De Verenigde Staten en Iran gaan vrijdag met elkaar in gesprek over de spanningen tussen beide landen. Het overleg vindt plaats in Istanbul, meldt onder meer The New York Times.

Namens Amerika schuiven Midden Oosten-gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump, aan. Van Iraanse zijde is de bedoeling dat in ieder geval buitenlandminister Abbas Araghchi aanwezig is. Ook zitten er hoge functionarissen uit Turkije, Qatar en Egypte aan tafel.

De spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten zijn de laatste weken opgelopen. President Trump dreigde met militair ingrijpen vanwege de protesten die door het Iraanse regime met harde hand werden neergeslagen. In de buurt van Iran liggen tien Amerikaanse oorlogsschepen, waaronder een vliegdekschip.

Afgelopen weekend waarschuwde ayatollah Khamenei voor een regionaal conflict in het Midden-Oosten, als de VS zou besluiten aan te vallen. "De Iraanse natie zal een sterke klap uitdelen aan iedereen die hen aanvalt", zei de hoogste leider van het land.

Drie eisen

President Trump bevestigt dat er gepraat wordt met Iran en dat het belangrijk is om te onderhandelen en een deal te sluiten. Ook benadrukt hij dat de "grootste en beste schepen" onderweg zijn naar Iran. "Als we eruit kunnen komen, zou dat geweldig zijn. Zo niet, dan zullen er waarschijnlijk slechte dingen gebeuren."

Iraanse bronnen melden aan persbureau Reuters dat Trump drie voorwaarden had gesteld voor de hervatting van de gesprekken. Iran zou geen uranium meer mogen verrijken, het ballistische raketprogramma zou beperkt moeten worden en Iran zou geen regionale bondgenoten meer moeten steunen.

Die drie eisen had Iran aanvankelijk resoluut afgewezen. Maar de uraniumverrijking zou een minder groot obstakel zijn dan het beperken van het raketprogramma. Zo zou Iran bereid zijn het atoomprogramma te beperken, maar niet om het helemaal stop te zetten.

Bezoekers van de Sixtijnse Kapel in Rome wacht de komende tijd een lichte teleurstelling. Het beroemde fresco Het laatste oordeel van Michelangelo wordt voor het eerst in dertig jaar tijd gerenoveerd. De zaal blijft toegankelijk, maar het kunstwerk is niet in volle glorie te zien.

De Sixtijnse Kapel wordt beschouwd als hoogtepunt van de Vaticaanse Musea. Jaarlijks vergapen ruim zes miljoen bezoekers zich aan het fresco op de muur achter het altaar. Maar door de aanwezigheid van al die toeristen, en de tand des tijds, gaat de muurschildering er langzaam op achteruit.

'Wittige waas'

Hoofdrestaurateur Paolo Violini zegt dat het hele fresco bedekt is door "een wittige waas". Door de luchtbewegingen in de zaal zijn de kleuren doffer geworden. De muurschilderingen in het Apostolisch Paleis worden regelmatig 's avonds schoongemaakt, maar nu is er een grote beurt nodig.

Tijdens de restauratie staan er steigers in de Sixtijnse Kapel. Op die manier kunnen de restaurateurs ook bij de bovenkant van het kunstwerk. Voor de werkzaamheden staan drie maanden gepland.

Het laatste oordeel werd bijna 600 jaar geleden geschilderd. Het kunstwerk van Michelangelo beeldt de wederkomst van Christus uit de Bijbel uit. De laatste grondige renovatie van het fresco duurde van 1980 tot en met 1994.

De rechtse Laura Fernández werd met bijna 50 procent van de stemmen zondag gekozen tot nieuwe president van Costa Rica. Haar partij, de PPSO, verzekerde zich daarnaast van een comfortabele meerderheid in het parlement, waardoor de plannen van de 39-jarige politicoloog de komende termijn waarschijnlijk zonder grote obstakels uitgevoerd kunnen worden.

Die plannen zijn sterk gericht op de aanpak van criminaliteit en georganiseerde misdaad, een topprioriteit voor kiezers in Costa Rica. Tijdens haar overwinningsspeech beloofde Fernández een "ingrijpende en onomkeerbare" verandering voor het land.

Veel van haar kiezers lijken vooral te hopen dat die "ingrijpende" verandering een voortzetting is van het politieke project van Rodrigo Cháves, de huidige president van het land en tevens partijgenoot van Fernández. Cháves wees de verkiezingswinnaar, eerder minister in zijn regering, publiekelijk aan als zijn gedroomde opvolger.

Het is precies dat project en de aangekondigde diepgaande hervormingen die bij Costa Ricaanse oppositie de alarmbellen doen afgaan. Tijdens zijn termijn liet Cháves het Hooggerechtshof hervormen en werd het werk van onafhankelijke toezichthouders moeilijk gemaakt. Ook voerde hij grondwettelijke hervormingen door om de macht van de president te vergroten.

Cháves beweerde dat dergelijke maatregelen nodig waren om de misdaadgolf in het land aan te pakken, een boodschap die wordt herhaald door Laura Fernández.

Stijging drugssmokkel

Sinds enkele jaren hebben Mexicaanse en Colombiaanse drugsbendes hun weg naar het voorheen veilige Costa Rica gevonden, en worden grote hoeveelheden cocaïne over veelgebruikte handelsroutes naar de VS en Europa verscheept. Met de stijging in drugssmokkel nam ook het geweld toe: onder Cháves is het moordcijfer met 50 procent gestegen.

Desondanks is Cháves, met een uitgesproken populistische stijl, altijd populair gebleven. Zijn politieke erfgenaam Laura Fernández wordt gezien als iemand die de misdaadgolf in het voorheen zo stabiele land kan aanpakken. Een naam die daarbij veelvuldig komt bovendrijven, is die van Nayib Bukele, de president van het nabijgelegen El Salvador.

De naam "Bukele" staat symbool voor een keiharde aanpak van criminelen: hij liet in maart 2022 de noodtoestand invoeren in El Salvador om straatbendes te bestrijden. Die noodtoestand is nog altijd van kracht, en inmiddels zitten ruim 110.000 mensen achter de tralies.

Overvolle gevangenissen

Velen van hen zitten in voorarrest, hebben geen toegang tot gerechtelijke bijstand en zijn opgepakt onder onduidelijke beschuldigingen. Onafhankelijke pers, oppositie en critici van de regering worden eveneens opgepakt onder de noodtoestand.

De gevangenissen zijn vaak overvol en er is een gebrek aan voedsel en medicijnen. Mensenrechtenorganisaties hebben mensenrechtenschendingen, zoals martelingen, in deze gevangenissen gedocumenteerd. De grootste gevangenis, het CECOT, is het paradepaardje van Bukele's gevangenisregime, met een capaciteit van 40.000 gevangenen.

Al onder de huidige president Cháves werd aangekondigd dat Costa Rica ook een megagevangenis zou laten bouwen, met plek voor 5000 gevangenen. In januari werd de eerste steen gelegd, door Bukele zelf, die op uitnodiging van Cháves was overgekomen.

Fernández heeft beloofd de bouw van de gevangenis af te maken en heeft gezegd een noodtoestand uit te roepen in steden en provincies waar bendes veel macht hebben.

Andere verkiezingen

Zo toont Costa Rica aan dat het nietsontziende 'Bukele-model' nog altijd een grote kans op succes biedt bij verkiezingen. Presidentsverkiezingen in 2025 in Latijns-Amerika toonden dat ook al aan. José Antonio Kast in Chili, Daniel Noboa in Ecuador en Rodrigo Paz in Bolivia: al deze verkiezingswinnaars flirtten openlijk met de autoritaire Salvadoraanse leider om hun beloftes over een harde aanpak van criminaliteit kracht bij te zetten.

Niet onlogisch: in peilingen geven met name jonge Latijns-Amerikaanse kiezers aan dat veiligheid een van hun grootste thema's is bij verkiezingen, en dat ze een afkalving van democratie voor lief nemen als dat nodig is om criminaliteit aan te pakken. Het is een boodschap die ook in 2026 weerklank zal vinden bij de presidentsverkiezingen in drie van de grootste landen in de regio: Brazilië, Peru en Colombia.

Met name in Peru en Colombia doen hard-rechtse kandidaten als Rafael López Aliaga en Abelardo de la Espriella het goed, met hun beloofde keiharde aanpak van de misdaad.

Dat ze daarbij veelvuldig de naam van Bukele noemen, is niet toevallig. Rechtse leiders in de regio weten inmiddels dat de leider van het kleinste land van Latijns-Amerika een magisch marketinginstrument is geworden.