De politie in Londen zegt dat ze contact opneemt met voormalige en huidige beveiligers van Andrew Mountbatten-Windsor. De politie wil weten of ze tijdens hun werk iets hebben gezien dat voor het onderzoek naar de ex-prins van belang kan zijn en of ze dat met de politie willen delen.

De beveiligers van het Britse koninklijk huis zijn agenten van een speciale afdeling van de Londense politie. Een Londens radiostation hoorde deze week van een voormalige beveiliger dat sommige collega's "te close" waren met leden van de koninklijke familie.

Ze zouden mogelijk informatie hebben achtergehouden over wat er op het privé-eiland van de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein gebeurde. Een groot aantal vrouwen zegt dat ze als tiener op dat eiland door Epstein zijn misbruikt.

'Terug naar uniformdienst'

Volgens deze bron reisden beveiligers van Andrew zeker twee keer met hem in het privévliegtuig van Epstein naar dat eiland. "De grote vraag is wat zij op Epsteins eiland hebben gezien", aldus de bron.

Mogelijk hebben ze uit angst hun mond gehouden. Beveiligers die in het verleden hun meerderen over gedragingen van leden van de koninklijke familie hadden gerapporteerd, zijn naar de uniformdienst teruggestuurd, aldus de bron.

Het onderzoek onder de beveiligers staat volgens de Londense politie los van een onderzoek in de zaak-Epstein naar de vraag of Londense vliegvelden zijn gebruikt voor mensensmokkel en seksuele uitbuiting. In e-mails van Epstein die in de VS zijn vrijgegeven, wordt die suggestie gewekt, aldus de politie.

Huizen doorzocht

Andrew werd gisteren opgepakt en verhoord, omdat hij in de tijd dat hij Brits handelsgezant was mogelijk vertrouwelijke informatie aan Epstein heeft doorgespeeld. Die zou betrekking hebben gehad op handelsbezoeken in 2010 aan Hongkong, Vietnam en Singapore. Ook zou hij Epstein op investeringsmogelijkheden in de Afghaanse provincie Helmand hebben gewezen.

Meteen na zijn arrestatie doorzocht de politie zijn nieuwe woning in het graafschap Norfolk. Aan het eind van de dag kon hij daarheen terugkeren. De politie begon ook met het doorzoeken van zijn voormalige woning met dertig kamers op het koninklijke landgoed Windsor. Dat gaat nog tot maandag duren, hoorde de politie.

Andrew spreekt alle beschuldigingen tegen die in verband met de e-mails van Epstein zijn opgekomen. Uiteindelijk beslist de Crown Prosecution Service of Andrew voor de rechter moet verschijnen.

Andrew is de achtste in de rij van troonopvolging in Groot-Brittannië. In het Britse parlement gaan stemmen op om hem uit de lijst voor de troonopvolging te schrappen.

De spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran blijven oplopen. Ondanks onderhandelingen over het nucleaire programma van Iran slaan beide landen dreigende taal uit en verhogen ze hun militaire druk.

De VS stuurde vorige week een tweede vliegdekschip met duizenden strijdkrachten naar het Midden-Oosten en ook de Iraniërs houden legeroefeningen. De Amerikaanse president Trump waarschuwde vannacht dat er "slechte dingen gaan gebeuren als Iran geen deal sluit". Ook de hoogste leider van Iran, ayatollah Khamenei, waarschuwde dat Iran "een harde klap zal uitdelen" aan iedereen die Iran aanvalt.

Trump heeft al meermaals gedreigd dat te doen en stelde gisteren dat het komend weekend kan gebeuren. Is dat waarschijnlijk? Vijf vragen over de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran.

Wat zijn de Amerikaanse eisen?

De Amerikanen willen dat Iran stopt met zijn nucleaire programma waarmee het land een kernbom kan maken. Volgens oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif en Clingendael-veiligheidsexpert Koen Aartsma wil de VS ook dat Iran de productie van ballistische raketten aan banden legt en dat het gewapende groepen in de regio, zoals de Houthi's in Jemen, niet meer steunt.

Waarom stuurt de VS militair materieel richting Iran?

De verhoogde militaire aanwezigheid van de Amerikanen is vooral bedoeld is om druk op Iran te zetten, zeggen Aartsma en De Kruif "Het kan een stok achter de deur zijn om de onderhandelingen met Iran zo stevig mogelijk in te gaan", legt de Clingendael-expert uit.

"De Amerikanen noemen het 'gunboat diplomacy'", zegt De Kruif. "Dat is een methode om met militaire middelen diplomatieke gesprekken af te dwingen, maar dan in een nieuw jasje."

Hoe staat Iran in de onderhandelingen?

De eisen van de VS lijken gericht op de militaire slagkracht van Iran. Aartsma denkt dat de eis om te stoppen met het ballistische raketprogramma wel degelijk impact heeft op de Iraanse militaire capaciteiten. "Het is dan ook niet gek dat het land in de onderhandelingen stevig terugduwde op dit onderwerp."

Volgens De Kruif zijn ballistische raketten slechts een klein onderdeel van Irans verdedigings- en aanvalskracht. "Als Teheran toegeeft aan deze eis, dan gaan ze wel andere wapens bouwen", stelt hij.

Door te stoppen met het nucleaire- en ballistische programma kan Iran wellicht op korte termijn een militaire aanval afwenden, maar op langere termijn kan het de dreiging vanuit Israël of de VS juist vergroten, zegt Aartsma. Iran zou dan immers minder capaciteiten hebben om terug te slaan.

Iran wil in ruil voor dit soort toezeggingen wel dat economische sancties tegen het land worden opgeheven. Door de westerse sancties verkeert Iran economisch in zwaar weer. Een sanctieverlichting zou de financiële situatie van het land kunnen verbeteren.

De enorme inflatie was de afgelopen maanden aanleiding voor massale protesten tegen het Iraanse regime die hard werden neergeslagen.

Hoe onderhandelt Iran onder deze grote druk?

"Iran geeft hier en daar wat toe toe en beweegt een beetje mee met de Amerikanen, maar is vooral tijd aan het rekken." Beide experts denken dat Iran zou kunnen toezeggen om weer samen te werken met het internationale atoomagentschap IAEA, waar het vorig jaar de samenwerking mee opschortte.

In de VS zijn in november tussentijdse verkiezingen. Trump zou geslaagde onderhandelingen met Iran of het vernietigen van nucleaire locaties in Iran als succes kunnen claimen om zijn populariteit op te krikken. "Iran speelt de tijdkaart, maar Trump heeft haast", zegt De Kruif.

Wat gebeurt er als de VS Iran aanvalt?

Het is de vraag wat het effect van een aanval door de VS is, zeggen beide experts. Mocht het tot een militair conflict komen, dan is de Verenigde Staten volgens De Kruif sterker, maar een aanval zou leiden tot instabiliteit in de regio.

"Als dat gebeurt, dan slaat Iran terug: in Israël, op Amerikaanse bases in de regio en de Straat van Hormuz, waar 20 procent van de olieroutes doorheen lopen." Dat zou de handel beïnvloeden en daardoor ook de wereldeconomie.

"De vraag blijft dan: wat is het blijvende effect van een aanval? Als je echt wil dat Iran stopt met kernwapens, dan moet je in China zijn, het land dat Iran in alles (indirect) ondersteunt", zegt de Kruif. "Als China zegt dat Iran moet stoppen, dan doet het dat."

De CPB-doorrekening van de plannen van het nieuwe minderheidskabinet bewijzen volgens de meeste oppositiepartijen dat D66, VVD en CDA de rekening voor allerlei hervormingen bij de verkeerde mensen neerleggen. De koopkracht van de lage en middeninkomens blijft achter en dat is niet eerlijk, vinden ze.

Ze willen dat de plannen veranderd worden, en daarin konden ze wel eens hun zin krijgen: het aanstaande kabinet-Jetten steunt maar op 66 zetels in de Tweede Kamer en zal dus moeten aankloppen bij de oppositie. Volgende week, bij het debat over de regeringsverklaring, zullen de onderhandelingen daarover waarschijnlijk beginnen.

De rekenmeesters van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving namen de plannen uit het coalitieakkoord onder de loep. Als ze onverkort uitgevoerd worden -en die kans is klein met een minderheidskabinet- dan gaan de mensen met een laag inkomen er niet of nauwelijks op vooruit.

De gemiddelde koopkracht stijgt wel, maar dat wordt bij deze groepen grotendeels tenietgedaan door maatregelen als de verhoging van het eigen risico in de zorg. Dat stijgt van 385 naar meer dan 500 euro per jaar in 2030.

Meer 'zoet' nodig

JA21 is een van de oppositiepartijen waar het nieuwe kabinet naar kijkt voor steun. Kamerlid Hoogeveen van die partij heeft wel begrip voor sommige hervormingen, zoals fors extra geld voor defensie en het beteugelen van de zorgkosten. "Maar als je daar geen lastenverlichting tegenover zet, dan gaat de koopkracht door het putje."

De balans tussen "zuur en zoet" moet volgens JA21 beter. "En dat is meer dan een jaartje langer minder dure benzine", zegt Hoogeveen, wijzend op de accijnsmaatregel die wel in de plannen zit.

De linkse oppositiepartijen stellen zich harder op. "Gewone mensen gaan honderden euro's meer betalen, terwijl de allerrijksten niets extra's gevraagd wordt. Dat is niet eerlijk en brengt Nederland niet vooruit", zegt fractievoorzitter Klaver van GroenLinks-PvdA. Ook hij wil dat de kabinetsplannen aangepast worden. "Dit moet anders."

Boze emoji

PVV-leider Wilders wijst op X op de verdere verhoging van het eigen risico en plaatst daar een boze emoji bij. In het huidige kabinet wilde zijn partij het eigen risico halveren, maar dat lukte PVV-minister Agema niet. Dat de nieuwe coalitie wel miljarden investeert in windparken, noemt Wilders "knettergek".

Defensie en onderwijs krijgen er vooral geld bij en ook op het gebied van klimaat en stikstof worden er stappen gezet. Toch waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving dat die plannen niet genoeg zijn om de klimaat- en stikstofdoelen te halen.

De Partij voor de Dieren en Volt vinden dat ook die plannen "verspijkerd" moeten worden. Niet alleen de "rijken", maar ook de "grootste vervuilers" worden in de huidige plannen gespaard, vindt fractieleider Ouwehand van de Partij voor de Dieren.

De coalitiepartijen benadrukken dat de doorrekeningen laten zien dat de gemiddelde koopkracht toch nog een beetje stijgt, en dat de hervormingen noodzakelijk zijn om de zorg en de sociale zekerheid ook voor de toekomst betaalbaar te houden.

Jetten krijgt graag 'input'

Aanstaand premier Jetten, die vandaag de laatste twee beoogde bewindspersonen uit zijn kabinet ontving, stelt zich ondertussen constructief op tegenover de oppositie. Hij erkent dat de koopkracht "nog wat ongelijk verdeeld" is.

"Maar we hebben gelukkig de komende maanden de tijd om dat te verbeteren", zegt hij. Pas komende zomer moeten de definitieve begrotingen voor volgend jaar klaar zijn. Jetten krijgt daarbij graag "input" van de oppositiepartijen.