Het RIVM heeft 65 nieuwe chemische stoffen in het oppervlaktewater onderzocht, waarvan er vijf extra aandacht nodig hebben. Het instituut vindt dat er minder chemicaliën in het oppervlaktewater geloosd moeten worden en spreekt waterbeheerders vanwege de drinkwaterveiligheid aan op hun verantwoordelijkheid.

De waterbeheerders zijn Rijkswaterstaat, waterschappen, gemeentes en provincies. Zij controleren of er nieuwe chemische stoffen in het oppervlaktewater zitten. Een derde van het drinkwater in Nederland wordt uit dit water gehaald. Voor stoffen die boven de zogeheten signaleringswaarde komen, moet worden onderzocht of de stof via het drinkwater een gezondheidsrisico kan zijn.

Het RIVM onderzocht 65 stoffen die tussen 2017 en 2020 in het oppervlaktewater boven die signaleringswaarde uit kwamen. Het zijn vooral stoffen uit industrieën, resten van medicijnen en bestrijdingsmiddelen.

Eenvoudige zuivering

Voor vijf stoffen concludeerde het milieu-instituut dat de concentraties in het oppervlaktewater te hoog zijn om er met eenvoudige zuivering veilig drinkwater van te maken, iets wat wel moet volgens de Europese waterrichtlijn.

Wat dit in de praktijk betekent voor de veiligheid van drinkwater, is nog deels onbekend. Het RIVM merkt hierbij op dat drinkwaterbedrijven in Nederland nu vaak ook al meer doen dan een eenvoudige zuivering.

Een van de vijf stoffen die in hoge concentraties zijn gevonden, is lithium. Op basis van nader onderzoek concludeert het RIVM dat lithium in ons drinkwater nu geen risico vormt voor de gezondheid. Voor de andere vier stoffen wil het RIVM dit nog onderzoeken.

Om de kwaliteit in de toekomst veilig te stellen, is het belangrijk dat er minder chemische stoffen in het water terechtkomen, waarschuwt het instituut. De stoffen komen vooral via industriële lozingen in het oppervlaktewater terecht. Volgens het RIVM zullen drinkwaterbedrijven en waterbeheerders hierdoor steeds meer moeite moeten doen om het drinkwater schoon te krijgen.

In Frankrijk zijn 24 gezinnen een rechtszaak begonnen tegen de Franse staat en fabrikanten van babyvoeding in de zaak van de vervuilde babymelk. Dat meldt Radio France.

De gezinnen eisen onder meer onafhankelijk onderzoeken naar mogelijk besmette babyvoeding waardoor hun baby's ziek zijn geworden.

De kwestie kwam twee maanden geleden aan het licht, toen voedselgigant Nestlé partijen babyvoeding terugriep na de vondst van de giftige stof cereulide in het poeder. Die stof kan leiden tot ernstige spijsverteringsproblemen.

Na Nestlé riepen ook andere makers van babyvoeding, zoals Danone en Lactalis, producten terug. Inmiddels zijn er terugroepacties geweest in meer dan zestig landen, waaronder Nederland.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) meldde gisteren dat er tientallen meldingen zijn binnengekomen van ouders die vermoeden dat hun kind ziek is geworden door het drinken van vervuilde babyvoeding.

Roep om onafhankelijk onderzoek

De oorzaak van de besmetting bleek te zitten in een vervuild ingrediënt dat was geleverd door een externe toeleverancier, het Chinese bedrijf Cabio Biotech.

Momenteel worden in Frankrijk twee partijen babypoeder geanalyseerd in strafrechtelijke onderzoeken vanwege de dood van twee baby's die mogelijk vervuilde babymelk hadden gedronken.

Volgens de ouders die nu een zaak beginnen in Parijs moeten er nog veel meer partijen worden geanalyseerd door onafhankelijke laboratoria. Nu moeten ouders die vermoeden dat hun baby ziek is geworden door besmette babyvoeding de producten terugsturen naar de fabrikant voor onderzoek.

Andere rechtszaak

Volgens de advocaat die de gezinnen bijstaat, Nathalie Goutaland, is die procedure op z'n minst twijfelachtig. "Door ouders te vragen de poeders terug te sturen naar Nestlé, plaatst het bedrijf zichzelf aan het roer van een gezondheidsonderzoek dat het direct aangaat", zei Goutaland tegen Radio France.

De Franse staat wordt meegenomen in de zaak, omdat die de gezinnen zou doorverwijzen naar de fabrikanten en dus naar een volgens hen niet-neutrale instantie. Ze beschuldigen de staat en de fabrikanten van "opzettelijke gevaarzetting, het bewaren van gevaarlijke goederen, onvrijwillig letsel" en ook "het belemmeren van de waarheidsvinding".

Eerder spande consumentenorganisatie Foodwatch in Frankrijk al een zaak aan tegen Nestlé en twee andere fabrikanten van babyvoeding. Volgens Foodwatch hebben de bedrijven en de autoriteiten het publiek "veel te laat" gewaarschuwd voor besmet melkpoeder. Nestlé sprak dat tegen.

In de weilanden van het Utrechtse Eemdijk zijn meerdere velduilen gespot. De roofvogels trekken veel bekijks.

Statief uitgeklapt, dikke jas aan, camera met telelens in de aanslag. Sinds anderhalve week wordt het dorp overspoeld door vogelaars die hopen een glimp op te vangen van de velduil. Volgens kenners zouden er zo'n twintig in het gebied zitten.

Vogelaars staan elke dag al vroeg langs een weiland:

De beschermde en bedreigde roofvogel trekt over het noordelijk halfrond, vooral door Noord-Europa, Rusland en Noord-Amerika, op zoek naar voedsel. 's Winters duikt hij vaker op in Nederland, maar zelden in het midden van het land.

Goed gecamoufleerd

De velduil laat zich ook niet makkelijk zien. De uilen zitten laag in het gras en gaan vrijwel op in het winterse landschap. René uit Zeist is op de fiets gekomen. Hij was de afgelopen dagen nog in de Soesterduinen om naar ransuilen te kijken, maar toen hij op het nieuws hoorde over de velduilen in Eemdijk, besloot hij daarheen te gaan. "Ik heb er een paar gezien. Ik hoop ze te zien vliegen en jagen, maar dat is nog niet gelukt", vertelt hij aan RTV Utrecht.

Een vrouw uit Bemmel staat met camera in de hand in het veld. "Ransuilen, kerkuilen; allemaal prachtig, maar de velduil is van een ander kaliber." Het zit hem in die ronde kop, vertelt ze. Ze is speciaal voor de velduilen naar Eemdijk gereden. "De velduil is een van de mooiste uilen. En je ziet ze bijna nooit. Dus dat is heel speciaal."

Dat er hier mogelijk twintig zitten, maakt het extra bijzonder. De liefhebster uit Bemmel heeft er al twee gezien. "Maar ze zitten erg verstopt. Je moet heel goed kijken om ze te vinden."

Maatregelen tegen drukte

De Vogelbescherming wijst erop dat mensen afstand moeten houden. Omdat de velduil een beschermde en bedreigde soort is, mag hij niet worden verstoord.

Afgelopen weekend was het zo druk dat de gemeente maatregelen trof. In een deel van Eemdijk geldt een parkeerverbod en de smalle Maatsweg is tijdelijk eenrichtingsverkeer.

Toezichthouders hebben het er druk mee. Handhaver Gerard Koster: "Bermen zijn kapotgereden en er stonden auto's aan beide kanten van de weg." Over het aantal uitgedeelde bekeuringen worden geen uitspraken gedaan.