"Sinds 9 uur hebben we niets meer van onze familie gehoord", vertelde een Nederlandse Iraniër ons gisteren. In de vroege ochtend werd werkelijkheid waarmee de wereld al een paar weken rekening hield: de VS en Israël vielen Iran aan. Niet lang daarna sloeg Iran terug met aanvallen op Israël en doelen in de hele Golfregio.

Op de NOS-redactie was de Israëlisch/Amerikaanse aanval het begin van een weekend vol live-uitzendingen en extra berichtgeving op alle platforms. Maar dan zonder onafhankelijke verslaggevers in Iran of eigen camera's die de situatie daar kunnen vastleggen. Hoe gaan we te werk? Wat weten we? En wat weten we niet?

Correspondent in het Midden-Oosten Daisy Mohr zei het zaterdagavond in het NOS Journaal van 20.00 uur nog maar eens: ze zou niets liever doen dan naar Iran reizen om ter plekke verslag te doen. Maar dat kan niet. Buitenlandse media komen het land al geruime tijd nauwelijks in, en als het lukt worden ze zwaar gecontroleerd. Gelukkig hebben we met Daisy een zeer ervaren correspondent, die in de afgelopen twintig jaar veelvuldig in Iran was en er goede contacten onderhoudt.

Contact is echter maar zeer beperkt mogelijk sinds na de eerste aanvallen zowel het internet als het telefoonverkeer grotendeels plat kwam te liggen. Net daarvoor vertelden Iraniërs nog hoe angstig ze waren door de explosies in Teheran. Daarna was het contact weg. Toch zijn deze sporadische getuigenissen belangrijk als bouwstenen van de berichtgeving over de situatie in het Midden-Oosten.

Bronnen

Persoonlijke verhalen zijn lang niet het enige waarmee de redactie werkt. Natuurlijk zijn er de officiële bronnen, van legers, regeringen en staatsmedia, en de toespraken van leiders als Netanyahu en Trump. Die moeten allemaal worden gewogen en hun waarheidsgehalte kan in twijfel worden getrokken, maar bronnen zijn het. Het is belangrijk te weten dat in Israël de persvrijheid onder druk staat, dat in Iran van persvrijheid überhaupt geen sprake is en dat ook vrije nieuwsgaring in de rest van de regio zeer problematisch is.

Het is ook goed te signaleren dat we in Israël wel zélf werken. Correspondent Nasrah Habiballah stelt daar zelf vragen en maakt zelf beelden. En wat we niet zelf maken nemen we over van internationale persbureaus waarvan we weten dat ze eveneens onafhankelijk werken en aan hoge kwaliteitseisen voldoen.

Berichtgeving uit Israël heeft wel zijn beperkingen: het land kent formeel militaire censuur. Media daar mogen bepaalde dingen pas publiceren na goedkeuring van het leger en andere feiten mogen helemaal niet openbaar worden gemaakt.

In Iran is helemaal geen ruimte voor onafhankelijke journalisten. De staatsmedia tonen ook dit weekend alleen wat ze mogen tonen, beelden bijvoorbeeld van rouwende mensen. Het enige beeld dat we hebben van blijdschap om de dood van ayatollah Khamenei, is doorgedruppeld via sociale media en komt dus van burgers of activisten. Lokale Iraanse journalisten inschakelen om beelden voor ons te maken is voor hen levensgevaarlijk. Het kan resulteren in hun arrestatie en flinke straffen.

Zijn beelden echt?

Dat terwijl beeldmateriaal van groot belang is om een idee te krijgen van de gebeurtenissen en hun impact. Sommige lezers of kijkers vroegen waarom ze bepaalde video's wel op sociale media zien, maar niet of pas veel later bij de NOS. Dat komt door de tijd die onze redactie neemt om alle informatie en het beeldmateriaal dat binnenkomt goed te onderzoeken.

Het materiaal op sociale media onderzoeken we zo snel mogelijk, om vast te stellen of een foto of video wel klopt. Zodra we er zeker van zijn dat beeld daadwerkelijk iets van de situatie van vandaag laat zien, nemen we het op in onze berichtgeving op radio, tv en online.

Zo nu en dan blijkt er beeld tussen te zitten dat nep is of niet van vandaag of waarvan we het niet zeker genoeg weten. Onze specialist op het gebied van OSINT (feitenonderzoek op basis van open bronnen) Yorick de Vries laat weten gisteren al zo'n 30 beelden te hebben geverifieerd. Daarvan bleek de meerderheid echt, maar er zaten ook oude video's tussen. En een handjevol gemanipuleerde satellietbeelden.

Verhaal

Weten we dan nu echt wat er gebeurt in het Midden-Oosten? We kunnen veel vaststellen, over aanvallen en inslagen, over reacties en retoriek, en over de menselijke verhalen die ons bereiken. Wat onduidelijk is benoemen we. Want we weten ook dat we van alles (nog) niet zien. Ook kennen we nog niet de kracht van het Iraanse regime na de dood van Khamenei, en we weten weinig van de machtsstrijd die zich achter de schermen ongetwijfeld afspeelt over zijn opvolging.

Daisy Mohr verwoordde het in een van haar vele livegesprekken vandaag treffend: We zien groepen Iraniërs die rouwen om Khamenei. We zien ook feestende mensen op straat. Maar hoe groot die groepen nu zijn is niet te zeggen. Hoeveel mensen er stil zijn evenmin. Het is heel moeilijk om het verhaal van Iran, van 90 miljoen mensen, nu te vertellen."

Nepnieuws over meisjesschool?

Op sociale media is discussie over de verwoesting van een meisjesschool in het Iraanse Minab. Ook de NOS krijgt daarover vragen. We onderzochten deze gebeurtenis gisteren al goed, maar doken er naar aanleiding van de vragen nogmaals in.

Online worden vraagtekens gezet bij het waarheidsgehalte van dat beeld, het zou oud en op een andere locatie zijn. Bewijs daarvoor wordt echter niet geleverd. Wel is er veel bewijs dat de gebeurtenis gisteren plaatsvond in Minab, op basis van open bronnenonderzoek dat we combineren met de beschikbare informatie.

Zo komen de dakstructuur van het gebouw en de begroeiing eromheen die te zien is in de video overeen met historische satellietopnames van de genoemde locatie. Op de foto hieronder zijn bijvoorbeeld een bomenrij (groen), een muurtje (rood) en de school zelf (blauw) op zowel de videobeelden als de satellietfoto te herkennen.

Bovendien zijn bij systematisch open bronnenonderzoek en zoekopdrachten geen publicaties van de betreffende videobeelden gevonden voorafgaand aan 28 februari 2026. Dit wijst erop dat het materiaal niet eerder publiek circuleerde. Op lage resolutie satellietbeelden is ook waar te nemen dat op 26 februari 2026 dit gebouw nog intact was.

De analyse van de NOS wordt gedeeld door media wereldwijd, zoals The New York Times, Fox News, AFP, Le Monde en Al Jazeera. Ook andere experts in het herleiden van online informatie komen tot dezelfde conclusie.

Dat wil niet zeggen dat de informatie zoals we die nu kennen boven iedere twijfel verheven is. Zo is bijvoorbeeld nog niet onafhankelijk vastgesteld of het inderdaad om een raket van Israël of de VS ging, of het dodental dat wordt genoemd juist is en of en waarom dit gebouw doelwit zou kunnen zijn van een aanval. Daar blijft nader onderzoek voor nodig. Zodra daar nieuws over is melden we dat.

In het Drentse Hoogeveen heeft een brand gewoed in een bedrijfspand. Het vuur is onder controle, maar het pand is niet meer de redden, meldt de veiligheidsregio.

De brand brak vanmiddag rond 12.00 uur uit in een pand van een industriebedrijf. De brandweer kreeg een alarm van het bedrijf, nadat op een van de camera's binnen een beginnende brand was waargenomen. "Er was toen niemand aanwezig", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio tegen RTV Drenthe.

De brandweer was massaal aanwezig. "Het is best een groot pand, met veel techniek binnen", zegt de woordvoerder. Er zouden meerdere landbouwvoertuigen in het gebouw staan opgeslagen. "Dat heeft een grote brandpotentie."

Pand gecontroleerd uitgebrand

Vlak na het uitbreken van de brand werd een NL-Alert verstuurd vanwege grote zwarte rookpluimen. Er werd geadviseerd om ramen en deuren te sluiten.

Tot aan Emmen waren de rookpluimen goed te zien. Rond 14.00 uur was de waarschuwing weer ingetrokken.

Omdat het pand niet meer te redden was, heeft de brandweer het gebouw gecontroleerd laten uitbranden. Nu het vuur onder controle is, is de brandweer bezig met nablussen.

Er raakte niemand gewond. Hoe de brand is ontstaan, is niet bekend. Volgens de woordvoerder zal dat ook niet meer boven tafel komen. "Alles is zo beschadigd, er zijn nu twee kranen bezig om het pand omver te slopen."

Vlak voordat de Verenigde Staten en Israël gisteren gezamenlijk Iran wilden aanvallen, hebben beide landen hun militaire plannen aangepast. Er deed zich namelijk een "unieke kans" voor om de Iraanse ayatollah Khamenei te doden, schrijft The New York Times op basis van inlichtingen van de CIA.

Khamenei werd al maanden in de gaten gehouden door de Amerikaanse inlichtingendienst. De CIA had zo een goed beeld van de verblijfplaatsen en gedragspatronen van de Iraanse leider.

Net voordat de aanvallen 's nachts uitgevoerd zouden worden, bleek uit nieuwe inlichtingen dat Khamenei samen met andere kopstukken in de ochtend in Teheran zou samenkomen voor een overleg. Op basis van deze informatie werd besloten het moment van de aanval te verplaatsen en ook de opperste leider te liquideren.

Aanval in daglicht

De mogelijkheid om Khamenei te treffen en zo hard te kunnen toeslaan, werd zo uniek geacht dat de aanval werd verplaatst van de nacht naar de ochtend. Zodoende troffen rond 09.40 uur lokale tijd zo'n dertig Israëlische bommen de plek waar Khamenei zich op dat moment bevond, meldt ook The Wall Street Journal.

In totaal hebben gisteren zo'n 200 Israëlische gevechtsvliegtuigen bijna 500 doelen aangevallen, zegt het Israëlische leger.

Tegelijktijdig werden door de VS op verschillende locaties in Teheran en de rest van het land honderden aanvallen uitgevoerd op hoge functionarissen, legerleiders en cruciale infrastructuur. Daarbij schakelden gevechtsvliegtuigen eerst de Iraanse luchtverdediging uit, zodat raketten en drones vrij spel hadden.

Een Israëlische functionaris zei dat ondanks de opgelopen spanningen in de afgelopen weken de aanval voor Iran als een verrassing kwam. Waarschijnlijk omdat Iran juist een nachtelijke aanval verwachtte.

Bekijk hier beelden van het Israëlische leger waarin wordt geclaimd dat het hoofdkwartier van het Iraanse regime wordt verwoest:

Een dag na de start van de aanvallen is de omvang van de schade nog moeilijk vast te stellen. In ieder geval zijn naast Khamenei ook legerleider Abdolrahim Mousavi, defensieminister Amir Nasirzadeh en het hoofd van de Revolutionaire Garde, Ali Shamkhani gedood. Op satellietbeelden is te zien dat het complex van ayatollah Khamenei volledig is verwoest.

Inmiddels zijn tientallen steden in voornamelijk het westen en midden van Iran aangevallen. De aanvallen gaan ook vandaag door. Iran reageert met aanvallen op landen in de hele regio, inclusief Israël en Golfstaten waar de VS militaire bases heeft.

"En dus is het oorlog", zegt defensie-expert Peter Wijninga, verbonden aan onderzoekscentrum HCSS. "Je kunt nu niet meer spreken van een beperkte escalatie."

'Conflict kan wel even duren'

Rond het Arabisch schiereiland heeft de VS de afgelopen weken de grootste troepenmacht in decennia in de regio opgebouwd. Op verschillende plekken in de Perzische Golf, de Golf van Oman en de Rode Zee liggen marineschepen, waaronder twee grote vliegdekschepen.

Wijninga denkt daarom dat het conflict nog wel even kan duren: "Gezien de doelen die ze hebben, moeten ze intensief blijven aanvallen om de overheidsstructuur van Iran, de hoofdkwartieren, de ministeries en de Revolutionaire Garde plat te leggen."

Iran slaat vooralsnog hard terug met raket- en droneaanvallen en probeert zoveel mogelijk landen in de regio bij het conflict te betrekken. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft wraak gezworen voor de dood van de ayatollah.

Landen als Bahrein, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Oman hebben inmiddels te maken gehad met meerdere Iraanse drone-aanvallen. Onder meer omdat er in deze landen Amerikaanse legerbases zijn, al worden ook civiele doelen aangevallen.

De onrust is inmiddels overslagen naar Pakistan en Irak, twee buurlanden van Iran. Daar waren anti-Amerikaanse protesten rond consulaten van de VS.

Wat kan Iran nog?

Wijninga is ervan overtuigd dat de VS de slagkracht van Iran niet heeft onderschat en dat ze rekening hebben gehouden met deze situatie. "Vraag is wel hoelang Iran dit gaat volhouden. Dat hangt dan weer samen met hoe succesvol de Amerikaanse en Israëlische aanvallen zijn op Iraanse doelen. Goed georganiseerde aanvallen kunnen de Iraanse overheid en Revolutionaire Garde verzwakken."

Vooralsnog lijken de aanvallen van de VS en Israël zich te richten op het regime en minder op nucleaire doelen. Hoewel er weinig berichten uit Iran komen, is duidelijk dat vanochtend onder meer het hoofdkwartier van de politie en de Iraanse staatstelevisie zijn geraakt.

Wijninga benadrukt dat ook de nucleaire doelen in Iran nog niet zijn vernietigd. "Die waren al niet vernietigd bij de aanvallen van vorig jaar. Er is toen wel schade toegebracht, maar van een vernietiging kunnen we niet spreken. Als ze dat willen, moeten ze nog lang door bombarderen. De nucleaire programma's zijn op veel plekken verspreid in Iran."

In januari waarschuwde de Iraanse president Pezeshkian dat een aanval op Khamenei "het begin van een totale oorlog" tegen Iran zou betekenen.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in Iran in ons liveblog.