De Uruguayaanse drugscrimineel Sebastián Marset is gearresteerd in Bolivia. De kartelbaas stond al jaren internationaal gesignaleerd en werd gezocht door de Verenigde Staten en verschillende Zuid-Amerikaanse landen.

Na zijn arrestatie is Marset op een vliegtuig naar Amerika gezet, waar hij verdacht wordt van witwassen. Ook de autoriteiten in Paraguay hebben aangekondigd dat ze om zijn uitlevering gaan vragen, zodat hij ook daar kan worden berecht voor verschillende misdrijven.

De Boliviaanse autoriteiten werkten bij de arrestatie nauw samen met de Amerikaanse drugsopsporingsautoriteit DEA. Die samenwerking was lang ondenkbaar, sinds Bolivia de Amerikaanse ambassadeur twintig jaar geleden de deur wees. Met het aantreden van de huidige regering van president Rodrigo Paz is de relatie verbeterd.

Smokkel naar Europa

Marset staat bekend als een van de grootste drugshandelaren in Uruguay, waar hij leiding gaf aan een drugskartel. Volgens de VS smokkelde dat kartel cocaïne naar verschillende buurlanden en naar Europese landen, waaronder Nederland.

Ook wordt de kartelbaas verdacht van meerdere moorden, waaronder die op de Paraguayaanse aanklager Marcelo Pecci in 2022. Dat was een vurig bestrijder van de maffia in het land.

Witwassen via Amerika

Van 2013 tot 2018 zat Marset in zijn thuisland Uruguay een gevangenisstraf uit voor het verhandelen van marihuana. Daarna woonde hij onder meer in Paraguay, Europa en Dubai. Daar bouwde hij een groot internationaal crimineel netwerk op.

Het geld dat Marset verdiende met zijn drugshandel waste hij waarschijnlijk wit via voetbalclubs, crypto en luxe autowinkels. De Amerikaanse overheid verdenkt Marset er ook van dat hij het Amerikaanse bankensysteem heeft gebruikt. Vorig jaar loofde de VS een beloning van 2 miljoen dollar uit voor de tip die zou leiden tot zijn arrestatie.

In 2023 doorzochten de Boliviaanse autoriteiten Marsets huis in Bolivia. Waarschijnlijk werd de drugsbaas daar op tijd over getipt, want hij wist te ontsnappen. Sindsdien was hij voorvluchtig. Af en toe plaatste hij filmpjes op sociale media, waarin hij de autoriteiten belachelijk maakte. Ook liet hij een keer een presentator van de Uruguayaanse televisie langskomen op zijn onderduikadres om hem te interviewen.

Sowieso leek Marset het onderduiken niet altijd even serieus te nemen. Zo kocht hij een Boliviaanse voetbalclub en stelde hij zichzelf vervolgens geregeld op als speler. Die wedstrijden werden meermaals uitgezonden op lokale televisiezenders.

Wonen en veiligheid: dat waren de belangrijkste thema's waarover zestien lijsttrekkers uit verschillende gemeenten met elkaar in debat gingen in het NOS-radiodebat. Lokale politici uit Den Haag, Tilburg, Groningen en Doetinchem debatteerden in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. De gemeenteraadsverkiezingen zijn woensdag.

De lijsttrekkers uit Den Haag, Tilburg, Groningen en Doetinchem waren het veelal met elkaar eens. Zo klonken er volop instemmende woorden over de noodzaak om extra woningen te bouwen. Onderling waren er wel verschillen over hoe het gebrek aan passende woningruimte moet worden opgelost.

Leegstand en bouwen

De ene partij wees vooral op de leegstaande panden die ingezet moeten worden voor woningbouw. Ivan Otten (Voor Tilburg 013) wil bijvoorbeeld leegstand beboeten. Volgens hem zijn er in zijn stad 700 leegstaande panden.

Andere debaters hamerden vooral op het bouwen van nieuwe woningen. "Het gaat om het bouwen van passende woningen", zei Kavish Partiman (CDA) uit Den Haag. "Als je 10.000 woningen tekort hebt en je bouwt er 10.000 woningen bij, dan heb je het probleem niet opgelost." Er moet volgens hem goed bekeken worden naar welke woningen er vraag is.

Jim Lo-A-Njoe (D66) Groningen viel hem bij: de doorstroming bevorderen is wat hem betreft heel belangrijk. Zo kunnen ouderen hun gezinswoning verruilen voor een kleinere woning, waardoor hun huis weer beschikbaar komt voor starters. Hij zou ook graag zien dat zijn gemeente minder regels oplegt.

Voorrang of niet?

Wat betreft Theo Schennink (BBB Doetinchem) is het belangrijk dat "eigen inwoners of mensen die via hun werk betrokken zijn" bij zijn stad voorrang moeten krijgen. Gemeenten mogen bij sociale huurwoningen voorrang geven aan statushouders, en dat gebeurt ook.

Ook Yaneth Menger (Stadpartij 100 procent) uit Groningen is tegen voorrang voor statushouders. "Wij staan voor een humaan beleid, maar willen niet groepen voorrang geven." Wel pleit ze voor maatwerk, waardoor kwetsbare groepen urgentie krijgen.

Mariëlle Vavier noemde Schenninks argumentatie "onmenselijk". "In Doetinchem streeft de BBB naar dakloosheid van statushouders", aldus de lijsttrekker van GroenLinks-PvdA in Den Haag.

Eerder zocht de NOS uit hoeveel sociale huurwoningen er nu echt naar statushouders gaan:

Veiligheid en criminaliteit waren ook een thema in het debat. Hans van de Waard van SP Groningen zei vaak van inwoners te horen dat mensen zich onveilig voelen in buurten die volgens hem "jarenlang zijn vergeten door de politiek". Die wijken kregen minder geld van de gemeente dan andere wijken. Hij pleit er daarom voor om iets te doen aan die ongelijkheid.

Er is een verschil tussen je onveilig voelen en ook echt lastiggevallen worden, zei Otten uit Tilburg. Vooral aan het eerste kan de gemeente volgens hem makkelijker iets doen. "Als je het straatbeeld aanpakt, dan heb je al een heel stuk gewonnen."

Meerdere politici benadrukken daarnaast dat er meer handhaving moet komen. Ze wijzen daarvoor nadrukkelijk naar het Rijk, dat volgens hen hiervoor een oplossing moet zorgen.

De Nationale Politie kampt voor dit jaar al met een tekort van 46 miljoen euro:

Over de meeste onderwerpen waren de lijsttrekkers het roerend met elkaar eens. Wel stonden Vavier van GroenLinks-PvdA in Den Haag en Richard de Mos van Hart voor Den Haag lijnrecht tegenover elkaar toen het ging over de opvang van asielzoekers. Vavier vertelde dat er "behoorlijk draagvlak" is in haar stad voor de opvang van asielzoekers.

"Er is helemaal geen draagvlak", reageerde De Mos fel. Volgens hem heeft de stad het "absorptievermogen" bereikt. "Er is tekort aan alles, huizen, leraren en zorgpersoneel." Hij zei daarom om een uitzondering te willen vragen op de Spreidingswet, omdat volgens hem zijn stad die niet kan opvangen.

Haatreacties

Ook de veiligheid van de raadsleden zelf werd kort aangestipt. "De beste hondenbaan die er is", aldus CDA-lijsttrekker Partiman uit Den Haag. Zelf zei hij vooral nare reacties te krijgen vanwege zijn Surinaamse achtergrond en accent.

Hij zei zelf de haatberichten niet meer te lezen en wees erop dat er ook positieve reacties zijn. Lo-A-Njoe zei zelf dat de omgang in Groningen juist heel prettig is, zowel binnen als buiten de gemeenteraad.

Niels van Stappershof van de VVD in Tilburg benadrukte dat het belangrijk is dat politici zich tegen de "toetsenbordridders" uitspreken. "Ik vind dat we dit niet maar moeten laten passeren, maar ons moeten uitspreken."

Een olietanker met de vlag van Curaçao is eergisteren door de Straat van Hormuz gevaren. Dat blijkt uit een analyse van scheepsdata van website Marine Traffic door de NOS. Het is een van de weinige schepen die afgelopen dagen door de smalle zeestraat zijn gevaren.

Door de oorlog van Israël en de Verenigde Staten tegen Iran is de Straat van Hormuz een conflictgebied geworden. Als vergelding voor bombardementen in Iran valt dat land schepen aan op een van de belangrijkste scheepsroutes voor de wereldwijde olie- en gashandel.

Vorige maand voeren er nog dagelijks tussen de vijftig en tachtig schepen vol olie of vloeibaar gas door de Straat van Hormuz. Sinds het begin van het conflict is dat vrijwel stilgevallen.

Toch vaart er nog heel af en toe wel een schip over het smalste stuk zee tussen het Arabisch schiereiland en het Iraanse vasteland. De afgelopen zeven dagen maakten zeker 24 schepen de tocht, blijkt uit cijfers van Marine Traffic. Tien daarvan zijn gesanctioneerd of onderdeel van de schaduwvloot die Iran gebruikt om olie te verschepen.

Koninkrijksvlag

Een van die schepen vaart dus onder de vlag van Curaçao. Dat betekent normaal gesproken dat het schip ingeschreven is in het Curaçaose scheepsregister en met een vlag van het Koninkrijk der Nederlanden vaart.

Het gaat om de olietanker Lan Jing. Het schip vervoert al jaren ruwe olie van de Perzische Golf naar met name China en Singapore.

Ook woensdag zit de tanker weer volgeladen, als hij rond 03.00 uur 's nachts op de Straat van Hormuz afvaart.

Vlak voor de Lan Jing vaart dan een Thais schip dat van Dubai naar India probeert te komen. Rond 04.30 uur komt het Thaise schip stil te liggen, midden in de Straat van Hormuz. Later blijkt dat het geraakt is door een Iraanse aanval.

De Lan Jing kan ongehinderd passeren. Inmiddels koerst het ten zuiden van Pakistan.

Schaduwvloot

Dat het Thaise schip wel beschoten wordt en de Lan Jing door kan varen, heeft waarschijnlijk te maken met de opdrachtgevers. Het schip dat onder de vlag van Curaçao vaart, staat sinds oktober 2024 op de Amerikaanse sanctielijst omdat het Iraanse olie zou vervoerd hebben. Het schip heette toen nog de Wen Yao.

Vorig jaar ontdekten onderzoeksjournalisten van Follow the Money dat olietankers uit de schaduwvloot vaker onder de vlag van Curaçao varen. Dat is gek. Want in het scheepsregister van Curaçao stonden op dat moment helemaal geen tankers ingeschreven, zei toenmalig minister Van Weel in een antwoord op Kamervragen over het misbruik van de vlag. "Dat betekent dat alle tankers die momenteel rondvaren onder Curaçaose vlag frauduleus zijn."