De Commissie Mijnbouwschade is het niet eens met het bedrag dat ze gaat uitkeren aan inwoners van het Drentse Ekehaar en Hooghalen, die schade hebben door gaswinning in het nabijgelegen gasveld Eleveld. De commissie pleit in een eigen onderzoek voor een ruimere schaderegeling.

Het voorstel gaat in tegen het huidige, door de commissie zelf opgestelde beleid voor het afhandelen van aardbevingsschade buiten de provincie Groningen. De commissie stelt nu voor om schade aan gebouwen en woningen als gevolg van gaswinning in de toekomst volledig te vergoeden, ook als die gedeeltelijk door een recente aardbeving is ontstaan, schrijft RTV Drenthe.

440.000 euro

De dorpen Ekehaar en Hooghalen werden in oktober 2023 getroffen door drie aardbevingen. Bij de commissie kwamen 67 schademeldingen binnen, van wie 29 melders nu een schadevergoeding krijgen toegekend.

Aan de 29 melders wordt gezamenlijk 80.000 euro toegekend, terwijl het in kaart brengen van alle schade door een schadebureau ruim 440.000 euro kostte. Daarvan komt twee ton uit de zak van de belastingbetaler, de rest is voor rekening van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

Commissie Mijnbouwschade

De Commissie Mijnbouwschade behandelt schademeldingen die zijn ontstaan door mijnbouwactiviteiten in andere gebieden dan de Groningse aardbevingsregio.

Na beoordeling van de schade brengt de commissie een bindend advies uit aan het betrokken mijnbouwbedrijf, dat verplicht is om een eventuele toegekende schadevergoeding te betalen.

In het Groningse aardbevingsgebied is het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) verantwoordelijk voor schademeldingen door gaswinning.

De commissie is kritisch over de hoge kosten voor het externe schadebureau, die volgens de commissie niet in verhouding staan tot de schadevergoeding die bewoners krijgen. Voor het herstel van alle schade in Ekehaar en Hooghalen is ruim 300.000 euro nodig.

Ook de gemeente Aa en Hunze, waar Ekehaar onder valt, en de Nationale ombudsman reageerden kritisch op de wijze van de schadeafhandeling. De kritiek leidde vorige maand tot een bezoek van demissionair minister Hermans van Klimaat aan het dorp. Hermans zei naar een oplossing te willen kijken, maar deed geen beloftes.

Regels aanpassen

Onder de huidige schaderegeling wordt het herstel van een scheur in de muur vaak slechts gedeeltelijk vergoed. Volgens de commissie is het duurder, maar rechtvaardiger om in de toekomst alle herstelwerkzaamheden te vergoeden. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG), dat in het Groningse aardbevingsgebied actief is, kent doorgaans ruimere schadevergoedingen toe.

Ook herhaalt de commissie een eerdere wens dat ze af wil van de regel dat een schademelding uiterlijk een jaar na een aardbeving moet worden gedaan.

Met de minister om tafel

Mocht de schadevergoeding in de toekomst ruimhartiger worden, dan wil de commissie dat de nieuwe regels ook met terugwerkende kracht voor de bewoners in Ekehaar en Hooghalen moeten gelden.

Het aanpassen van de schaderegeling kan echter niet zomaar. Minister Hermans zal daarvoor om tafel moeten met mijnbouwondernemingen, zoals de NAM.

Goedemorgen! EU-leiders komen bijeen voor een extra top over de Groenland-kwestie. En in Davos wordt gepraat over Trumps vredesraad.

Eerst het weer: het is vrij zonnig met maximaal 1 graad in het noorden. In het midden wordt het 6 graden en in het zuiden 9 graden. Vanavond trekt regen vanuit het zuiden over. In het noorden ijzelt het en wordt het glad.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Volgens NAVO-leider Rutte is de kwestie of Groenland bij Denemarken blijft niet ter sprake gekomen tijdens zijn gesprek met president Donald Trump. Rutte zei dat vannacht in een interview op de Amerikaanse zender Fox News.

Europese leiders reageren voorzichtig optimistisch op de raamovereenkomst voor een deal over Groenland en de intrekking van Amerikaanse importheffingen voor landen die een verkenningsmissie stuurden naar het eiland, waaronder Nederland. Wel gaat een extra EU-top in Brussel vanavond door.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Hitmachine Sienna Rose staat met twee nummers in de Viral 50 Netherlands op Spotify en heeft miljoenen luisteraars per maand. Maar er wordt sterk getwijfeld aan haar bestaan.

Fijne donderdag!

Nederland is onvoldoende voorbereid op veiligheidsrisico's door extreme regen, terwijl dat door klimaatverandering vaker voorkomt. Daarvoor waarschuwt de Onderzoeksraad voor Veiligheid. De OVV is bezorgd, omdat de maatregelen achterblijven bij het tempo waarmee extreme regen toeneemt.

Nederland is zowel op huidige als toekomstige veiligheidsrisico's onvoldoende voorbereid, klinkt het. De OVV spreekt van onderschatting van de gevaren van extreme regen, waardoor de bestuurlijke en politieke prioriteit laag blijft. Overheden, burgers en bedrijven moeten zich meer bewust worden van de risico's, en meer doen om die te beheersen.

De OVV benadrukt dat maatregelen nu nog te vaak kleinschalig zijn. Centrale sturing door de Rijksoverheid is beperkt, er gebeurt te veel "in informeel en vrijblijvende setting" en concrete doelstellingen ontbreken. Ook wetgeving waarmee het KNMI vroegtijdig lokale weerwaarschuwingen mag geven blijft uit, kraakt de OVV de aanpak.

Klimaatverandering

En dat terwijl het probleem niet nieuw is. De mogelijkheden om water af te voeren nemen al jaren af door de verstedelijking, terwijl de opwarming van het klimaat leidt tot meer weersextremen zoals hele zware buien. Volgens de OVV blijkt steeds vaker dat extreme regen de vitale infrastructuur kan verstoren en maatschappelijke ontwrichting en onveiligheid kan veroorzaken, helemaal in gebieden die daar kwetsbaar voor zijn.

"Het is nu al een probleem", zegt plaatsvervangend voorzitter Erica Bakkum van de OVV. "Het komt vaker voor, er is echt een duidelijke stijging. Het is niet allemaal te voorkomen, maar we moeten hard aan de slag als we dit willen bijbenen."

Uitgebreid analyseerde de OVV de overstroming van de spoedeisende hulp van het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem, op 21 juli 2024. Die afdeling moest ruim zeven uur dicht, regenwater liep de spoedeisende hulp binnen en toiletten overstroomden. Alle ruimtes moesten eerst droog worden gemaakt en worden ontsmet voordat patiënten er weer behandeld konden worden.

47 kwetsbare wijken vastgesteld

Hoewel de impact meeviel, ziet de OVV hierin risico's: als een ziekenhuis met eerste hulp niet bereikbaar is door een regenbui, heeft dat potentieel grote gevolgen voor patiënten bij een calamiteit. "Dit had het geval kunnen zijn vanwege de gelijktijdige Zwarte Cross en vanwege het door de regen bezwijken van een dak van een bedrijfspand in Doetinchem, waarnaast een indoor speeltuin gevestigd was", schrijft de OVV.

Ook de uitval van een stroomverdeelstation bij Nijverdal, eind 2023, heeft de OVV geanalyseerd. Bij ruim 11.000 elektriciteitsaansluitingen viel de stroom uit, ruim vijf uur lang. Nu blijkt dat de netbeheerder de risico's van extreme regen laag inschatte, en weinig wist van de klimaatrisico's op die plek.

Een ander voorbeeld dat uitgebreid is onderzocht is een zware bui die eveneens op 21 juli 2024 viel in Enschede. De laaggelegen wijken Pathmos en Stadsveld kwamen blank te staan en bij ruim 80 huizen liep er water naar binnen. In de dagen erop werd duidelijk hoe immens de gevolgen waren: rioolwater had veel schade aangericht aan de huizen en bewoners kregen gezondheidsklachten door optrekkend vocht.

De NOS maakte afgelopen zomer met Pathmos-inwoner Floris Penders de schade op, een jaar na de overstroming van zijn huis:

Uiteindelijk moesten 57 huishoudens elders worden ondergebracht. Tijdelijk, was de bedoeling, maar in april vorig jaar stelde de gemeente vast dat er op korte termijn eigenlijk geen mogelijkheden zijn om herhaling te voorkomen. De huizen worden daarom de komende jaren niet hersteld en bewoners kunnen er niet meer wonen.

De OVV stelt vast dat Nederland 47 wijken telt die net zo kwetsbaar zijn als Pathmos. Ze hebben een combinatie van een kwetsbare locatie, kwetsbare woningen en bewoners in kwetsbare posities. Extreme regen kan ook hier grote gevolgen hebben, waarschuwt de OVV.

De kwetsbare buurten, vaak op een lager gelegen plek, stelde de OVV hier vast:

Voor de kwetsbaarste wijken moet volgens de raad een aanpak komen om de risico's van extreme regen te beperken. Voorbeelden van maatregelen die genomen kunnen worden, zijn het vergroten van de rioolcapaciteit, het aanleggen van meer opvangmogelijkheden voor water en het beschermen van de stroomvoorziening en de toegang tot ziekenhuizen.

Ook moet het kabinet zorgen dat het makkelijker wordt om vroegtijdige weerwaarschuwingen af te geven, en informatie over (grond)waterstanden en stresstesten moet breder worden gedeeld. Het kabinet wordt verder geadviseerd om nu wel met concrete eisen voor klimaatbestendige woningen en belangrijke infrastructuur te komen.