De dreiging van Russische zogenoemde "hybride activiteiten" is toegenomen. Dat schrijven de AIVD en MIVD in een rapport dat vandaag is verschenen. De inlichtingendiensten waarschuwen onder meer voor cyberaanvallen, beïnvloeding en sabotage.

De veiligheidsdiensten baseren zich op informatie over hybride aanvallen in verschillende Europese landen. Zo wordt Rusland verantwoordelijk gehouden voor onder meer brandstichting, het verstoren van vliegverkeer met drones, beschadiging van onderzeese kabels en de verzending van brandstichtende pakketten via luchttransport.

Het is niet altijd mogelijk om aan te tonen wie er achter de aanvallen zit. Wel zien de inlichtingendiensten dat het aantal incidenten duidelijk stijgt. "Ook in Nederland zijn verschillende Russische hybride activiteiten waargenomen, waaronder voorbereidingen van sabotage", is te lezen.

Desgevraagd noemt een woordvoerder van de AIVD als voorbeeld een man die opdracht kreeg om twee pakketten naar de VS en Canada te sturen, vermoedelijk in opdracht van de Russische geheime dienst.

Verdeeldheid zaaien

De dreiging is niet nieuw, sinds het najaar van 2023 hebben Europese landen wel te maken met een toename van hybride aanvallen. Vanaf 2024 toonde Rusland daarbij een "grotere risicobereidheid" en werden de acties gewelddadiger, aldus het rapport. Bovendien werd de focus verlegd van de online wereld naar de fysieke leefomgeving.

Volgens de diensten gaat Rusland over tot dit soort acties om verschillende redenen. Zo wil Rusland de politiek beïnvloeden en ondermijnen en verdeeldheid zaaien. Een ander doel is verstoring van de hulp aan Oekraïne en vermindering van draagvlak voor de steun aan dat land.

De AIVD en MIVD verwachten dat Rusland door zal gaan met hybride activiteiten en aanvallen tegen Europese landen. De diensten schrijven dat overheid, bedrijven en kennisinstellingen alert moeten zijn. "Want als vitale sectoren uitvallen, kan dat de samenleving ernstig ontregelen", luidt de waarschuwing.

De politie heeft een 46-jarige man aangehouden in verband met de aanrijding van een hardloopster in 's-Gravenzande begin deze week. De vrouw raakte zwaargewond, de bestuurder reed door.

Het ongeluk gebeurde maandagavond. Gisteren werd de auto gevonden en in beslag genomen. Vanochtend vroeg hield het Opsporing Team Verkeer de man uit 's-Gravenzande aan. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de aanrijding en zit vast.

'Van achteren aangereden'

Omroep West sprak de vader van het 23-jarige slachtoffer Lisa. Hij vertelde dat zijn dochter "vol van achteren werd geraakt". Het enige dat ze zich kan herinneren is dat ze iets achter zich hoorde. "Ze keek om en voor ze het wist lag ze op de grond. Ze zag alleen maar twee koplampen."

Ze hield vijf gebroken ribben, scheurtjes in vier nekwervels en een gekneusde long over aan de aanrijding. Ook moest een wond aan haar bovenbeen gehecht worden. Ze ligt in het ziekenhuis.

Volgens de vader reed de auto op het fietspad, omdat de weg daar deels is afgesloten door werkzaamheden. Hij deed eerder een dringend beroep op de bestuurder om zich te melden.

De politie is nog druk bezig met het onderzoek naar het incident en roept mensen die maandag iets gezien hebben in de buurt van de Nieuwelaan op om zich te melden.

De Tweede Kamer heeft al voor gestemd, de Eerste Kamer nog niet: Het nieuwe systeem van vermogensbelasting dat in 2028 moet ingaan. Op sociale media regent het klachten. Sommige vermogenden vrezen meer belasting te gaan betalen. Vooral beleggers, in bijvoorbeeld aandelen, roeren zich. Hoe zit het?

Nu nog fictief rendement

Nu int de Belastingdienst nog op basis van een zogeheten fictief rendement dat je maakt op je spaargeld en beleggingen. Bij de belastingaangifte dit jaar gaan ze voor spaargeld ervan uit dat je 1,37 procent rente krijgt. Voor beleggingen is dat hoger, ze gaan uit van 5,88 procent rendement.

Over je rendement moet je 36 procent belasting betalen. Maar alleen over vermogen boven 57.684 euro voor een alleenstaande of het dubbele, 115.368, voor een koppel.

En als je in werkelijkheid minder rendement maakt dan dat fictieve rendement, dan kun je dat doorgeven en hoef je minder belasting te betalen.

Maar als je nu meer rendement maakt, dan heb je nu nog geluk. Dan hoef je niet meer belasting te betalen. En dat gaat veranderen.

Straks werkelijk rendement

Vanaf 2028 betaal je namelijk op basis van het werkelijke rendement. Er is dan geen minimumvermogen meer waarboven je pas belasting gaat betalen.

Je gaat dan belasting betalen als je jaarrendement meer dan 1800 euro is voor een alleenstaande of 3600 euro voor een koppel. Over het rendement daarboven betaal je 36 procent belasting.

Rekenvoorbeeld

Spaargeld

Stel iemand heeft 100.000 euro aan spaargeld en ontvangt daar 2 procent rente over. Dat is 2000 euro rente in een jaar. Over 1800 daarvan betaal je geen belasting. Blijft dus 200 euro over waarover je 36 procent belasting moet betalen. Dat is dan 72 euro belasting.

Aandelen

Maar voor beleggers in aandelen kan deze rekensom heel anders uitpakken. Aandelen schommelen namelijk vaak flink in waarde.

Stel, iemand heeft voor 100.000 euro aan aandelen in één bedrijf. Het was een goed jaar voor dat bedrijf en de aandelen stegen in een jaar tijd 20 procent in waarde. Dan zijn die aandelen dus 120.000 euro waard. Dus 20.000 euro rendement. Dan moet je over 18.200 euro 36 procent belasting betalen. Dat is dan 6552 euro belasting.

Sommige beleggers vinden het oneerlijk dat je over die waardestijging zoveel belasting moet betalen. Ook omdat je ook moet betalen als je ze nog bezit. In andere landen betaal je pas belasting over de waardestijging van aandelen op het moment dat je ze verkoopt.

Als een belegger al zijn geld in aandelen heeft zitten, en verder weinig of geen spaargeld heeft, dan zal die een deel van die aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen. Beleggers vinden dat problematisch.

Makkelijk verhandelbaar

Maar universitair hoofddocent Aart Gerritsen aan de Erasmus School of Economics is dat niet met ze eens. "Je hebt zelf de keuze hoe de belasting te betalen. Veel vermogenden zullen ook spaargeld hebben waaruit ze dit kunnen betalen. En het is ook geen enkel probleem om aandelen te verkopen, zolang het beursgenoteerde aandelen zijn die makkelijk verhandelbaar zijn."

Volgens hem kan er wel een klein aantal gevallen zijn waarbij het moeilijk wordt om de belasting te betalen. Bijvoorbeeld als iemand al zijn vermogen heeft zitten in aandelen in een bedrijf dat niet beursgenoteerd is.

"Die aandelen zijn moeilijker te verkopen. Mogelijk moet iemand dan een koper zoeken die ze alleen met korting wil kopen. In de praktijk zal dit maar voor een handjevol mensen een probleem zijn. En dan zal je ook een betalingsregeling met de Belastingdienst kunnen afspreken."

Overgangsjaren

Een ander kritiekpunt gaat om de jaren rond de invoering van dit nieuwe stelsel. Als in 2027, het jaar voor invoering, beleggingen in waarde dalen en ze daarna in 2028 in waarde herstellen, dan moet je over dat waardeherstel belasting betalen.

"Dat roept problemen op", schrijven Peter Beets en Tjarko Denekamp, vermogensexperts van ABN Amro MeesPierson. "Hierdoor wordt belasting geheven over rendement dat feitelijk nooit is gerealiseerd."

In het nieuwe systeem kun je als je aandelen in een jaar in waarde dalen, in de jaren daarna waardewinsten wegstrepen tegen dat verlies. Waardoor je dus minder of geen belasting betaalt. Maar dit geldt niet voor verlies uit jaren vóór invoering.

Rekenvoorbeeld

2027

Een slecht beursjaar. Begin van het jaar waren je aandelen 100.000 euro waard. Eind van het jaar 80.000 euro. Een waardeverlies van 20.000 euro dus. Je hoeft dan geen belasting te betalen.

2028

Een goed beursjaar. Dezelfde aandelen stijgen terug in waarde, van 80.000 naar 100.000 euro. Je moet 6552 euro belasting betalen.

"Je moet nou eenmaal een startdatum instellen", zegt belastingeconoom Gerritsen daarover. "Je kan dan inderdaad pech, maar ook geluk hebben. Bijvoorbeeld als 2027 juist je aandelen hard stijgen en ze in 2028 dalen."

Hij zegt dat het in principe mogelijk was geweest om bij de invoering 'cadeautjes' aan belastingbetalers te geven. Bijvoorbeeld door beleggers zelf te laten kiezen of ze betalen op basis van de koersontwikkeling vanaf 2027 of 2028.

'Weinig animo'

"Maar ik denk dat er in de politiek weinig animo is om daar geld voor vrij te maken. Box 3-belastingbetalers hebben al veel meevallers gehad. Nu hoeven ze bijvoorbeeld minder belasting te betalen als hun werkelijk rendement onder het fictief rendement ligt. Maar hoeven ze niet meer te betalen als hun rendement er juist boven ligt. Dat is nooit de bedoeling geweest achter box 3. Het lijkt dan ook niet redelijk om aan de box 3-belegger nog meer cadeautjes uit te delen."

Dit nieuwe stelsel wordt mede ingevoerd omdat de schatkist jaarlijks 2,4 miljard misloopt door hoe er nu box 3-belasting wordt geïnd. De nieuwe coalitie is van plan het uiteindelijk 'door te ontwikkelen', naar een systeem waarbij je pas belasting betaalt als je aandelen met winst verkoopt.