In Italië is een man van 80 aangehouden op verdenking van meervoudige moord in de jaren 90 in Bosnië. Hij zou hebben deelgenomen aan zogenoemde snipersafari's, waarbij buitenlanders grote bedragen neertelden om op burgers in Sarajevo te schieten. Aanstaande maandag wordt hij verhoord.

De openbaar aanklager beschuldigt hem ervan "samen met anderen, die nog niet bekend zijn, te hebben gewedijverd in het uitvoeren van een misdadig plan, waarbij weerloze burgers, onder wie vrouwen, kinderen en ouderen, werden doodgeschoten". Hij zou ook reizen hebben georganiseerd voor andere scherpschutters.

Bij huiszoeking vond de politie vijf karabijnen en geweren en pistolen. Ook had hij voorwerpen uit de tijd van de fascistische Italiaanse dictator Mussolini in huis.

De Bosnische hoofdstad werd belegerd door de Bosnische Serviërs onder leiding van generaal Ratko Mladic van 1992 tot 1995, nadat Bosnië en Herzegovina zich onafhankelijk had verklaard van Joegoslavië. Vanuit posities in de omliggende heuvels beschoten ze burgers in de stad.

De hoofdweg door de stad, die mensen in het zicht van de Bosnisch-Servische troepen moesten oversteken om van het ene deel naar het andere te komen, werd bekend als sniper alley. Tijdens het beleg kwamen zo'n 11.000 burgers om het leven.

Kwaadaardig

De verdachte is een voormalig vrachtwagenchauffeur uit Pordenone, in de regio Friuli in het noordoosten van Italië. Hij werkte voor een metaalbewerkingsbedrijf. Een Italiaanse journalist beschrijft de man op basis van mensen die hem kennen als "verachtelijk, extreem kwaadaardig, angstaanjagend, een wapenliefhebber, extreemrechts en katholiek".

De journalist, Marianna Maiorino, berichtte juli vorig jaar in een video op YouTube over de gebeurtenissen in Bosnië in 1993. Een getuige vertelde haar daarna gruwelijke details over de man, die opschepte over het "jagen".

Volgens Maiorino behoort hij tot een ander type 'snipertoeristen' dan de rijken die er fors voor betaalden. "Het zijn mensen uit de middenklasse die zomaar onze buurman zouden kunnen zijn."

Volgens haar getuige was hij in de 50 toen hij naar Sarajevo ging. Hij was niet rijk en had een onopvallend voorkomen. "Hij hield van jagen en wapens en ging in het weekend naar Joegoslavië, maar niet om op dieren te jagen: hij schoot op mensen."

Meer getuigenissen

De getuige zei ook dat hij vermoedelijk betrokken was bij wapenhandel, maar dat niet duidelijk is op wat voor schaal dat gebeurde en met welk doel. Volgens Maiorino is ook niet duidelijk of hij alleen naar Bosnië ging of met een groep. Wel had hij door zijn werk als chauffeur veel connecties in voormalig Joegoslavië. Dat zou kunnen verklaren dat hij zonder veel geld te betalen kon deelnemen aan de beschietingen.

Een andere journalist, Enzo Gavazzeni, deed aangifte van het 'sluipschuttertoerisme', waarop het Openbaar Ministerie in november een onderzoek instelde. Gavazzeni verzamelde sinds de eerste geruchten dertig jaar geleden al informatie, maar vond niet genoeg bewijs. Toen hij de documentaire Sarajevo Safari uit 2022 zag, besloot hij opnieuw onderzoek te gaan doen.

Hij verzamelde getuigenissen en stuurde die samen met een rapport van een oud-burgemeester van Sarajevo naar het Openbaar Ministerie. De bedragen die de rijke buitenlanders, vermoedelijk vooral Italianen, Fransen en Zwitsers, voor een weekend schieten betaalden, lagen tussen de 80.000 en 100.000 euro.

Komende weken worden ook mensen ondervraagd die Gavazzeni op het spoor is gekomen.

Mensen die discriminatie ervaren, doen daar steeds vaker melding van bij het College voor de Rechten van de Mens. Het College ontving in 2025 ruim een derde meer klachten dan het jaar ervoor, zo staat in de Monitor Discriminatiezaken 2025.

Een eenduidige verklaring voor die stijging is er niet. Het kan zijn dat discriminatie in de samenleving toeneemt, maar het is ook mogelijk dat mensen het College simpelweg beter weten te vinden.

De meeste meldingen gaan over discriminatie op grond van geslacht, gevolgd door ras en handicap of chronische ziekte. In totaal kwamen er 2478 meldingen binnen, tegenover 1847 het jaar ervoor.

Opvallend is de toename van het aantal mensen dat zich gediscrimineerd voelt op basis van leeftijd. "Leeftijdsdiscriminatie is niet alleen in strijd met de wet, maar zorgt er ook voor dat veel talent onbenut blijft", schrijft het College. Ook voor deze specifieke stijging is geen duidelijke verklaring.

Niet mee met de tram

Mensen kunnen bij het College een melding doen zonder dat dit directe juridische consequenties heeft. Ze kunnen ook een stap verder gaan: vragen om een oordeel.

Zo boog het College zich afgelopen jaar over de melding van een medewerker van een roc die vermoedde dat haar contract niet werd verlengd vanwege ziekte. Ook was er de zaak van een reiziger in een scootmobiel die niet mee mocht met een Amsterdamse tram. In beide gevallen was er sprake van discriminatie, oordeelde het College.

Een oordeel is overigens ook niet juridisch bindend, maar een negatieve uitspraak straalt niet goed af op bijvoorbeeld een werkgever. Bovendien weegt het oordeel van het College zwaar mee als de zaak alsnog voor een rechter komt.

In totaal kwamen er 853 verzoeken om een oordeel binnen. In 63 procent van de gevallen werd daadwerkelijk discriminatie vastgesteld. Het College komt steeds vaker tot die conclusie: in 2021 werd nog maar een derde van de zaken gegrond verklaard, inmiddels is dat bijna het dubbele.

De Britse premier Starmer heeft zijn excuses aangeboden aan alle slachtoffers in de zaak-Epstein. Starmer ligt onder vuur omdat hij Peter Mandelson ambassadeur maakte, terwijl hij wist van diens banden met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein.

Het spijt me, was de strekking van de toespraak die Starmer vandaag hield, bij een evenement dat eigenlijk had moeten draaien om een pakket aan overheidsinvesteringen in lokale gemeenschappen. Bijna de hele bijeenkomst ging over wat inmiddels de Mandelson-affaire is geworden, en de vraag of de positie van de Britse premier nog houdbaar is.

Starmer ligt flink onder vuur omdat hij in 2024 Peter Mandelson tot ambassadeur in de VS benoemde, terwijl al bekend was dat Mandelson banden had met Jeffrey Epstein. In september vorig jaar bleek dat die banden veel nauwer waren dan Mandelson had voorgespiegeld. Starmer ontsloeg hem daarop. Afgelopen week werden nog veel meer belastende documenten vrijgegeven en gaf hij zijn zetel in het Hogerhuis op.

Expliciet bevraagd

Gisteren moest Starmer zich al verantwoorden voor de zaak tijdens een vragenuurtje in het Lagerhuis. Vandaag benadrukte Starmer dat Mandelson bewust heeft gelogen over zijn contacten met Epstein, en dat hij die expres probeerde te verbergen.

Volgens Starmer is Mandelson voor zijn aanstelling expliciet bevraagd over zijn contact met Epstein. Zo is hem gevraagd of hij geschenken van hem had aangenomen en of hij bij Epstein was geweest. Daarover loog Mandelson, blijkt nu. "Ik had toen geen reden om aan te nemen dat het niet waar was wat hij zei", aldus Starmer.

Daar denken veel mensen anders over. Want dat Mandelson en de veroordeelde zedendelinquent Epstein elkaar kenden, was immers wél bekend. Dat Starmer zijn partijgenoot toch geloofde, wordt hem zeer kwalijk genomen.

'In de steek gelaten'

Ook vandaag betuigde Starmer zijn spijt dat hij Mandelson toch had benoemd tot ambassadeur. Maar dit keer richtte hij zich ook expliciet tot de slachtoffers, die volgens hem keer op keer hun trauma moeten herbeleven.

"Het spijt me wat jullie is aangedaan. Dat jullie in de steek gelaten zijn door mensen in machtsposities. Keer op keer moeten jullie toekijken hoe mensen hun verantwoordelijkheid ontlopen." Starmer, die voorheen openbaar aanklager was, begrijpt de boosheid en de frustratie die er leeft, en zegt dat hij die zelf ook voelt.

Correspondent Verenigd Koninkrijk Arjen van der Horst:

"De Mandelson-affaire wordt nu gezien als het grootste politieke schandaal in zestig jaar. Het heeft zich in een paar dagen tijd ontwikkeld tot een heuse regeringscrisis. Keir Starmer staat onder steeds grotere druk. Sommige Labour-parlementariërs zeggen openlijk dat de dagen van de premier geteld zijn.

Andere partijgenoten hebben Starmer opgeroepen zijn stafchef Morgan McSweeney te ontslaan. Ironisch genoeg speelt McSweeney de rol die Peter Mandelson achter de schermen speelde in de New Labour-regering van Tony Blair.

McSweeney was de architect van de klinkende verkiezingsoverwinning van Labour in 2024 en fungeert als de rechterhand van de premier. Hij was ook degene die erop aandrong om Peter Mandelson te benoemen als ambassadeur in Washington. McSweeney lag al langer slecht bij een groot deel van de Labour-fractie."