De politie gaat niet uit van een misdrijf bij de explosie in een seniorenflat in Vlissingen, gisteravond laat. Volgens een woordvoerder zijn er geen aanwijzingen gevonden van brandstichting. Er wordt onderzocht wat de explosie heeft veroorzaakt.

Rond 23.00 uur werden de bewoners van een seniorenflat van vier verdiepingen opgeschrikt door een enorme explosie op de tweede verdieping. Daarna brak een zeer grote uitslaande brand uit.

De brandweer kon voorkomen dat de brand oversloeg naar andere appartementen. Ook hebben brandweerlieden meerdere mensen met een hoogwerker uit het gebouw gehaald.

Drie gewonden

Bij de explosie raakten drie mensen gewond, van wie een zwaargewond. Deze bewoner is per ambulance naar een ziekenhuis gebracht.

Er was veel schade aan meerdere appartementen in het gebouw, aan andere gebouwen en aan voertuigen rondom de seniorenflat. De grote hoeveelheid glas op straat bemoeilijkte de bluswerkzaamheden.

Ontruiming

Alle 32 appartementen in het gebouw werden ontruimd. Zo'n veertig bewoners zijn opgevangen op een politiebureau, waar ook medewerkers van het Rode Kruis aanwezig waren voor ondersteuning.

Een deel van hen kon nadat de brand was geblust en de constructie van het gebouw was gecontroleerd terugkeren naar hun appartement. Anderen brachten de nacht door bij familie of vrienden. Voor tien tot vijftien bewoners heeft de gemeente een overnachtingsplek geregeld, meldt een woordvoerder van de Veiligheidsregio.

Burgemeester Van den Tillaar ging vannacht naar de opvangplek om de getroffenen een hart onder de riem te steken. "Mensen zorgen voor elkaar, dat is goed om te zien. Het is goed om te horen waar iedereen mee zit, want in de loop van de komende dagen moet er veel geregeld worden", zei hij tegen Omroep Zeeland.

De Nederlandse Kustwacht komt zo veel personeel en geld tekort dat de dienst de infrastructuur in de Noordzee niet kan beschermen tegen spionage en sabotage. Uit interne documenten van de Kustwacht en verschillende ministeries, die NRC opvroeg met een beroep op de Wet open overheid, blijkt dat Nederland het risico loopt om verdachte schepen te missen die mogelijk spionage- of sabotageacties komen uitvoeren.

Na de Russische invasie in Oekraïne in 2022 riep de landelijke regering het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) in het leven om de kritieke infrastructuur te beschermen. Door gesteggel binnen de zes verantwoordelijke ministeries komt het programma echter al jaren nauwelijks van de grond. Dat terwijl de dreiging volgens de inlichtingen groot is. Toch wil geen enkel ministerie structureel geld uittrekken.

Problemen

NRC las in documenten dat de Kustwacht bijvoorbeeld meldingen van vissersboten niet kan verwerken. Ook is de afdeling die verdachte signalen moet analyseren alleen geopend tijdens kantooruren en had de meldkamer in 2024 maar de helft van de benodigde bezetting.

De ambities om de beveiliging op de Noordzee op te schroeven staan tot zeker volgend jaar op een laag pitje, staat in de stukken. Die ambities moeten "zo min mogelijk beslag leggen op tijd of capaciteit".

Hoe nu verder?

Vooralsnog lijkt er geen oplossing te komen voor de financieringsproblemen. Verantwoordelijk demissionair minister Tieman liet vorige maand weten aan de Tweede Kamer dat het aan het nieuwe kabinet is om een besluit te nemen over het vervolg van het PBNI.

De Noordzee is een van de drukst bevaren scheepsregio's ter wereld. Ook liggen op de zeebodem vele kilometers aan gaspijpleidingen, data- en elektriciteitskabels, die van belang zijn voor de Nederlandse economie. De Nederlandse overheid verwacht dat in 2030 driekwart van de verbruikte elektriciteit van zee komt.

Reactie ministerie van Infrastructuur en Waterstaat:

"Voor PBNI zijn in 2024 en 2025 voldoende middelen beschikbaar gesteld om investeringen te kunnen doen. Het effect van deze investeringen in bijvoorbeeld sensoren maar ook onderzoek naar de bodem van de Noordzee of het inhuren van een patrouilleschip strekt langer dan alleen 2024 en 2025 en werkt door in de komende jaren.

Echter, voor een duurzame bescherming van de Noordzee zijn ook structurele middelen nodig. Het huidige kabinet heeft voor 2026 financiering beschikbaar gesteld om de periode naar een nieuw regeerakkoord te kunnen overbruggen.

Voor PBNI is opbouwend naar 2030 ongeveer 70 miljoen euro structureel nodig om onder andere sensoren in te kopen, voor publieke-private samenwerking, de oprichting van een National Maritime Security Center (NMSC) en investeringen te doen voor de Kustwacht."

De omstreden Amerikaans-Libanese islamitische prediker Mohamed Baajour komt toch niet naar Utrecht. Hij zou op 20 januari spreken bij het Islamitisch Cultureel Centrum in de wijk Leidsche Rijn, als onderdeel van een tournee door Europa. Hij heeft die tour geannuleerd, meldt RTV Utrecht.

Baajour zegt dat er een cultuur is ontstaan waardoor hij zich "redelijkerwijs gezien" niet meer veilig voelt om naar Europa te reizen. Hij verwijst op Instagram naar berichten op sociale media en artikelen met daarin "valse en beschadigende informatie" over hem.

De mogelijke komst van Baajour leidde deze week tot discussie. De politieke partij JA21 noemde hem een "haatprediker" die onder meer "sympathie heeft betuigd aan Hamas".

Baajour zou volgens JA21 ook "publiekelijk uitspraken hebben gedaan die worden gekwalificeerd als anti-Joods". JA21 vroeg demissionair minister Van Weel om Baajour niet te laten spreken in Nederland.

Haatzaaien

Van Weel reageerde gisteren tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. "Ik wil vooropstellen dat dit kabinet geen ruimte geeft voor mensen die hier alleen naartoe komen om haat te zaaien", aldus de minister. Maar hij kon nog niet toezeggen dat de prediker zou worden geweigerd, omdat zo'n besluit goed onderbouwd moet worden.

De minister vroeg de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) een analyse te maken. "Zodra dat zover is, kan een besluit worden genomen", aldus Van Weel.

Inclusieve stad

De Utrechtse burgemeester Dijksma zei gisteren bij RTV Utrecht "natuurlijk ook zorgen" te hebben over de mogelijke komst van Baajour. Net als de minister verwees ze naar de komende analyse van de IND en de NCTV. "Afhankelijk van de beschikbare informatie kunnen zij hierop handelen, omdat het om een spreker uit het buitenland gaat. Utrecht is een tolerante en inclusieve stad waarin geweld nooit verheerlijkt mag worden", zei Dijksma.

Vorig jaar konden drie andere islamitische predikers wel spreken in Utrecht. Ook toen was er ophef, maar de rechtbank oordeelde in een kort geding dat de toenmalige ministers Faber en Van Weel hun weigering niet voldoende hadden onderbouwd.

In 2024 sprak burgemeester Dijksma zich uit tegen de komst van de Australische spreker Mohamed Hoblos. Hij mocht toen Nederland niet in.