De Verenigde Staten hebben bij de aanval op een vermeende drugsboot bij Venezuela begin september gebruikgemaakt van een vliegtuig dat was gecamoufleerd als burgervliegtuig. Daarmee heeft het land volgens The New York Times Amerikaanse en internationale wetten overtreden.

Het vliegtuig was volgens de krant overgeschilderd om eruit te zien als een normaal burgertoestel. Aan de buitenkant waren ook geen wapens te zien. De opvarenden van de boot wisten zo niet dat ze door een militair toestel werden benaderd.

Volgens deskundigen die The New York Times sprak, heeft het Amerikaanse leger zich schuldig gemaakt aan een oorlogsmisdrijf.

Bij de aanval kwamen elf opvarenden om het leven. Twee van hen klampten zich vast aan het wrak; bij een tweede beschieting werden ook zij om het leven gebracht.

De beelden van de aanval werden door president Trump gedeeld op Truth Social:

De Amerikaanse actie riep meteen een golf van verontwaardiging op. Er waren veel vragen over de juridische basis voor het Amerikaanse optreden. Later werd ook bericht dat het bootje niet onderweg was naar de VS, maar vermoedelijk naar Suriname.

The New York Times heeft vragen over het gebruik van het vermomde vliegtuig voorgelegd aan de betrokken instanties in Amerika, maar bevestiging van de bevindingen van de krant blijft uit. De reden is onder meer dat het toestel een geheime status heeft, waardoor er geen informatie mag worden gedeeld. Een woordvoerder van het Witte Huis zegt in het artikel dat de aanval op de boot voldoet aan de eisen van het internationaal oorlogsrecht.

Na de aanval begin september volgden er meer. De Amerikanen doodden honderden opvarenden van vermeende drugsboten zonder vorm van berechting.

De Amerikanen hadden voorheen als beleid dat boten die werden verdacht van drugssmokkel werden gestopt. Als er bij een doorzoeking drugs werden gevonden, werden de verdachten voor een rechter gebracht.

Nederlandse marine

Ook ons land was nauw betrokken bij die aanpak vanwege de strategische ligging van de eilanden Bonaire, Curaçao en Aruba, die bij het Koninkrijk der Nederlanden horen. Ze liggen voor de kust van Venezuela in een gebied waar veel drugs worden gesmokkeld.

De Nederlandse marine werkte daarom vaak samen met de Amerikanen, maar die samenwerking is vanwege de aanvallen abrupt gestopt. Minister Brekelmans zei in een toelichting dat de Amerikanen een andere "route" hebben ingezet door verdachten niet aan te houden maar te beschieten. "Dat is echt aan hen om dat te doen, daar maken wij geen deel van uit."

Het blijft onduidelijk waarom de Verenigde Staten gebruik zouden hebben gemaakt van het vermomde vliegtuig. Bij andere aanvallen op vermeende drugsboten maakte de VS gebruik van militaire drones.

Eén van de grootste literaire festivals in Australië is afgelast vanwege ophef over een Palestijns-Australische schrijfster die als spreker op de gastenlijst stond.

Schrijfster Randa Abdel-Fattah was uitgenodigd om haar nieuwe roman op het festival te bespreken. Dat leidde binnen de Joodse gemeenschap tot controverse, omdat ze zich in de afgelopen jaren kritisch zou hebben uitgelaten over Israël en over de oorlog in Gaza.

Ook de premier van de deelstaat Zuid-Australië sprak zich uit tegen haar deelname, waarna het bestuur van het festival haar uitnodiging besloot in te trekken, "uit respect voor een gemeenschap die lijdt onder de gevolgen van een verwoestende gebeurtenis."

Kort na Bondi

In de verklaring, die inmiddels offline is gehaald, schreef het festivalbestuur dat het "niet cultureel verantwoord zijn om Abdel-Fattah te blijven uitnodigen in deze ongekende tijd, zo kort na Bondi". Het bestuur verwijst daarmee naar de aanslag op een Joods festival in Sydney, waarbij eind vorige maand 15 mensen werden gedood.

De kritiek kwam onder meer voor uit het feit dat Abdel-Fattah, na de aanslagen van 7 oktober 2023 in Israël door Hamas haar profielfoto op sociale media wijzigde in een afbeelding van een persoon met een Palestijnse vlag.

In een interview met de Australische publieke omroep ABC, zei de schrijfster later dat ze "op dat moment nog geen idee had wat er aan de hand was." "Natuurlijk keur ik het doden van burgers niet goed", zei ze.

Massale boycot

Het besluit om haar terug te trekken van het festival leidde tot grote verontwaardiging bij 180 andere uitgenodigde schrijvers. Zij trokken zich vervolgens terug van het evenement, onder andere de Britse schrijfster Zadie Smith en de oud-premier van Nieuw-Zeeland, Jacinda Ardern.

Ook directeur Louise Adler van het festival diende haar ontslag in. In een open brief aan de Britse krant The Guardian, schrijft ze: "Ik kan niet meewerken aan het monddood maken van schrijvers."

Adler, die zelf Joods is en lid van de Joodse belangenorganisatie JCA, schreef dat het besluit over Abdel-Fattah het resultaat was van "druk van pro-Israëlische lobbyisten, bureaucraten en opportunistische politici".

'Censuur'

De schrijfster zelf reageert furieus. "Dit is een schaamteloze daad van anti-Palestijns racisme en censuur", schrijft Abdel-Fattah op sociale media. "Ik heb niets te maken met het bloedbad in Bondi."

Het festivalbestuur heeft zijn excuses aangeboden voor hoe het besluit werd gebracht, omdat het "juist meer verdeeldheid heeft gezaaid". Het laat weten dat het festival niet meer kan doorgaan zoals gepland en dat het overgebleven bestuur ook opstapt.

Abdel-Fattah accepteert de verklaring niet: "Het is duidelijk dat het hen gaat om hoe de beslissing werd gecommuniceerd en niet om de beslissing zelf."

Correspondent Meike Wijers

Alles wat mogelijk iets te maken heeft met het Israëlisch-Palestijnse conflict of de oorlog in Gaza ligt op dit moment ontzettend gevoelig in Australië. Abdel-Fattah is geen activist, maar een schrijver die onder meer schrijft over het conflict.

Mede door de aanslag in Sydney komt er een aantal heel grote veranderingen aan in Australië. Volgende week komt het parlement terug van reces om een aantal vergaande wetten te bespreken. Het lijkt er nu op dat die ook zullen worden aangenomen.

Als deel van die nieuwe wetten worden demonstraties bijna allemaal verboden. Ook komen er heel strenge wetten op haatzaaien. Dat heeft nu al effect, want vandaag kondigde een neonazistische organisatie aan dat die zichzelf gaat opheffen, omdat de leden bang zijn dat ze celstraf krijgen.

De provincie Drenthe heeft extra toezichthouders ingezet in de omgeving van de basisschool in Ruinen waar gisteren een wolf is gezien. Dat zegt gedeputeerde Gert-Jan Schuinder (BBB) tegen RTV Drenthe.

De provincie heeft inmiddels bevestigd dat het om een wolf gaat die op een aangrenzend sportveld bij basisschool 't Oelebröd is gezien. "Op basis van de beelden was goed te analyseren dat het qua formaat en houding om een wolf ging", zegt Schuinder.

Ook het vermoeden dat het om een zogenoemde passerende wolf ging, is door deskundigen bevestigd. "Dat gebeurt vaker in deze periode. Jonge wolven gaan op zoek naar een nieuw leefgebied. Dat is soms moeilijk te vinden en soms lopen ze dan door een dorp. Dat is niet wenselijk, maar is nou eenmaal de situatie."

In de klas

De basisschool hield de deuren gisteren uit voorzorg de hele dag dicht. Vandaag zitten de kinderen gewoon weer in de klas. "De kinderen weten dat we extra toezichthouders hebben. We houden goed in de gaten waar de wolven zich nu bevinden", aldus Schuinder.

Sommige deskundigen, maar ook ouders van leerlingen, vonden de sluiting van de school overdreven. "Niet bij alle zichtmeldingen worden de burgemeester en dergelijke ingeschakeld", zegt Schuinder.

Hij snapt dat de basisschool koos voor een sluiting. "Als je niet weet waar het beest uithangt en geen bevestiging krijgt waar hij is, dan moet je een beslissing nemen. Ik sta er volledig achter."

Niet de probleemwolf

De provincie heeft geen aanwijzingen dat de gespotte wolf in de buurt van de school de 'probleemwolf' is. Daarmee wordt wolf GW4890m bedoeld, een dier dat herhaaldelijk schapen heeft aangevallen achter wolfwerende rasters. De provincie wil die wolf afschieten.

Toch maakt de provincie zich ook zorgen om de wolf die bij de school is gezien. "Elke wolf die in de nabije omgeving van mensen komt, is mogelijk een niet-schuwe wolf. En een niet-schuwe wolf betekent niet gelijk dat hij een probleemwolf is, maar het is wel zo dat hij dan langzamerhand went aan menselijk contact. Dat is niet wat een wolf hoort te doen."