Jan Huydts, de jazzpianist die onder meer cabaretier Wim Sonneveld begeleidde op liedjes als Het Dorp, is vrijdag overleden. Dat heeft zijn familie aan persbureau ANP gemeld. Huydts (89) overleed in zijn woonplaats Hilversum.

Vanaf de jaren zestig begeleidde Huydts cabaretgrootheden als Wim Sonneveld en Toon Hermans. Voor de cabaretshows van Sonneveld arrangeerde en schreef hij veel liedjes mee. Zo speelde hij in 1974 piano op het nummer Het Dorp, dat was gebaseerd op de melodie van het nummer La Montagne van de Franse zanger Jean Ferrat.

Friso Wiegersma, de partner van Sonneveld, schreef de tekst. De snelle veranderingen in zijn geboortedorp Deurne vormden de inspiratie. Het lied haalde dat jaar de Top 40. Het staat sinds 1999 onafgebroken in de Top 2000 op NPO Radio2, in 2019 haalde Het Dorp met nummer 25 zijn hoogste notering. In de Evergreen Top 1000 van NPO Radio 5 staat het nummer geregeld op nummer 1.

Het Dorp van Wim Sonneveld:

De pianist van het nummer was eigenlijk van plan om medicijnen te gaan studeren. De in Schiedam geboren Huydts ontwikkelde zich in zijn schooltijd op de hbs in Hilversum tot vaardige jazzpianist. Met bassist Arend Nijenhuis en drummer Hans Dolman begon hij in 1957 zijn eigen jazztrio.

In de jaren zestig begeleidde het Trio Jan Huydts in de Berlijnse jazzclub Blue Note in Berlijn Amerikaanse grootheden als Dexter Gordon, Johnny Griffin en Donald Byrd. Na een paar jaar bas te hebben gespeeld in de shows van Toon Hermans, werd Huydts orkestleider, arrangeur en pianist bij Wim Sonneveld.

Vanaf de jaren zeventig toerde Huydts met zijn band Third Eye door Duitsland, Engeland en Italië. Ook werkte hij voor Jasperina de Jong. Vanaf 1980 was hij tot aan zijn pensioen in 1998 gastdocent, adviseur en later adjunct-directeur bij Hilversums Conservatorium.

Achter gesloten deuren vonden afgelopen week Noord-Korea's belangrijkste politieke vergaderingen plaats. Zoals gebruikelijk kwam er slechts mondjesmaat informatie naar buiten. Toch zijn deskundigen het over een ding eens: het regime lijkt veel vertrouwen te hebben in de economische ontwikkeling van het land. Dat optimisme blijft niet beperkt tot retoriek, maar vertaalt zich in zichtbare veranderingen.

Zo is Noord-Korea bezig aan een digitale transformatie. Nog nooit hadden zo veel Noord-Koreanen toegang tot smartphones, apps en digitale diensten. Die bieden niet alleen ontspanning en gemak, maar creëren ook economische kansen én nieuwe mogelijkheden voor controle.

De digitale ontwikkeling kwam kort na de coronapandemie in een stroomversnelling. Tijdens de pandemie slaagde het regime erin om de grenzen hermetisch te sluiten. Behalve essentiële goederen, zoals voedsel, kwam niks het land meer in, ook geen digitale hardware uit China.

Toen de grenzen later voorzichtig weer opengingen, volgde een onverwachte digitale sprong voorwaarts: software en apps die jarenlang waren ontwikkeld, lagen klaar om op grote schaal te worden uitgerold en geïnstalleerd op nieuwe telefoons.

Bewuste strategie

Volgens onderzoeker Marty Williams, oprichter van NK Tech Lab en specialist in Noord-Koreaanse technologie, telt het land nu minstens 24 smartphonemerken. De toestellen worden vrijwel allemaal in China geproduceerd, maar krijgen in Noord-Korea een eigen merknaam en nationale software.

Apps zijn niet vrij te downloaden via een appstore, zoals elders in de wereld. Wie apps wil installeren, moet daarvoor naar speciale IT-kantoren, verspreid over het hele land. Daar kunnen mensen terecht voor honderden apps die inmiddels beschikbaar zijn, van woordenboeken en games tot streamingdiensten.

Williams, die via Noord-Koreaanse vluchtelingen regelmatig telefoons onderzoekt, ziet hierin een bewuste strategie. "Als het regime buitenlands entertainment wil weren, moet het een gecontroleerd alternatief bieden."

Het brede aanbod aan binnenlandse entertainmentapps moet volgens hem burgers tevreden houden zonder blootstelling aan populair buitenlands entertainment, zoals Zuid-Koreaanse dramaseries en films. De grens met China wordt nog steeds strenger gecontroleerd dan voor de coronapandemie en dus lijkt dit soort smokkelwaar moeilijker de grens over te komen.

Aanpakken van corruptie

De digitalisering wordt ook ingezet om economische processen efficiënter te maken en corruptie te beperken. Zo ontdekte Williams een gezondheidsapp waarin meer dan 3000 producten worden aangeboden, waaronder medicijnen.

Ook zijn digitale voedselbonnen aangetroffen op telefoons. "Zulke systemen bieden de overheid gedetailleerd inzicht in transacties: wie wat verkoopt, koopt en ontvangt wordt nauwkeuriger zichtbaar. En daardoor worden omkoping, corruptie en andere illegale praktijken lastiger", aldus Williams.

Dat deze ontwikkeling structureel is, blijkt uit wetgeving waarin ministeries opdracht kregen om meer overheidsdiensten digitaal aan te bieden. Verdere digitalisering van de economie lijkt een bewuste beleidskeuze, ook omdat dat het regime de gelegenheid biedt om mensen nog meer te controleren.

Surveillance

Terwijl de hardware bijna allemaal uit China komt, ontwikkelt Noord-Korea de software grotendeels zelf. Zo hebben smartphones functies die uit zichzelf screenshots maken, screenshots die gebruikers zelf niet kunnen verwijderen, maar die wel ingezien kunnen worden door de overheid. Het is een duidelijk voorbeeld van hoe digitale innovatie en surveillance hand in hand gaan.

Volgens Williams laat de snelle uitbreiding van smartphones zien dat de overheid vertrouwen heeft in zijn vermogen om het digitale ecosysteem te beheersen. "Noord-Korea zou ook zonder massale smartphoneverspreiding kunnen functioneren, maar kiest er bewust voor technologie toe te laten, zolang die controleerbaar blijft."

Grenzen aan elektriciteit

Toch lijken er grenzen te zijn aan de digitale opmars. Hoewel het land recent een 4G-netwerk heeft uitgerold en digitale toepassingen snel in aantal toenemen, zijn er geen aanwijzingen dat de energieproductie aanzienlijk groeit. Geavanceerde digitale systemen vereisen grote hoeveelheden elektriciteit, wat grootschalige verdere digitalisering mogelijk beperkt.

De digitale revolutie in Noord-Korea toont een paradox: technologie stimuleert economische modernisering en gemak, maar versterkt tegelijk staatscontrole. Het regime lijkt erop te vertrouwen dat modernisering en strakke politieke regie goed te combineren zijn. Misschien heeft het daarin lessen geleerd van buurland en bondgenoot China.

Het is 1 maart en dat betekent dat sinds middernacht miljoenen mensen weer belastingaangifte moeten doen. Voor de een kan het een leuke boodschap betekenen: ze krijgen geld terug. Een ander krijgt wellicht een minder leuke boodschap en moet bijbetalen.

Dit jaar kunnen mensen voor het eerst in de aangifte hun werkelijke rendement op spaargeld en aandelen invullen. De termijn om aangifte te doen loopt van 1 maart tot 1 mei. Wie om uitstel vraagt, krijgt tot eind augustus de tijd.

Ieder jaar zitten er rond middernacht al mensen klaar om meteen aangifte te doen. Na een paar minuten krijgt de Belastingdienst meestal al de eerste aangifte binnen. In 2023 was dat na een recordtijd van 59 seconden.

Ook vandaag waarschuwde de Belastingdienst in de vroege morgen dat de site moeilijk bereikbaar was vanwege het vele verkeer. Wie er niet doorheen komt wordt aangeraden op een ander moment belastingaangifte te doen of het te proberen met de Aangifte-app.

Spaargeld en beleggingen

Ruim zeven miljoen particulieren en 2,5 miljoen ondernemers moeten aangifte doen. Veel gegevens zijn al door de Belastingdienst ingevuld. Die krijgt informatie van allerlei instanties, zoals banken over hoeveel geld je op je rekening(en) hebt staan en van werkgevers over je inkomen en gemeenten over de WOZ-waarde, als je huiseigenaar bent.

Nieuw dit jaar is dat mensen bij het aangeven van de vermogensbelasting in box 3 hun werkelijke rendement kunnen doorgeven. Dat is gunstig, omdat de Belastingdienst rekent met een theoretische winst over grote bedragen aan spaargeld en beleggingen.

Voor spaargeld is dat gemiddeld 1,37 procent rente, bij bezittingen als aandelen gaan ze uit van 5,88 procent. Vervolgens moet je 36 procent van dat fictieve rendement aan vermogensbelasting betalen, maar alleen boven een waarde van 57.684 euro voor een alleenstaande en 115.368 voor een koppel.

Werkelijk of fictief rendement

Mochten die rendementen niet worden gehaald, dan kun je dus meteen je werkelijke rendement doorgeven. Daarvoor heb je dan bijvoorbeeld gegevens van je bank nodig over hoeveel rente je hebt ontvangen. Dat staat in het jaaroverzicht van je bank.

Mocht het werkelijke rendement inderdaad lager zijn, dan hoef je minder vermogensbelasting te betalen. Als het werkelijke rendement toch hoger is dan het fictieve, dan hoef je niet alsnog meer belasting te betalen. De Belastingdienst gaat dan uit van het lagere, fictieve rendement.

Eerder moest je bij veel spaargeld en beleggingen een los formulier bij de belastingaangifte meesturen. De Belastingdienst is dan ook blij met deze samenvoeging. "Dit kan bijvoorbeeld handig zijn voor mensen met veel spaargeld die niet weten welk rendement op hen van toepassing is", zegt Steef Cobben, manager inkomstenbelasting bij de Belastingdienst.

De spaarrente in 2025 schommelde gemiddeld zo tussen de 1,6 en 1,2 procent voor vrij opneembare spaarrekeningen en tussen de 2,2 en 2,8 procent voor deposito's met een vaste looptijd, berekende De Nederlandsche Bank.

Beurs omhoog

De AEX-index, de belangrijkste graadmeter van de Nederlandse beurs, steeg in 2025 met zo'n 8 procent. Dat is dus meer dan het rendement waar de Belastingdienst mee rekent. En bij die 8 procent is uitgekeerd dividend nog niet opgeteld. Bij het berekenen van het werkelijke rendement telt dividend ook mee, naast de stijging van de waarde van aandelen.

De Belastingdienst geeft de optie van het doorgeven van je werkelijke rendement na uitspraken van de hoogste rechter, de Hoge Raad. Die oordeelde dat het rekenen met een fictief rendement voor sommige mensen (vooral spaarders) nadelig uitpakte. Ze maakten soms minder rendement dan waarmee de Belastingdienst rekende.

Map met papieren

Ook dit jaar helpt de Belastingdienst mensen weer bij het invullen van de aangifte. Dat kan telefonisch, maar ook fysiek. Op verschillende locaties in het land staat in maart een team waar mensen met vragen terecht kunnen.

Welke vragen dat zijn loopt uiteen. "Wat we het meest zien zijn vragen van mensen die afgelopen jaar bijvoorbeeld een huis hebben gekocht en zich afvragen of bepaalde kosten aftrekbaar zijn", zegt Cobben. "Soms lopen er zelfs mensen met een map vol papieren binnen. Die vragen dan of we ze op de tijdelijke locatie kunnen helpen met hun aangifte. Dat kan helaas niet, maar we kunnen wel een afspraak maken bij het dichtstbijzijnde kantoor om het daar in te vullen."