In Venezuela zijn enkele prominente oppositieleden vrijgelaten. Het gaat onder meer om oppositiepoliticus Juan Pablo Guanipa en advocaat Perkins Rocha. Hun vrijlating is gemeld door hun familieleden.

"Ik ben ervan overtuigd dat ons land volledig is veranderd", zei Guanipa na zijn vrijlating. "Ik ben er zeker van dat het nu aan ons allemaal is om ons te focussen op een vrij en democratisch land."

Guanipa is een bondgenoot van oppositieleider en Nobelprijswinnaar Machado, die eind vorig jaar Venezuela ontvluchtte.

Mensenrechtenorganisatie Foro Penal laat weten dat ze de vrijlating van zeker dertig politieke gevangenen hebben kunnen verifiëren. Een van hen is de politicus Freddy Superlano, meldt de organisatie. Superlano is het hoofd van de oppositiepartij Voluntad Popular. Hij werd in 2024 gearresteerd na de presidentsverkiezingen.

Eerder deze week nam het Venezolaanse parlement een amnestiewet aan, die voor de vrijlating moet zorgen van mogelijk honderden politici, journalisten en mensenrechtenactivisten. Zij werden opgepakt en vastgezet onder het bewind van de presidenten Chávez en Maduro. De wet moet gaan gelden voor zaken vanaf 1999, toen Chavez aan de macht kwam.

Ontvoering Maduro

Begin vorige maand werd Maduro ontvoerd vanuit Venezuela door Amerikaanse militairen en meegenomen naar de VS. Dat leidde tot wereldwijde ophef. Inmiddels heeft waarnemend president Rodríguez het stokje overgenomen van de ontvoerde Maduro. Sindsdien zijn er al meerdere gevangenen vrijgelaten.

"Ze worden vrijglaten, maar zijn niet vrij", zei Foro Penal daarover eerder tegen de NOS. De vrijgelatenen mogen het land veelal niet verlaten en moeten zich wekelijks melden bij de autoriteiten.

De presidentsverkiezingen in Portugal zijn gewonnen door António José Seguro. Hoewel nog niet alle stemmen zijn geteld, is al duidelijk dat de 63-jarige centrumlinkse kandidaat meer stemmen heeft gehaald dan zijn tegenstander, de rechtse populist André Ventura.

Seguro en Ventura waren de kandidaten die waren overgebleven na de eerste ronde van de verkiezingen, drie weken geleden. Toen haalde Seguro ook al meer stemmen dan de 43-jarige oud-sportcommentator Ventura.

Exitpolls van enkele nationale televisiezenders voorspellen dat Seguro ongeveer 72 procent van de stemmen heeft gekregen. Inmiddels zijn de meeste stemmen daadwerkelijk geteld en daaruit komt een soortgelijk cijfer naar voren.

Gematigde kandidaat

In de campagne profileerde Seguro zichzelf als een gematigd politicus die vooral de verbinding zoekt. Hij zette zich daarmee af tegen Ventura's plannen, die anti-immigratie en anti-establishment zijn. Ventura's partij Chega bestaat pas zes jaar en is sinds vorig jaar in grootte de derde partij in het Portugese parlement.

Seguro wordt de opvolger van de centrumrechtse Marcelo Rebelo de Sousa (77). Hij was tien jaar president en mocht zich niet verkiesbaar stellen voor een derde termijn.

Het presidentschap is in Portugal grotendeels een ceremoniële functie. Wel kan de president onder bepaalde omstandigheden het parlement wegsturen, nieuwe verkiezingen uitschrijven en een veto uitspreken over wetsvoorstellen.

Uitgesteld vanwege hoogwater

Ondanks het noodweer dat Portugal teistert, was de opkomst vandaag vergelijkbaar met die van drie weken geleden. Wel is in enkele gemeenten de stembusgang met een week uitgesteld vanwege hoogwater.

Die gemeenten hebben in totaal 37.000 stemgerechtigheden, oftewel 0,3 procent van het Portugese electoraat. Dat is volgens Portugese media te weinig om de overwinning van Seguro nog te verhinderen.

Slecht nieuws voor het Philadelphia Museum of Art en de Musei Reali in Turijn: hun versies van Sint-Franciscus ontvangt de stigmata die aan Jan van Eyck worden toegeschreven, zijn waarschijnlijk niet van de hand van de Vlaamse meester zelf.

Het Zwitserse AI-bedrijf Art Recognition heeft de vrijwel identieke schilderijen aan een AI-analyse onderworpen en daarop niet de voor Van Eyck typische penseelstreken aangetroffen, schrijft The Guardian.

Art Recognition komt tot de conclusie dat de versie in Turijn voor 86 procent zeker niet door Van Eyck is geschilderd en die in Philadelphia voor 91 procent zeker niet.

Kunsthistoricus Noah Charney zegt in de krant dat hij verwacht had dat de versie in Turijn een echte Van Eyck was en die in Philadelphia een kopie. "Het negatieve resultaat suggereert dat beide schilderijen uit zijn atelier komen. Dat zou betekenen dat het origineel dat grotendeels door Van Eyck is gemaakt, verloren is gegaan."

Meer onderzoek nodig

Hoogleraar artificiële intelligentie aan Tilburg University Eric Postma is onbezoldigd wetenschappelijk adviseur van Art Recognition. Hij werkte niet mee aan dit onderzoek, maar wel aan de ontwikkeling van algoritmen met Art Recognition.

"Het algoritme reageert alleen op wat zichtbaar is", zegt hij. "Of de penseelstreek zichtbaar is of de kleurschakering of iets anders, dat hangt allemaal af van het detail van de digitale reproductie die je gebruikt. Alle visuele structuren die je ziet in de digitale opname van het schilderij kunnen door het algoritme gebruikt worden om de hand van de meester te herkennen."

Critici van deze methode zeggen dat de staat waarin het schilderij verkeert en restauraties die in de loop er eeuwen zijn gedaan een goede AI-analyse kunnen verstoren.

Jan van Eyck

Jan van Eyck (ca. 1390 - 1441) was een diplomaat en schilder aan het hof van de Bourgondische hertog Filips de Goede. Hij geldt als een pionier in het gebruik van olieverf. Hij schilderde uiterst realistisch met veel oog voor detail en het gebruik van licht.

Zijn bekendste werk is De aanbidding van het Lam Gods dat in de kathedraal van Gent hangt. Vandaag de dag worden nog zo'n twintig schilderijen aan hem toegeschreven. Zij zijn van onschatbare waarde.

Postma beaamt dat. Hij weet uit eigen ervaring dat extra controle nodig is. "Je kunt je voorstellen dat je van een deel van het schilderij denkt: dat is helemaal niet door bijvoorbeeld Van Gogh geschilderd. Maar dan blijkt dat het ooit is geretoucheerd door iemand anders. Dus het is altijd goed om dat nog even te checken."

Dat geldt ook voor de eigenaren van de Van Eycks. De uitkomst van de AI-analyse is voor de eigenaren verontrustend, zegt Postma. "Het betekent dus dat ze nader onderzoek moeten doen, want het lijkt erop dat ze niet echt zijn.

Best of both worlds

Postma ziet dat AI-tools in de kunstwereld steeds meer worden toegepast, mede dankzij Art Recogniton.

"De uitdaging is altijd om the best of both worlds te krijgen. Waar zijn mensen goed in en waar zijn machines goed in? Die machines zijn heel goed om hele subtiele patronen uit die schilderijen te halen die voorspellend kunnen zijn over de authenticiteit. Maar mensen zijn weer beter in het zien van de bredere context. Ze kunnen het canvas analyseren of het paneel waarop het geschilderd is. Ze weten bij wie het schilderij in bezit is geweest. Al die dingen tezamen bepalen uiteindelijk het oordeel."