De Tweede Kamer steunt een mogelijke extra militaire bijdrage van Nederland aan de NAVO-aanwezigheid in Groenland. Een krappe meerderheid van CDA, VVD, D66, BBB, Volt en ChristenUnie steunt een SGP-voorstel dat het demissionaire kabinet vraagt zich binnen de NAVO samen met andere Europese landen actief in te zetten voor een versterkte aanwezigheid in het gebied.

Het kabinet zei eerder al positief tegenover zo'n missie te staan. In een brief schrijft het kabinet de Kamer te informeren als er "meer duidelijkheid komt over een dergelijke missie".

De Amerikaanse president Trump heeft via sociale media gezegd dat hij Groenland, een autonoom gebied van Denemarken, wil inlijven, om - zoals hij zegt - te voorkomen dat het land binnen de Russische of Chinese invloedsfeer komt te vallen. Trump heeft ook meermaals gezegd dat het hem om de rijke voorraad grondstoffen van Groenland gaat.

De komende dag spreekt de Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen met zijn Amerikaanse collega Rubio en vice-president Vance over Groenland. De VS dreigen het land, onderdeel van het koninkrijk Denemarken, desnoods op te kopen of binnen te vallen. Welke beweegredenen de Amerikaanse regering precies heeft en hoe serieus de dreigementen zijn is niet duidelijk, zei Van Weel in het Kamerdebat.

Bijdragen aan oplossing

Toezeggingen aan de VS om het poolgebied als NAVO-landen gezamenlijk beter te bewaken tegen dreigingen van China en Rusland zijn nodig in de gesprekken en kunnen bijdragen aan een oplossing, maakte Van Weel duidelijk. "De VS maakt zich terecht zorgen over de veiligheid in het arctisch gebied."

Een NAVO-missie in het poolgebied zou als signaal richting de regering-Trump kunnen worden gezien, om de president van militaire acties af te houden. Gisteren zei NAVO-secretaris-generaal Rutte dat lidstaten er samen voor moeten zorgen dat Groenland wordt beschermd tegen landen als Rusland en China. Nederland geeft daar nu gehoor aan.

De EU-landen hebben zich achter Denemarken geschaard en wachten de besprekingen van woensdag af. Van Weel herhaalde dat alleen Denemarken en Groenland bepalen wat er gaat gebeuren. Defensieminister Brekelmans zei eind vorige week dat Nederland bereid is militair bij te dragen op Groenland als daar door de NAVO-landen, waaronder de VS, om wordt gevraagd.

Zorgen om Iran

Het Kamerdebat ging ook over andere crises in de wereld, zoals Oekraïne en Iran. Van Weel overlegt later deze maand in Brussel met zijn Europese collega's over de internationale ontwikkelingen.

Over de bloedige protesten in Iran vroegen Kamerfracties aan Van Weel of er meer gedaan kan worden voor de mensen die massaal in opstand zijn gekomen tegen het bewind van ayatollah Khamenei. Bij het neerslaan van demonstraties zijn honderden en mogelijk duizenden doden gevallen.

Van Weel heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen, andere EU-landen deden dat ook. Dat is diplomatiek een zwaar middel, maar Teheran zal zich er weinig van aantrekken, zei Van Weel. Om de banden met Iran te verbreken is het nog te vroeg, zei hij. Dat zou volgens Van Weel ook nadelen hebben voor Nederlanders in het land en voor de nog kleine kans op dialoog met het regime.

De mogelijkheden voor hulp zijn zeer beperkt, schetste Van Weel. Contact met het land is beperkt, omdat het internet wordt geblokkeerd.

De EU-ministers van Buitenlandse Zaken spreken elkaar binnenkort, dan liggen nieuwe strafmaatregelen tegen Iran op tafel. Van Weel zal zich namens Nederland inzetten om de Revolutionaire Garde, de militaire macht in het land, op de terrorismelijst te zetten.

Ook sancties tegen leden van het Iraanse regime komen dan aan de orde. "Ik hoop dat die de eindstreep halen", zei Van Weel.

Het Venezolaanse regime beweert dat het inmiddels honderden gevangen heeft vrijgelaten. Het Zuid-Amerikaanse land heeft deze stap genomen onder militaire druk van de VS. Volgens mensenrechtenorganisaties is het aantal recent vrijgelaten politieke gevangenen in Venezuela echter fors lager.

Afgelopen donderdag maakte het socialistische regime bekend dat "een aanzienlijk" aantal gedetineerden de cel mag verlaten. De stap werd uitgelegd als vredesgebaar richting de VS. President Trump liet onlangs president Maduro ontvoeren en dreigde met verder ingrijpen als Venezuela zich niet schikt naar zijn wil.

'400 gevangenen'

Parlementsvoorzitter Jorge Rodriguez zei vandaag dat inmiddels 400 gevangenen in vrijheid zijn gesteld. Enkele uren daarvoor had de Venezolaanse mensenrechtenorganisatie Foro Penal gezegd dat slechts van tientallen gevangenen daadwerkelijk is vastgesteld dat ze de gevangenis hebben verlaten.

"De overheid zegt dat het er 116 zijn, maar heeft geen namenlijst gepubliceerd", zei de directeur van Fora Penal in een verklaring op X. Volgens hem was op dat moment van 56 politieke gevangenen de bevrijding bevestigd.

Geen bevestiging

De nieuwste verklaring van Jorge Rodriguez, de broer van interim-president Delcy Rodriguez, suggereert dat er dus nog een grote groep is vrijgelaten. Die informatie is echter nog niet onafhankelijk bevestigd.

Tot voor kort zaten naar schatting zo'n 800 tot 1200 politieke gevangenen vast in Venezuela. Het regime houdt echter vol dat niemand vast zit om zijn politieke mening en stelt dat iedereen vastzit om legitieme redenen.

Na de illegale Amerikaanse inval in Venezuela riep ook de EU op vrijlating van alle politieke gevangenen in het Zuid-Amerikaanse land. Na de presidentverkiezingen in 2024 werden protesten tegen Maduro met harde hand de kop ingedrukt. De Venezolaanse president verklaarde zichzelf tot winnaar, maar volgens internationale waarnemers heeft de oppositie de verkiezingen gewonnen.

Op zijn vroegst vrijdag zal een enorme raket een assemblagegebouw in Florida uitrollen. Het gevaarte moet voor het eerst in ruim 53 jaar mensen naar de maan brengen. Landen gaan de astronauten van de Artemis II-missie nog niet, dat is het doel van de volgende missie.

De lancering van Artemis II vindt niet eerder plaats dan in de nacht van 6 op 7 februari, heeft NASA laten weten, maar het kan ook nog later worden.

De 98 meter hoge raket moet NASA's Orion-capsule met vier astronauten, drie Amerikanen en een Canadees, in een baan om de aarde brengen. Van daaruit begeeft het ruimtevaartuig zich naar de maan, een reis van zo'n vier dagen. Na een passage langs de achterkant van de maan keren de astronauten terug en zullen ze in de Orion met bijna 40.000 kilometer per uur terugkeren in de atmosfeer.

De hele missie duurt tien dagen en is een repetitie voor Artemis III, die volgens de optimistische raming van NASA in 2027 twee Amerikanen op het maanoppervlak moet zetten. Waarschijnlijk wordt het op zijn vroegst een of twee jaar later, omdat de beoogde maanlander, een versie van SpaceX' Starship, nog lang niet klaar is, en ook alternatieve maanlanders nog volop in ontwikkeling zijn.

NASA en veel Amerikaanse politici is er veel aan gelegen de landing in ieder geval voor 2030 te laten plaatsvinden. Dat is het jaar waarin China een maanlanding heeft gepland. Of er na Artemis III nog meer maanmissies met de raket en Orion komen, werd vorig jaar onzeker. De regering-Trump wilde daar geen geld meer voor uittrekken, maar het Congres heeft die bezuiniging voorlopig tegengehouden.

Voor Artemis II maakt dat allemaal niet uit. Die missie is vooral bedoeld om de Orioncapsule grondig te testen. Orion maakte twee keer eerder een onbemande ruimtereis. De laatste, in november 2022 ging ook al rond de maan, maar bij terugkeer bleek het hitteschild het zwaarder te verduren te hebben gehad dan gedacht.

De temperatuur bij de capsule loopt bij de terugkeer op tot ruim 2700 graden. Er zijn wat verbeteringen in het productieproces van het hitteschild aangebracht, maar NASA benadrukt dat het schild zelfs in 2022 al veilig genoeg was.

De vlucht is ook opnieuw een test voor de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, want die heeft een cruciaal onderdeel geleverd: de servicemodule die de Orion-capsule van zuurstof, water, warmte, elektriciteit en aandrijving voorziet. De grote zonnepanelen zijn door Airbus Defence & Space in Leiden gemaakt.

De missie van Artemis II lijkt in veel opzichten op die van Apollo 8 in 1968. Ook die maakte een vlucht rond de maan zonder te landen. Veel momenten van Artemis II zullen doen denken aan het Apollo-tijdperk, te beginnen met de roll out die vrijdag zou moeten plaatsvinden.

Ultieme slow-tv

Op een enorme crawler, een rijdend platform op rupsbanden, kruipt de 8200 ton wegende raket van het VAB, het grote assemblagegebouw op Kennedy Space Center, naar het lanceerplatform. Zowel het VAB als die crawler dateren nog uit het Apollo- en shuttletijdperk, al hebben ze de nodige upgrades ondergaan.

De rit naar het platform kan bijna twaalf uur gaan duren, dus voor de liefhebber de ultieme slow-tv. Veel belangrijke momenten zullen ook later tijdens de vlucht live te volgen zijn. Ook dat zal af en toe aanvoelen als Apollo 2.0.

De lanceerdatum ligt nog niet vast. Die kan nog worden gewijzigd, afhankelijk van hoe voorspoedig de voorbereidingen verlopen. Ook op het laatste moment wordt een complexe lancering zoals deze vaak nog uitgesteld vanwege slecht weer of technische storingen.

Tot en met april zijn er zestien lanceervensters van 120 minuten waarin de vlucht van start kan gaan. Die vallen in Nederland bijna allemaal in de nacht.