Bij Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook zijn zeker twaalf Palestijnen gedood, melden het Palestijnse persbureau Wafa en het Amerikaanse AP. Het is een van de hoogste dodentallen op een dag sinds het staakt-het-vuren in oktober inging.

De aanvallen waren in het noorden en het zuiden van de Gazastrook. In Gaza-Stad bombardeerde Israël een appartementencomplex. Daarbij werden volgens AP een moeder, haar drie kinderen en een ander familielid gedood.

In het zuiden, bij Khan Younis, werd een tent geraakt. De tent vloog in brand en zeven mensen kwamen om. Het Nasser Ziekenhuis in de stad meldt aan AP dat het gaat om een man en zijn drie kinderen en drie kleinkinderen.

Dagelijks

Het Israëlische leger heeft nog niet op de aanvallen gereageerd. Sinds het staakt-het-vuren half oktober in werking trad, heeft Israël nog vrijwel dagelijks aanvallen op Gaza uitgevoerd. De autoriteiten in het Palestijnse gebied zeggen dat daarbij meer dan 500 mensen zijn gedood en meer dan duizend mensen gewond zijn geraakt.

Spoedarts Emily Vandamme van Artsen zonder Grenzen in Gaza vertelde gisteren aan de NOS dat ze nog dagelijks gewonden moet behandelen als gevolg van Israëlisch geweld. "Ik krijg elke twee of drie dagen een kind binnen met kogelwonden."

De Amerikaanse overheid is gedeeltelijk plat komen te liggen, omdat het Huis van Afgevaardigden niet op tijd kon stemmen over de komende begroting. De politici zijn pas maandag weer in Washington. De kans is groot dat de zogeheten shutdown dan weer wordt opgeheven.

Na lang onderhandelen werd de begroting gisteravond laat al wel goedgekeurd door de Senaat. Democratische Senatoren weigerden aanvankelijk in te stemmen met extra financiering voor ICE. Die immigratiedienst ligt onder vuur, na de gewelddadige dood in Minneapolis van Renee Good en Alex Pretti.

Nieuwe afspraken

Uiteindelijk werd in de Senaat een deal gesloten, waarin is afgesproken dat de financiering voor het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid twee weken wordt verlengd. Daardoor is er tijd en ruimte om te onderhandelen over de hervorming van de immigratiepolitie.

Zo willen de Democraten graag een einde maken aan de mobiele patrouilles van de immigratiedienst en het dragen van bodycams verplicht stellen voor ICE-agenten. Ook vinden zij dat ICE een huiszoekingsbevel van een rechter moet hebben en niet langer van de eigen ambtenaren. De Republikeinen zeggen op hun beurt dat ze openstaan voor sommige ideeën.

Vorig jaar ging de VS ook in shutdown. Toen duurde de overheidssluiting anderhalve maand, naar schatting heeft dat de Amerikaanse economie 11 miljard dollar gekost.

Het minderheidskabinet van beoogd premier Jetten wordt een duidelijk pro-Europees kabinet. Het is al op de allereerste pagina van het coalitieakkoord te lezen: "We kiezen voor een sterk Nederland in een sterk Europa." Bij de presentatie sprak de beoogd premier gisteren over ons land "dat gezag heeft in Europa".

Er is werk aan de winkel voor het nieuwe kabinet om die gezaghebbende positie in Brussel opnieuw te verwerven. Onder demissionair premier Schoof verschrompelde de Nederlandse EU-invloed op veel terreinen volgens diplomaten. Die hopen dat met een constructieve opstelling ons land weer snel "in het linkerrijtje" van invloedrijke landen terechtkomt, "waar het hoort".

Het kabinet-Schoof wilde veel, maar uitzonderingen op het terrein van landbouw en migratie kwamen er niet, evenals het plan om minder te betalen aan de EU.

De toon over de EU van de nieuwe coalitiepartijen staat in schril contrast tot die van het huidige demissionaire kabinet. Dat hamerde vooral op de Nederlandse belangen en wilde 'met de vuist op tafel slaan' om die te verdedigen.

Drie opvallende punten uit het coalitieakkoord van D66, CDA en VVD:

Trump en de NAVO

Het coalitieakkoord kwam relatief snel tot stand. De geopolitiek onzekere tijd maakte dat noodzakelijk, vonden D66, VVD en CDA. De gekozen woorden over de onvoorspelbare tijd onder Trump zijn voorzichtig. "De Verenigde Staten zijn de wereldmacht met wie wij de meeste belangen delen. Tegelijkertijd zijn onze toekomst en welvaart onlosmakelijk verbonden met een sterk Europa."

De coalitiepartijen zeggen zich te blijven inspannen voor de trans-Atlantische band. Maar ze willen de Amerikanen wel aanspreken "wanneer hun acties onze waarden en belangen ondermijnen". Ondertussen willen de drie de "eenzijdige afhankelijkheid" van de VS afbouwen, "bijvoorbeeld op het gebied van defensie, software, en kritieke grondstoffen".

De NAVO blijft "de hoeksteen van onze collectieve veiligheid", tegelijkertijd willen de partijen bouwen aan een Europese pijler binnen de militaire alliantie.

Het akkoord weerspiegelt de Europese worsteling met de oude bondgenoot Amerika. Zolang EU-landen militair en economisch nog zo afhankelijk zijn van de VS, blijft snel losmaken onmogelijk.

Uitbreiding van de Europese Unie

De uitbreiding van de Europese Unie met nieuwe lidstaten ligt traditioneel erg gevoelig in Nederland. In het akkoord staat dat de nieuwe coalitie zich op dit punt realistisch wil opstellen, "waarbij uitbreiding ook vanuit een geopolitieke context wordt bekeken".

De formuleringen laten genoeg ruimte voor EU-toetredingsplannen van Oekraïne na een bestand met Rusland. Oekraïne wil al in 2027 EU-lid worden. In Brusselse wandelgangen wordt volop gediscussieerd over nieuwe regels voor uitbreiding die snelle toetreding mogelijk maken, juist vanwege de veranderde geopolitieke context die in het coalitieakkoord wordt genoemd.

D66, VVD en CDA willen zich inzetten voor een Europa "van verschillende snelheden", schrijven ze. Oekraïne en landen zoals Moldavië en Noord-Macedonië zouden dan wel lid kunnen worden, maar nog niet alle rechten krijgen die bij een lidmaatschap horen. Die zouden ze moeten "verdienen".

Eurobonds

De nieuwe coalitie staat "constructief" tegenover gezamenlijk lenen, al wordt het woord eurobonds zorgvuldig vermeden. Nederland wil niet garant staan voor schulden van andere landen. In Brussel leidt de Haagse eurobonds-weerstand tot veel taaldiscussies over wat wel of niet zo mag heten.

Er zijn verschillende ideeën over wat een eurobond is. In de ruime definitie zijn het alle gezamenlijke leningen, waar de EU-landen ook gezamenlijk de risico's voor dragen.

Recent nog gingen de EU-landen, ook Nederland, akkoord met het gezamenlijk lenen van 90 miljard euro voor Oekraïne. Ook eurobonds dus, volgens die ruime definitie. Maar volgens demissionair premier Schoof was daar absoluut geen sprake van.

Het huidige demissionaire kabinet hanteert namelijk een nauwere definitie van wat een eurobond is: garant staan voor de nationale schulden van andere EU-landen.

Die definitie nemen D66, CDA en VVD nu over. Dat biedt een uitweg voor de VVD, de partij waar eurobonds het gevoeligst liggen. Zo kan een nieuw kabinet zeggen tégen eurobonds te zijn, maar hoeft het zich niet te verzetten tegen gezamenlijke Europese leningen.

In Brussel wordt ondertussen reikhalzend uitgekeken naar het nieuwe Nederlandse kabinet. Als dat zoals verwacht 23 februari op het bordes staat, kan de minister van Buitenlandse Zaken de dag erna al naar de Belgische hoofdstad voor de eerste vergadering. De eerste EU-top voor beoogd premier Jetten is op 19 maart.