De brandweer in België is gisteravond in actie gekomen vanwege rookontwikkeling aan boord van een nieuwe mijnenjager in Zeebrugge. Defensie onderzoekt het "opmerkelijke" incident in het marineschip, zoals minister van Defensie Theo Francken het vandaag omschrijft.

Er was geen brand aan boord van de M940 Oostende, maar de brandweer moest wel een aantal verhitte zones koelen. Volgens Francken was een onderdeel van het uitlaatsysteem oververhit. Er lijkt sprake te zijn geweest van een technisch mankement. Francken verwacht de komende dagen meer duidelijkheid.

De Oostende was afgelopen november geleverd. Het marineschip lag volgens publieke omroep VRT tot eergisteren nog in het droogdok. België heeft samen met Nederland twaalf van deze mijnenjagers besteld; zes per land. Later deze maand wordt de eerste, met de naam Vlissingen, in Nederland verwacht.

'Sabotageacties in Duitsland'

Defensieminister Francken kreeg van Kamerleden de vraag of de Oostende gesaboteerd kan zijn. "In Duitsland zijn er sabotageacties aan de gang, dat hebben we gezien", reageerde Francken.

In Duitsland zijn dinsdag twee mannen opgepakt op verdenking van een poging tot sabotage van marineschepen in de haven van Hamburg. De Belgische minister wilde niet zeggen of dat scenario zich mogelijk ook in Zeebrugge heeft voorgedaan.

Het Nederlandse ministerie van Defensie wacht het onderzoek in België af, laat een woordvoerder desgevraagd weten aan de NOS. Bij het mijnenbestrijdingsvaartuig de Vlissingen heeft zich volgens Defensie nog nooit een vergelijkbaar incident voorgedaan.

De Vlissingen is in 2023 te water gelaten in Frankrijk en het schip komt in de loop van deze maand naar Nederland. De andere vijf schepen moeten de komende jaren worden geleverd.

De mijnenjagers worden gemaakt door defensiebedrijf Belgium Naval & Robotics. Ze zijn uitgerust met zowel vliegende als varende drones. De marineschepen worden straks behalve voor het onschadelijk maken van mijnen ingezet om onderzeekabels te beschermenn.

Kosten fors gestegen

De kosten van het mijnenjagersproject zijn de afgelopen jaren opgelopen. Nederland betaalde aanvankelijk 883 miljoen voor de zes schepen, maar AD schreef in september vorig jaar dat het budget met ruim een kwart miljard is overschreden. Defensie zei in een reactie destijds dat dit vooral komt door gestegen prijzen voor materialen.

In België is het prijskaartje van de zes mijnenjagers nog verder opgelopen. Volgens het Rekenhof, de Belgische rekenkamer, is het budget door inflatie gestegen tot ruim 1,5 miljard dollar.

De coalitie van D66, VVD en CDA gaan een kabinet formeren, onder leiding van beoogd premier Rob Jetten. Gisteravond laat kreeg hij daarvoor een meerderheid achter zich in de Tweede Kamer. Maar de coalitie heeft geen meerderheid in die Kamer. Daarvoor moeten ze gaan samenwerken met andere partijen. En vooral GroenLinks-PvdA is daarin interessant. Met hun steun zijn voorstellen direct dichtbij een meerderheid.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Partijleider Jesse Klaver stond in die Tweede Kamer voor het eerst tegenover de nieuwe coalitie. Politiek duider van Nieuwsuur Nynke de Zoeten vertelt in podcast De Dag welke woorden hij kiest en wat dat zegt over de koers van Klaver. De Zoeten denkt dat de kans groot is dat Klaver het coalitieakkoord nog flink kan verbouwen. Maar hoeveel ruimte hij de coalitie wil geven blijft voorlopig onduidelijk.

Oud-partijleider van GroenLinks Bram van Ojik zat in 2013 in hetzelfde schuitje als Jesse Klaver. Toen moest het kabinet Rutte II ook steun vinden voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Van Ojik zegt dat Klaver altijd aan tafel moet gaan zitten, maar zit in een lastig parket met de fusie van de partijen en verkiezingen in het vooruitzicht. Hij adviseert zijn opvolger om zijn ervaring en intuïtie te volgen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De engel met het gezicht van de Italiaanse premier Giorgia Meloni blijkt 'gevlogen'. De Meloni-gelijkenis werd dit weekend ontdekt op een muur in de San Lorenzo in Lucina-basiliek in Rome. Daar was na waterschade een muurschildering gerestaureerd en sindsdien vertoonde een van de engelen op de muur een opvallende gelijkenis met de Italiaanse premier.

Restaurateur Bruno Valentinetti ontkende in eerste instantie dat hij het gezicht van de engel naar Meloni had gemodelleerd, maar later gaf hij dat toch toe. Toen de kerk vandaag openging, bleek het gezicht van de engel verdwenen. Het is onzichtbaar gemaakt met een slordige laag verf of gips.

Valentinetti heeft het op verzoek van de basiliek 's nachts overgeschilderd, meldt de krant La Repubblica. De Meloni-engel trok veel publiek naar de basiliek. Nieuwsgierige inwoners van Rome en toeristen stonden in de rij om er een foto van te maken. Dat verstoorde soms de kerkdiensten.

Politiek hoort niet thuis in kerkelijke kunst

De Meloni-engel veroorzaakte flink wat commotie in Italië. Oppositiepartij Vijfsterrenbeweging was verontwaardigd en stelde dat "kunst en cultuur geen instrument voor propaganda" mag worden. Het bisdom zei dat een politieke figuur niet thuishoort in kerkelijke kunst. Zowel het bisdom als het ministerie van Cultuur heeft een onderzoek ingesteld naar de engel.

Valentinetti is ook de oorspronkelijke schilder van de muurschildering met de engel. Hij maakte die in 2000 toen een van de voorste kapellen van de basiliek werd gerenoveerd. Er was dus geen sprake van schade aan historisch erfgoed toen hij de engel bij de restauratie het gezicht van Meloni gaf.

Wanneer de engel nu weer een gezicht krijgt en hoe dat eruit komt te zien, is niet bekend. Wel is bekendgemaakt dat er voorafgaand aan het overschilderen toestemming nodig is van de overheid. Eerst moet een schets van de nieuwe afbeelding worden ingeleverd.