De twee mannen die zaterdag zijn opgepakt met explosieven bij de burgemeesterswoning in New York probeerden naar eigen zeggen een aanslag te plegen. De 18- en 19-jarige hebben verklaard dat ze geïnspireerd waren door en gelieerd zijn aan terreurorganisatie Islamitische Staat.

Media in de VS melden dat op basis van rechtbankdocumenten. Verdachten Emir Balat en Ibrahim Kayumi zijn vandaag kort voorgeleid. Volgens persbureau AP hebben ze in de rechtszaal niets gezegd.

Kayumi zou wel hebben gegrijnsd richting zijn medeverdachte toen de aanklacht werd voorgelezen. Het tweetal uit Pennsylvania zit onder meer vast op verdenking van hulp aan een terroristische organisatie.

De verdachten hadden afgelopen weekend zelfgemaakte explosieven meegenomen naar de ambtswoning van burgemeester Zohran Mamdani. Daar was op dat moment zowel een anti-islamprotest gaande als een tegendemonstratie.

De verdachten probeerden vergeefs de in elkaar geknutselde explosieven tot ontploffing te brengen. Mamdani en zijn vrouw waren op dat moment niet thuis.

'Groter' dan aanslag in Boston

Na de arrestatie vroegen agenten Balat of hij en Kayumi hetzelfde probeerden te bereiken als bij de aanslagen in Boston van 2013. Destijds werd bij de finish van een marathon een zelfgemaakt explosief tot ontploffing gebracht, met drie doden en honderden gewonden tot gevolg. "Nee, nog groter", antwoordde Balat volgens het rechtbankdossier.

De minister van Justitie, Pam Bondi, heeft op sociale media foto's van de verdachten gedeeld. "We zullen nooit toestaan dat de giftige, anti-Amerikaanse ideologie van IS ons land zal bedreigen", schrijft ze op X.

Het Europees Parlement heeft ingestemd met een nieuwe, strengere terugkeerwet voor asielzoekers. Die maakt het makkelijker om uitgeprocedeerde mensen sneller uit te zetten, ook naar plekken buiten de Europese Unie. Dat zijn de zogenoemde 'terugkeerhubs'.

De wet werd aangenomen met steun van de christendemocraten, de rechts-conservatieven en de radicaal- en extreemrechtse partijen. Een compromisvoorstel van VVD-onderhandelaar Malik Azmani met de centrumpartijen haalde het niet.

PVV-fractievoorzitter Marieke Ehlers die namens de fractie Patriotten voor Europa mee onderhandelde over de nieuwe wetgeving, is blij met het resultaat. "Het kan altijd nog strenger. Maar uitgeprocedeerden kunnen nu langer in detentie worden geplaatst en er is veel flexibiliteit voor landen over de terugkeerhubs."

Hoewel zijn voorstel het niet haalde, zegt ook Azmani tevreden te zijn dat het Europarlement een nieuwe terugkeerwet steunt. "Europa moet grip krijgen op migratie. En daar hoort terugkeerbeleid bij."

Volgens Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks-PvdA) is de nieuwe wet "niet in lijn met de gedeelde Europese normen en waarden", zei ze na de stemming.

'Gevangenissen voor uitgeprocedeerden'

De nieuwe terugkeerwet is het sluitstuk van het Europees migratiepact, het strengere Europese asielbeleid dat in juni ingaat. Op dit moment gelden nog terugkeerregels uit 2008.

Talloze ngo's zijn kritisch op het steeds strengere EU asiel- en migratiebeleid en roepen de EU op met de strenge terugkeerwet te stoppen. Zij zien niets in de 'terugkeerhubs', die volgens hen neerkomen op gevangenissen voor mensen die zijn uitgeprocedeerd.

Ondertussen wil Nederland juist vaart maken met het nieuwe systeem. Na afloop van zijn eerste bezoek aan Brussel maakte asielminister Van den Brink eerder bekend dat Nederland samen met vier andere landen voorop wil lopen met het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar de hubs.

Na het akkoord in het Europees Parlement volgen onderhandelingen met de EU-landen over de nieuwe terugkeerwet. De hoop is dat die gesprekken snel klaar zijn en dat de wet ongeveer gelijk met de andere nieuwe EU-regels van het asiel- en migratiepact in kan gaan.

De Amerikaanse evenementenorganisator Live Nation heeft een schikking getroffen met justitie in de VS. De deal met de multinational, waarvan ook Ticketmaster deel uitmaakt, moet in de VS leiden tot lagere ticketprijzen en het doorbreken van het monopolie van het bedrijf.

Het ministerie van Justitie maakte de schikking met Live Nation vandaag bekend bij het begin van de behandeling van de zaak in New York. Afgesproken is dat Live Nation een boete betaalt van 280 miljoen dollar (ruim 240 miljoen euro). Ook zal het dertien van zijn concertzalen in de VS afstoten en zal het concurrenten toegang bieden tot de ticketverkoop.

Wurggreep

De federale justitie begon de zaak tegen Live Nation in 2024, nog onder de regering van de Democratische president Biden. De organisator werd beschuldigd van dreigementen, vergeldingsacties en andere tactieken om rivalen "te verstikken". Verschillende artiesten, zoals Olivia Dean en Robert Smith van The Cure, hebben ook snoeiharde kritiek geuit op de "schandalige prijzen" en de servicekosten die Ticketmaster voor hun concerten berekende.

Live Nation en Ticketmaster drongen volgens justitie concertzalen langetermijncontracten op waardoor die niet met andere evenementenbedrijven in zee konden gaan. Ook zou het bedrijf concertlocaties duidelijk hebben gemaakt dat ze geld en fans zouden verliezen als ze niet voor Ticketmaster zouden kiezen. Live Nation zou zo de hele muziekscene in een wurggreep houden.

De entertainmentgigant kon dat doen doordat het in de VS de controle heeft over bijna ieder aspect van de evenementenindustrie, van promotie tot de kaartverkoop. Ook in Europa is de organisator eigenaar van tientallen concertzalen en dochterorganisaties, zoals bijvoorbeeld het Nederlandse Mojo Concerts. De deal geldt alleen voor de VS en heeft geen directe gevolgen voor Europa. In Nederland zijn er meer concurrenten, zoals Eventim en Paylogic.

Nog niet rond

De rechtszaak tegen Live Nation in de VS is overigens nog niet van de baan met de schikking. De rechter moet de schikking nog goedkeuren en staten kunnen besluiten zich wel of niet bij de afspraken aan te sluiten. Tientallen staten staan achter de deal, zegt een functionaris van het ministerie van Justitie tegen persbureau AP, maar meer dan twintig willen de zaak doorzetten om verdergaande eisen te stellen aan het entertainmentbedrijf.

De New Yorkse procureur-generaal Letitia James schrijft in een verklaring dat de deal "het monopolie, de kern van deze zaak, niet aanpakt". Haar collega Nick Brown in de staat Washington stelt dat de staten die door willen gaan "een sterke zaak hebben om het bedrijf verantwoordelijk te stellen voor zijn illegale gedrag".