Steeds meer winkels roepen speelzandproducten terug waar mogelijk asbest in zit. Na winkelketens Action, Top1Toys en Marskramer roept nu ook HEMA speelgoed terug.

"Na extra onderzoek is gebleken dat in minimaal één buisje van de producten asbest is aangetroffen", schrijft HEMA. De winkelketen roept vijf producten van het eigen merk terug "om elke vorm van risico uit te sluiten".

Bij Action gaat het om de uitrekbare Stretch Squad-speelgoedfiguren. De producten hebben een vulling waar sporen van asbest zijn aangetroffen, meldde de keten vorige week. Als het product beschadigd raakt, kan de vulling naar buiten komen.

Bij zowel Top1Toys en Marskramer gaat het om het product Creafun Zand Schilderen Boerderij. Consumenten wordt gevraagd het product niet te gebruiken en terug te brengen naar de winkel.

Begin deze maand berichtte het AD dat in verschillende speelzandproducten asbest was gevonden. De krant had twaalf stukken speelgoed laten onderzoeken in een laboratorium. Bij de helft van het speelgoed werd de kankerverwekkende stof aangetroffen. De producten kwamen van onder meer Bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) deed al langer onderzoek, naar aanleiding van berichten uit Australië. Daar werd in november asbest gevonden in speelzand.

Het onderzoek loopt en uitsluitsel over gezondheidsrisico's kunnen de NVWA en het RIVM nog niet geven. Uit voorzorg waarschuwde onder meer de kinderopvangbranche daarom om het speelgoedzand voorlopig niet te gebruiken. Het NVWA sloot zich vervolgens aan bij dat advies.

Hoe schadelijk zijn de speelzandproducten?

Deskundigen zeggen dat er niet direct reden is voor paniek. Bij korte blootstelling aan de stof kunnen kinderen niet snel ziek worden. Mensen die langdurig zijn blootgesteld aan asbest lopen een groter risico, volgens Martin van den Berg, emeritus hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht.

"Het algemene idee is dat je zoveel mogelijk moet wegblijven van asbestvezels, omdat ze in je lichaam niet afgebroken worden. Dan komen ze in je longen terecht en veroorzaken daar permanente irritatie. Naarmate je meer aan asbest wordt blootgesteld, krijg je meer irritatie. Uiteindelijk kunnen die lokale irritaties leiden tot kanker."

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat het kabinet actie onderneemt. Eerder deze maand werd demissionair staatssecretaris Tielen gevraagd waarom de producten niet uit voorzorg uit de schappen werden gehaald. Maar Tielen wilde eerst de onderzoeksresultaten van de NVWA afwachten.

Ook in België leidde het onderzoek tot grote zorg. Omdat ook daar niet vaststond om wat voor zand het ging, riep de minister in kwestie op om alle soorten speelzand niet meer te gebruiken. Ook moesten winkels alle speelzandproducten uit de schappen halen.

Weggooien

Als consumenten bezorgd zijn en het zand willen weggooien, adviseert de NVWA het speelzand niet in de prullenbak te gooien. De autoriteit adviseert het zand "eerst nat te maken en dan dubbel te verpakken in een plastic zak".

Vervolgens vraagt de NVWA contact op te nemen met de gemeente of afvalinzamelaar, die kunnen aangeven hoe en waar de zak het beste kan worden ingeleverd.

Een lange lijst tegenstanders ruimt Richard III uit de weg in het toneelstuk van Shakespeare, maar het publiek blijft toch meestal wel gespaard. Niet in Berlijn gisteravond, waar een oudere theaterbezoeker gewond raakte.

Tijdens een scène aan het eind van het toneelstuk, waarin de valse koning geplaagd door schuldgevoel haast waanzinnig wordt, glipte het zwaard uit de hand van acteur Lars Eidinger. Het heft raakte daarbij het hoofd van de vrouw op de eerste rij.

Eidinger stopte het toneelstuk, liet het zaallicht aangaan en keek hoe de vrouw eraan toe was. Toen ze bleek te bloeden uit een wond vroeg hij of er een dokter in de zaal was. Dat was zo.

Er hoefde uiteindelijk geen ambulance te komen voor de vrouw, maar Eidinger was te veel aangeslagen om het koningsdrama te hervatten. Het publiek moest daarom vlak voor het einde van het toneelstuk de zaal verlaten.

Intens

Richard III wordt al ruim een decennium opgevoerd in de Schaubühne bij de Kurfürstendamm in Berlijn, altijd voor een uitverkochte zaal. Omdat het publiek dicht op het podium zit, wordt het als een bijzonder intense ervaring beschreven. Naar aanleiding van het incident bekijkt het theater of daar iets aan moet veranderen.

Eidinger (50) is in het buitenland vooral bekend van de historische Duitse krimi Babylon Berlin en miniserie All the light we cannot see. Afgelopen jaar speelde hij een wielrenner die doordraait in Jay Kelly met George Clooney. Recent werd bekend dat hij de schurk Brainiac wordt in de nieuwe Supermanfilm. Daarnaast is hij actief als dj en rapper.

Het theater en Eidinger hebben vanmorgen contact met de vrouw gehad om te kijken hoe het met haar gaat. De opvoeringen van dit weekend gaan door als gepland.

In de vastentijd na carnaval proberen veel mensen weer tijdelijk of zelfs helemaal te stoppen met het drinken van alcohol.

Bekende Nederlanders die stopten, vertellen er graag over. Maar ondertussen lijkt het leven op sociale media pas écht geslaagd met een cocktail of glas wijn in de ondergaande zon en is alcohol nog steeds op heel veel plaatsen de norm.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Hoe lastig is het dan om niets te drinken? Wat levert het je op? En hoe pak je dat aan? In de podcast vertelt Nanja van Vliet, coach voor een alcoholvrij leven, over haar eigen verslaving en hoe zij honderden mensen begeleidde naar een leven met minder of helemaal geen drank.