Na het horen van de toespraak van de Amerikaanse buitenlandminister Rubio lijkt het vertrouwen tussen Europese landen en de Verenigde Staten weer enigszins hersteld. Europese leiders spreken na de speech voorzichtig hun vertrouwen uit over een gedeelde toekomst met de Amerikanen.

Zo zei de voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen dat ze "zeer gerustgesteld" is door de verzoenende woorden van de Amerikaanse buitenlandminister. Ook demissionair minister van Buitenlandse Zaken Van Weel zegt dat hij en zijn Europese collega's opgelucht zijn.

De buitenlandminister hoorde een toespraak die gericht is op de trans-Atlantische band; Van Weel ziet toeschietelijkheid van de Amerikanen om samen op te trekken.

Kritiek op Europa

Het was een groot contrast met de donderpreek van de Amerikaanse vicepresident JD Vance vorig jaar op dezelfde veiligheidsconferentie. Daarin hamerde hij onder meer op wat volgens hem de gevaren zijn van "massa-immigratie". Ook in de 'nationale veiligheidsstrategie', die de Amerikanen vorig jaar presenteerden, werd weinig sympathiek gesproken over Europa.

In het document werden radicaal-rechtse partijen in Europa geprezen en werd de racistische complottheorie 'omvolking' aangehaald.

Rubio was in zijn toespraak vandaag in elk geval vriendelijker van toon en sprak ruimschoots over de lange geschiedenis die Europa en de VS met elkaar delen. Toch herhaalde hij de kritiekpunten die vicepresident Vance vorig jaar benoemde, zoals over wat zij noemen "massa-immigratie". Ook uitten ze beiden kritiek op maatregelen die Europese landen nemen tegen klimaatverandering. Ze zouden zich daarmee economisch de das omdoen.

Ondanks de kritische woorden van Rubio, ziet Van Weel in de toespraak wel een handreiking dat de Amerikanen samen willen werken met Europa. De VVD-bewindsman noemt de toespraak van Vance van vorig jaar "een wake-upcall". Die heeft er volgens hem toe geleid dat Europa meer is gaan doen aan de eigen veiligheid en zo de eigen broek kan ophouden.

Hij ziet de Amerikanen nog altijd als belangrijke bondgenoot. "We leven in een harde wereld waarin je goede vrienden moet hebben, en daar is de VS er een van."

Van Weel erkent wel dat die vriendschap veranderd is. "We hebben die heel lang aangenomen als vanzelfsprekend, en als bondgenootschap waar we niet ons best voor hebben hoeven doen." Een blijvende verandering is volgens hem dat Europa zelf meer verantwoordelijk neemt voor de veiligheid en de eigen toekomst.

Ook Von der Leyen ziet dat de band tussen de VS en Europa anders is dan die ooit was. Ze stelt dat er "dingen zijn gebeurd die niet meer teruggedraaid kunnen worden". Ze doelde vermoedelijk onder meer op de spanningen rond Groenland, waar de Amerikaanse president Trump dreigende taal over uitsloeg.

Correspondent Europese Unie en NAVO Kysia Hekster:

"Het verhaal van buitenlandminister Rubio had een verzoenende toon richting de Europeanen. Maar zijn boodschap was glashelder. De Verenigde Staten zijn bezig met het bouwen van een nieuwe wereldorde. Dat doen ze bij voorkeur graag mét hun Europese vrienden aan hun zijde, maar ze zullen er niet voor terugdeinzen het alleen te doen, zei hij. Ze willen dus samenwerken met de Europeanen, maar dan wel onder Amerikaanse voorwaarden.

Zo moet volgens Rubio een einde komen aan wat hij 'massamigratie' noemt. Die zou de Europese samenlevingen ontwrichten en destabiliseren, zei hij. Ook het klimaatbeleid zou Europa verzwakken en in plaats van de sociale zekerheid, zouden landen hun defensie moeten versterken. Het zijn duidelijke voorbeelden van hoe anders de Amerikanen en de meeste Europese politici naar de wereld kijken.

Toch zijn Europese leiders voorzichtig positief en reageren ze opgelucht over de uitgestoken hand van Rubio. Maar na een jaar Trump 2 realiseert iedereen zich ook dat dit niet betekent dat het volgende week nóg zo is, en dat nieuwe confrontaties altijd op de loer liggen."

Rubio sprak net als JD Vance vorig jaar over "massa-immigratie", wat geldt als een van de speerpunten van de regering-Trump. Op de manier waarop de VS met ICE jaagt op illegale migranten is binnen de VS en in Europa veel kritiek.

Van Weel erkent dat de regering-Trump er andere ideeën over migratie op nahoudt dan sommige Europese landen, maar stelt dat ook binnen Europa verschillende regeringen zitten met wisselende opvattingen. "Dat wil ook niet zeggen dat je niet samen in de Europese Unie kan zitten of kan samenwerken."

Hij vindt dat het "heel moeilijk" is om opvattingen te hebben over binnenlands beleid van een ander land. "Dat (het Amerikaanse migratiebeleid) is moeilijk om vanuit Europa te duiden."

"En dat geldt ook andersom", reageert Van Weel op Rubio's kritiek op "massa-immigratie" in Europa. Maar, zegt hij, "dat migratie ook in Nederland een politiek thema is, wil niet zeggen dat wij het beeld dat de Amerikanen over Europa hebben met ze delen."

Amerikaanse retoriek

Verschillen van meningen moeten kunnen, vindt hij, zoals bijvoorbeeld over Groenland. "Ondanks alle retoriek heb ik nooit het idee gehad dat artikel 5 van de NAVO niet van kracht zou zijn, of dat ze ons niet zouden beschermen als dat nodig is. Ik vertrouw de Amerikanen op een fundamenteel niveau."

Om de relatie met de VS goed te houden, moet Europa doorgaan op de ingeslagen weg, vindt de buitenlandminister. "We moeten doorbouwen op defensie en op energieonafhankelijkheid en zorgen dat we een sterk Europa zijn", zegt Van Weel. "Daar komt dan de band met de VS bij, waardoor we samen sterker staan in een onrustige wereld."

Zo langzaam als het formeren van een regering voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ging - het duurde meer dan 600 dagen - zo snel was er een nieuwe premier. Tot zijn grote verrassing kreeg Boris Dilliès, burgemeester van Ukkel, vanochtend om 07.00 een telefoontje of hij minister-president van de Brusselse regering wilde worden. Om 10.00 uur legde hij de eed af bij de koning, een uur later dan gepland.

De afgelopen dagen werden al wel de ministersposten verdeeld, maar een premier was er nog niet. Dilliès (53) was geen kandidaat, maar heeft ruime politieke ervaring. Hij is lid van de liberale regeringspartij MR van formateur Louis Bouchez. Hij was tien jaar burgemeester van zijn geboorteplaats Ukkel en meer dan twintig jaar wethouder. Van 1995 tot 2003 werkte hij voor verschillende Brusselse regeringen. Ook in de jaren daarna, toen hij andere banen had, bleef hij politiek actief.

In 2005 kwam hij in het gemeentebestuur van Ukkel en in 2014 daarnaast ook in het Brusselse Parlement. Dat deed hij tot 2017, toen hij burgemeester werd. Ukkel is de grootste gemeente van het gewest.

Leider en verbinder

Zijn Nederlands is "zeer slecht, maar daar werk ik aan", zei Dilliés vanochtend. Hij werd weliswaar in Ukkel geboren, maar groeide op in Frankrijk, hij heeft een Franse vader. De voertaal in het Brusselse Gewest is vooral Frans, hoewel het Nederlands ook een officiële taal is. Het gewest bestaat uit de hoofdstad en de omliggende gemeenten.

In de Brusselse regering krijgt hij de rol van leider en verbinder. De regering bestaat uit zeven partijen, van links tot rechts. Naast de MR zijn dat de PS, Les Engagés, Groen, Anders, Vooruit en CD&V. "Er zijn heel veel ideologische verschillen.

Dan heb je iemand nodig die de mensen verbindt. Ik denk dat Boris Dilliès dat goed zal doen", zei Benjamin Dalle van coalitiepartij CD&V vanochtend. De reacties op zijn benoeming zijn overwegend positief en zijn politieke ervaring spreekt in zijn voordeel.

Bovendien is er geen tijd te verliezen na de lange formatie. De regering moet meteen aan de slag met de begroting, een nieuw mobiliteitsplan en de aanpak van de drugsoverlast.

In Zwitserland zijn gisteren bij een lawine twee skiërs om het leven gekomen. Volgens de VRT gaat het om mannen met de Belgische nationaliteit van 30 en 35 jaar oud.

Het gebeurde gisteren rond 14.00 uur in de buurt van Airolo, een gemeente in het zuidelijke kanton Ticino. Een derde skiër die ook bedolven raakte door de lawine bleef ongedeerd, meldt de VRT.

Gisteren kwamen ook in Frankrijk drie wintersporters om het leven door een lawine. Dat gebeurde in het skigebied bij Val d'Isère. De lawine vond plaats buiten de normale pistes.

In verschillende delen van Frankrijk, Italië en Zwitserland is het risico op lawines groot. Ook Nederlandse reisorganisaties hebben wintersporters daarvoor gewaarschuwd. Dit weekend begint voor delen van Nederland de voorjaarsvakantie, een week waarin veel mensen op wintersport gaan.