De opvarenden van de speedboot die woensdag betrokken waren bij de schietpartij met de Cubaanse kustwacht, lijken voor het merendeel in de VS wonende Cubanen te zijn geweest die een einde wilden maken aan het communistische regime op Cuba. Hoe ze dat precies voor zich zagen, blijft onduidelijk.

De Amerikaanse regering bevestigt de dood van zeker een Amerikaan en het gewond raken van een tweede. Een opvarende zou in de VS zijn geweest om zich te verloven, anderen hadden mogelijk een permanente verblijfsvergunning in de VS, zei een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de Miami Herald.

Bij de schietpartij zijn volgens de Cubaanse autoriteiten vier opvarenden omgekomen, zes anderen raakten gewond. Ook de kapitein van het Cubaans kustwachtschip raakte gewond. De gewonden zijn naar een Cubaans ziekenhuis gebracht en worden streng bewaakt.

Geobsedeerd

Persbureau AP sprak met Misael Ortega Casanova, de broer van een van de omgekomen opvarenden. Het is onduidelijk of dat de Amerikaan is van wie de dood door de VS is bevestigd.

Ortega Casanova zei dat zijn broer Michel "obsessief" op zoek was naar een manier om Cuba te bevrijden. De bevolking daar zucht onder een communistische dictatuur en een diepe economische crisis. De Cubaanse economie is geruïneerd, mede door het Amerikaanse handelsembargo en, sinds kort, het wegvallen van de olie-import uit Venezuela.

Volgens Ortega Casanova kwam zijn broer Michel twintig jaar geleden naar de VS, maar werd hij gekweld door het lijden van zijn voormalige landgenoten. "Ze waren zo geobsedeerd dat ze niet niet over de gevolgen voor hun eigen levens nadachten", zei hij over zijn broer en de andere opvarenden.

Ortega Casanova weet niet wie die anderen zijn. Zijn broer had niemand over de plannen verteld. "Mijn moeder is er kapot van." Hij hoopt dat er een dag komt dat "het offer" dat zijn broer heeft gebracht iets aan de vrijheid van Cuba heeft bijgedragen.

Raadsel

Cuba zegt dat twee opvarenden, Amijail Sánchez González en Leordan Enrique Cruz Gómez, verantwoordelijk waren voor de organisatie en financiering van de operatie. Aan boord van hun boot zijn mitrailleurs, pistolen, telescoopviziers, zelfgemaakte explosieven, kogelwerende vesten en camouflage-uniformen gevonden. Wat ze daarmee hoopten te bereiken is nog een raadsel.

De speedboot stond in de Amerikaanse staat Florida geregistreerd. De politie op de eilandengroep Florida Keys zegt dat hij op een van die eilanden was gestolen.

Amerikaanse reactie

De Amerikaanse regering staat zeer vijandig tegen het Cubaanse regime. Toch heeft minister van Buitenlandse Zaken Rubio terughoudend gereageerd op het nieuws over de schietpartij. Hij zei dat zijn land de zaak onderzoekt, "en geen conclusies gaat trekken op basis van wat Cuba zegt". Aan boord zouden geen medewerkers van de Amerikaanse overheid zijn geweest.

Cuba zegt dat het met de VS in contact staat over het incident en de Amerikaanse regering bereid lijkt tot samenwerking om duidelijk te krijgen wat er precies is gebeurd.

Vijandschap

De VS en Cuba hebben een lange geschiedenis van vijandschap met elkaar. Die gaat terug tot de jaren 50 van de vorige eeuw, toen de VS probeerde te verhinderen dat de communisten de macht grepen ten kosten van de door de VS gesteunde regering.

Dat mislukte. In 1959 namen de communisten onder leiding van Fidel Castro de macht over. In 1961 liep een Amerikaanse invasie om Castro ten val te brengen op een jammerlijke mislukking uit.

Vergeet de Kardashians, de Jenners en de Hadid-zussen. Populariteit op sociale media is allang niet meer alleen weggelegd voor fotomodellen, fitnessgoeroes en influencers. Vele duizenden sociale mediagebruikers volgen het wel en wee van mensen met een alledaags beroep, zoals buschauffeur, pakketbezorger of loodgieter.

"Mensen gebruiken socialemediaplatformen om verbinding te zoeken en dan helpt herkenning heel erg. Dus dan helpt het dat ik iemand zie die op mij lijkt, of een beroep doet dat ik ook doe of zou kunnen doen", zegt Marthe Möller, universitair docent entertainment communicatie aan de UvA.

Zo'n 60.000 mensen zien wekelijks hoe de 26-jarige Tirza Peters uit Leeuwarden tankt of een parkeerplek zoekt midden in Parijs. Peters is touringcarchauffeur en inmiddels ook vlogger. Zo'n acht maanden geleden besloot ze haar camera mee te nemen tijdens een werkdag voor een YouTube-video.

Schoolreisje

Het idee kwam van TowTruckTim, een populaire vloggende chauffeur op een bergingsauto. Hij raadde haar aan om het ook te proberen. "Maar wat heb ik nou te vertellen dan? dacht ik. Mijn eerste video werd meteen best wel goed bekeken. Nou, dan gaan we door", vertelde ze onlangs aan Omrop Fryslân.

Die video op YouTube over een schoolreisje naar Parijs trok al snel 200.000 kijkers. Op TikTok is haar best bekeken video zo'n half miljoen keer gezien.

Waarom ze denkt dat haar video's zo populair zijn? "Omdat ik alles laat zien en het niet mooier maak dan het is. Mensen zien een jonge meid met blonde krullen en denken: dat is vast een tutje dat bang is om vieze handen te krijgen. Maar dat ben ik juist niet. Ik krijg bijna geen haat of negativiteit. De reacties zijn leuk."

Super Mario

Loodgieter Ram (achternaam bekend bij de redactie) uit Arnhem deelt zijn dagelijkse werkzaamheden in op Super Mario geïnspireerde outfit met meer dan 550.000 volgers op TikTok.

Hij noemt loodgieter een "mooi maar zwaar beroep". Zijn tweede carrière op socialmedia ontstond spontaan. "TikTok was nog nieuw en een playbackfilmpje van mij en een collega is viraal gegaan. Het begon voor de grap en daarna is het serieus geworden. Ik dacht: wat ben ik? Loodgieter. Dus ik ben bij klanten prutswerk laten zien en mijn eigen werk gaan delen."

Het bleek een schot in de roos. Zijn best bekeken TikTok-video, gemaakt vanuit een kruipruimte, is twee miljoen keer bekeken.

Loodgieter Ram:

Het volgen van een chauffeur of een loodgieter tijdens dagelijkse werkzaamheden staat haaks op het volgen van influencers die bekend zijn geworden door een ogenschijnlijk perfect leven op social media te delen.

Möller: "Als je bijvoorbeeld naar een Hollywoodfilm kijkt dan is een beroemdheid een figuur met een leven dat je niet kunt bereiken. Je ziet dat dat soort mensen het aanvankelijk heel goed deed op sociale media. Nu zie je dat het mensen aanspreekt dat mensen zijn zoals jij zelf, niet meer dat onbereikbare. Dat spreekt heel erg aan. Dus het is de herkenning."

Een ander groot verschil is dat influencers hun geld verdienen met sponsordeals. Tirza Peters: "Ik krijg dagelijks e-mails van mensen die hun producten in een video willen, maar ik ga niks lopen promoten wat niets met busrijden te maken heeft. Ik ben een buschauffeur met een camera. Ik heb al een baan."

Tirza Peters is touringcarchauffeur:

Ram heeft inmiddels wel een paar merken die hem sponsoren, maar "ik heb geen agency, geen manager. Ik ben gewoon bezig met mijn werk".

Hij maakt video's terwijl hij bij een klant een wc ontstopt of een kraan maakt. "Mijn klanten vinden het leuk. Ze kennen me en volgen me. Dus ze weten wat ik kom doen. Daarom werk ik ook niet tegen uurtarief, maar met een vaste prijs."

Bekendheid op sociale media door je beroep heeft wel een keerzijde, denkt Möller. "Je beroep en je online identiteit zijn sterk met elkaar verweven. Terwijl je meer bent dan alleen je werk."

Möller denkt dat niet iedereen met een 9-tot-5-baan voortaan maar zijn of haar camera mee moet nemen naar het werk. "Ik denk dat het over het algemeen onderschat wordt hoeveel tijd en inspanning het van je vraagt om socialmedia succesvol te maken. De druk is groot, er moet elke dag een gelikt filmpje komen. Dat moet je alleen doen als je het leuk vindt en er plezier uit haalt."

Het Amerikaanse leger heeft in de staat Texas per ongeluk een drone van de eigen grenspolitie uit de lucht geschoten. Men dacht abusievelijk dat het ging om een drone die Mexicaanse kartels inzetten voor drugssmokkel.

Vanwege het incident heeft luchtvaartautoriteit FAA een tijdelijk vliegverbod uitgebreid in de buurt van Fort Hancock, bij de grens met Mexico. Verschillende Democratische Congresleden vinden dat bewijs dat de veiligheidsprotocollen van de regering-Trump voor de inzet van anti-dronewapens tekortschieten.

Het Pentagon meldt samen met de FAA en de grenswacht in een persbericht wat er misging. Er werd een anti-dronewapen ingezet "om een schijnbare dreiging in een militair luchtruim tegen te gaan". Met een laser werd daarbij de drone uit de lucht gehaald.

Afgelegen gebied

In het persbericht benadrukt het leger dat het ging om een afgelegen gebied en dat er op dat moment geen commerciële luchtvaart in de buurt was. De drie organisaties zeggen in de toekomst beter met elkaar te zullen coördineren om dit soort incidenten te voorkomen.

De FAA heeft vanwege het misverstand een no-flyzone bij Fort Hancock uitgebreid. In een gebied van 15 kilometer lang en tot 5 kilometer breed mag er niet worden gevlogen onder een hoogte van 18.000 voet, zo'n 5,5 kilometer. Het verbod geldt tot zeker 24 juni.

Kartels zetten in het grensgebied vaak drones in: in de laatste zes maanden van 2024 werden er meer dan 27.000 waargenomen rond de grens met Mexico. Ze worden gebruikt om drugs te smokkelen, maar ook om grenswachten in de gaten te houden.

'Chaos in de lucht'

Democraten in het Congres grijpen het incident aan om zich te beklagen over de gebrekkige veiligheidsmaatregelen rond dit soort luchtverdediging. Ze wijzen erop dat de regering-Trump een wetsvoorstel om dronepiloten beter op te leiden afwees. Dat voorstel werd door politici van beide partijen gesteund.

"De incompetentie van de regering-Trump veroorzaakt chaos in ons luchtruim", vindt de Democraat Senator Duckworth. Zij en collega's eisen dat de FAA beter gaat coördineren met het Pentagon om incidenten in de toekomst te voorkomen.

Eerder deze maand kondigde de FAA ook al overhaast aan het luchtruim bij El Paso tien dagen te zullen sluiten, vanwege "een invasie van karteldrones", zoals transportminister Duffy het omschreef. Al binnen enkele uren werd dat besluit herroepen omdat het gevaar zou zijn geweken. Ook toen bleek er een anti-dronewapen te zijn ingezet zonder het af te stemmen met de FAA,

Vliegtuigcrash

Vervoersveiligheidsraad NTSB concludeerde eerder dat gebrekkige afstemming tussen Pentagon en de luchtvaart heeft bijgedragen aan de vliegtuigcrash bij Washington een jaar geleden, waarbij 67 mensen omkwamen.

Het kon daar fout gaan doordat eerdere incidenten waarbij militaire vliegtuigen bijna botsten met commerciële toestellen nooit waren gemeld. De omvang van het probleem was daardoor niet goed duidelijk bij de betrokken partijen.