In China zijn elf leden van een beruchte maffia-familie geëxecuteerd. Ze runden in het noordoosten van Myanmar, tegen de grens met China, zogeheten scamcentra. Daar is sprake van illegaal gokken, prostitutie, drugssmokkel en grootschalige oplichtingspraktijken, veelal via internet. In dergelijke centra verspreid over Zuidoost-Azië gaan miljarden om.

De familie Ming werd in september door een Chinese rechtbank veroordeeld voor onder meer moord, gijzelingspraktijken en fraude. Elf leden kregen de doodstraf, andere kregen gevangenisstraffen variërend van vijf jaar tot levenslang. Bekentenissen werden uitgezonden op de Chinese staatstelevisie.

De Mings vormden een van de clans die sinds het begin van deze eeuw actief waren in het noorden van Myanmar. Vaak zijn er nauwe banden met de militaire machthebbers in Myanmar. De Mings hadden volgens CNN op een bepaald moment 10.000 man in dienst, al dan niet onder dwang. Ze zouden met hun illegale praktijken een omzet hebben gehad van meer dan een miljard dollar.

In 2023 werd de Myanmarese plaats Laukkai, met heimelijke steun van China, ingenomen door een militie die vecht tegen het leger, schrijft de BBC. De Mings werden opgepakt en uitgeleverd aan China. De leider van de familie pleegde zelfmoord.

In de scamcentra werd aanvankelijk geld verdiend met gokpraktijken en prostitutie. Later richtten de clans zich ook op internetoplichting. Daarvoor werden mensen uit de regio ontvoerd en aan dwangarbeid onderworpen. Mensen die onvoldoende meewerkten of onvoldoende resultaten lieten zien, werden gemarteld.

Landen in de regio, met name Myanmar, Cambodja en Laos, staan onder toenemende druk van China, de VS en andere landen om de illegale centra aan te pakken. Volgens een Amerikaanse schatting gaat er alles bij elkaar jaarlijks bijna 44 miljard dollar in om. De slachtoffers wonen over de hele wereld.

China zet de Myanmarese junta sinds 2023 onder druk om de scamcentra aan te pakken. Ook Chinezen werden slachtoffer van clans die de centra runnen; ze worden opgelicht of ontvoerd om er te werken. Maar volgens The New York Times heeft vooral druk vanuit de VS China ertoe gebracht harder op te treden.

De krant sprak eind vorig jaar met mensen die in de oplichtingsfabrieken hebben gewerkt. Die schetsen dat centra die worden opgedoekt gewoon op een andere plek weer opengaan. Ook de bestrijding van de maffiaclans door de Myanmarese junta zelf zou uiteindelijk weinig om het lijf hebben. Deskundigen zeiden tegen The New York Times dat de junta weliswaar beelden toont van gebouwen die worden opgeblazen en vernietigd, maar dat de infrastructuur voor het leeuwendeel ongemoeid blijft. De junta zou er nog te veel profijt van hebben.

China-correspondent Gabi Verberg:

"Dat Chinese criminelen grootschalige scamoperaties runden in buurlanden, was al jaren bekend. Veel van hen waren begonnen in hun thuisland China. Toen de overheid daar de duimschroeven aandraaide en steeds meer middelen inzette, weken velen uit naar het buitenland om hun activiteiten voort te zetten. Vanuit landen als Myanmar konden de bendes jarenlang vrijwel ongehinderd opereren.

Rond 2020 zette de Chinese overheid de aanpak van de scamcentra, waar toen al veel Chinezen het slachtoffer van waren, hoog op de agenda. Maar het was pas jaren later, toen de internationale media-aandacht voor de scamcentra toenam en China daardoor in een kwaad daglicht kwam te staan, dat de overheid serieus op de criminelen begon te jagen - met zichtbaar resultaat.

In de jaren daarna volgden tienduizenden arrestaties. Maandenlang stonden kranten vol met berichten over hoe Chinese autoriteiten fraudebendes in het buitenland oprolden. Ook verscheen er een speelfilm die het publiek moest waarschuwen voor oplichting en tegelijk het optreden van de Chinese politie benadrukte. Het werd de bestbekeken film in China van 2023.

Wat deze doortastende aanpak van de Chinezen ook laat zien, is dat de autoriteiten in Peking waarschijnlijk al veel langer wisten waar de criminelen zich bevonden."

Zuidoost-Azië-correspondent Mustafa Marghadi sprak vorig jaar met een aantal slachtoffers die werkten in scamcentra of oplichtingsfabrieken:

Nu D66, CDA en VVD het eens zijn over het coalitieakkoord is de weg naar het Torentje vrij voor Rob Jetten. Hij wordt de jongste premier ooit, de eerste minister-president namens D66 en bovendien de eerste homoseksuele premier. Hij zegt de verantwoordelijkheid te voelen, dat er meer en meer grijze haren bij zullen komen en dat hij veel zin heeft in deze "klus", zoals hij het noemt.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Politiek verslaggever Lars Geerts ziet hoe Jetten veel gelijkenis vertoont met oud-premier Mark Rutte. Hij is pragmatisch, kan razendsnel schakelen en Lars ontwaart zelfs al de eerste laagjes teflon. Erik-Jan van Dorp vertelt in de podcast wat een premier allemaal moet kunnen in deze tijd. Jetten wordt de komende tijd volop bijgepraat over allerlei zaken om zo goed mogelijk te beginnen aan zijn avontuur in het Torentje. Al is zijn kantoor even ergens anders, vanwege de verbouwing van het Binnenhof.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De gemeente Den Bosch en carnavalsvereniging De Oeteldonksche Club willen af van de 'festivalsfeer' die de laatste jaren tijdens carnaval in Oeteldonk is ontstaan. Carnaval moet weer het traditionele volksfeest van saamhorigheid worden, vinden zij.

De gemeente en de Bossche carnavalsvereniging zien dat het de laatste jaren tijdens carnaval steeds drukker wordt in de stad. Vorig jaar was het op momenten zo druk dat de gemeente mensen opriep niet meer naar de binnenstad te komen. Ook werden verschillende gebieden afgesloten.

"We hebben na corona gezien dat carnaval meer een festival is geworden en daar willen we vanaf", zegt burgemeester Mikkers tegen Omroep Brabant. Door nu duidelijk te maken waar carnaval in Den Bosch echt voor staat, hoopt de gemeente dat bezoekers die op zoek zijn naar een 'gewoon feestje' de stad links laten liggen.

'Festivalisering van carnaval'

Jeroen Dona van De Oeteldonksche Club ziet tal van invloeden de stad binnensluipen die in zijn ogen te ver van het traditionele carnaval afstaan: "We willen de festivalisering van carnaval tegengaan. Het is een volksfeest, dat je op straat viert met Oeteldonkse muziek. Als we allemaal die kiel aan doen, zijn we allemaal gelijk."

Een van de zaken die de gemeente en de carnavalsvereniging op de agenda willen zetten, is bepalen op welke dag carnaval in Den Bosch begint. Momenteel zijn er op de dagen voor carnaval al tal van onofficiële carnavalsactiviteiten, en daar willen ze vanaf.

Ook liggen er plannen om te stoppen met het grote podium op de Markt in de binnenstad. Dat trekt met tal van artiesten veel publiek. "Minder festival en meer Oeteldonkse sfeer op straat, met minder hekken", valt te lezen in de voorstellen van de gemeente en De Oeteldonksche Club.

"Het feest van boeren en durskes is wat we willen vieren", vat Dona de plannen samen. "Als Prins Amadeiro après-skimuziek had willen horen, was hij wel gaan skiën." Burgemeester Mikkers is het roerend met hem mee eens. "Als mensen op zoek zijn naar een festival, après-ski of house-muziek horen ze niet thuis in Oeteldonk."

Bananenpakken

Carnavalsvierders blijven volgens de burgemeester en Dona meer dan welkom in de stad, mits ze zich aan de carnavalsregels van de stad houden. Bezoekers die zonder kiel of carnavalsjasje naar Den Bosch willen komen, hoeven zich echter nog geen zorgen te maken.

Er komen volgens Dona geen bordjes bij het station te staan met de boodschap 'verboden voor bananenpakken'. "Maar in een bananenpak kom je überhaupt niet naar Oeteldonk, ik denk dat iedereen dat inmiddels wel weet", stelt hij hoopvol.