De Syrische regering heeft een ultimatum gesteld aan de Koerdische militie SDF. De strijdgroep krijgt vier dagen de tijd om een plan in te dienen voor aansluiting bij de centrale overheid in Damascus. Anders worden ook de laatste grote SDF-bolwerken Qamishili en al-Hassakah in het noordoosten binnengevallen.

Dat staat in een verklaring van president Sharaa, waar Syrische staatsmedia over berichten. Hij stelt dat er de komende dagen een wapenstilstand geldt. De SDF heeft toegezegd zich daar aan te houden. In de praktijk lijken de gevechten, net als bij het afgelopen weekend aangekondigde bestand, niet te zijn gestopt.

Volgens de Koerdische militie hebben het regeringsleger en zijn bondgenoten ook vanavond beschietingen uitgevoerd. De SDF zegt dat het zichzelf zal beschermen tegen zulke aanvallen.

Koerden teruggedrongen in noordoosten

De troepen van president Sharaa hebben in zeer korte tijd grote delen van het noordoosten veroverd op de SDF. Arabische inwoners van steden als Raqqa en Deir Ezzor hebben de oprukkende regeringstroepen met gejuich ontvangen. Volgens mensenrechtenorganisaties zijn in Raqqa wraakacties uitgevoerd, zoals buitenrechtelijke executies, door strijdkrachten die trouw zijn aan de regering in Damascus.

De Koerdische strijdgroep heeft een belangrijke rol gespeeld bij het verslaan van Islamitische Staat. Maar de militaire steun van de VS aan de SDF lijkt inmiddels voorbij. "Het oorspronkelijke doel van de SDF als belangrijkste anti-IS-macht op de grond is grotendeels verlopen", zegt de Amerikaanse ambassadeur van Turkije, Tom Barrack. Een verenigd Syrië moet deze rol volgens Washington op zich nemen.

Barrack roept de SDF op om zich aan te sluiten bij de regering in Damascus en zich te integreren in het nationale leger. De ambassadeur noemt het de "grootste kans" voor de Koerden om hun taal en cultuur te beschermen. Barrack zegt dat de VS er geen belang bij heeft om langdurig militair aanwezig te blijven in Syrië en roept de SDF op om de controle van IS-gevangenissen over te dragen aan de regering.

Chaos bij IS-kamp

De SDF heeft vandaag kamp al-Hol verlaten, waar de militie al jaren toezicht hield op duizenden familieleden van IS-verdachten. De Koerden zeggen daartoe gedwongen te zijn, omdat ze steden willen beschermen tegen het oprukkende leger. De hoogste commandant van de SDF spreekt van systematische moordpartijen gericht tegen Koerden.

Koerdische burgers vrezen een etnische zuivering, vooral nu de VS de SDF niet langer meer lijkt te helpen. In de chaos van de gevechten zijn maandag vele tientallen IS-strijders ontsnapt uit gevangenissen. Ook uit al-Hol zouden mensen zijn ontsnapt, maar de omvang is nog onduidelijk. Het regeringsleger zegt dat het de controle heeft overgenomen over het detentiekamp.

President Trump heeft in een onverwachts aangekondigde perconferentie in het Witte Huis teruggekeken op het eerste jaar van zijn tweede ambtstermijn. Hij ging daarin lang en uitvoerig in op de successen die hij zou hebben geboekt, maar in de volgepakte perszaal gingen de vragen vooral over internationale kwesties als Groenland en de toekomst van de NAVO.

Trump bleef erbij dat hij het Deense Groenland aan het Amerikaanse grondgebied wil toevoegen, omdat dat nodig zou zijn voor de Amerikaanse en internationale veiligheid. De Groenlanders zelf, de Denen en de NAVO-bondgenoten zijn daartegen. Ze erkennen dat de verdediging van Groenland beter moet en willen daar ook aan bijdragen, maar keuren een onvrijwillig afstaan of verkoop van Groenland aan de VS af.

Gevraagd naar de kwestie zei Trump: "Ik denk dat we tot een oplossing zullen komen waar de NAVO heel blij mee zal zijn en wij heel blij mee zullen zijn. Maar we hebben het nodig voor onze veiligheid." Geconfronteerd met het feit dat de Groenlanders een annexatie door de VS absoluut niet willen, zei Trump: "Ik denk dat ze enthousiast zijn als ik met ze praat."

Denemarken en Europese NAVO-landen, waaronder Nederland, stuurden de afgelopen week militairen naar Groenland als voorbereiding op een eventuele NAVO-oefening. Trump stelde de deelnemende landen een heffing in het vooruitzicht van 10 procent op alle export naar de VS.

De EU dreigt met tegenmaatregelen. Als de Groenland-crisis niet diplomatiek wordt opgelost, komt de EU met een pakket tegenmaatregelen die de VS 93 miljard euro moeten gaan kosten.

Alle ogen zijn nu gericht op het World Economic Forum in Davos, waar Trump de komende dag een toespraak houdt. Daarnaast zal hij er een aantal ontmoetingen hebben, juist over het onderwerp Groenland, zei hij vanavond.

Tusk

De Poolse president Tusk maakte vanavond nog eens duidelijk dat het een aantal Europese landen ernst is. "Appeasement is altijd een teken van zwakte", zei hij op X. "Europa kan zich geen zwakte veroorloven, niet tegen zijn vijanden en niet tegen een bondgenoot. Wat nu nodig is, is een assertief Europa met zelfvertrouwen."

De term appeasement herinnert aan de jaren 30 van de vorige eeuw, toen landen als Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk steeds toegaven aan de eisen van Adolf Hitler, in de hoop een confrontatie met nazi-Duitsland uit de weg te gaan. Dat beleid stimuleerde Hitler om steeds verder te gaan en de confrontatie met Duitsland werd uiteindelijk niet voorkomen.

Uit een recente Amerikaanse opiniepeiling blijkt dat ook de meeste Amerikanen een koop of militaire bezetting van Groenland niet zien zitten. 86 procent keurt een militaire verovering van Groenland af, 55 procent keert zich ook tegen het kopen van Groenland.

Vredesraad

Op de vraag of Trumps 'vredesraad' voor het bestuur van Gaza op termijn de Verenigde Naties moet vervangen zei Trump: "Dat zou kunnen." Volgens hem hebben de Verenigde Naties veel mogelijkheden, maar doen ze daar niets mee. "Ik laat ze doorgaan want het potentieel is groot."

Bij een treinongeluk in Spanje is de machinist omgekomen en zijn zeker 37 mensen gewond geraakt. Vijf van hen zijn er ernstig aan toe, melden de lokale autoriteiten. Eerder op de avond werd nog gesproken van vijftien gewonden. Het ongeluk gebeurde niet ver van Barcelona.

Het is het tweede grote treinongeluk in Spanje in twee dagen tijd. Bij het andere incident, nabij de stad Córdoba, kwamen zondagavond zeker 42 mensen om het leven.

Volgens Spaanse media reed de trein vanavond op het traject tussen Gelida en Sant Sadurní op de brokstukken van een ingestorte keermuur die langs het spoor stond. Mogelijk was de keermuur instabiel geworden door de zware regenval van de afgelopen dagen en daardoor ingestort.

Zo'n 70 brandweerlieden zijn ingezet voor de reddingsoperatie. Onder anderen de burgemeester van Gelida en twee Catalaanse ministers zijn naar de plek van het ongeluk gegaan.

Ook elders in het noordoosten van Spanje, in de buurt van Blanes, was vandaag een treinongeluk. Daar ontspoorde een trein met zo'n tien inzittenden vanwege stenen op het spoor. Die waren daar door harde wind terechtgekomen. Voor zover bekend raakte bij dat ongeluk niemand gewond.