Vanaf middernacht geldt er voor het noorden van Nederland 'code oranje', zo waarschuwt het KNMI: door een combinatie van regenval en vrieskou kan er in Friesland, Groningen en Drenthe ijzel ontstaan, die autowegen en fietspaden "verraderlijk glad" maakt, zegt het weersinstituut.

Voor Overijssel, Gelderland, Flevoland en Noord-Holland wordt het risico lager ingeschat, voor deze provincies is 'code geel' afgegeven.

Ook Rijkswaterstaat waarschuwt voor gladheid en gevaarlijke rijomstandigheden. "Het dringende advies voor weggebruikers in de desbetreffende provincies is dan ook: ga niet de weg op als dat niet nodig is." Volgens de wegbeheerder moeten weggebruikers tot het einde van de vrijdagochtend rekening houden met de gladheid.

Strooiwagens

Code oranje, de op een na hoogste categorie van het KNMI, geldt in Friesland en Drenthe vooralsnog tot 07.00 uur en in Groningen en op de Waddeneilanden tot 09.00 uur.

Rijkswaterstaat laat verder weten dat de strooiwagens weer de weg opgaan om de gladheid te bestrijden. Om ijzel weg te halen, zet de wegbeheerder ook zijn speciale 'calamiteitenmachines' in, de Lavastorm en Firestorm.

Wat betekenen die codes?

Het KNMI heeft verschillende kleuren om oplopende niveaus van gevaar door het weer aan te duiden:

De laatste keer dat het KNMI een 'code rood' afgaf was in de zomer van 2023, toen zomerstorm Poly over het land trok.

Het aantal juridische conflicten tussen kopers en verkopers van woningen neemt toe. Stichting Achmea Rechtsbijstand (SAR) ontving afgelopen jaar ruim 3600 meldingen van geschillen, het hoogste aantal in vijf jaar tijd. En dat heeft volgens de rechtsbijstandverzekeraar alles te maken met de huidige situatie op de woningmarkt.

"Conflicten kunnen gaan over allerlei dingen rondom koop en verkoop. Maar in deze markt waarin er meer vraag is dan aanbod zie je dat kopers steeds vaker in korte tijd een keuze moeten maken", zegt jurist bij SAR Eva Jongenelen.

Door concurrentie met veel andere kopers nemen ze volgens Jongenelen vaak minder tijd om goed te kijken naar bijvoorbeeld gebreken in een woning. Of ze hebben te weinig tijd om hun financiering rond te krijgen.

Verborgen gebreken

SAR zag dat kopers steeds vaker een woning kopen zonder het maken van een voorbehoud. "Zonder een voorbehoud van financiering ben je, als je je financiering niet rondkrijgt, gebonden aan de koopovereenkomst en een boete verschuldigd. Dat is best een fiks bedrag, waarover discussies ontstaan met de verkoper."

Daarnaast maken volgens Jongenelen steeds minder kopers een voorbehoud van een bouwkundige keuring. Daardoor komen kopers voor verrassingen en onvoorziene kosten te staan.

SAR is naast Arag en DAS een van de drie grootste rechtsbijstandsverzekeraars in Nederland. DAS ziet eveneens een toename in het aantal conflicten dat gaat over gebreken in een woning.

Arag ziet geen toename, maar heeft jaarlijks wel zo'n 1500 zaken die gaan over verborgen gebreken in een woning. "Wat je ziet is dat er fors wordt overboden en dat kopers minder financiële reserves overhouden. Ze zoeken dan eerder juridische hulp, net zoals jonge toetreders op de markt", zegt een woordvoerder.

Als beste uit de bus komen

Het laten vallen van een voorbehoud maakt je volgens Jongenelen mogelijk een betere kandidaat. "Door hun bod zo aantrekkelijk mogelijk te maken proberen ze als beste uit de bus te komen."

Dat herkent Corine Jansen van Vereniging Eigen Huis. "We krijgen signalen dat kopers zich gedwongen voelen om een voorbehoud te laten vallen. Om een kans te kunnen maken op de woning voelen ze dat ze een voorbehoud niet moeten doen."

'Ben goed voorbereid als koper'

Hoewel het kopen van een huis natuurlijk het risico is van de koper zelf, heeft een juridische procedure aanspannen volgens Jansen soms wel zin. "Gaat het om dingen die de koper had kunnen zien, dan is het voor eigen rekening. Maar gaat het om dingen die de verkoper heeft verzwegen, dan wordt de verkoper daar wel op aangesproken."

Veel kopers zijn volgens Jongenelen juridisch niet altijd goed op de hoogte bij het uitbrengen van een bod. "Kopers overzien soms de gevolgen niet en komen dan in de problemen als ze een boete moeten betalen. Soms kun je samen namelijk met de verkoper onderhandelen over die boete."

Volgens Jansen en Jongenelen is het voor een koper vooral belangrijk om niet te gemakkelijk af te zien van voorbehouden. "Kijk kritisch rond en als je iets opvalt, vraag dan ook door. Het is verstandig om nog een buffer te hebben voor gebreken als je een bod uitbrengt", zegt Jongenelen.

Oproep

Ben je zelf als koper of verkoper in een juridisch conflict terechtgekomen de afgelopen tijd? Voor een radio- en tv-reportage komen we graag met je in contact via economie@nos.nl.

Vandaag stonden vier verdachten in Dordrecht voor de rechter die waren ingegaan op een seksprofiel van een 16-jarige jongen die zich tegen betaling aanbood op datingwebsites. Alleen: dat was geen echte advertentie, maar een lokadvertentie van de politie. Een middel dat vaker wordt ingezet tegen potentiële klanten.

De vier dachten te spreken met een jongen die zei wat bij te willen verdienen door seksuele handelingen te verrichten. Maar toen ze een afspraak maakten met de 'jongen' en naar een plek toekwamen met geld, glijmiddel en condooms, bleek de politie hen op te wachten.

In 2021 werd de lokmethode voor het eerst ingezet om jeugdprostitutie tegen te gaan. Die zaak resulteerde in vrijspraak, omdat niet kon worden aangetoond dat de verdachte meer had gedaan dan alleen chatten. Sindsdien zet het Openbaar Ministerie deze lokmethode vaker in, vooral tegen mensenhandel.

Seks met minderjarigen

Maar het wordt ook ingezet tegen mensen die tegen betaling seks willen hebben met minderjarigen. Het OM wil niet zeggen hoe vaak, maar landelijk officier van justitie Maarten Noordzij stelt dat het "heel vaak wordt ingezet".

Mensen die wel met de 'jongen' chatten, maar geen afspraak maken voor seks, krijgen meestal een waarschuwing van de politie. Voor het eerst vervolgt het OM nu mannen die daadwerkelijk naar een locatie toekwamen.

Hoe de politie precies te werk gaat en hoe de profielen die worden gebruikt eruitzien op bijvoorbeeld Grindr, wil Noordzij ook niet zeggen. Wel wil hij kwijt dat binnen enkele uren nadat zo'n lokprofiel is aangemaakt al tientallen potentiële klanten reageren. "Gelukkig zitten er ook klanten tussen die afhaken als ze doorhebben dat ze met een minderjarige praten. Maar in heel veel gevallen zetten de klanten door."

Uitlokking of niet

Advocaat Maarten Kuipers, die een van de mannen bijstaat in de zaak in Dordrecht, stelt dat er sprake is van uitlokking. "Het grootste risico is dat iemand juist door de inzet van dit lokmiddel het idee als het ware in zijn hoofd geplaatst krijgt. Dat betekent dat hij of zij niet van plan was dat strafbare gedrag te gaan verrichten, maar wordt overgehaald."

Dat argument houdt volgens het OM geen stand. Noordzij: "Als degene achter het profiel zegt dat hij 16 is en de klant de seksafspraak toch doorzet, dan ligt het initiatief daar en is er geen sprake van uitlokking, daar letten we scherp op."

Tegen de vier mannen van 56, 45, 42 en 42 is een werkstraf van tussen de 90 en 120 uur geëist. Ze horen over twee weken de uitspraak.

Vervolging van de verdachten is niet het hoofddoel van de lokmethode, zegt Noordzij. "Het is bedoeld om slachtoffers te voorkomen, bewustwording te creëren en om een maatschappelijke discussie op gang te helpen over hoe makkelijk het eigenlijk is om seks met minderjarigen tegen betaling online te regelen."