Klarna overtreedt mogelijk de wet. Dat zeggen deskundigen die de handelswijze van het bedrijf beoordeelden. De Zweedse online bank staat niet ingeschreven in een register waar ze wettelijk gezien wel in moeten staan.

Het gaat om het incassoregister, een plek waar incassobureaus en andere dienstverleners zich verplicht moeten inschrijven om bedragen bij particulieren te mogen innen. Klarna staat daar nog niet op, maar stuurt wel aanmaningen. Dat blijkt onder meer uit antwoorden op Kamervragen van vorige week.

Incassopraktijken uitvoeren zonder registratie is sinds 1 april 2025 een economisch delict. De Inspectie Justitie en Veiligheid moet erop toezien dat bedrijven zich aan de incassowet houden.

Die inspectie is al zeker sinds juli vorig jaar op de hoogte van de werkwijze van Klarna. Toen meldde schuldenexpert André Moerman van website Schuldinfo.nl de mogelijke overtreding, blijkt uit stukken die de NOS heeft ingezien.

Toch is Klarna na die melding doorgegaan met aanmaningen sturen.

Hoe werkt Klarna?

Als je ervoor kiest om bij een webwinkel achteraf te betalen via Klarna, ga ja eigenlijk een lening aan bij Klarna. Niet jij, maar Klarna betaalt de aankoop aan de webwinkel.

Daarna probeert Klarna de schuld die je hebt te innen. Als er niet betaald wordt, laat Klarna een incassobureau aanmaningen sturen, of de bank doet dat zelf. In dat laatste geval treedt Klarna eigenlijk op als incassobureau.

Het gebeurt ook dat Klarna de schuld doorverkoopt aan opkopers van schulden.

In augustus stuurde Klarna bijvoorbeeld nog een aanmaning voor een bestelling van ruim 1000 euro bij CheapTickets. De e-mail gaat om 22.56 uur de deur uit. Op dat moment staat Klarna niet ingeschreven bij het incassoregister.

"Dit zijn twee overtredingen ineen", zegt Moerman. "Het bedrijf mag geen aanmaningen sturen zonder registratie. En het mag ook geen contact opnemen met schuldenaren na 20.00 uur. Voor beide overtredingen kunnen ze boetes krijgen."

De Wet kwaliteit incassodienstverlening

De Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki) werd op 1 april 2024 ingevoerd om een einde te maken aan misstanden in de incassowereld. Incassobureaus werden verplicht om zich te registreren. Daarvoor moeten ze aan regels voldoen over duidelijke, eerlijke communicatie, inzicht in de opbouw van de vordering, zorgvuldige omgangsvormen en correcte behandeling van klachten.

Tot dan was de incassomarkt vrijwel niet gereguleerd. Dat leidde tot agressieve benaderingsmethoden van sommige incassobureaus, onterechte of torenhoge kosten en slechte communicatie.

Na een overgangsperiode is het uitvoeren van incasso-werkzaamheden zonder registratie vanaf 1 april 2025 verboden.

"De wet is klip en klaar. Klarna pleegt een economisch delict als het niet is geregistreerd als buitengerechtelijke incassodienstverlener," zegt Marco Loos, hoogleraar consumentenrecht aan de Universiteit van Amsterdam. "De wet geldt al vanaf 1 april 2024. De overtreding duurt dus al geruime tijd. Het zou niet vreemd zijn als de toezichthouder of het Openbaar Ministerie inmiddels tegen een zo duidelijke overtreding zou optreden."

Demissionair staatssecretaris Arno Rutte (Justitie en Veiligheid) is op de hoogte van de werkwijze van Klarna. "Ja, ik ben bekend met het versturen van dergelijke betalingsherinneringen en aanmaningen", antwoordde hij vorige week op Kamervragen, die tot nu toe onopgemerkt bleven.

Onderzoeksbelang

Rutte erkent ook dat Klarna zich 'in beginsel' moet registreren. En: "Klarna staat op het moment dat deze vragen worden beantwoord niet in het register van incassodienstverlening."

Toch durft hij niet te stellen dat Klarna de wet overtreedt. Rutte: "Ik hecht eraan te benadrukken dat het oordeel of het bedrijf voldoet aan de verplichtingen die de wet stelt bij de Inspectie Justitie en Veiligheid ligt en niet bij mij."

De inspectie doet geen uitspraken over eventuele stappen tegen Klarna. "Wij mogen geen uitspraken doen over individuele ondernemingen", mailt een woordvoerder. "Ook in het kader van onderzoeksbelang en bewijsvergaring kunnen we niets zeggen."

Tijd nodig

Klarna laat weten dat het tijd nodig had om goed te kunnen begrijpen hoe de incassowet op het bedrijf van toepassing is. "Wij erkennen dat dit te lang heeft geduurd en dat we sneller hadden moeten handelen," mailt een woordvoerder. "Onze aanvraag voor het incassoregister is nu klaar en zal de komende dagen worden ingediend."

Ook een aanmaning van Klarna gehad? Neem contact op met de redactie: economie@nos.nl

Goedemorgen! Vandaag doet de rechter uitspraak in de Stint-zaak. Twee mannen worden verantwoordelijk gehouden voor een ongeluk in 2018 in Oss met een elektrische bolderkar, waarbij vier kinderen om het leven kwamen. En de Duitse bondskanselier opent de jaarlijke veiligheidsconferentie in München.

Eerst het weer: In het noorden valt nog enige tijd sneeuw en regionaal ontstaat een dun sneeuwdek. Het wordt er maximaal 1 graad. Elders is het grijs, vaak droog en 2 tot 7 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Noorse oud-premier Jagland is aangeklaagd voor "grove corruptie" vanwege zijn banden met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein. Dat meldt de Noorse politie.

Uit recent vrijgegeven e-mails uit de zogenoemde Epstein-files blijkt dat Jagland meerdere keren contact had met Epstein en plannen maakte voor reizen naar diens huizen in Parijs, New York en Palm Beach.

Het onderzoek naar Jagland past in een bredere schokgolf in Noorwegen na de vrijgave van de documenten. Ook prinses Mette-Marit, diplomaat Mona Juul, haar partner Terje Rød-Larsen en WEF-topman Børge Brende zijn onder de loep genomen vanwege contacten met Epstein.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Schaatsers Xandra Velzeboer en Jens van 't Wout mogen zich sinds gisteren olympisch kampioen noemen. Velzeboer na winst op de 500 meter, Van 't Wout deed het op de 1000 meter.

Bekijk hun gouden races nog eens terug op muziek:

Fijne dag!

"Het telefonisch bankieren is nu begonnen", zei president van De Nederlandsche Bank Jelle Zijlstra toen hij op 13 februari 1986 de eerste overboeking met het programma Girotel deed. Maar eigenlijk begon daarmee het internetbankieren in Nederland.

Bijna ging de eerste overboeking nog mis. Voor een zaal genodigden zou Zijlstra namens de Postbank 100.000 gulden overmaken naar het comité dat de Olympische Spelen in 1992 naar Amsterdam wilde halen. Zijlstra tikte een nul te veel in, waardoor er een miljoen zou zijn overgeschreven. Een alerte bankier was er net op tijd bij om dat te corrigeren.

Girotel begon in 1986 met duizend gebruikers klein, maar kreeg daarna jaarlijks 10.000 nieuwe klanten. Dat kwam doordat steeds meer Nederlanders een pc in huis kregen, vertelt Bob Timmerman, hoofd digitaal bankieren van ING. "De computer sloot je aan op de televisie, en met een modem kon je direct inbellen bij de Postbank in Breda."

Op die manier konden consumenten en ondernemers voor het eerst vanuit huis hun saldo bekijken, geld overmaken en overzichten maken waar ze precies hun geld aan uitgaven.

Halverwege de jaren 90 had Girotel een half miljoen gebruikers. Steeds minder vaak moesten ze inbellen om hun bankzaken te doen. "Vanaf midden jaren 90 kregen steeds meer huishoudens internet via de kabel. Zo ging Girotel over naar MijnPostbank, dat zich uiteindelijk doorontwikkelde naar de bankieren-app van vandaag."

Slimme jongens

Het toen nog maar net zelfstandige Postbank zag in Girotel een uithangbord om zich als vooruitstrevende bank te presenteren. "Midden jaren 80 moest je nog naar het postkantoor om geld op te nemen of een overboeking te doen", blikt Timmerman terug. "Soms moest je door de regen, vaak stond je in de rij. Je moest ook allemaal dingen invullen. De PTT bedacht in die tijd manieren om thuis op de pc dingen te doen. 'Waarom niet bankieren?', dachten een paar slimme jongens bij de Postbank."

In de apps van alle banken is volgens Timmerman nog altijd de basis van Girotel uit 1986 terug te zien: "Geld overmaken, saldo checken en inzicht in je uitgaven. Dat is eigenlijk wat we nog steeds met onze app doen."

Girotel kende ook al de tweestapsmanier van inloggen van nu, vult Timmerman aan: "Na het inbellen identificeerde je je met een zescijferig nummer en een geheime code, vergelijkbaar met de pincode. Geld overboeken moest je goedkeuren met een Transactie Autorisatie Nummer, een TAN-code. Die stond op een lijst die jij alleen had. Nu log je op de app in met een rekeningnummer en wachtwoord, en keur je overboekingen goed met je vingerafdruk of gezichtsscan."

Bij de eerste Girotel-gebruikers ontstond ergernis over de tijd die het duurde om de bankzaken te regelen. Timmerman: "Je was lange tijd in gesprek met je 14K4-modem. Dat vond niet iedereen thuis even leuk. Ook ging de telefoonrekening er flink door omhoog. Toen is een manier bedacht om eerst offline alle overschrijvingen klaar te zetten, om daarna in te bellen en snel alles te versturen en te ontvangen."

Die hard-gebruikers

Timmerman begon zijn carrière in het bankwezen bijna negentien jaar geleden bij de Postbank, de voormalige overheidsbank die later opging in ING.

Al dan niet toevallig was zijn eerste klus bij de Postbank het afsluiten van Girotel in 2005. "Een aantal die hard-gebruikers wilde er echt niet van af. We zijn toen met zijn allen naar de oude centrale computer, het mainframe, in Rotterdam gegaan. En hebben met een borrel die computer uitgezet. Toen moesten die klanten ook over op internetbankieren."