Het harde politieoptreden van gisteren in Utrecht kwam volgens de politie doordat Feyenoord-aanhangers de confrontatie opzochten met het thuispubliek en niet andersom.

Gisteren meldde de gemeente Utrecht nog dat supporters van FC Utrecht de Feyenoordfans opzochten na de wedstrijd. Maar volgens de politie probeerden juist Feyenoordsupporters "uit te breken" vanaf hun parkeerplaats bij stadion Galgenwaard.

De Mobiele Eenheid werd ingezet en supporters van Feyenoord werden met pepperspray en wapenstokken in de bussen gedwongen.

'Hevig verontwaardigd'

"Ik ben hevig verontwaardigd door de houding en het gedrag van deze supporters", zegt Johan van Hartskamp, sectorhoofd politie Utrecht tegen RTV Utrecht.

Na de wedstrijd zijn twee mensen aangehouden. Eentje voor opruiing, de ander had al een stadionverbod. Of dit een Feyenoord-supporter of een Utrechter is, is onduidelijk.

De conservatieve regeringspartij Bhumjaithai heeft de verkiezingen in Thailand tegen de verwachtingen in ruim gewonnen. De partij van premier Anutin Charnvirakul zou volgens de officieuze verkiezingsuitslag 175 van de 400 te verkiezen zetels krijgen. Een verdubbeling van het huidige aantal.

"Onze overwinning is een overwinning voor alle Thai", zei Anutin in zijn overwinningsspeech. En dat strookt met de boodschap waarmee hij de campagne afsloot. Die campagne was gebaseerd op een nationalistisch, koningsgezind en pro-legersentiment. "Nationalisme zit in het hart van Bhumjaithai", zei de premier die dus opnieuw een regering mag vormen.

Grensconflict

De overwinning van de conservatieven is bijna verbazingwekkend te noemen. Anutin nam drie maanden geleden het stokje over van de afgezette premier Peatongtarn Shinawatra. Maar zijn regering kreeg zware kritiek te verduren. Over het trage handelen bij de dodelijke overstromingen in Zuid-Thailand. Over corruptie onder partijleden. Over betrokkenheid van partijleden bij scamcentra. En over een economie die al anderhalf decennium niet draait.

Maar het lijkt erop dat het grensconflict met Cambodja Bhumjaithai flink heeft geholpen. Afgelopen zomer braken dodelijke gevechten uit met het buurland, die eind vorig jaar opnieuw oplaaiden. Er bestaat nu een wankel staakt-het-vuren, maar het conflict heeft diepe nationalistische sentimenten bij de Thai aangewakkerd. En daar leunde Anutin tijdens zijn campagne flink op.

Lage opkomst

Grote verliezer van de verkiezingen is de jonge, hervormingsgezinde People's Party (PP). De (historisch onbetrouwbare) Thaise peilingen wezen op een grote overwinning met ruim een derde van de stemmen. Maar met slecht 85 zetels komt de partij een stuk lager uit. Als enige progressieve partij had PP een enorme overwinning nodig om een kabinet te kunnen vormen. "Het ziet ernaar uit dat we niet gaan regeren", zei de teleurgestelde partijleider Natthaphong.

Mogelijk kwamen veel van hun kiezers dit keer niet opdagen. Met 65 procent was de opkomst in Thailand extreem laag. Bij de vorige verkiezingen was de opkomst 75 procent. Een daling die lastig te verklaren valt, vooral omdat er in Thailand een stemplicht geldt.

De nederlaag van PP is met name voor de jonge Thai een teleurstelling. Zij willen dat het leger minder invloed heeft in de politiek. Ook degenen die de draconische straffen op majesteitsschennis willen verzachten, zullen niet tevreden zijn.

Snakken naar politieke stabiliteit

Toch biedt de overwinning van Bhumjaithai kansen voor politieke stabiliteit in Thailand. Al een kwart eeuw heeft het land te maken met een machtige conservatieve elite die hervormingsgezinde verkiezingsuitslagen tenietdoet, door staatsgrepen van het machtige leger of controversiële beslissingen van het Constitutioneel Hof.

Maar het conservatieve Bhumjaithai heeft goede banden met het leger, mede dankzij samenwerking tijdens het grensconflict. De partij weigert de straffen voor majesteitsschennis aan te passen. En met andere middelgrote partijen in het parlement kan makkelijk een kabinet gevormd worden omdat het natuurlijke bondgenoten zijn.

Politieke stabiliteit is iets waar Thailand naar snakt. Dat heeft het land nodig zodat een regering lang genoeg kan zitten om de haperende economie te verbeteren. Waar omringende landen met 5 tot 8 procent groeien, zit Thailand maar rond de 2,5 procent. Dat is het gevolg van lage productiviteit, een gebrek aan innovatie en een extreme afhankelijkheid van toerisme. Een langzittend kabinet zou structurele hervormingen en investeringen kunnen doen om dat te verbeteren.

Het kan ook de tijd nemen om de grondwet aan te passen. Driekwart van de Thai stemde ervoor om de grondwet te veranderen die werd ingevoerd na de staatsgreep in 2017. Premier Anutin beloofde daar werk van te zullen maken, al moet nog bepaald worden hoe en wat er aangepast zal worden.

De regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP) van premier Sanae Takaichi heeft de Japanse parlementsverkiezingen met overmacht gewonnen. Met 316 van de 465 zetels is het de eerste keer dat één partij een tweederdemeerderheid heeft in het Lagerhuis, sinds de oprichting van het parlement in zijn huidige vorm. Voor gisteren had de LDP 191 zetels.

"We hebben als partij hard gevochten", zei de 64-jarige Takaichi na de verkiezingswinst. "Ik heb als premier mijn politieke lot op het spel gezet om dit resultaat te behalen." De grootste oppositiepartij, de CRA, verloor meer dan honderd zetels.

De ruime overwinning van de LDP bleek gistermiddag al uit de eerste exitpolls. De Japan Innovatie Partij (JIP), de huidige coalitiepartner van de LDP, won in 36 kiesdistricten. Daarmee heeft de coalitie nu 352 zetels.

Takaichi zei gisteren dat het kabinet, dat nog geen vier maanden geleden is gevormd, niet gaat herschikken. Ze kondigde in januari deze vervroegde verkiezingen aan, omdat de LDP een minderheid had in beide kamers. De partij had twee keer flink wat zetels verloren onder de vorige premier.

Met de winst in het Lagerhuis zet de LDP het Japanse Hogerhuis buiten spel. Vanaf een tweederdemeerderheid kan het Lagerhuis namelijk besluiten van het Hogerhuis afwijzen.

Beurs naar recordhoogte

Takaichi staat moet de Japanse economie nieuw leven inblazen. Ook zijn de kosten voor levensonderhoud in het land erg hoog. De minister-president zegt dat haar kabinet een "verantwoordelijk maar daadkrachtig" fiscaal beleid wil voeren.

Beleggers zijn alvast enthousiast, de Japanse beurs steeg vandaag naar een recordhoogte van meer dan 57.000 punten. Uiteindelijk sloot de beurs met 3,9 procent winst op 56.363,94 punten.

Correspondent Japan Anoma van der Veere:

"De verkiezingsdag viel midden in een winterstorm, na de kortste campagneperiode sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat drukte de opkomst, vooral in regio's waar in de laatste dagen veel sneeuw is gevallen, en waar volgens cijfers beduidend minder kiezers hun stem uitbrachten dan bij eerdere verkiezingen. Tegen die achtergrond leed de oppositie een van zijn zwaarste nederlagen in jaren.

De pas gevormde Centristische Alliantie voor Hervorming (CRA), bedoeld als tegenwicht voor de populaire premier Takaichi, wist nauwelijks kiezers te mobiliseren en verliest ruim twee derde van zijn zetels. Daarmee is het aantal zetels links van het politieke midden teruggezakt tot een historisch dieptepunt, terwijl conservatieve partijen juist sterker vertegenwoordigd zijn dan voorheen.

De uitslag heeft ook internationaal gevolgen. In Peking groeit de zorg over blijvend gespannen relaties, nu Takaichi een mandaat heeft gekregen om zich vast te houden aan haar harde defensiehouding tegen China, en met betrekking tot Taiwan. In Washington zal juist opluchting heersen: een stevige meerderheid voor de LDP vergroot de kans dat Japan vasthoudt aan de beloofde defensiehervormingen en hogere defensie-uitgaven."