De Britse koning Charles zegt in een verklaring "met grote bezorgdheid" te hebben kennisgenomen van de arrestatie van zijn broer Andrew. De voormalige prins werd vanochtend aangehouden op verdenking van een ambtsmisdrijf.

"Wat nu volgt, is de volledige, eerlijke en correcte procedure waarmee deze kwestie op de juiste wijze en door de bevoegde autoriteiten wordt onderzocht", laat Charles weten. "Zoals ik al eerder heb gezegd, kunnen zij hierin rekenen op onze volledige en onverdeelde steun en medewerking."

Eerder deze maand maakte Buckingham Palace bekend de Britse politie te willen helpen bij het onderzoek Andrew Mountbatten-Windsor.

"Laat ik het duidelijk stellen: het recht moet zijn beloop hebben", zegt Charles nu. "Zolang dit proces voortduurt, zou het niet gepast zijn om hier verder commentaar op te geven. Ondertussen zullen mijn familie en ik onze plicht en dienstbaarheid aan jullie allen blijven vervullen."

Het bloedige geweld door de Sudanese rebellenbeweging RSF in de stad Al-Fasher, afgelopen najaar, vertoont "tekenen van genocide". Dat stelt een groep mensenrechtenexperts die in opdracht van de VN onderzoek heeft gedaan naar het bloedbad.

De strijdgroep nam de stad in de regio Darfur op 26 oktober in en trok er toen drie dagen lang moordend, verkrachtend en plunderend rond, waarbij op grote schaal leden van niet-Arabische bevolkingsgroepen werden gedood. Naar schatting 6000 mensen zijn om het leven gekomen. Inwoners werden ook massaal slachtoffer van foltering, verkrachting, ontvoering en afpersing.

Volgens de onderzoekers was het wrede optreden van RSF "gericht op de fysieke vernietiging" van niet-Arabische etnische groepen. Slechts 40 procent van de ongeveer 240.000 inwoners kon Al-Fasher te midden van het extreme geweld ontvluchten, al dan niet met zware verwondingen. Maar een klein deel is opgevangen in kampen in de regio; er zijn nog talloze vermisten.

Volgens de internationale Genocideconventie, die van kracht is sinds 1951, zijn er vijf criteria die bepalen of er sprake is van volkerenmoord. Het onderzoeksteam heeft bewijzen gevonden dat de RSF zich schuldig heeft gemaakt aan zeker drie daarvan: het vermoorden van leden van een bevolkingsgroep; zware lichamelijke en geestelijke mishandeling; en het opleggen van levensomstandigheden die moesten leiden tot totale of gedeeltelijke uitroeiing van de groepen waarop ze het hadden voorzien.

Stelselmatig moorden

De enig mogelijke conclusie is dat de RSF-strijders een "genocidale intentie" hadden, schrijven de onderzoekers in het verslag dat ze uitbrengen aan de Mensenrechtenraad van de VN. Er is sprake van stelselmatig moorden, seksueel geweld, vernietiging en het openlijk oproepen tot uitroeiing van de niet-Arabische gemeenschappen in Al-Fasher.

De RSF-strijders werden daarbij aangestuurd door de top van de militie, die onder leiding staat van Hemedti, een oud-generaal van het Sudanese leger die eigenlijk Mohammed Hamdan Dagalo heet.

"De misdaden die zijn begaan in en rond Al-Fasher waren geen oorlogsexcessen", zegt de leider van de onderzoeksmissie, de Tanzaniaanse oud-rechter Mohamed Chande Othman. "Ze kwamen voort uit een geplande en georganiseerde operatie die alle kenmerken vertoont van een genocide." Dat opzettelijke element is van groot belang bij het aantonen van volkerenmoord. De onderzoekers zeggen niet ronduit dat in Al-Fasher genocide is gepleegd, omdat dat alleen door een rechter kan worden vastgesteld.

Oorlog in Sudan

Het genocidale geweld in Al-Fasher speelde zich af tegen de achtergrond van de oorlog in Sudan, die begon in de hoofdstad Karthoem in april 2023. Het Sudanese leger raakte toen slaags met de RSF en de strijd heeft zich uitgebreid over het hele land, wat heeft geleid tot een van de grootste humanitaire crises ter wereld.

Volgens de VN zijn er tot nu toe zeker 40.000 mensen omgekomen, maar hulporganisaties denken dat het werkelijke aantal slachtoffers veel hoger ligt. Zo'n twaalf miljoen mensen zijn in eigen land op de vlucht en verstoken van eten en medische zorg.

Voor de inname van Al-Fasher werd de stad anderhalf jaar lang belegerd door de RSF, waarbij de bevolking werd uitgehongerd en getraumatiseerd. Op het moment dat de stad werd ingenomen waren velen niet meer in staat om zich te verweren of te vluchten voor de bloeddorst van de militie.

Waar de onderzoekers spreken van "drie dagen van totale verschrikking" claimt de RSF een "historische militaire overwinning", waarbij Al-Fasher is "bevrijd" van het "terroristische islamitische leger", waarmee het Sudese regeringsleger wordt bedoeld.

Huiveringwekkende taferelen

Overlevenden schetsen huiveringwekkende taferelen. RSF-strijders spraken openlijk over hun doel om niet-Arabische inwoners allemaal uit te moorden. "Zijn er Zaghawa (een zwarte etnische groep - red.) onder jullie? Als we Zaghawa vinden vermoorden we ze allemaal." En "We willen alle zwarten in Darfur uitroeien."

Verkrachting vond stelselmatig, gecoördineerd en op grote schaal plaats. Er waren veel groepsverkrachtingen, waarbij Arabische vrouwen werden gespaard. "Dit zijn slaven. Vermoord ze, roei ze uit, verkracht ze", hoorde een overlevende een RSF-strijder zeggen.

De onderzoekers waarschuwen dat er een grote kans is op meer genocidaal geweld in Sudan. "Aangezien de strijd zich heeft uitgebreid naar de regio Kordofan is meer dan ooit dringend bescherming van de bevolking nodig."

Een betaalde baan combineren met de zorg voor een familielid, vriend of naaste. Ruim twee miljoen Nederlanders doen dit en steeds vaker komen ze in de knel. Het leidt tot veel druk en soms tot uitval op werk.

Bianca Vos-Monster en Marcel Kolder kunnen erover meepraten. Ze hopen dat er werk wordt gemaakt van de adviezen die de Sociaal-Economische Raad (SER) vandaag geeft om het leven van mantelzorgers wat draaglijker te maken.

Vos-Monster zorgt naast haar baan in de gehandicaptenzorg voor haar man Benno en vader Bouk. Haar man heeft niet-aangeboren hersenletsel, haar vader heeft prostaatkanker. Kolder zorgt voor zijn 27-jarige dochter Mayim die permanent in een rolstoel zit.

Gewisseld van baan

Vos-Monster stapte een tijd geleden over naar een andere baan, omdat de combinatie met het mantelzorgen te veel werd. "Ik kreeg van mijn werkgever destijds te horen dat ik een burn-out had. Ik heb toen gekozen voor een baan die beter bij mij, en mijn werk thuis paste."

Een baan in de gehandicaptenzorg gaf haar onder andere meer flexibiliteit. "De werkgever die ik nu heb, houdt meer rekening met mijn zorg thuis, en dat geeft meer rust."

Zo krijgt ze nu haar rooster een aantal weken van tevoren, en daar kan ze haar zorg thuis vooraf op plannen. Als dat niet kan, ruilt ze met collega's. "Ik krijg vanuit mijn werkgever nu gelukkig genoeg steun. Mijn man kan nog veel zelf, maar mijn vader heeft steeds meer hulp nodig."

De dochter van Kolder ontwikkelde zware epilepsie en bleek later verstandelijk gehandicapt. Ze woont samen bij hem thuis. Kolder werkt als ondernemer en verloor zijn vrouw, de moeder van Mayim, een paar jaar geleden aan kanker. Zijn zoon helpt af en toe mee bij de zorg, maar het grootste deel doet hij zelf.

Na Mayims geboorte wisselden hij en zijn vrouw al snel van een baan onder een werkgever naar een baan als ondernemer. "Met werkgevers ging het gewoon niet meer, we konden het niet combineren met de zorg. Dus dan ga je zo flexibel mogelijk werken."

Toch is ook het flexibele werk voor Kolder een uitdaging, omdat hij de intensieve zorg voor Mayim vaak niet kan plannen. "Mijn inkomen is minimaal, niet omdat ik niet werk, maar omdat de zorg altijd voorgaat. Ik werk 's nachts en in de uren dat mijn dochter op dagbesteding is, maar als begeleiding uitvalt of ze naar het ziekenhuis moet, valt alles stil."

Het werk als ondernemer brengt ook stress met zich mee vanwege een onzeker inkomen. "Als ondernemer kan ik mijn bedrijf niet normaal laten groeien. Mijn beschikbaarheid hangt volledig af van de zorg", zegt Kolder.

Bovendien loopt hij vaak tegen regels aan die hij rondom de zorg van zijn dochter moet doen. Daar zegt hij veel uren aan kwijt te zijn. "Het gaat van het aanvragen van een parkeervergunning en het repareren van de rolstoel, tot het aanvragen van een persoonsgebonden budget, waarmee ik de zorg zelf inkoop." Hij is kritisch op het beleid van nu. Het gaat volgens hem namelijk uit van planbare zorg, terwijl de intensieve zorg die hij geeft juist niet planbaar is.

Net zoals de SER in het adviesrapport schrijft, is voor Monster-Vos de erkenning van de mantelzorger belangrijk. Daarbij is hulp van buiten van grote betekenis. "Ik vind dat er wel meer mag komen voor mantelzorgers, omdat je soms niet meer weet waar je terechtkunt. In mijn moeilijkste periode lukte mij dat niet, omdat je echt wordt geleefd."

Het is volgens haar belangrijk dat mantelzorgers makkelijk de wegen kunnen vinden, om zo de lasten te verlichten. "Bovendien moet je positief blijven, zo hou je het vol."