Oppositielid en voormalig presidentskandidaat Nikolai Statkevitsj is vrijgelaten uit de gevangenis in Belarus. Hij herstelt volgens zijn vrouw van de gevolgen van een beroerte. Dat melden de mensenrechtenorganisatie Viasna en oppositieleider Svetlana Tichanovskaja.

Statkevitsj kampt met spraakproblemen vanwege de beroerte, liet de vrouw weten.

Het 69-jarige oppositielid is een van de felste tegenstanders van president Loekasjenko, die al meer dan 30 jaar aan de macht is in Belarus.

In 2010 nam Statkevitsj het in de verkiezingen op tegen de president, die Loekasjenko volgens officiële cijfers met een monsterzege won. Sinds de jaren 90 is er geen sprake geweest van vrije en transparante verkiezingen in het autocratische land.

Vermist

Statkevitsj werd de afgelopen twintig jaar meerdere keren opgepakt na deelname aan demonstraties en zat jarenlang vast.

De laatste keer gebeurde dat voor de presidentsverkiezingen van 2020, vanwege het verzamelen van handtekeningen voor Loekasjenko's uitdager Svetlana Tichanovskaja. Hij werd veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf, maar in september vorig jaar kwam hij vrij, samen met 51 andere leden van de oppositie. Dat was het gevolg van een deal tussen Loekasjenko en het Witte Huis.

De vrijgelaten oppositieleden zouden naar Litouwen worden uitgezet, maar Statkevitsj weigerde Belarus te verlaten. Hij noemde het een "gedwongen deportatie" en werd na enkele uren in het niemandsland tussen beide landen afgevoerd door de Belarussische politie. Daarna was hij twee maanden vermist, tot in november duidelijk werd dat hij opnieuw in de gevangenis was beland.

Opgelucht

Tichanovskaja, die sinds 2020 buiten Belarus verblijft, heeft gereageerd op de vrijlating van Statkevitsj. "Ik ben opgelucht dat hij vrij is en dat hij zijn vrouw kan omhelzen", schrijft ze op X.

Ook Tichanovskaja merkt op dat Statkevitsj spraakproblemen heeft, en ze legt een verband met zijn behandeling in de gevangenis. "Hij kan op dit moment nauwelijks praten. Dit is hoe het regime degenen behandelt die opkomen voor vrijheid. Ze drijven mensen in de gevangenis bijna de dood in."

Afghanistan kampt met een hongercrisis waarbij de levens van vier miljoen ernstig ondervoede kinderen op het spel staan. In tweederde van het land is een crisissituatie wat betreft voedselschaarste, zegt John Aylieff, Afghanistan-directeur voor het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties.

In totaal kampen 17,4 miljoen Afghanen met acute honger, volgens het Wereldvoedselprogramma. Dat is bijna veertig procent van de bevolking.

Honger in Afghanistan heeft meerdere oorzaken. Omdat er al tientallen jaren conflicten spelen, is het land afhankelijk van buitenlandse hulp. Maar na de machtsovername van de Taliban in 2021 stopte die hulp vrijwel in zijn geheel. Ook de terugkeer van Afghanen uit Iran of Pakistan bemoeilijkt de humanitaire situatie, evenals twee aardbevingen eind 2025.

In april 2025 stopten de Verenigde Staten hun bijdrage aan het Wereldvoedselprogramma, een humanitaire hulporganisatie van de VN gericht op het bestrijden van honger en het verbeteren van voedselzekerheid. Voor een aantal andere landen werden de bezuinigingen later weer teruggedraaid, maar de financiële steun voor voedsel in Afghanistan bleef uit.

Aylieff noemt de bezuinigingen door de regering-Trump "verwoestend". Omdat er minder geld is, moet hulp aan driekwart van de ernstig ondervoede kinderen worden afgewezen, stelt hij.

Ook de donaties van andere landen worden schaarser. In 2024 bedroeg het budget van het Wereldvoedselprogramma in Afghanistan 600 miljoen dollar, in 2025 werd dat gehalveerd. Dit jaar verwacht de organisatie zo'n 200 miljoen te krijgen.

Kinderen in kritieke toestand

Een Afghaanse vrouw verklaarde tegenover persbureau AP dat ze eerder vaak werd geholpen aan voedsel, maar dat dat drie jaar geleden plots stopte. Nu haar man werkloos is, heeft ze soms niets om haar vijf kinderen te voeden. "Ik probeer mijn kinderen van eten te voorzien," zei Latifa. "Het maakt niet uit als ik zelf niet eet, ik kan mijn honger beheersen. Ik red me wel. Maar mijn kind kan dat niet."

Een andere moeder, de 21-jarige Sharara, werd met haar ernstig zieke baby van ziekenhuis naar ziekenhuis gestuurd. Het kind leed aan een hartprobleem, een zware longontsteking en ondervoeding. Ze konden uiteindelijk terecht op een afdeling voor ondervoeding in een ziekenhuis in Kabul, maar de zorgen zijn nog niet geweken.

"Volgens de artsen is zijn toestand momenteel kritiek", zei ze. In de dertien dagen dat het kind in het ziekenhuis ligt, is hij volgens haar geen gram aangekomen.

De bergbeklimmer die door het Oostenrijkse OM verantwoordelijk wordt gehouden voor de dood van zijn vriendin tijdens een klim, zegt dat hij onschuldig is. De rechtszaak begon vandaag in Innsbruck en maakt veel los in de klimwereld.

Op 18 januari 2025 sloeg het noodlot toe. De 37-jarige Oostenrijker Thomas P. begon met zijn vriendin Kerstin G. aan een tocht naar de top van de 3798 meter hoge Grossglockner. Toen zij te uitgeput was om verder te gaan, liet P. haar achter om hulp te zoeken. Tegen de tijd dat reddingswerkers bij G. aankwamen, was ze al overleden aan onderkoeling.

Thomas P. wordt door het Openbaar Ministerie aangeklaagd voor dood door schuld, omdat hij zijn vriendin "weerloos, uitgeput, onderkoeld en gedesoriënteerd" achterliet. Het OM ziet dit als ernstige nalatigheid. De verdachte hangt een celstraf van drie jaar boven het hoofd.

'Geen leidende rol'

Er ontstond in de rechtszaal, en daarbuiten, discussie over de verantwoordelijkheid van P. Het OM houdt vol dat hij meer ervaring had dan zijn vriendin en daarom beschouwt het P. als de gids van de tocht. Hij had voor een betere voorbereiding moeten zorgen en eerder de beslissing moeten nemen om terug te keren.

De Oostenrijker zei in de rechtszaal dat hij de tochten altijd samen met zijn vriendin plande. Volgens hem was zijn vriendin net als hij een enthousiaste klimmer die fysiek erg fit was. Geen van beiden had officiële klimpapieren. "Ik had geen leidende rol", zei P. in de rechtszaal.

"Ik heb oneindig veel spijt van wat er is gebeurd en hoe het is gebeurd," vertelde de geëmotioneerde P. "Ik hield van Kerstin en ik wilde niet dat haar iets zou overkomen." Volgens de verdachte zei zijn vriendin tegen hem dat hij haar achter moest laten om hulp te gaan zoeken.

Misverstand

De rechter vindt dat er nogal wat haken en ogen aan het verhaal zitten. Volgens hem gaat het verhaal op zeker negen punten mank. Zo vindt hij het moeilijk om het verhaal van de Oostenrijker "te rijmen met de omstandigheden waaronder de vrouw werd gevonden". Hij wikkelde bijvoorbeeld geen thermische deken om haar heen, terwijl de gevoelstemperatuur op de berg zo'n -20 graden was.

Ook kwam P. tijdens de zaak terug van een "misverstand" dat ontstaan was tijdens een telefoongesprek met de hulpdiensten. Hij zei destijds dat hem aan de telefoon verteld was dat ze niet met de helikopter gehaald konden worden en dat ze dus verder moesten trekken. Hij beweerde nu dat dit een misverstand was en zei dat hij ervan uit was gegaan dat het telefoongesprek de reddingsoperatie al in gang had gezet.

De rechtszaak staat volgens de klimgemeenschap symbool voor een grotere kwestie. Het brengt gesprekken op gang over de verantwoordelijkheid die bergbeklimmers voor elkaar dragen tijdens hun tochten. Volgens de Duitse Alpenvereniging kan de uitspraak van de zaak van groot belang zijn voor de bergsport.