Goedemorgen! De ambassadeurs van de EU-landen stemmen naar verwachting over de Mercosur-deal, een vrijhandelsverdrag met Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Zwitserland herdenkt de slachtoffers van de nieuwjaarsbrand in Crans-Montana.

Eerst het weerbericht: in het noorden geldt code oranje, daar valt sneeuw en waait het flink. Het is daar rond het vriespunt, lokaal kan het glad zijn. In het midden en zuiden regen en minder wind bij enkele graden boven nul. Overdag ongeveer hetzelfde, geleidelijk breidt de sneeuw zich naar het zuiden uit.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

In de Amerikaanse stad Portland zijn twee mensen neergeschoten door de immigratiedienst. Het zijn een man en een vrouw, ze liggen in het ziekenhuis. Het incident doet denken aan de dood van een vrouw woensdag in Minneapolis, die door de immigratiedienst werd doodgeschoten.

Ook nu in Portland zaten de slachtoffers in een auto, waarmee ze zouden hebben geprobeerd agenten aan te rijden. Een van hen is volgens het ministerie van Binnenlandse Veiligheid een illegale immigrant en mogelijk lid van een Venezolaanse bende. De burgemeester van Portland trekt dat in twijfel en zegt dat juist de federale agenten zijn stad onveilig maken.

Ander nieuws uit de nacht

En dan nog even dit:

De combinatie van sneeuw en wind nodigt ook uit tot extreme wintersporten. Zo is Jens Kofoed aan het sneeuwkiten op een akker in Biddinghuizen:

Een fijne dag!

Bij Russische aanvallen vannacht met drones en raketten zijn in Kyiv vier doden gevallen en zeker 22 mensen gewond geraakt. Dat hebben Oekraïense autoriteiten gemeld.

Bij de luchtaanvallen werden verschillende wijken van de Oekraïense hoofdstad getroffen. Meerdere verdiepingen van een gebouw werden geraakt door een drone. Een ander projectiel trof het dak van een appartementencomplex. In een ander flatgebouw brak brand uit. De water- en stroomvoorziening raakten verstoord in delen van Kyiv.

In de westelijke stad Lviv werd belangrijke infrastructuur geraakt, liet de burgemeester van die stad weten. Het ging om een onbekend type raket dat volgens de Oekraïense luchtmacht een snelheid had van 13.000 kilometer per uur. De Oekraïense autoriteiten hebben een onderzoek ingesteld naar het wapen.

De inslagen vonden plaats slechts enkele uren nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky de bevolking had gewaarschuwd voor een grootschalige Russische aanval. Volgens Zelensky wil Rusland profiteren van het ijskoude weer in Kyiv. De afgelopen dagen werd ook op andere plaatsen de energievoorziening aangevallen.

25 jaar nadat de onderhandelingen zijn begonnen, is een handelsverdrag tussen de EU en de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen dichterbij dan ooit. Als een meerderheid van de EU-landen een akkoord vandaag steunt, reist Europese Commissievoorzitter Von der Leyen volgende week naar Paraguay om het verdrag officieel te ondertekenen.

De ambassadeurs van de 27 EU-landen spreken vanmiddag over het handelsverdrag. Als een ruime meerderheid van de landen steun uitspreekt kan de EU officieel akkoord gaan met het verdrag dat bedoeld is om de handel tussen de EU en de Mercosur-landen (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay) te bevorderen.

Verzet

Verschillende EU-landen, zoals Frankrijk, Hongarije, Ierland en Polen, zijn tegen een akkoord. Zij vrezen dat de goedkope import van Zuid-Amerikaanse landbouwproducten de concurrentiepositie van Europese boeren bedreigt.

De Europese Commissie hoopte afgelopen december al naar Zuid-Amerika af te kunnen reizen om het verdrag rond te maken. Maar Von der Leyen moest een geplande reis naar Brazilië toen afzeggen, omdat het verzet onder lidstaten nog te groot was.

Waarschijnlijk komt daar vandaag verandering in. Italië, dat zich in december nog verzette tegen Mercosur, lijkt te draaien. Italiaanse steun is noodzakelijk voor de benodigde meerderheid van EU-landen die het verdrag steunen. In dat geval kan het handelsakkoord doorgang vinden ondanks een tegenstem van grote EU-landen als Frankrijk en Polen. De Franse president Macron maakte gisteravond bekend dat Frankrijk zeker tegenstemt, nadat boeren in Parijs opnieuw hadden geprotesteerd tegen Mercosur.

De Europese Commissie deed afgelopen maanden meerdere concessies om kritische landen over de streep te trekken. De Eurocommissarissen voor Handel en Landbouw nodigden woensdag nog alle EU-landbouwministers uit in Brussel. Die kregen te horen dat de Commissie 45 miljard euro uit de Europese begroting vervroegd beschikbaar wil stellen voor boeren, in 2028.

Ook wil de Commissie importheffingen op verschillende soorten kunstmest tijdelijk verlagen. De Italiaanse premier Meloni reageerde positief op de voorstellen van de Commissie, maar wilde nog niet zeggen of ze het Mercosurverdrag definitief steunt.

Quota

Het Mercosur-akkoord moet de handel tussen de EU en Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay stimuleren door importheffingen te verlagen en procedures te versimpelen. Daardoor kan de EU straks producten zoals auto's, medicijnen en textiel makkelijker exporteren. Andersom kan de EU goedkoop soja, rundvlees en suiker importeren. Daarnaast beschikken de Zuid-Amerikaanse landen over belangrijke grondstoffen.

Om te voorkomen dat Zuid-Amerikaanse boeren Europese boeren wegconcurreren, stelt de Commissie voor een aantal sectoren importquota in. Zo mogen de Mercosur-landen jaarlijks maximaal 99.000 ton rundvlees naar de EU exporteren tegen een lage importheffing. Ook kan de Europese Commissie lage importheffingen opschorten wanneer de import van gevoelige producten zoals rundvlees, pluimvee of suiker de Europese markt verstoort.

Onafhankelijkheid

Als het akkoord er komt, is dat een belangrijk moment voor de EU. Nu de handel met de Verenigde Staten en China onder druk staat, probeert de EU de banden met andere handelspartners te versterken en zo de afhankelijkheid van de VS en China af te bouwen. Daarbij sluit de EU het akkoord met de Zuid-Amerikaanse landen op het moment dat de Verenigde Staten keer op keer de Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond benadrukken.

Nederland was jarenlang kritisch, maar is sinds kort voorstander van het Mercosurverdrag. Vorige maand stemde een meerderheid van de Tweede Kamer voor goedkeuring van het akkoord.