Gesprekken tussen de Europese Unie en India over een vrijhandelsdeal zijn - bijna twintig jaar na het begin van de onderhandelingen - de laatste fase ingegaan. EU-vertegenwoordigers Von der Leyen en Costa waren in India eregasten bij de jaarlijkse Dag van de Republiek-viering.

De ere-uitnodiging voor die viering wordt in India als een belangrijk teken gezien voor de koers van het buitenlandbeleid. Het is geen geheim dat door het vastlopen van de onderhandelingen met de Verenigde Staten een deal met de Europese Unie voor India opeens veel urgenter is geworden.

"De timing is cruciaal, aangezien niet alleen India, maar ook andere Aziatische landen hun export willen diversificeren en minder afhankelijk willen worden van de VS", zegt Deepali Bhargava, Azië-analist bij ING. Door de exportmarkt succesvol uit te breiden, weg van de VS, is de Indiase export afgelopen jaar met ongeveer 20 procent gegroeid.

India is zwaar getroffen door de sancties die de Amerikaanse president Trump oplegde voor de handel in Russische olie. Het land heeft te maken met de hoogste invoerheffingen: 50 procent. Vooral de export van textiel, juwelen en garnalen werd daardoor opgeschud, maar de klap die verwacht werd, bleef uit. Dat geeft hoop en zelfvertrouwen in India.

Sterke productieketen

Bij de EU-India-top morgen wordt de aankondiging over het afronden van de onderhandelingen verwacht. "Een van de dingen die ik hoop te zien in deze deal is een verlaging van Indiase importheffingen op ruwe materialen en productiecomponenten", zegt econoom en politiek wetenschapper Pushan Dutt.

Economen wijzen er vaker op dat India een belangrijke stap in de economische ontwikkeling van een landbouw-afhankelijke samenleving naar service-industrie heeft overgeslagen. Om een grote jonge beroepsbevolking werk te kunnen bieden, moet India meer in eigen land gaan maken. Een voorbeeld is de iPhone-productie, die steeds meer van China naar India verschuift.

Traditioneel heeft India de eigen markt altijd willen beschermen door hoge importheffingen en strenge importregels op te werpen. De afgelopen jaren is die strategie veranderd en heeft India meerdere handelsdeals gesloten met bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Arabische Emiraten.

"Het geeft India de kans om een sterkere positie te verkrijgen binnen de wereldwijde productieketens", zegt Dutt. Hij benadrukt dat techbedrijven niet genoeg banen creëren voor een lager geschoold deel van de Indiase bevolking, maar een grotere maak-economie kan dat wel.

Franse wijn

Ook voor de Europese Unie is diversificatie, het wedden op meer paarden, een belangrijke drijfveer achter deze vrijhandelsdeal. Hoewel India van ver moet komen, zou het land in de toekomst kunnen uitgroeien tot alternatief voor Chinese chipfabrikanten.

Het akkoord raakte ruim tien jaar uit zicht. Om de gesprekken te reanimeren, moesten onderhandelaars van de Europese Unie wel wat concessies doen. De verlaging van heffingen op landbouwproducten als graan of melk is voor India onbespreekbaar. Nu die compleet van tafel zijn gehaald, lijkt de weg vrij voor meer Europese export naar India.

Daarbij kan de koopkracht van de groeiende Indiase middenklasse een interessante afzetmarkt opleveren voor bijvoorbeeld Franse wijnen of Duitse auto's. Op laatstgenoemde geldt op dit moment nog een importheffing van zo'n 100 procent.

Meer dan handelsovereenkomst

Het zal waarschijnlijk een groot deel van het Indiase publiek in New Delhi ontgaan zijn, maar tijdens de parade ter viering van de Indiase republiek vandaag werd de Europese Unie ook militair vertegenwoordigd. Hoewel de EU geen leger heeft, reden drie mannen in twee jeeps mee, met daarop vlaggen die militair personeel van de EU vertegenwoordigen.

"Het gaat ook om samenwerking op militair gebied", zegt econoom Bert Burger, gespecialiseerd in de regio Azië-Pacific. "Zo kijkt men naar mogelijkheden voor Indiase participatie bij Europese defensie-initiatieven, waarmee India de afhankelijkheid van Rusland vermindert."

Deze kleine bedrage aan het twee uur durende spektakel staat voor de mogelijke militaire samenwerking die India en de EU zeggen te onderzoeken. Die zou naast de vrijhandelsdeal moeten bestaan. Ook wordt er gesproken over een mobiliteitspact waardoor mensen gemakkelijker moeten kunnen reizen tussen de Europese Unie en India.

"India en de EU willen beide met deze deal vooral strategische autonomie en economische weerbaarheid ontwikkelen", zegt Burger.

Het politieke signaal is sterk. Beide partijen noemen de overeenkomst de 'moeder aller handelsdeals'. Wat deze voor een kwart van de wereldbevolking zal opleveren, moet duidelijker zijn als de handtekeningen daadwerkelijk gezet zijn. Mogelijk kan dat nog duren tot het eind van dit jaar.

In Mozambique zijn 700.000 mensen getroffen door hevige overstromingen die het land teisteren. Meer dan de helft van hen is kind, zeggen VN-organisatie Unicef en het Wereldvoedselprogramma.

Bijna drie weken van hevige regenval, verergerd door doorgebroken dammen, hebben een spoor van vernieling achtergelaten op landbouwgrond. De stad Xai-Xai, ten noorden van de hoofdstad Maputo, behoort tot de zwaarst getroffen gebieden. De snelwegen naar Maputo zijn onbegaanbaar.

"Ik geef niet op", zegt winkelier Justino Zita in Maputo tegen persbureau Reuters. Hij waadt door het bruine water dat zijn winkel heeft overstroomd en zijn levensonderhoud heeft verwoest. "Maar we zullen het moeilijk krijgen."

Mensenrechtenorganisaties hebben gewaarschuwd voor een verhoogd risico op cholera-uitbraken en honger, nu tienduizenden mensen zijn afgesneden van veilig drinkwater en voedsel. Cholera is een diarreeziekte die vooral wordt overgedragen via vervuild drinkwater of voedsel.

De schade door de overstromingen is groot:

Door de overstromingen zijn in Mozambique zijn sinds het begin van de regentijd vorig jaar meer dan honderd mensen omgekomen en zeker 44 zorginstellingen verwoest. Lokale autoriteiten verwachten dat deze aantallen nog verder zullen oplopen, in wat zij omschrijven als de ergste overstromingen in Mozambique sinds 2000. Toen kwamen 700 mensen om het leven.

"Voor mij is dit de eerste keer dat ik een ramp van deze omvang meemaak. Ouderen zeggen dat een soortgelijke ramp plaatsvond in de jaren 90," zegt een bewoner in het noorden van Maputo tegen de BBC. Reddingswerkers uit Brazilië, Zuid-Afrika en het VK zijn te hulp geschoten om mensen uit bomen en van daken te redden.

Unicef zegt dat in Mozambique zeker 50.000 mensen noodgedwongen hun huis hebben moeten verlaten. Zij worden opgevangen in tijdelijke onderkomens, zoals kerken en scholen.

Krokodillengevaar

In Xai-Xai hebben lokale autoriteiten gewaarschuwd voor krokodillen, nu het water zich verder verspreidt en naar hoger gelegen gebieden stroomt. Zij roepen mensen op stilstaand water te vermijden, omdat krokodillen daar graag in zwemmen.

"De waterstanden blijven maar stijgen en bereiken stedelijke of dichtbevolkte gebieden", zei Paola Emerson, hoofd van het VN-noodhulpbureau OCHA in Mozambique, na een bezoek aan de stad. "De krokodillen die normaliter in de Limpopo-rivier leven, worden meegesleurd. Dat is een zorg."

De Limpopo stroomt vanuit Zuid-Afrika via Mozambique naar de Indische Oceaan. Ook het zuiden van Zuid-Afrika heeft te maken met de overstromingen door rivieren die buiten hun oevers treden. Afgelopen maand hebben de overstromingen daar al aan zo'n dertig mensen het leven gekost.

Door de overstromingen heeft ook het wereldberoemde Krugerpark schade opgelopen, die wordt geschat op zeker 30 miljoen dollar. De Zuid-Afrikaanse minister van Klimaat verwacht dat de herstelwerkzaamheden nog jaren gaan duren. Delen van het park zijn gesloten.

Ook in Zimbabwe zijn huizen verwoest en is infrastructuur, zoals wegen, bruggen, scholen en gezondheidszorgvoorzieningen, beschadigd. Zeker zeventig mensen kwamen om het leven.

Huiseigenaren in Mijdrecht kunnen hun goedkope starterswoning met veel meer winst doorverkopen dan de bedoeling was. Dat komt door een fout van de gemeente.

Een paar jaar geleden werden in Mijdrecht 24 starterswoningen van maximaal 40 vierkante meter gebouwd. Ze waren bedoeld voor jonge bewoners en de maximale koopprijs zou tussen de 160.000 en 180.000 euro liggen, afhankelijk van het moment van de aankoop.

Om te voorkomen dat de woningen snel en met veel winst zouden worden doorverkocht, moesten kopers zich houden aan één regel. Wie de woning het eerste jaar verkocht, moest 100 procent van de overwaarde afstaan aan de gemeente. Dat percentage zou jaarlijks met 5 procent verminderen en na tien jaar zou de regeling vervallen.

Boven de maximale prijs

Dat liep in de praktijk anders. De aanschafprijs van de woningen steeg naar bijna 200.000 euro - en dat was op dat moment de grens voor sociale koop. Maar daarmee waren de kopers nog niet klaar. De woningen kwamen zonder keuken, badkamer en warmtepomp. Die moesten ze verplicht aanschaffen via de ontwikkelaar, en zo kwam het bedrag toch boven de 200.000 euro uit.

"Het bedrag kwam hoger uit dan de grens voor sociale koopwoningen op dat moment", zegt CDA-raadslid Rody van der Pouw-Kraan tegen RTV Utrecht. Omdat de woningen dus niet langer onder de definitie van sociale koop vallen, is de regeling van de overwaarde niet meer juridisch houdbaar.

De gemeenteraad van De Ronde Venen had eerder te horen gekregen dat de verplichte afbouwpakketten inbegrepen waren bij de koopprijs. Dat bleek niet het geval, het college heeft de raad daar verkeerd over geïnformeerd.

'Echt overwaarde nodig'

Bewoner Ramon van Gasteren (35) kocht zijn woning in 2023 voor in totaal 237.000 euro. Op dat moment was hij vrijgezel en had hij geen plannen om snel weg te gaan, en hij had daarom geen problemen met de regel van de winst bij verkoop. Maar inmiddels is hij getrouwd en woont hij samen. De woning van 40 vierkante meter werd te klein, maar verkopen was financieel onaantrekkelijk. "Zeker als je wat groters wil kopen, heb je echt overwaarde nodig", aldus Van Gasteren.

Hij schakelde een jurist in om te kijken naar de papieren. En inderdaad: de woningen waren duurder uitgevallen, dus mocht de gemeente geen overwaarde opeisen. Zo kon Van Gasteren zijn woning verkopen voor 280.000 euro, waarvan hij alles zelf mocht houden.

Sindsdien hebben meer buren hun huis te koop gezet. Een buurvrouw van Van Gasteren kreeg er bijvoorbeeld zo'n 320.000 euro voor.