De zoektocht naar nieuwe advocaten voor Ridouan Taghi gaat nog twee maanden langer duren. Het is nog niet gelukt een ander advocatenteam te vinden, meldt het dekenberaad.

Deze organisatie houdt toezicht op de advocatuur en is belast met het vinden van nieuwe verdediging voor Taghi. De hoofdverdachte in het Marengo-proces zit al bijna een jaar zonder advocaten, terwijl het hoger beroep in zijn zaak nog altijd loopt.

"De zoektocht heeft nog niet geleid tot een team dat kan werken binnen de gestelde kaders en voorwaarden die in deze zaak noodzakelijk zijn", schrijft het dekenberaad. Het gerechtshof in Amsterdam wil nog niet reageren. Het hof trok eerder al extra tijd uit voor het vinden van nieuwe advocaten voor Taghi.

Er wordt specifiek gezocht naar ervaren raadslieden die bereid zijn om Taghi in teamverband bij te staan. Zij moeten genoeg tijd hebben om de omvangrijke zaak op zich te kunnen nemen. Ook moeten nieuwe advocaten onafhankelijk en veilig kunnen werken. Of zich al mensen hebben gemeld, wil het dekenberaad niet zeggen.

Uitgesteld

Maandag begint in Amsterdam de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep in het Marengo-proces. Ridouan Taghi wordt samen met een aantal anderen verdacht van meerdere liquidaties. Hem hangt een definitieve veroordeling tot levenslang boven het hoofd. Om een eerlijk proces te garanderen, vindt het gerechtshof het essentieel dat Taghi goed verdedigd wordt.

De zaken tegen dertien medeverdachten worden vanaf maandag besproken. De behandeling van de zaak tegen Taghi zelf is uitgesteld tot zijn verdediging is geregeld.

Het dekenberaad houdt er rekening mee dat het uiteindelijk niet lukt een nieuw advocatenteam samen te stellen. In dat geval moeten er waarschijnlijk advocaten aangewezen worden. Begin mei zal het dekenberaad definitief uitsluitsel geven.

Aanhoudingen

De problemen rond de verdediging van Taghi zijn ontstaan door de aanhouding van enkele van zijn eerdere advocaten. Zij worden verdacht van het doorspelen van boodschappen naar de buitenwereld. De zaak tegen zijn voormalige advocaat Inez Weski staat gepland voor komende maand.

Wanneer de zaak tegen Taghi's laatste advocaat Vito Shukrula dient, is nog niet duidelijk. Volgens Shukrula heeft hij niets misdaan en berust de zaak op een misverstand. Hij mocht onlangs onder voorwaarden zijn werk als advocaat hervatten.

Bij een woning in Amsterdam-Zuid is vannacht na een zware explosie brand uitgebroken. Vier woningen zijn onbewoonbaar verklaard. De politie onderzoekt nog wat de oorzaak is, maar gaat uit van een misdrijf.

Het incident gebeurde rond 02.00 uur vannacht in de Herculesstraat. De knal was zo hard dat ook bewoners verderop in de straat wakker werden van de impact, zegt een woordvoerder van de brandweer tegen stadsomroep AT5.

Toegesnelde agenten troffen een "chaotische situatie" aan, zegt een politiewoordvoerder. "De portiek van meerdere woningen stond in brand waardoor mensen hun huis niet konden verlaten."

De brand werd door de brandweer geblust. "Dit had echt veel slechter kunnen aflopen", aldus de woordvoerder

Rook ingeademd

Een aantal bewoners - onder wie kinderen - is door politieagenten aan de achterzijde van het pand geëvacueerd. De ladder die de politie daarbij gebruikte, was van een omwonende geleend. Alle bewoners van het pand moesten van de brandweer naar buiten.

Zeven bewoners zijn naar het ziekenhuis gebracht omdat ze rook hadden ingeademd. Het gaat onder meer om een gezin met kinderen. Vier woningen zijn onbewoonbaar verklaard.

De politie gaat uit van een misdrijf. Volgens de politie zagen getuigen twee jongens wegrennen in de richting van de Marathonweg

Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.

Documenten laten zien dat meerdere ic-medewerkers de afgelopen vijf jaar hun zorgen deelden met de ombudsman van het ziekenhuis en de raad van bestuur. Ze spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd doet nu onderzoek naar de werkcultuur en heeft enkele maanden geleden een gesprek gevoerd met de voorzitter van de raad van bestuur van het ziekenhuis. Dat bevestigt de inspectie na vragen van NOS en Nieuwsuur.

Daarnaast deed het ziekenhuis eerder onderzoek naar drie meldingen over calamiteiten bij patiënten. Dit gebeurde op verzoek van de inspectie. Die dossiers zijn onderzocht en worden door de inspectie beschouwd als afgerond.

'Structureel evalueren'

De beroepsvereniging Nederlandse Vereniging Intensive Care (NVIC) bracht vorig jaar ook een bezoek aan de ic van het Erasmus en kwam met een "zwaarwegend advies": de afdeling moet het functioneren van het team structureel evalueren, "met expliciete aandacht voor werkdruk, samenwerking en de veiligheidscultuur". Daarbij is het volgens de NVIC "essentieel" dat signalen van de medewerkers serieus worden genomen.

Dit blijkt uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur met medewerking van de regionale omroep Rijnmond, op basis van honderden interne mails en documenten, een melding van een klokkenluider en meldingen bij de inspectie. Voor het onderzoek spraken we 21 huidige en vijf voormalige medewerkers van de afdeling.

Drie van hen doen tegenover de NOS en Nieuwsuur voor het eerst hun verhaal:

Door de jaren heen is er een angstcultuur ontstaan, waar medewerkers ook melding van maken. "We hebben het met collega's besproken, we zijn bij de ombudsman geweest", vertelt arts-intensivist Han Meeder. Hij is op dit moment elders gedetacheerd. "Ik weet niet wat we nog meer hadden kunnen doen."

Eind vorig jaar ontving de raad van bestuur een klokkenluidersmelding van een specialist die ruim twintig jaar op de ic werkt. Zij stelde dat gebrek aan tegenspraak gevolgen heeft voor de zorg voor patiënten. Arts-assistenten lieten in interne enquêtes weten dat er "spanning" heerst tussen de medisch specialisten, en dat dit effect heeft op medische discussies.

Hoogleraren patiëntveiligheid en artsen uit de intensive-care-beroepsgroep noemen het uitzonderlijk dat binnen één afdeling zo veel signalen komen. "Dat zegt mij dat er te lang signalen zijn genegeerd die veel eerder opgepakt hadden moeten worden door een raad van bestuur", zegt hoogleraar Jop Groeneweg.

Emeritus hoogleraar patiëntveiligheid Jan Klein deelt die analyse. Het kan bovendien leiden tot slordige overdrachten of problematische communicatie tussen zorgverleners. "Een slechte werkcultuur heeft per definitie invloed op patiëntenzorg."

Gommers heeft geen certificaten

Uit ons onderzoek blijkt ook dat afdelingshoofd Diederik Gommers niet over de certificaten beschikt die in Nederland verplicht zijn om klinisch onderzoek uit te voeren, ingrijpend medisch onderzoek op patiënten. Volgens regels van de branche voor academische ziekenhuizen moeten afdelingshoofden deze BROK-certificaten hebben.

Toezichthouder CCMO zegt in een reactie dat het ontbreken van zo'n certificaat nooit kan bijdragen aan een veilige omgeving voor het uitvoeren van onderzoek. Ook is dit niet in het belang van patiënten.

In een reactie zegt het Erasmus MC: "Het niet beschikken over een BROK-certificering is met het afdelingshoofd besproken. Hij is gestart met de cursus." Volgens het ziekenhuis doet Gommers sinds 2023 geen klinisch onderzoek. Op de vraag bij hoeveel van dit soort onderzoeken op patiënten Gommers betrokken was zonder dat hij gecertificeerd was, gaat het ziekenhuis niet in.

Het Erasmus MC benadrukt dat de eigen kwaliteitsnormen en onderzoeken geen aanwijzingen geven dat de patiëntveiligheid op de ic onder druk staat. Het ziekenhuisbestuur zegt zich daarbij ook te baseren op de database Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). Daarin wordt veel informatie over ic-patiënten geregistreerd, ook sterfgevallen.

Maar die NICE-cijfers zijn daar niet specifiek genoeg voor, zeggen deskundigen. "Het gaat hier om onveilige situaties of niet-optimaal handelen bij patiënten", zegt hoogleraar Groeneweg. "Zorgprocessen zijn moeilijk te vangen in data."

'Te weinig mensen gesproken'

Emeritus-hoogleraar Klein zegt dat juist kwalitatief onderzoek een verziekte werkcultuur kan aantonen. "Dat zijn gesprekken met werknemers. En daarvoor gebruik je een dwarsdoorsnede van je personeelsbestand." Maar er werd voor het onderzoek vanwege de klokkenluidersmelding alleen met medisch-specialisten gesproken, niet met arts-assistenten of verpleegkundigen.

Toen het Erasmus MC namelijk de klokkenluidersmelding liet onderzoeken door commercieel adviesbureau Berenschot, was de opdracht beperkt: de klokkenluidersmelding mocht niet in "totale omvang" onderzocht worden, maar het onderzoek moest worden uitgevoerd op basis van "een beperkt aantal interviews". Op basis van dat onderzoek concludeerde het ziekenhuisbestuur vorig jaar dat het afdelingshoofd geen gedragsregels heeft overtreden en dat de patiëntveiligheidscultuur "op orde" is.

Meerdere experts die de onderzoeksopzet over de patiëntveiligheidscultuur bekeken, noemen de benadering gebrekkig. Enkel vijftien tot twintig medisch specialisten werden geïnterviewd. "Zo komt nooit de onderste steen boven", aldus Groeneweg.

Rol van het ziekenhuisbestuur

In de klokkenluidersmelding staat ook de klacht dat de raad van bestuur al jaren op de hoogte was van de situatie. Uit documenten blijkt dat zij sinds 2021 drie meldingen van medewerkers ontving. Het ziekenhuis bevestigt dit.

Maar deze klacht in de klokkenluidersmelding werd uiteindelijk niet onderzocht. Groeneweg: "Het is voor mij onbegrijpelijk dat een systeemverantwoordelijke niet wil dat de eigen rol wordt onderzocht in een onderzoek naar vermeende misstanden."

Verantwoording onderzoek

Lees hier meer over ons onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier.

NOS en Nieuwsuur deden geen onderzoek naar calamiteiten of vermeende misstanden met patiënten op de intensive care van het Erasmus MC, hoewel verschillende bronnen deze voorbeelden wél aandroegen met soms (beperkt) ondersteunend bewijs. Het is voor ons niet mogelijk om degelijk onderzoek te doen naar individuele patiënten-gevallen. Om die reden komt dit niet terug in onze publicaties.