De Australische politie heeft in een bar in de hoofdstad Canberra vijf posters in beslag genomen waarop de Russische president Poetin, de Israëlische premier Netanyahu en de Amerikaanse president Trump in nazi-uniformen afgebeeld stonden. De politie onderzoekt of de posters strafbaar zijn nadat vorige maand strengere wetten rond haatzaaien werden ingevoerd.

Een symbool als het hakenkruis was al verboden, maar sinds vorige maand zijn onder meer enkele andere nazi-uitingen en vlaggen van Islamitische Staat en Hamas in Australië ook niet meer toegestaan. De wetten werden aangescherpt na de aanslag op een joods festival op Bondi Beach in Sydney in december vorig jaar. Hierbij vielen vijftien doden.

Volgens de politie waren de twee schutters geïnspireerd door terreurgroep Islamitische Staat.

'Posters antifascistisch statement'

De Australische zender ABC meldt dat de politie gisteravond bij de bar in het centrum van Canberra arriveerde en eigenaar David Howe meedeelde dat er een klacht over de posters was binnengekomen. De politie verklaarde de bar tot plaats delict en verwijderde de posters, waar ook Tesla-baas Elon Musk en de Amerikaanse vicepresident JD Vance op stonden.

Tegen The Guardian zegt Howe dat hij het "absurd" vindt dat er een politieonderzoek naar de posters is ingesteld. Volgens hem zijn de posters, die tot gisteren op het raam hingen, bedoeld als antifascistisch statement. Klachten over de posters heeft hij nooit gekregen, zegt Howe tegen ABC.

"Sterker nog, heel wat mensen reageerden positief op de posters." Howe heeft geen spijt van het ophangen van de posters. "Ik geloof dat het doel van de posters is om mensen bewust te maken van de woorden en daden van enkele wereldleiders. Ik denk dat het de moeite waard is om dat onder de aandacht te brengen."

Gratis juridische hulp aan mensen met een laag inkomen betaalt zich uit voor de maatschappij. Dat is de conclusie van een onderzoek dat in opdracht van het Juridisch Loket werd uitgevoerd. De stichting wordt gefinancierd door het ministerie van Justitie en Veiligheid en helpt wekelijks 9000 mensen die geen juridische hulp kunnen betalen.

Elke euro die wordt geïnvesteerd in de gratis juridische hulp, levert 3 tot 5 euro aan "maatschappelijke waarde" op, blijkt uit de maatschappelijke kosten-batenanalyse van SEO Economisch Onderzoek. Dankzij tijdige juridische hulp kunnen problemen van mensen sneller worden opgelost en zijn de negatieve gevolgen minder groot.

Mensen met juridische problemen ervaren hierdoor minder stress, wat ten goede komt aan de gezondheid en de druk op de zorg verlaagt. Volgens de onderzoekers levert dit de samenleving 103 tot 232 miljoen euro op.

Stress als gevolg van juridische problemen kan mensen ook parten spelen op de werkvloer. Door problemen sneller op te lossen, blijven psychische klachten, verzuim of ontslag bijvoorbeeld achterwege. Dit levert de maatschappij volgens het rapport 13 tot 15 miljoen euro op.

'Enorm waardevol'

"Het is enorm waardevol voor mensen als we ze kunnen helpen om problemen op te lossen, zodat ze weer verder kunnen", zegt bestuurder Willemijn van Helden van het Juridisch Loket.

"Goed dat we nu aan kunnen tonen wat de concrete maatschappelijke waarde is van ons werk. Elke euro die de regering investeert in vroegtijdige, laagdrempelige rechtshulp betaalt zich dubbel en dwars terug."

Het Juridisch Loket heeft tientallen vestigingen waar mensen met een laag inkomen voor advies terechtkunnen. Ook kunnen mensen met hulpvragen gratis bellen met de juristen. Mensen kunnen bijvoorbeeld aankloppen met vragen over uitkeringen, burenoverlast en conflicten met de werkgever of verhuurder. De juridische hulp kost 54 miljoen euro per jaar.

Mark Zuckerberg zegt dat zijn bedrijf geen applicaties meer bouwt die erop gericht zijn om mensen zo lang mogelijk naar hun scherm te laten kijken. De oprichter van Meta, het moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram, moest vandaag getuigen in de rechtbank in de Amerikaanse staat Californië.

De zaak is onderdeel van een grotere civiele procedure tegen socialemediabedrijven. Meer dan 1600 eisers stellen dat bedrijven als Meta en YouTube, dat onder Google valt, gebruikers expres verslaafd maken aan hun platforms.

De zaak is aangespannen door een 20-jarige vrouw, van wie alleen de initialen 'KGM' zijn bekendgemaakt. Zij beweert dat zij op jonge leeftijd verslaafd is geraakt aan technologie door sociale media en daardoor ergere depressieve klachten heeft gekregen. Ook zegt ze dat ze door het gebruik van sociale media sterkere suïcidale neigingen heeft gekregen.

De eisers willen schadevergoedingen, en willen ook dat de algoritmes van de apps worden aangepast. De aanklacht was oorspronkelijk ook gericht tegen TikTok en Snapchat, maar die bedrijven hebben geschikt met de vrouw.

Verslavende apps

De belangrijkste vraag in het proces is in hoeverre Meta en Google wisten dat hun apps verslavend kunnen werken. Zuckerberg werd vandaag onder meer gevraagd naar uitspraken die hij eerder had gedaan in het Amerikaanse Congres. Toen bood hij zijn excuses aan ouders aan van wie de levens "overhoop zijn gehaald door tragedies die het gevolg zijn van het gebruik van sociale media".

Die zitting had echter een ander karakter dan deze rechtszaak: als wordt bewezen dat bedrijven wisten van de risico's van hun apps en de daaraan verbonden verslaving, kunnen ze in de toekomst vaker aansprakelijk worden gesteld voor schade.

Schermgebruik en winstbejag

Destijds, in het Congres, stelde de Meta-baas dat hij nooit opdracht heeft gegeven tot het maximaliseren van het gebruik van zijn platforms. Dat herhaalde hij vandaag. Maar de advocaat van KGM wees op eerdere e-mails waarin Zuckerberg schreef dat hij de tijd die gebruikers op zijn platforms doorbrengen wilde verdubbelen. De tech-ondernemer zei daarop dat hij voorheen wel dat doel had, maar dat het bedrijf inmiddels een andere weg is ingeslagen.

Volgens KGM maken bedrijven als Meta misbruik van kwetsbare personen uit winstbejag. Dat ontkenden de advocaten van Meta, die ook Google verdedigen. Zij stellen dat Meta juist functies heeft toegevoegd om gebruikers van hun platforms veilig te houden.

De verdediging haalde ook het medisch dossier van de 20-jarige vrouw aan. Daarin zou staan dat ze al eerder psychische problemen had, die waren voortgekomen uit haar turbulente thuissituatie. Volgens de advocaten gebruikte de vrouw apps van Meta en YouTube juist om haar thuissituatie te ontvluchten.

Ook werd Zuckerberg gevraagd naar het beleid omtrent leeftijdsverificatie op zijn platforms. In Australië zijn sociale media voor kinderen onder de 16 verboden, en meerdere landen overwegen een vergelijkbare wet. De Meta-baas zei net als eerder dat zijn bedrijf eraan werkt om te voorkomen dat kinderen onder de 13 gebruik maken van zijn apps.

Veel ouders aanwezig

Veel ouders die hun kind zijn verloren aan de (indirecte) gevolgen van sociale media stonden voorafgaand aan de zitting voor het gerechtsgebouw. Zo waren er ouders van wie hun zoon een eind maakte aan zijn leven nadat hij het slachtoffer was geworden van online chantage.

Toen Zuckerberg bij de rechtbank aankwam wilde hij geen vragen van pers, publiek en andere aanwezigen beantwoorden. Ook niet toen hem werd gevraagd wat hij te zeggen heeft tegen ouders van wie de kinderen zijn beschadigd door het gebruik van zijn platforms.

Het proces duurt naar verwachting nog weken. Naar verwachting doet de rechter eind maart uitspraak in de zaak.