Fietsers kunnen naar verwachting in de loop van 2027 weer volledig over de Afsluitdijk fietsen. Dat zegt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in een brief aan de Tweede Kamer. Er worden tijdelijke fietsbruggen geplaatst, zodat fietsers en wandelaars de hele lengte van de Afsluitdijk kunnen gebruiken.

Het fietspad over de 32 kilometer lange waterkering ging in 2019 dicht vanwege versterking van de dijk en de vernieuwing van sluizen en pompen. Halverwege 2024 ging het nieuwe fietspad over de Afsluitdijk grotendeels weer open. Tussen de sluizen van Den Oever en Kornwerderzand kan sindsdien over een lengte van 24 kilometer gefietst of gewandeld worden.

Bij de sluizen zelf ligt nog geen nieuw fiets- en wandelpad, omdat daar nog wordt gewerkt. Om toch naar de overkant te komen, zijn mensen aangewezen op een gratis pendelbus waar mensen hun fiets in mee kunnen nemen.

'Complex, maar technisch mogelijk'

Het kabinet heeft op verzoek van de Tweede Kamer gekeken of er bij de sluizen tijdelijke fietsbruggen kunnen komen en of dit voordeliger is dan het busvervoer. De pendelbus zou sowieso tot 2035 rijden. De kosten daarvan waren 14 miljoen euro, meldt Omrop Fryslân.

Hoewel de aanleg van de tijdelijke fietsbruggen complex zou zijn, is het technisch wel mogelijk, schrijft demissionair minister Robert Tieman in de Kamerbrief. De kosten daarvan zijn zo'n 5 miljoen euro. Daarom kiest het ministerie voor de goedkopere optie.

De fietsbruggen kunnen volgens het ministerie "op zijn vroegst" in 2027 geplaatst worden, omdat eerst de andere werkzaamheden bij de sluizen afgerond moeten worden. Wanneer dat precies gaat gebeuren, is nog niet duidelijk. Zodra de bruggen er zijn, verdwijnt ook de pendelbus.

Aanklagers in Zuid-Korea hebben de rechtbank gevraagd om de doodstraf voor de afgezette president Yoon Suk-yeol. Dat bevestigt de rechtbank waar Yoon wordt berecht. In december 2024 kondigde hij een staat van beleg aan, die hij vervolgens ook weer introk.

Afgelopen december kwam de eerste strafeis in de reeks zaken. Toen werd door aanklagers tien jaar cel geëist, onder meer voor het verhinderen van pogingen om hem te arresteren. Ook wordt Yoon beschuldigd van het leiden van een opstand. De officiele strafeis voor die zaak wordt later deze maand bekendgemaakt.

Militaire noodtoestand

In een televisietoespraak plaatste Yoon het parlement buitenspel, waarna het land in een urenlange chaos stortte. Yoon beweerde dat de oppositie sympathiseerde met de aartsvijand Noord-Korea. De oppositie riep parlementsleden en burgers op om naar het parlementsgebouw in de hoofdstad Seoul te komen, waar ook legertroepen aanwezig waren. Daar lukte het de leden om de vergaderzaal te bereiken en een resolutie aan te nemen om de noodtoestand terug te draaien. Dat kon alleen gebeuren met goedkeuring van de president, die uren op zich liet wachten.

Correspondent Gabi Verberg

De kans dat deze straf ook daadwerkelijk opgelegd wordt, is niet heel groot. De laatste keer dat Zuid-Korea de doodstraf uitvoerde was bijna dertig jaar geleden. Sindsdien is de straf wel een aantal keer opgelegd, maar niet uitgevoerd.

Een deel van de Zuid-Koreanen wil van de straf af. Een wetsvoorstel om de doodstraf definitief af te schaffen werd in 2015 besproken maar haalde het niet.

Yoon heeft alle aanklachten altijd tegengesproken, volgens hem stond hij als president in zijn recht om de staat van beleg af te roepen. Inmiddels zit Yoon al lange tijd vast in afwachting van zijn proces. In maart vorig jaar besloot de rechtbank dat hij zijn proces in vrijheid mocht afwachten. Dat werd in juli teruggedraaid. De angst was dat hij bewijsmateriaal zou vernietigen als hij op vrije voeten bleef.

Al zes dagen lang zijn alle 90 miljoen Iraniërs afgesloten van de buitenwereld. Om aanhoudende protesten de kop in te drukken, heeft het Iraanse regime het internet en grotendeels ook het telefoonverkeer stilgelegd.

Sporadisch komen er toch beelden naar buiten. Dit gebeurt via de Amerikaanse satellietdienst Starlink, het communicatiebedrijf van Elon Musk.

Hoeveel mensen in Iran precies gebruik maken van Starlink is moeilijk in te schatten. Betrouwbare informatie uit het land is schaars en er zijn ook geen buitenlandse journalisten aanwezig. Wel is zeker dat de mensen die Starlink gebruiken hun leven riskeren.

Spionage-apparatuur

Sinds vorig jaar is het in Iran verboden om Starlink te gebruiken. De zogenoemde Starlink-terminal, waarmee gebruikers met een schotelantenne verbinding maken met de satelliet, wordt beschouwd als spionageapparatuur en op het bezit daarvan staat een gevangenisstraf van maximaal tien jaar.

Starlink is voor Iraniërs op dit moment een van de weinige manieren om nog enigszins contact te maken met de buitenwereld tijdens de grootste black-out ooit in het land, zegt Amir Rashidi. Hij is een Iraans expert in digitale rechten en veiligheid van de mensenrechtenorganisatie Miaan Group, gevestigd in de VS.

"Zo'n grote black-out hebben we nog nooit gezien. Niet alleen al het internet ligt eruit, mensen kunnen ook niet bellen of berichten versturen." Al leek vanochtend een kleine groep mensen opeens te kunnen bellen naar het buitenland.

Klopjacht van regime

De Starlink-terminals die nu in Iran zijn, zijn allemaal het land in gesmokkeld. "Vooral via de Koerden in het noorden van het land", zegt Rashidi. "Maar ook via Dubai. Het is een grote zwarte markt geworden."

Het regime probeert ze de laatste dagen actief op te sporen en te verstoren. Het lijkt erop dat dit gebeurt met zware militaire apparatuur, die normaal door het leger in een oorlog wordt gebruikt. Ook zijn er berichten dat het regime met drones op zoek is naar de schotelantennes. Toch lukt het verstoren van de verbindingen maar gedeeltelijk, zeggen verschillende experts.

Internetwaakhond Netblocks stelt vast dat geprobeerd wordt om de satellietverbindingen in Iran te verstoren. "Dat is iets wat voorheen niet gebeurde", zegt oprichter Alp Toker. Hij voegt eraan toe dat Rusland mogelijk de technologie voor het verstoren met het regime heeft gedeeld.

"Wat het regime probeert, is nog niet heel succesvol", ziet Rashidi. "Ze proberen het vooral in de omgeving van Teheran. Doordat Starlink duizenden satellieten heeft in een relatief lage baan om de aarde, heb je snel internet en is het moeilijker te jammen dan wanneer gebruik wordt gemaakt van één satelliet."

Politiek drukmiddel

Starlink lijkt inmiddels ook een politiek drukmiddel te zijn geworden voor de Amerikaanse regering. President Trump liet meermaals weten de betogers te steunen. Hij zei "klaar te zijn voor actie", zonder meer details te geven. Vandaag wordt de president bijgepraat over wat Starlink kan doen om de Iraniërs te helpen.

Trump zegt daarover contact te hebben gehad met Musk. "Misschien kunnen we het internet weer aan de praat krijgen, als dat mogelijk is."

Vorig jaar dreigde de VS juist Oekraïne af te sluiten van Starlink als het niet akkoord ging met bepaalde voorwaarden in de onderhandelingen over een mineralendeal. Het systeem is van levensbelang voor het Oekraïense leger in de oorlog tegen Rusland.

Volgens Rashidi kan de internationale gemeenschap veel meer doen. "De big tech-bedrijven hebben alle hulpmiddelen in handen om te helpen." Toch ziet ook de expert dat Trump de touwtjes in handen heeft en dat het gaat om politieke bereidheid vanuit het Witte Huis.

"Ik hoop dat hij doet wat hij zegt. Het is ongelofelijk belangrijk dat veel meer mensen Starlink krijgen, niet alleen om meer aan de buitenwereld te laten zien wat er gebeurt, maar ook om meer mensen in Iran te mobiliseren voor de protesten."