De Europese luchtvaartautoriteit EASA heeft luchtvaartmaatschappijen opgeroepen het luchtruim van Iran te mijden. De EASA kwam vrijdag met dit advies vanwege de aanhoudende spanningen in het land en de dreigingen van de Amerikaanse president Trump met militaire acties in Iran.

De luchtvaartautoriteit stelt dat "de aanwezigheid en mogelijke inzet van een breed scala aan wapens en luchtverdedigingssystemen, in combinatie met onvoorspelbare reacties van staten" een groot risico vormen voor de burgerluchtvaart.

Donderdag meldde KLM helemaal niet meer over Iran te vliegen. Het was al niet gebruikelijk voor de luchtvaartmaatschappij om over Iran te vliegen, alleen bij vluchten van Singapore naar Schiphol werd er weleens besloten om het luchtruim te gebruiken. Daar stopt KLM nu helemaal mee.

Het Duitse Lufthansa liet eerder ook weten het luchtruim te mijden. Ook schrapte de maatschappij de vluchten naar hoofdstad Teheran. De Duitse luchtverkeersleiding riep donderdagochtend op om tot 10 februari niet over Iran te vliegen, meldt persbureau AFP.

Duizenden doden

Een paar weken geleden begonnen in Iran verschillende protesten verspreid over het hele land, onder meer vanwege de torenhoge inflatie in het land. Er werd al snel gedemonstreerd tegen het strenge regime in het land en tegen het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten.

De protesten van de laatste weken worden met harde hand neergeslagen. Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA, gevestigd in de Verenigde Staten, zijn er meer dan drieduizend mensen gedood.

De Amerikaanse president Trump dreigde eerder in te grijpen in Iran als het land door zou gaan met het doden van demonstranten.

In Syrië krijgen Koerden voor het eerst rechten zoals het staatsburgerschap en de erkenning van het Koerdisch als nationale taal. De Syrische president Ahmed al-Sharaa heeft een decreet daarover ondertekend. Dat meldt het Syrische staatspersbureau SANA.

Het decreet is de eerste formele erkenning van Koerdische nationale rechten sinds de onafhankelijkheid van Syrië in 1946. De president kondigde het decreet aan in een televisietoespraak, waarin hij de Koerden in het land opriep om "actief deel te nemen aan de opbouw van deze natie".

De erkenning volgt op de hevige gevechten die vorige week uitbraken in de de noordelijke stad Aleppo. Volgens het Syrische ministerie van Volksgezondheid kwamen daar minstens 23 mensen om het leven.

De gevechten waren het gevolg van moeizame onderhandelingen tussen de landelijke overheid in Damascus en de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), die door de Koerden worden gedomineerd. SDF controleert een groot deel van het noordoosten van het land. Interim-president Sharaa beloofde het land na veertien jaar oorlog te verenigen. Er werd met de Koerden afgesproken dat het gebied uiteindelijk helemaal onder het gezag van Damascus zou vallen. In ruil daarvoor zouden de Koerden meer rechten krijgen.

Minderheid

De minderheid werd jarenlang onderdrukt toen de familie Assad aan de macht was. President Bashar al-Assad werd in december 2024 afgezet door de huidige machthebbers. De Koerden zijn het grootste volk zonder eigen staat. Ze wonen verspreid over vooral Turkije, Iran, Irak, en Syrië.

Zo'n 20 procent van de Koerden verloor bij een omstreden volkstelling 1962 de Syrische nationaliteit. Alle getroffenen die daardoor als staatloos geregistreerd stonden, krijgen nu het Syrische staatsburgerschap. Verder geeft het decreet het Koerdische nieuwjaar de status van een nationale feestdag.

Sigrid Kaag zit in een nieuw op te richten ondersteunende raad voor "vrede, stabiliteit en welvaart" in Gaza. Dat meldt het Witte Huis in een verklaring op de website. Die raad moet het Palestijnse overgangsbestuur en een door president Trump voorgezeten vredesraad voor Gaza gaan ondersteunen.

De Nederlandse oud-vicepremier was tot 1 juli vorig jaar VN-gezant voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Daarvoor was ze ook nog coördinator voor hulp en wederopbouw in Gaza. In de nieuwe ondersteunende raad zitten onder anderen de Britse oud-premier Tony Blair, VS-gezant Steve Witkoff, Trumps schoonzoon Jared Kushner en de Turkse buitenlandminister Hakan Fidan.

In dezelfde verklaring van het Witte Huis heeft de regering-Trump ook de zogenoemde "board of peace", de vredesraad, bekendgemaakt. Deze raad heeft als taak om toezicht te houden op de wederopbouw van Gaza en het overgangsbestuur.

Palestijns comité

Deze week werd een Palestijns comité opgericht dat als technocraten de Gazastrook moet gaan besturen. Donderdag kwam dit comité voor het eerst bijeen. Het heeft als doel om de Gazastrook te besturen wanneer de strijd tussen Israël en de beweging Hamas voorbij is.

De oprichting van de vredesraad en de ondersteunende raad is onderdeel van de aangekondigde tweede fase van het Amerikaanse 20-puntenplan voor Gaza. Eerder zei VS-gezant Witkoff dat die fase bestaat uit de overgang van het staakt-het-vuren naar demilitarisering, het vormen van een technocratisch bestuur en wederopbouw.

Hoewel er officieel sprake is van een staakt-het-vuren in Gaza, gaan de aanvallen van Israël nog bijna dagelijks door. Sinds het bestand is ook de humanitaire situatie in Gaza nauwelijks verbeterd. Hulp komt maar mondjesmaat binnen en verschillende hulporganisaties wordt door Israël de toegang geweigerd.