Alleen de tijd zal leren of het tot een strijd komt tussen de NAVO en Rusland. Maar áls het gebeurt, dan vermoedelijk aan de oostgrens: een honderden kilometers lange, verraderlijke grens met barre weersomstandigheden. Ook militairen van de Nederlandse krijgsmacht bereiden zich voor op een confrontatie in de sneeuw. Dat doen ze deze dagen op een oefenterrein in de buurt van het Litouwse Rukla.

Wakker worden met een verse laag sneeuw, gevoelstemperaturen van -10 in een onderkomen dat uit niet veel meer bestaat dan een stel dennentakken en zeil. Meer dan honderd Nederlandse militairen hebben zo de nacht doorgebracht.

"Je bent eigenlijk continu bezig om jezelf warm te houden. Het is niet altijd supercomfortabel, maar het heeft ook wel weer wat", lacht mitrailleurschutter Bas. Het is zijn derde dag op het oefenterrein.

Het is een van de locaties waar de krijgsmacht met zo'n 270 Nederlanders, grotendeels van de 43e Gemechaniseerde Brigade uit Havelte, is gestationeerd als onderdeel van een multinationale NAVO-missie. Duitsland heeft hier de leiding en ook andere lidstaten, zoals Noorwegen en België, doen mee.

-30 graden

"We zijn hier om de Litouwse bevolking gerust te stellen en Rusland af te schrikken", zegt compagniescommandant Stef. "Dat betekent ook dat je moet laten zien dat je hier kunt vechten." En om hier te kunnen vechten, moet je allereerst kunnen overleven.

Je kunt Nederlandse militairen onmogelijk onvoorbereid op deze locatie droppen, want onze weersomstandigheden zijn kinderspel in vergelijking met de Litouwse. Dit is een gebied met moerassen en bevroren meren. 's Nachts kan het -30 graden worden.

De militairen krijgen daarom allerlei koudweer-drills. Ze moeten bijvoorbeeld kilometers navigeren door dit gebied, een onderkomen bouwen met alleen takken en bladeren en vuur maken.

"Als je dat niet goed doet", zegt Stef, "dan heb je kans op ernstige letsels, zoals onderkoeling en bevroren tenen en vingers. Als dat gebeurt, lig je eruit en moet je afgevoerd worden." En dat komt ook af en toe tijdens de trainingen voor.

Hitler en Napoleon

En zo is defensie niet alleen in Litouwen bezig. Grote delen van de krijgsmacht moeten rekening houden met inzet onder dit soort weersomstandigheden, zegt brigadegeneraal buiten dienst Jeff Mac Mootry, die als oud-commandant van het korps mariniers veel ervaring heeft met koudweertrainingen.

Boven de poolcirkel gaf hij leiding aan een gevechtseenheid van 800 mensen. Het korps mariniers traint al sinds de jaren 70 in ijskoud weer en heeft inmiddels veel ervaring.

Mac Mootry is blij dat die competenties door de jaren heen in stand zijn gebleven, na alles wat er bijvoorbeeld te doen is geweest om Groenland. "Dat het Arctisch gebied in belang toeneemt, zien we al aankomen sinds we weten dat de poolkappen smelten. Nu, met de dynamiek die Trump veroorzaakt, is dat nog duidelijker geworden."

Dat betekent niet dat de hele krijgsmacht in staat moet zijn om in extreem winterweer te opereren, vindt Mac Mootry. "Maar ik denk wel dat alle delen van de krijgsmacht hierover bepaalde basiskennis moeten hebben." Je kunt er immers een oorlog door verliezen. "We weten dat zowel Hitler als Napoleon zich stukliep op de winterse omstandigheden in Rusland."

Een marinier in het poolgebied moet bevroren meren kunnen oversteken, lawinegevaar kunnen herkennen en ook kunnen vechten onder die omstandigheden. "Denk aan skiën en schieten tegelijk. Maar ook: hoe kan je van sneeuw en ijs kogelwerende elementen maken?"

Pasta carbonara

Mitrailleurschutter Bas staat in Litouwen klaar aan de rand van een wak. Hij krijgt instructies van Casper, die de leiding heeft over dit onderdeel. De opdracht is simpel: touw om je middel, skistokken in de hand, niet nadenken en springen.

"We trainen dit omdat we in situaties komen waar geen arts in de buurt is. Je moet dan zelf kunnen opwarmen en overleven", licht Casper toe.

Bas springt, gaat koppie onder en ligt watertrappelend in het wak. De kunst is om de ademhaling onder controle te krijgen en te blijven nadenken. Om dat te testen stelt Casper controlevragen: "Wat is je lievelingseten?" Bas heeft z'n kop er nog bij: "pasta carbonara".

Casper is tevreden en Bas mag het water uit. "Lekker koud", lacht hij. En dan: zo snel mogelijk de natte kleren uit, droge aan en rondjes rennen, net zo lang tot hij weer op temperatuur is.

President Trump zegt dat hij de Amerikaanse overheid opdracht heeft gegeven om samenwerking met AI-bedrijf Anthropic stop te zetten. Trump voegde daaraan toe dat het ministerie van Defensie en andere overheidsinstanties zes maanden de tijd krijgen om het gebruik van de diensten van Anthropic af te bouwen.

Als het bedrijf niet meewerkt aan de afbouw, zal hij "de volledige macht van het presidentschap" inzetten om naleving af te dwingen, met mogelijk zware civiele en strafrechtelijke gevolgen, laat de president op zijn socialemediaplatform Truth Social weten.

Minister Hegseth van Defensie maakte bekend dat het het bedrijf zal aanmerken als een risico voor de toeleveringsketen. "Met onmiddellijke ingang mag geen enkele aannemer, leverancier of partner die zaken doet met het Amerikaanse leger nog commerciële activiteiten met Anthropic ontplooien."

Aanleiding voor Trumps beslissing is een ruzie tussen het Pentagon en het AI-bedrijf. Anthropic wil niet dat met zijn AI-model massa-surveillances of autonome wapensystemen worden gemaakt. Minister Hegseth wil juist zonder beperkingen opereren. Anthropic tekende vorig jaar nog een contract voor 200 miljoen dollar aan opdrachten van het Pentagon.

"De linkse gekken bij Anthropic hebben een rampzalige fout gemaakt door te proberen het ministerie van Oorlog onder druk te zetten en het te dwingen hun gebruiksvoorwaarden te volgen in plaats van onze Grondwet", schreef Trump vannacht. "Hun egoïsme brengt Amerikaanse levens en onze nationale veiligheid in gevaar."

Naar de rechter

Anthropic heeft laten weten naar de rechter te stappen om de beslissing terug te draaien. "Geen enkele vorm van intimidatie of straf van het ministerie van Oorlog zal ons standpunt over massale binnenlandse surveillance of volledig autonome wapens veranderen", schrijft het bedrijf in een verklaring.

Het Pentagon had Anthropic tot gisteren gegeven om tot een compromis te komen. Maar het bedrijf zegt niets direct te hebben gehoord van het Witte Huis.

OpenAI

Vannacht maakte concurrent OpenAI juist bekend dat het gaat samenwerken met Defensie. Zo worden hun AI-modellen gebruikt in hun vertrouwelijke netwerken, schrijft CEO Sam Altman op X.

Op een industrieterrein aan de rand van Wijchen (Gelderland) heeft brand gewoed in een container met fietsaccu's. De brand werd kort na middernacht ontdekt en was rond 04.00 uur behoorlijk afgenomen.

De brandweer is nog bezig met het koelen van de accu's.

Mensen die in de buurt wonen krijgen het advies om ramen en deuren dicht te houden en de mechanische ventilatie uit te zetten.

De container staat op het terrein voor een groothandel die elektrische fietsen levert aan bezorgdiensten. Die kunnen bij het bedrijf fietsen kopen of leasen. Het bedrijf meldt dat het zaken doet met meer dan 1700 bedrijven en actief is in 300 steden in Europa en het Verenigd Koninkrijk.