Ook in Gaza dreunt de oorlog in het Midden-Oosten door. De strook wordt weliswaar niet bestookt met Iraanse drones of raketten, maar de inwoners voelen wel degelijk de gevolgen. Want kort na het begin van de oorlog tegen Iran sloot Israël alle grensposten vanwege 'veiligheidsredenen'. Intussen is één grenspost weer open, maar toch lopen de tekorten in Gaza weer op, zegt de Nederlandse chirurg Ron van Doorn. Hij werkt in een kliniek in het tentenkamp van Al Mawasi.

"Wij zitten helemaal in het westen en Tel Aviv is toch een stukje weg, dus wij hebben eigenlijk geen directe dreiging. De indirecte dreiging is er wel", legt hij uit.

"Er zijn steeds minder transporten naar ons toe, dus de voedselveiligheid is sterk in het geding. En er zijn geen hulpmiddelen meer die binnenkomen, zoals medicijnen en spullen die we gebruiken voor operaties. De prijzen hier stijgen ook. De mensen hebben gehamsterd, dus de winkeltjes aan de rand van de weg zijn veel leger dan eerst."

Vorige week, drie dagen na het begin van de aanval op Iran, sloot Israël alle grensovergangen naar Gaza. Ook de grensovergang van Jordanië naar de Westelijke Jordaanoever ging dicht. Na druk van de Verenigde Staten opende Israël na een paar dagen weer de grensovergang Kerem Shalom, maar andere grensposten zijn nog steeds dicht. Ook de toevoer vanuit Jordanië blijft nog afgesloten, meldt VN-organisatie OCHA in zijn meest recente overzicht van de situatie in Gaza.

Van Doorn werkt als chirurg voor de medische hulporganisatie UK-MED. Hij komt vaker in Gaza en kent het gebied goed. Een paar dagen geleden ging hij ook naar Gaza-Stad, waar hij acht jaar geleden voor het laatst was.

"Toen konden we daar vrij rondlopen, naar de boulevard, langs het strand. Nu reed ik daar weer, en zag ik de stukken waar ik destijds ben geweest. Die zijn nu verwoest. Bij het Al Shifa-ziekenhuis is het oude gebouw waar wij een polikliniek hadden het enige dat nog functioneert, de rest is allemaal stuk. De goede apparatuur is allemaal weg. In dat oude stukje hebben ze twee operatiekamers gebouwd waar geopereerd wordt en verder is het gewoon leeg. Dat is wel heel heftig."

Een ander gevolg van de oorlog is dat de gesprekken over de toekomst van Gaza zijn gestopt. Dat meldt persbureau Reuters op basis van drie anonieme bronnen. Op de dag dat de oorlog in Iran begon, zou Hamas eigenlijk gesprekken voeren met bemiddelaars uit Egypte, Qatar en Turkije. Maar dat ging niet meer door. Een nieuwe afspraak is er nog niet.

De Vredesraad, zoals initiatiefnemer president Trump die noemt, hoopt dat de oorlog op lange termijn wel goed kan uitpakken voor Gaza. Het zou kunnen betekenen dat Iran niet langer in staat is om Hamas te ondersteunen met wapens en geld.

Maar voor dit moment heeft het Amerikaanse coördinatiecentrum in Zuid-Israël, dat het bestand controleert, zijn activiteiten sterk teruggeschroefd. Volgens diplomaten zijn hoge Amerikaanse functionarissen nu gericht op Iran en niet op Gaza.

Ook mogen internationale vertegenwoordigers niet meer in het centrum komen, schrijft de Israëlische krant Haaretz. Er werkt nog maar een klein aantal Amerikaanse en Israëlische functionarissen. De volgende fase van het bestand, dat in oktober vorig jaar werd gesloten, lijkt steeds verder uit zicht te raken.

Vertrek uitgesteld

De Israëlische beschietingen van Gaza blijven ook doorgaan. Zo werd gisteren het Anssar-tentenkamp drie keer geraakt. De bewoners kregen tevoren een telefonische waarschuwing van Israël. De luchtaanval veroorzaakte een grote brand.

Ook Hamas blijft actief: Israël meldde dinsdag dat het twee Hamasstrijders had gedood toen die van plan zouden zijn geweest om Israëlische troepen in Gaza aan te vallen. Sinds het bestand van oktober vorig jaar zijn volgens het ministerie van Volksgezondheid zeker 641 doden gevallen in Gaza.

De oorlog tegen Iran heeft ook voor de Nederlandse chirurg Van Doorn persoonlijk gevolgen: "Wij kunnen niet weg omdat de grens met Gaza dicht is. Eén keer in de week kan een transport van UK-MED-medewerkers terug naar Amman in Jordanië, want via die stad komen we binnen en gaan we weer weg."

Van Doorn zelf zou afgelopen dinsdag vertrekken, maar dat is niet doorgegaan. "Dat transport is eerst uitgesteld naar aanstaande zondag, maar dat is ook weer uitgesteld. Dus het wordt misschien volgende week dinsdag."

De rechtbank in Den Haag heeft een verdachte vrijgesproken van het vernielen van 32 graven en urnen op begraafplaats Westduin in Den Haag. Ook is hij vrijgesproken van diefstal van een gedenksteen en een grafmonument. Wel krijgt hij acht maanden gevangenisstraf voor inbraken in twee vakantiewoningen.

Het Openbaar Ministerie had zestien maanden cel, waarvan acht maanden voorwaardelijk, geëist tegen de 34-jarige Stefan V. uit Roermond. De verdachte werd in oktober opgepakt.

Vorig jaar februari en maart werden op de begraafplaats tientallen graven en zo'n tien urnen vernield, waaronder een aantal kindergraven. Ook lag as van meerdere overledenen door elkaar. De gemeente Den Haag sprak zijn afschuw uit over de gebeurtenissen. Ook leidden de incidenten tot veel boosheid en verdriet bij nabestaanden.

DNA-match

Op Westduin zijn een flesje parfum en een trui gevonden, waarop DNA van V. zat. Ook bleek uit telefoongegevens dat hij op de dagen dat de vernielingen werden aangericht, in de buurt van de begraafplaats is geweest.

Volgens de rechtbank is er desondanks niet genoeg wettig en overtuigend bewijs dat V. de man is die de graven heeft vernield. Daarom kiest de rechtbank voor vrijspraak, schrijft Omroep West.

V. heeft altijd ontkend de vernielingen te hebben aangericht. Wel gaf hij toe op de begraafplaats te zijn geweest om er te overnachten, nadat hij begin vorig jaar was vrijgekomen.

V. werd in 2017 wel veroordeeld voor grafschennis op dezelfde begraafplaats. Toen hij in 2021 op vrije voeten kwam, waarschuwde de gevangenis in Vught dat hij zou kunnen terugkeren naar Westduin vanwege zijn psychische problemen.

Straf voor inbraken

De man is dus wel veroordeeld vanwege de inbraak in twee huisjes op een vakantiepark. Het park ligt vlak bij de begraafplaats.

V. was in het bezit van gestolen spullen en de huisjes hadden braakschade. Volgens de rechtbank was een van de woningen in "complete chaos" achtergelaten.

Ondanks de Amerikaanse en Israëlische luchtoorlog tegen Iran houdt Teheran de Straat van Hormuz in een wurggreep. Een groot deel van de wereldolietoevoer moet door de nauwe zeestraat.

Vandaag zei Mojtaba Khamenei in zijn eerste schriftelijke verklaring als nieuwe opperste leider dat Iran de afsluiting van de zeestraat moet handhaven.

Voorlopig kan Iran ervoor zorgen dat de olieprijzen hoog blijven als drukmiddel tegen de VS en Israël, en tegelijk een deel van zijn eigen olie naar China verschepen.

Aanvallen op schepen

Afgelopen nacht sloeg een projectiel van de Iraanse Revolutionaire Garde in op een Thais containerschip voor de kust van Dubai, waardoor het schip in brand vloog. In een verklaring zei de Iraanse elitekorps dat de bemanning van het schip hun orders niet had opgevolgd.

Vannacht zijn ook twee schepen in vlammen opgegaan in de haven van Basra, Irak, nadat zij waren aangevallen met onderwaterdrones. Iran eiste ook daarvoor de verantwoordelijkheid op. Ten minste veertien schepen zijn aangevallen in het gebied sinds het begin van de oorlog.

Afschrikking

De Amerikaanse president Trump en oorlogsminister Hegseth spreken van overweldigende successen tegen de Iraanse strijdkrachten. Maar alle grote woorden ten spijt, slaagt Iran erin om de Straat van Hormuz praktisch onbevaarbaar te houden.

"Dat verbaast me", zegt Michiel Hijmans, commandeur Koninklijke Marine b.d., nu werkzaam bij denktank Clingendael. "De Iraanse marine is hard aangevallen. Maar ze zijn nog steeds in staat om tankers aan te vallen en in brand te steken."

Iran kan ook angst zaaien door mijnen te leggen, zegt Hijmans. Zelfs zonder de mijnleggers die volgens de Amerikanen allemaal uitgeschakeld zijn. "Iran heeft veel kleine bootjes die mijnen kunnen leggen. Zelfs vanaf sleepboten kun je mijnen overboord gooien. Alleen al de dreiging dat er mijnen zijn gelegd is genoeg om de Straat van Hormuz af te sluiten. En het opsporen van die mijnen is niet eenvoudig."

Vrije doorvaart

Tegelijkertijd laat Iran de schepen van bondgenoten wel door de Straat van Hormuz varen en zijn 11,7 miljoen vaten olie uit de Perzische Golf verscheept sinds het begin van de oorlog. Die olie is bestemd voor China, zegt een olietanker-tracker tegen de Amerikaanse nieuwszender CNBC.

Volgens maritieme analisten zijn meerdere tankers de afgelopen dagen door de Straat van Hormuz gevaren richting China, kennelijk met goedkeuring van Iran.

Het lijkt erop dat Iran de olieprijzen hoog kan houden, ook als tientallen landen olie vrij blijven maken uit hun strategische reserves. Dat zegt ook Lucia van Geuns, energiedeskundige verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies. "Wat Iran doet is het aanvallen en kapotmaken van infrastructuur die belangrijk is voor de olie-export. Dat maakt de markt erg nerveus."

Dat probleem is niet meer alleen voor de korte termijn, zegt Van Geuns. "Het krijgt een structureel karakter, want alle schade moet gerepareerd worden. Ook als de Straat van Hormuz weer bevaarbaar is, komt de olie-export niet gelijk weer op gang, want dan zijn raffinaderijen en gas- en olieputten nog kapot."

Terwijl Iran de olietankers en infrastructuur van de Golfstaten aanvalt, blijven de Amerikanen en Israëliërs van de Iraanse olie-industrie af. Israël viel dagen geleden twee Iraanse raffinaderijen en twee olieopslagtanks vlak bij Teheran aan, maar is daarna teruggefloten door de Amerikanen, schrijft The Wall Street Journal.

Er wordt druk gespeculeerd dat de VS het hart van de Iraanse olie-industrie, Kharg-eiland in de Perzische Golf, zou kunnen aanvallen of bezetten. In reactie daarop waarschuwt de Iraanse parlementsvoorzitter voor aanvallen op de Iraanse eilanden.

Waarnemers denken niet dat de Amerikanen Kharg-eiland zullen bezetten, want Washington wil geen grondtroepen inzetten. De VS zou relatief eenvoudig de kostbare installaties op het eiland kunnen uitschakelen met een luchtaanval, maar ook dat doen ze niet, vermoedelijk omdat dat een naoorlogse doorstart van de Iraanse olie-industrie ernstig zou bemoeilijken.

PlayStation

De G7-landen bespreken plannen om met marineschepen olietankers door de Straat van Hormuz te begeleiden. De Amerikaanse energieminister Wright speculeert dat tegen eind maart de Amerikaanse marine tankers zal gaan escorteren.

Eerder deze week reageerde de Iraanse minister Ghalibaf spottend op de aankondiging van Wright op X dat de Amerikanen een tanker al succesvol via de zeestraat hadden begeleid. "Passeerde een tanker geëscorteerd door de Amerikanen de Straat van Hormuz?", vroeg de Iraanse bewindsman. "Misschien op de PlayStation."

Later bleek de uitspraak van de Amerikaan niet te kloppen. Hij verwijderde het bericht en gaf een medewerker de schuld.