De Zuid-Koreaanse oud-premier Han Duck-soo is veroordeeld tot 23 jaar gevangenisstraf voor zijn rol rond de militaire noodtoestand in 2024. Volgens de rechter speelde Han een cruciale rol toen oud-president Yoon Suk-yeol de staat van beleg had afgekondigd.

De rechter oordeelde dat Han zijn plicht en verantwoordelijkheid als premier destijds heeft verzaakt door deel te nemen aan de opstand. De rechter omschreef het uitroepen van de noodtoestand als een "opstand van bovenaf".

Volgens de rechter dreigde Zuid-Korea door het handelen van de oud-premier terug te vervallen in een dictatuur, "waarin de fundamentele rechten van het volk en de liberale democratische orde worden geschonden".

De rechtbank achtte Han ook schuldig aan andere aanklachten, waaronder meineed en het vervalsen van een officieel document.

De 76-jarige Han ontkende schuldig te zijn aan alle aanklachten, behalve meineed. De oud-premier heeft altijd volgehouden dat hij tegen het plan van Yoon was. De straf is acht jaar hoger dan het Openbaar Ministerie had geëist. Han is na de uitspraak direct gevangengenomen.

Parlement buiten spel

Yoon wilde in december 2024 als president het Zuid-Koreaanse parlement, waar de oppositie de meerderheid had, buitenspel zetten. In een televisietoespraak kondigde hij de staat van beleg aan. Volgens Yoon sympathiseerde de oppositie met aartsvijand Noord-Korea. Ook zei hij dat oppositiepartijen er alles aan deden om de regering te dwarsbomen.

Yoons besluit leidde tot chaos en een politieke crisis in het land en hij trok de noodtoestand weer snel in. Hij en Han werden door het parlement uiteindelijk afgezet, maar de afzetting van Han werd teruggedraaid door het Grondwettelijk Hof.

De oud-premier werd aangewezen als de tijdelijke opvolger van Yoon, maar stapte zelf op om mee te doen aan de vervroegde presidentsverkiezingen. Hij trok zich later terug uit de verkiezingsstrijd.

Vorige week werd Yoon in een zaak schuldig bevonden aan onder meer machtsmisbruik, belemmering van de rechtsgang en het vervalsen van documenten. Hij werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar. In een andere zaak eisten aanklagers twee weken geleden de doodstraf voor het beramen van een opstand. Tegen Yoon zijn in totaal acht zaken aangespannen.

Het doodschieten van de 37-jarige Renee Good door een ICE-agent in Minneapolis en de grootschalige protesten die daarop volgden, zetten de omstreden Amerikaanse immigratiedienst flink in de schijnwerpers. De leden rijden in auto's zonder kenteken en plukken willekeurig mensen van kleur van straat bij hun jacht naar immigranten zonder papieren.

ICE (Immigration and Customs Enforcement) is in hoog tempo veranderd tijdens het eerste jaar van president Trumps tweede termijn: "Zwaar bewapend en gehuld in zwarte bivakmutsen zaaien ze angst in Amerikaanse steden", zegt Amerika-kenner Kenneth Manusama. "Het heeft de kenmerken van een paramilitaire groep, passend bij een autocratisch regime, direct aangestuurd door het Witte Huis."

Deportatie-operatie

ICE werd na de aanslagen van 11 september 2001 opgericht met het doel om de veiligheid in de Verenigde Staten te verbeteren. De organisatie kreeg de taak illegale immigranten op te sporen en te arresteren. Begin vorig jaar kondigde Trump de "grootste deportatieoperatie ooit" aan. Hij beloofde zijn kiezers om ten minste 10 miljoen mensen zonder verblijfsvergunning het land uit te zetten.

Trump zei zich te richten op immigranten met een criminele achtergrond, maar het net waarmee wordt gevist, wordt steeds groter: "Hij doet alles om maar te laten zien hoe daadkrachtig zijn regering te werk gaat", zegt Manusama. "En zo komen ook mensen met geldige papieren en mensen zonder strafblad in dat net terecht."

Verdubbeld

Om de streefcijfers te halen, groeide ICE in 2025 hard. Volgens de regering is het aantal ICE-agenten meer dan verdubbeld, van 10.000 agenten aan het begin van vorig jaar naar 22.000 nu. En om al die nieuwe medewerkers zo snel mogelijk aan het werk te zetten, is de drempel flink verlaagd: "Zodra je 18 bent en een training van acht weken hebt afgerond, kun je aan de slag bij ICE", zegt Manusama.

"Vervolgens moeten deze vaak onervaren rekruten heel ingewikkelde dingen doen", benadrukt Jack Thompson, hoogleraar Amerika Studies aan de Universiteit van Amsterdam. "Ze komen ineens terecht in grote protesten en moeten omgaan met vuurwapens. Dat is vragen om problemen."

Volgens Thompson trekt ICE ook de verkeerde mensen aan. Zo wordt er bijvoorbeeld geflyerd bij zogenoemde 'gun shows', evenementen waar vuurwapens, munitie en messen worden verkocht. "Daar komen vooral mannen met een rechtse, conservatieve achtergrond op af. Mensen die vaak al een negatief beeld van immigranten hebben en geneigd zijn nog agressiever te werk te gaan."

Willekeurige aanhoudingen

ICE-agenten worden naar plekken gestuurd waarvan bekend is dat er veel immigranten wonen en werken.

Manusama: "Willekeurig worden mensen op straat aangehouden en gevraagd naar hun papieren, vaak op basis van huidskleur. Mensen worden belaagd op straat, op hun werkplek, soms worden zelfs ouders meegenomen terwijl kun kinderen alleen in de auto achterblijven. Volgens de grondwet mag dit niet, maar niemand fluit de agenten terug. En het Witte Huis staat pal achter hen."

Na hun aanhouding komen veel mensen terecht in een van de detentiecentra van ICE. Over de omstandigheden daar is veel minder bekend dan van de werkwijze van ICE in de Amerikaanse straten. Volgens een recent rapport zitten honderdduizenden mensen, veruit de meesten zonder strafblad, vast onder zware omstandigheden. De kans om hun arrestatie aan te vechten en vrij te komen is klein.

In 2025 zijn 32 mensen overleden terwijl ze opgesloten zaten, dat maakt het ICE's dodelijkste jaar in twintig jaar tijd. Doodsoorzaken waren onder meer een hartstilstand, tuberculose en zelfmoord.

De aanhoudingen leiden tot woede en angst in de hele samenleving. Mensen durven de straat niet meer op, zijn bang dat zij de volgende zijn. "Daarbij is vaak niet duidelijk waar een arrestant naartoe wordt gebracht", vertelt Thompson. "Dat komt ook doordat het systeem bureaucratisch en chaotisch is. Dat is heel beangstigend voor familie en vrienden."

Protesten

De dood van Renee Good heeft de protesten tegen de werkwijze van ICE en het deportatiebeleid van Trump aangewakkerd. In allerlei steden gaan woedende Amerikanen de straat op met borden als 'Melt ICE', 'I like my ICE crushed' en 'ICE out for Good'. Recente peilingen laten zien dat steeds meer Amerikanen vinden dat ICE veel te ver gaat.

Maar de regering is niet onder de indruk en noemt demonstranten 'binnenlandse terroristen' die de veiligheid van het land ondermijnen.

Manusama en Thompson verwachten dat de tegenbeweging niet groot en structureel genoeg om is veranderingen af te dwingen. De kritiek zwelt aan, maar nog steeds staat ongeveer de helft van de Amerikaanse bevolking achter het deporteren van illegale immigranten. Ook vanuit de politiek is er weinig druk. Thompson: "De Democraten spreken zich niet stevig genoeg uit en hebben geen stok om mee te slaan."

"Ik verwacht niet dat er voor de tussentijdse verkiezingen, eind dit jaar, iets gaat gebeuren. Dus tot die tijd kan ICE gewoon z'n gang gaan."

NOSop3 maakte deze video over wat ICE doet:

Een verzekering voor zzp'ers als ze arbeidsongeschikt raken, biedt weinig extra bescherming om de vaste lasten te blijven betalen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB), dat onderzocht hoelang werknemers en zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) het volhouden als ze zonder werk zitten of ziek worden.

"Voor zelfstandigen betekent het natuurlijk dat ze hun hele inkomen meteen verliezen terwijl werknemers nog recht hebben op twee jaar loondoorbetaling bij ziekte", zegt Jonneke Bolhaar, hoofd Arbeid en Kennis bij het CPB. In 2030 wordt het voor zzp'ers waarschijnlijk verplicht om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.

Als een zelfstandige dan arbeidsongeschikt raakt, krijgt die na twee jaar ziekte een uitkering. Volgens het huidige demissionaire kabinet is driekwart van de zelfstandigen nu niet verzekerd omdat zij de kosten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering vaak te hoog vinden.

Problemen bij arbeidsongeschiktheid

Het CPB heeft uitgezocht dat zo'n 70 procent van de zelfstandigen de eerste twee jaar vaste kosten kan blijven betalen. Met een verzekering met een wachttijd van een jaar stijgt dat aantal iets: dan kan 75 procent van de zelfstandigen de vaste kosten blijven betalen. Daartegenover staat dat een op de vier zzp'ers dat dus niet kan.

Volgens onderzoekers van het CPB is er ook een aanzienlijk deel van de Nederlandse ondernemers dat het slechts een paar maanden kan uitzingen als plots het inkomen wegvalt. Het gaat om ruim 15 procent van de zelfstandigen.

"De meeste mensen kunnen het best een periode volhouden, maar een behoorlijk deel ook niet", concludeert Bolhaar. "Als je al binnen een jaar in de problemen komt, helpt een verzekering die je na twee jaar krijgt niet zo veel."

Weinig spaargeld

Het inkomen van mensen in dienst bij een bedrijf of organisatie is gemiddeld relatief hoog bij werkloosheid of als door ziekte niet meer (volledig) kan worden gewerkt. Dat komt vooral doordat werknemers premie betalen en in zo'n pechgeval dus recht hebben op uitkeringen zoals de WIA en de WW. Iemand die voor zichzelf werkt, heeft dat niet en kan doorgaans een kortere periode overbruggen voordat het eigen geld is opgemaakt aan zaken als de huur, hypotheek of energierekening.

Het is niet de enige groep die financieel kwetsbaar is als het inkomen wegvalt door baanverlies of ziekte. Volgens het CPB hebben ook jongeren, huurders en alleenverdieners beperkt spaargeld. Dat is bij hen gecombineerd met een vaak lager inkomen. Tegelijkertijd zijn zij vaak een relatief groot deel van het inkomen kwijt aan vaste lasten. Als hun inkomen plots wegvalt, komen deze groepen dus sneller geld tekort.