Nederland roept de ambassadeur van Iran op het matje vanwege het geweld van de Iraanse overheid tegen vreedzame demonstranten. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel noemt het buitensporig.

"Ik ben diep geschokt door het bloedige geweld tegen Iraanse demonstranten", zegt Van Weel. Het ontbieden van de ambassadeur betekent dat Nederland formeel protest aantekent tegen het geweld, de "grootschalige willekeurige arrestaties en de internetblokkades". Ook andere Europese landen, zoals Finland, Spanje en België, hebben de Iraanse ambassadeurs in hun land ontboden.

Via sociale media komen berichten naar buiten dat de politie en het leger gericht op burgers schieten. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn er meer dan duizend, of zelfs meer dan tweeduizend mensen gedood. Ook een Iraanse functionaris noemde tegenover persbureau Reuters een aantal van tweeduizend. De berichten zijn lastig te verifiëren omdat het internet in het land door de overheid is platgelegd en telefoneren ook nauwelijks mogelijk is.

Scenario's

De Duitse bondskanselier Merz houdt rekening met een snelle val van het Iraanse regime. "Als een regime alleen aan de macht kan blijven door geweld te gebruiken, dan is het in feite afgelopen met ze", zei hij tijdens een bezoek aan India. De Amerikaanse president Trump dreigde al met militair ingrijpen. Amerikaanse media melden dat het leger daarvoor verschillende scenario's heeft besproken.

In Iran wordt al twee weken geprotesteerd. Steeds meer mensen gaan dag in dag uit de straat op omdat zij een einde willen aan het streng-islamitische regime van ayatollah Khamenei.

Wat gebeurt er als een ambassadeur wordt ontboden?

De ambassadeur krijgt het verzoek om zich op een bepaald tijdstip te melden op het ministerie. Eigenlijk wordt daar altijd gehoor aan gegeven, zo zijn de regels van de internationale diplomatie. Wat volgt is een beleefde, maar koele ontvangst. Dat gebeurt meestal niet door de minister, maar door een hoge ambtenaar.

De ambassadeur krijgt in zakelijke bewoordingen uitgelegd waarom hij of zij ontboden is en krijgt de gelegenheid daarop te reageren. Over de precieze inhoud van het gesprek worden ook achteraf geen mededelingen gedaan. Het ontbieden van een ambassadeur heeft vooral symbolische waarde.

Het Isala-ziekenhuis in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan de moeder en de kinderen die slachtoffer werden van de donoraffaire van Jan Wildschut in de jaren 80. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bepaald.

In 1988 onderging de moeder een behandeling bij de gynaecoloog en vruchtbaarheidsarts. De afspraak was dat zij behandeld zou worden met het zaad van haar toenmalige echtgenoot. Wildschut gebruikte zonder medeweten van het stel zijn eigen zaad, waaruit een drieling werd geboren. De moeder en de kinderen stelden het ziekenhuis aansprakelijk voor de schade die zij daardoor hebben geleden.

Het ziekenhuis deed een beroep op verjaring maar daar gaat het gerechtshof niet in mee. Het hof oordeelt dat de inbreuk "op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de moeder en de kinderen zo ernstig is dat het onaanvaardbaar is om de claim af te wijzen vanwege verjaring". De hoogte van de schadevergoeding moet nog worden vastgesteld.

Toevallig

In de jaren 80 verwekte Wildschut tientallen donorkinderen met zijn eigen sperma. Niet alleen deed hij dat bij vrouwen die zwanger wilden raken van een donor, maar ook bij vrouwen die zwanger wilden worden van het sperma van hun eigen partner.

De zaak kwam in oktober 2020 toevallig aan het licht toen een donorkind via een internationale databank een DNA-match had met een nicht van Wildschut. De arts was toen al overleden.

De Zwolse gynaecoloog hield zich van 1981 tot en met 1993 in het toenmalige Sophia Ziekenhuis in Zwolle onder meer bezig met 'kunstmatige inseminatie donorsperma' (KID) en Kunstmatige Inseminatie met sperma van de Eigen partner (KIE).

In maart 2021 vertelden drie donorkinderen van Wildschut aan de NOS hoe zij met het nieuws omgingen:

Een plofkraak heeft vannacht veel schade veroorzaakt aan een reisbureau in Amsterdam. Naast het reisbureau zit een geldautomaat, vermoedelijk was die het doelwit. De gevel van het pand is weggeblazen en binnen ligt veel puin.

Veel mensen hoorden de plofkraak, rond 04.00 uur aan het Osdorpplein. "Ik woon zelf in Oud-West en kon hier de twee knallen horen", laat een Amsterdammer weten aan stadsomroep AT5.

Na de explosie brak brand uit:

Het is nog onbekend wat voor explosieven zijn gebruikt bij de plofkraak.

Getuigen hebben aan de politie verklaard dat drie mensen, volledig in het zwart gekleed, samen op één motorscooter na de plofkraak zijn gevlucht in de richting van de Cornelis Lelylaan. Het is nog onduidelijk of er iets is buitgemaakt. De politie doet onderzoek.