Een van de grootste defensiebedrijven van Europa komt naar de Amsterdamse beurs. Het Tsjechische Czechoslovak Group wil een notering in Amsterdam, zo maakte het bedrijf vanmorgen bekend. Afhankelijk van de omstandigheden, moet de beursgang "de komende weken" plaatsvinden.

Het gerucht dat Czechoslovak Group naar de Amsterdamse beurs wil ging al langer. Volgens dagblad Financial Times wordt het bedrijf met een beursnotering 30 miljard euro waard. Dat zou net zo groot zijn als pakweg ABN Amro, Ahold Delhaize of Philips. Het zou bovendien een van de meest waardevolle Europese defensiebedrijven worden.

Czechoslovak Group werd in 1995 door ondernemer Jaroslav Strand opgericht als Excalibur Army. Zijn zoon Michal is momenteel de directeur. Het bedrijf produceert onder meer gepantserde voertuigen en munitie. Twee derde van de inkomsten komt van NAVO-lidstaten. Tien jaar geleden werd de naam veranderd in Czechoslovak Group.

In een persbericht zegt Czechoslovak Group voor 750 miljoen euro aan nieuwe aandelen uit te geven via de Amsterdamse beurs. Ook willen huidige investeerders voor 900 miljoen euro aan bestaande aandelen verkopen, waaronder de Amerikaanse beleggingsfondsen Artisan Partners en BlackRock, en de Al-Rayyan Holding uit Qatar.

Het dodental bij de protesten in Iran is opgelopen tot ruim 2500. Dat zegt HRANA, een in de Verenigde Staten gevestigde Iraanse mensenrechtenorganisatie. Volgens HRANA zijn 2571 doden geverifieerd: 2403 meerderjarige demonstranten, 147 aan de regering gelieerde personen, 12 minderjarigen en 9 burgers die niet demonstreerden.

Het gemelde aantal doden door HRANA loopt snel op: afgelopen weekend stond het dodental nog op ruim 500. Duizenden mensen zijn de afgelopen weken gearresteerd.

Massaal protest

In Iran is de grootste opstand in jaren gaande. Die wordt hard neergeslagen door het regime. De opstand begon in Teheran als protest van winkeliers tegen de gestegen kosten van het levensonderhoud, maar groeide snel uit tot een landelijk protest tegen het regime vanwege onder meer het gebrek aan politieke vrijheid.

In een poging het nieuws over de demonstraties de kop in te drukken, legde Iran het internet plat en kon in eerste instantie niet meer internationaal worden gebeld. Elon Musk kondigde daarop aan dat zijn Starlink-satellietservice gratis te gebruiken is in Iran zolang de internetblokkade voortduurt. Daarmee kunnen Iraniërs bijvoorbeeld video's en foto's van de opstanden doorsturen. Duidelijk is dat ze daarmee hun leven riskeren, want het regime probeert de gebruikers op te sporen.

In onderstaande video wordt uitgelegd hoe Starlink-satellieten worden gebruikt in Iran:

De Amerikaanse president Trump heeft de bevolking opgeroepen te blijven protesteren en zei dat "hulp onderweg" is. Onduidelijk is wat hij daarmee bedoelt, maar volgens hem is militaire actie een van de mogelijkheden. Hij riep zijn landgenoten op om Iran zo snel mogelijk te verlaten.

De Iraanse autoriteiten gaven gisteren voor het eerst in twee weken informatie over aantal slachtoffers en spraken van zo'n 2000 doden. Iran wijst met de beschuldigende vinger naar de VS en Israël, die "terroristische agenten" zouden hebben geïnstrueerd om het oproer te starten.

Als er een lidstaat voor de EU de afgelopen zestien jaar een doorn in het oog is geweest, dan is dat Hongarije. Sinds Viktor Orbán met zijn partij Fidesz aan de macht kwam, lag Hongarije met het vetorecht steeds dwars als het ging om belangrijke thema's, zoals Oekraïne. Verder werd de rechtsstaat gesloopt en bracht Orbán het leeuwendeel van het Hongaarse medialandschap onder bij vertrouwelingen.

Maar op 12 april kan het tijdperk-Orbán ten einde komen. Dan gaan Hongaren weer naar de stembus, zo werd gisteren bekendgemaakt. Volgens betrouwbare peilingen gaat de nieuwe partij van de oppositieleider Peter Magyar aan kop.

Orbán was bij alle verkiezingen sinds 2010 onoverwinnelijk, mede dankzij de greep op de media en aanpassingen in het kiesstelsel. Hongarije is al jaren geen volwaardige democratie meer, concludeerde het Europees Parlement. Eerdere pogingen van de versnipperde oppositie om zich te verenigen tegen de almacht van de premier mislukten jammerlijk. Tot nu.

Doofpotaffaire

Magyar, die zelf uit de Orbán-contreien komt, was eerder diplomaat in Brussel en trad twee jaar geleden op de voorgrond met onthullingen over een doofpotaffaire rond misbruik in een opvangtehuis voor kinderen. Hij richtte een nieuwe partij op: het centrumrechtse 'Tisza' (Respect en Vrijheid). Binnen de kortste keren kreeg hij met een populistische anti-Orbán-boodschap duizenden mensen op de been in de aanloop naar de Europese verkiezingen.

Daarbij gaat Magyar (44) in op de onvrede in Hongarije over de economische situatie, zoals de hoge inflatie en structurele werkeloosheid, en over bijvoorbeeld de falende gezondheidszorg. Zijn conclusie: het leven onder premier Orbán is er niet beter op geworden en het land functioneert niet.

Zonder gebruik te maken van de traditionele zenders en kranten, krijgt Magyar zijn effectieve anti-Orbán-geluid via sociale media toch bij de kiezers. Magyar hamert onder meer op de zelfverrijking van de premier en diens vrienden. Daarnaast lukt het hem met een strak campagneschema zowel in de stad als op het platteland om Orbán-getrouwe regio's te bereiken.

Ook zegt Magyar van Hongarije weer een betrouwbare EU- en NAVO-bondgenoot te maken. EU-miljarden die Brussel achterhoudt vanwege de ondermijning van de rechtsstaat, belooft hij te krijgen.

Orbán vernieuwt zijn team

Voor Orbán is duidelijk dat hij in de problemen zit. Bij het partijcongres afgelopen weekend, waar hij opnieuw zonder tegenstand als premierskandidaat werd verkozen, werd bekend dat een belangrijk deel van zijn kandidaten van de vorige verkiezingen wordt vervangen. Orbán hoopt betere kansen te hebben met een vers blik politici die handiger zijn met sociale media.

Orbán herhaalde in zijn toespraak zijn bekende belofte om de EU, migranten en genderpolitiek buiten de deur te houden. De verkiezingen zouden een keuze zijn tussen oorlog en vrede in Europa. Orbán is in tegenstelling tot zijn meeste EU- en NAVO-bondgenoten tegen steun voor buurland Oekraïne. Hij onderhoudt nog altijd warme banden met de Russische president Poetin.

Tegelijkertijd opende Fidesz volop de aanval op Magyar. De oppositieleider werd weggezet als iemand die alleen maar belangen van de EU en Oekraïne zou dienen, en die een gevaar zou vormen voor een stabiele toekomst. De campagneslogan voor Fidesz is dan ook dat het "de veilige keuze" is voor Hongarije.

ChatGPT

Magyar greep het moment aan om een truc uit te halen die toch wel typisch is voor zijn manier van campagnevoeren. Direct toen de slogan bekend werd, kocht zijn team alle domeinnamen met deze woorden. Daarop werden anti-Orbán-teksten verkondigd: de premier zou hoofdzakelijk een veilige keuze zijn voor de oligarchen, een slechte gezondheidszorg en hogere schulden.

In verschillende peilingen staat Magyar met zijn partij stevig voor, met zo'n 50 procent van de stemmen. Orbán komt met Fidesz niet boven de 40 procent uit. De komende maanden moet blijken wat Orbáns regering verder nog zal proberen om de opmars van Magyar te stoppen, al mag hij als EU-lid ook niet te ver gaan.

Onlangs deelde een pro-Orbán-site een zogenaamd verkiezingsprogramma van de oppositieleider waarin stond dat hij de belastingen op allerlei vlakken wil verhogen. Het was nep en geschreven met ChatGPT.

Een ding staat vast: de verkiezingen kunnen niet alleen voor Hongarije maar voor heel Europa vergaande gevolgen hebben. Ook in Brussel zal nauwgezet worden gevolgd of de dwarsligger van de EU wordt weggestemd.

Opvallend daarbij is recent onderzoek waaruit blijkt dat binnen Hongarije het vertrouwen in de EU juist is toegenomen. De tegendraadse opvattingen van Orbán zullen hem deze keer mogelijk niet meer de overwinning bezorgen.