor hebben gestemd. "Susan Collins, Lisa Murkowski, Rand Paul, Josh Hawley, en Todd Young mogen nooit meer herkozen worden", schrijft Trump. Hij beschuldigt het vijftal ervan de nationale veiligheid te ondermijnen.

De stemming komt enkele dagen nadat de VS een militaire aanval uitvoerde op Venezuela en daarbij president Maduro ontvoerde. Volgens de Venezolaanse minister van Binnenlandse Zaken zijn hierbij honderd doden gevallen. De regering-Trump had vooraf geen toestemming gevraagd aan het Congres.

Sindsdien speelde Trump openlijk met de gedachte om ook in andere landen dergelijke operaties uit te voeren, zoals in Colombia. Ook herhaalde hij dat hij Groenland in handen wil krijgen. Militair ingrijpen sluit hij niet uit.

Geen langdurige missie

"De omstandigheden zijn nu veranderd", zei de Republikeinse senator Susan Collins nadat ze zich achter de resolutie had geschaard. Ze benadrukte dat ze de operatie van vorige week steunt, maar dat dat niet geldt voor een langdurige militaire inzet van Amerikaanse militairen.

Ze verwees in haar verklaring ook expliciet naar de Amerikaanse aspiraties omtrent Groenland. "Ik ben er geen voorstander van om extra Amerikaanse troepen in te zetten of een langdurige militaire betrokkenheid in Venezuela of Groenland aan te gaan zonder specifieke toestemming van het Congres.

'Staat haaks op beleid'

Ook de Republikeinse senator Todd Young zegt achter de aanval op Venezuela te staan. In een verklaring laat hij weten dat de stemming gaat over toekomstige militaire acties en de uitspraken van de Trump-regering dat de VS Venezuela nu 'runt'.

"Ik ben niet bereid om Amerikaanse militairen op die missie te laten gaan", aldus Young. Hij voegt daaraan toe dat een militaire missie in Venezuela haaks staat op Trumps campagne waarin hij zei de Amerikaanse inmenging in buitenlandse conflicten te willen verminderen.

"De grondwet vereist dat het Congres eerst toestemming geeft voor operaties waarbij Amerikaanse troepen worden ingezet, en mijn stem vandaag bevestigt opnieuw die aloude rol van het Congres", sprak Young.