De veelbesproken verbreding van de A27 bij het Utrechtse natuurgebied Amelisweerd moet toch niet doorgaan. Dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer, die daar vandaag over stemde. Het voorstel van GroenLinks-PvdA werd onder meer gesteund door de formerende partijen D66 en CDA.

De verbreding van de snelweg is omstreden, vooral omdat er opnieuw een stuk bos bij Amelisweerd voor gekapt moet worden. In 1982 moest al een flink deel van het bos bij het landgoed plaatsmaken voor de aanleg van de A27.

Bestaande bak

In 2020 nam toenmalig minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur het besluit om de snelweg te verbreden, omdat daarmee de doorstroming zou verbeteren, en ook de verkeersveiligheid. De provincie en de gemeente Utrecht kantten zich tegen de verbreding van tien naar veertien rijstroken, maar het plan werd doorgezet.

Het voorstel uit de Tweede Kamer roept het kabinet nu op om het besluit toch in te trekken en het alternatieve plan van de provincies en betrokken gemeentes uit te werken "voor een oplossing binnen de bestaande bak".

Financieel argument

Dat zou betekenen dat de snelweg niet verbreed hoeft te worden; er worden meer rijbanen aangelegd binnen de bestaande ruimte. Verder zou de snelheid naar beneden gaan en komt er een dak over de weg. Over dat plan schreef toenmalig minister Madlener van Infrastructuur in 2024 dat het op vrijwel alle vlakken slechter scoort dan verbreding.

In de vandaag aangenomen motie wordt niet gerept over verkeersveiligheid, natuur of doorstroming. De indieners dragen een financieel argument aan. Kamerleden De Hoop (GL-PvdA), Kostic (PvdD) en Beckerman (SP) schrijven dat er grote tekorten zijn voor onderhoud aan wegen en sporen en dat het geld voor de verbreding van de A27 beter daarin kan worden gestoken.

In 1982 kwam het tot harde confrontaties tussen actievoerders en de politie, in wat de Slag om Amelisweerd is gaan heten:

In het zuidoosten van Australië leidt extreme hitte tot gevaarlijke omstandigheden. Er woeden meerdere branden, bijna 100.000 huishoudens zitten zonder stroom en op sommige plekken moeten mensen evacueren.

In de staat Victoria werden in meerdere plaatsen de hoogste temperaturen ooit gemeten. Het kwik kwam daar ruim boven de 48 graden. Net over de grens met South Australia, in het plaatsje Renmark, werd het de afgelopen dag zelfs 49,6 graden.

In de staten Queensland, New South Wales en in de omgeving van de stad Melbourne in Victoria woeden meerdere natuurbranden. In Victoria is het gevaar is op dit moment het grootst in het bosgebied bij Kaap Otway. Erg dichtbevolkt is die regio niet, maar er liggen tientallen dorpen. Veel bewoners hebben vandaag de opdracht gekregen om onmiddellijk uit het gebied te vertrekken.

Te laat om te vertrekken

Inmiddels is de waarschuwing aangepast. De brand breidt zich zo ongecontroleerd uit dat het nu te laat is om te vertrekken. Nu weggaan zou dodelijk zijn, meldt de nooddienst. Binnen schuilen is nog de enige optie.

Rondom andere brandhaarden worden mensen gewaarschuwd dat de situatie elk moment kan veranderen. Houd het goed in de gaten en bereid je voor op een noodsituatie, is daar het advies. Verschillende wegen zijn afgesloten. Op plekken waar de waarschuwingen zijn afgeschaald, is het vaak nog niet veilig om terug te keren.

Door de branden is op veel plaatsen ook de elektriciteit uitgevallen. Volgens de laatste berichten zitten 98.000 huishoudens zonder stroom. Dat komt bijvoorbeeld doordat brandende bomen op kabels zijn gevallen of apparatuur oververhit is geraakt.

Al weken hitte

In Australië is het hartje zomer, en bosbranden komen geregeld voor. Grote delen van het land kampen al weken met aanhoudende extreme hitte. In de staat Victoria werd eerder deze maand de noodtoestand uitgeroepen, nadat een combinatie van hitte en harde wind tientallen natuurbranden had veroorzaakt. Er viel een dode en honderden huizen werden verwoest.

De situatie is nog allerminst onder controle, melden de hulpdiensten. De komende dagen blijft het in grote delen van de staat Victoria nog ruim boven de veertig graden. Ook in andere staten is het zo droog en heet, dat elk klein vonkje een nieuwe brand kan aanrichten.

De afgelopen twee weken hebben ongeveer duizend mensen in Nederland zich aangemeld als stamceldonor, laat Stichting Matchis weten. De nieuwe aanmeldingen volgden op een persoonlijke oproep van de 45-jarige Arda Aras uit Deventer. Hij heeft een levensbedreigende bloedziekte en kan alleen gered worden door een stamceldonor met Turkse achtergrond.

Aras heeft myelofibrose, een vorm van bloedkanker. "Het is een zeldzame ziekte die maar bij 1 op de 100.000 mensen voorkomt. Ik heb gewoon pech gehad", zei hij eerder tegen de regionale omroep RTV Oost.

Stamceldonatie is zijn enige kans op genezing, maar de kans op een match is klein. Eerst is binnen de eigen familie gezocht. "Mijn broer bleek helaas ongeschikt en ook in de wereldwijde databank is geen match gevonden."

Aras: "Voor mensen met een niet-westerse achtergrond is het vinden van een match extra moeilijk, omdat er binnen die categorie weinig mensen zijn aangemeld als donor." Hij deed daarom een oproep, onder meer via sociale media. Ook plaatste hij een video-oproep in het Turks.

Matchis kan niet zeggen of de duizend nieuwe aanmeldingen allemaal een Turkse achtergrond hebben, want afkomst wordt niet geregistreerd. "Maar ze zijn duidelijk te herleiden aan de oproep", laat de woordvoerder weten.

Wat is stamceldonatie?

Stamceldonatie is vaak het enige redmiddel voor mensen met bijvoorbeeld leukemie of andere ernstige bloedziekte. Door de gezonde stamcellen van een donor, kan de patiënt vervolgens nieuwe, gezonde stam- en bloedcellen aanmaken.

In Nederland staan momenteel 430.000 mensen geregistreerd als stamceldonor. Matchis is de organisatie die donoren en patiënten aan elkaar koppelt.

De stamcellen worden tegenwoordig in zo'n driekwart van de gevallen afgenomen via het bloed. Bij de overige afnames gebeurt dit vanuit het beenmerg.

Of er tussen de nieuwe aanmeldingen een potentiële match voor Aras zit, moet nog blijken, maar de kans blijft klein. "Hieruit blijkt wel weer dat we nooit genoeg geregistreerde mensen hebben. Ondanks 43 miljoen mensen wereldwijd, is er nog geen geschikte donor voor deze meneer", aldus Matchis.

Voor Aras zelf staat er veel op het spel. "Als er geen match komt, is mijn prognose gemiddeld 3,5 jaar. Dat zijn cijfers waar ik niet over na wil denken. Mijn hoop voor de toekomst is dat ik mijn kinderen kan zien opgroeien."

Hij is desondanks erg blij met alle steun en nieuwe aanmeldingen sinds zijn oproep. "Het is overweldigend, op een positieve manier. Dat had ik niet verwacht."