De hoogste aanklager in Venezuela stelt een onderzoek in naar de tientallen doden die bij de Amerikaanse aanvallen van zaterdag zijn gevallen. De Maduro-getrouwe aanklager Tarek William Saab heeft drie van zijn medewerkers vrijgemaakt om dit onderzoek uit te voeren.

Saab haalde uit naar de VS. "Een militaire actie zonder oorlogsverklaring of resolutie van de VN-Veiligheidsraad moet als illegale, gewapende agressie met een terroristisch karakter worden beschouwd." Het gevangennemen en meenemen van president Maduro en zijn vrouw komt volgens hem neer op ontvoering.

56 doden

De aanvallen op een militaire basis in de hoofdstad Caracas en op andere plekken in het land hebben aan zeker 56 mensen het leven gekost. De regering van Cuba maakte gisteren al bekend dat er 32 Cubaanse militairen en geheimagenten onder de doden zijn.

De Venezolaanse regering zei vandaag dat zeker 24 Venezolaanse "veiligheidsagenten" zijn omgekomen. Volgens lokale media zijn ook twee Venezolaanse burgers gedood. Aan Amerikaanse kant is voor zover bekend niemand gedood.

Vermoedelijk vielen de meeste doden bij de aanval op de basis in Caracas. Amerikaanse militairen namen daar Maduro en zijn vrouw gevangen. Gisteren zijn ze voorgeleid bij een federale rechtbank in New York.

Geen regime-change

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio praatte gisteravond de leiders van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat bij over de situatie in Venezuela. De Republikeinse voorzitter van het Huis zei na afloop dat de VS niet uit is op een regime change. Hij verwacht niet dat er Amerikaanse militairen naar Venezuela gaan.

De Democratische deelnemers zeiden na afloop dat onduidelijk bleef wat de Trump-regering met Venezuela wil. Volgens senator Chuck Shumer riep de bijeenkomst "meer vragen op dan dat ze beantwoordde".

Machado terug

Oppositieleider Maria Corina Machado zegt dat ze zo snel mogelijk naar Venezuela wil terugkeren om aan vrije verkiezingen mee te doen.

Ze prees president Trump voor de gevangenneming van Maduro, maar die heeft al laten weten dat hij liever samenwerkt met interim-president Delcy Rodriguez en andere leiders van het Maduro-regime.

Olie-export

De enige Amerikaanse oliemaatschappij die in Venezuela actief is, Chevron, heeft de export naar de VS gisteren hervat. Medewerkers die buiten Venezuela verbleven is gevraagd terug te komen en weer aan het werk te gaan.

De export naar andere landen ligt nog altijd stil. De VS blokkeert sinds half december de Venezolaanse havens om het regime onder druk te zetten.

Niets in Washington D.C. herinnert nog aan de bestorming van het Capitool, precies vijf jaar geleden. Een plaquette waartoe het Congres had besloten en die al in 2023 had moeten worden opgehangen, ligt nog ergens in een kelder. Volgens de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden is het besluit "niet realiseerbaar". Een toelichting ontbreekt. Democraten hebben nu maar posters opgehangen.

President Trump grijpt het jubileum aan om het justitiële onderzoek naar zijn rol bij de gebeurtenissen aan te vallen. Hij sprak vandaag Republikeinse afgevaardigden toe in het Kennedy-theater, dat sinds kort het 'Trump-Kennedy Center' heet.

Volgens Trump hebben de onderzoekers zijn oproep aan de menigte om vreedzaam te blijven, genegeerd. Justitie concludeerde dat de rellen nooit zouden zijn uitgebroken als Trump de menigte niet had opgeroepen naar Washington te komen en op te rukken naar het Capitool, na leugens over de verkiezingsuitslag van 2020 te hebben verspreid.

Stilte bij politiekorps

Het politiekorps van het Capitool staat vandaag niet stil bij de dag waarop agenten werden aangevallen door relschoppers. Een vraag naar een motivatie blijft onbeantwoord.

Een agent overleed aan een beroerte die verband hield met de verwoningen die hij die dag opliep en drie agenten pleegden kort na de bestorming zelfmoord, wat in verband wordt gebracht met hun trauma's.

De voormalige onderzoekscommissie naar '6 januari' probeert de herinnering levend te houden in de vorm van een officieuze hoorzitting. Daarin werd vanmiddag een deel van het bewijsmateriaal uit een parlementair rapport van zo'n 850 pagina's weer gepresenteerd. "Ik snap niet dat iemand die deze bewijzen ziet (...) kan ontkennen dat dit is gebeurd", zei de voormalige Democratische afgevaardigde Elaine Luria.

Ook kwam Winston Pingeon aan het woord, een voormalig agent van de Capitoolpolitie. Hij zei dat hij van zijn baan hield en nog altijd lid van het korps zou zijn geweest als de bestorming er niet was geweest. "Vandaag vijf jaar geleden werd ik een verrader genoemd, werd ik aangevallen, in het gezicht geslagen en gepeppersprayd. Ik dacht dat ik zou sterven op de trappen van het Capitool."

Een geëmotioneerde Pamela Hemphill, veroordeeld voor het deelnemen aan de rellen, kreeg de zaal stil. Ze weigerde vorig jaar de gratie die Trump had verleend aan de relschoppers en betuigde vandaag spijt. "Ik ben schuldig en ik erken die schuld. Ik ben in de leugens van de president getrapt, net als veel van zijn aanhangers."

Ze wendde zich tot Pingeon en verontschuldigde zich, terwijl ze haar tranen wegslikte. "Het spijt me echt, vanuit de grond van mijn hart, dat ik deel uitmaakte van de menigte en jou en zo veel andere agenten in gevaar heb gebracht. Ik zal er alles aan doen om de leugens over dappere agenten zoals jij te stoppen."

Bestormers hebben eigen herdenking

De nieuwe onderzoekscommissie, waarin de Republikeinen domineren, gooit het over een heel andere boeg. Volgens de Republikeinen was de vorige 'J6-commissie' een partijdige club die Trump en zijn politieke bondgenoten wilde treffen. De twee Republikeinse leden van de toenmalige commissie, onder wie vicevoorzitter Liz Cheney, zijn in ongenade gevallen.

Buiten het Congres herdenken vandaag de Capitoolbestormers zelf die noodlottige dag. Bijna 1300 relschoppers werden veroordeeld, ruim 40 procent voor misdrijven als vernieling, opruiende samenzwering (waarvan sprake is als minstens twee mensen samenzweren op de regering omver te werpen), wapenbezit en het aanvallen van politiemensen. Ze kregen op de eerste werkdag van president Trump gratie.

Ten minste 33 van hen hebben zich opnieuw schuldig gemaakt aan uiteenlopende strafbare feiten, van kindermishandeling tot inbraak. Sommigen beraamden zelfs een aanslag op Democratische politici, zoals voormalig president Barack Obama en Hakeem Jeffries, leider van de Democraten in het Congres.

De NOS sprak enkele van de vrijgelaten gevangenen onlangs op een bijeenkomst van Turning Point USA in Phoenix. John Strand werd veroordeeld tot 20 jaar cel. Hij weigerde een schikking. "Ik ben in de gevangenis gegooid omdat ik opkwam voor onze grondrechten en verkiezingsintegriteit", zegt Strand. "Op 6 januari heeft de overheid ons in de val gelokt, daar is nu veel bewijs van." Strand doet nu een gooi naar een zetel in het Congres.

Anderen die de verkiezingsoverwinning van Joe Biden in 2020 nog steeds ontkennen, hebben hoge functies binnen de regering Trump.

Een andere vrijgelaten gevangene is Stewart Rhodes, oprichter van de Oath Keepers. "Ik wil dat Trump het systeem opschoont en de aanklagers vervolgt", zei hij direct na zijn vrijlating tegen de NOS.

Volgens zijn zoon Dakota Adams heeft Rhodes zijn positie en vertrouwen binnen de Oath Keepers inmiddels verloren en leeft hij een marginaal bestaan. "Hij zal er alles aan doen om opnieuw in de gunst van Trump te komen," zegt Adams in een telefoongesprek. Hij en zijn moeder hebben zich van Rhodes afgekeerd. Zijn vader eist nu 25 miljoen dollar van zijn ex- vrouw. Volgens Rhodes heeft zij zich schuldig gemaakt aan smaad, omdat ze negatieve dingen over hem heeft gezegd tegen de media.

Nieuwsuur volgde Dakota Adams eerder en maakte daar deze video over:

Ook aanwezig op de herdenking vandaag: Enrique Tarrio, de aanvoerder van de Proud Boys, en Micki Witthoeft. Ze is de moeder van Ashli Babbitt, die werd doodgeschoten door een agent toen ze door een stukgeslagen raampje in het Capitool wilde klimmen. Witthoeft hield jarenlang wakes bij de gevangenis in Washington DC, om haar solidariteit met de gedetineerde relschoppers te tonen.

Afgelopen zomer kreeg Witthoeft vijf miljoen dollar schadevergoeding van de regering- Trump. Ook de Proud Boys eisten deze zomer miljoenen schadevergoeding van het ministerie van Justitie, maar dat is afgewezen.

In Parijs is op een bijeenkomst van de coalition of the willing, de landen die een voortrekkersrol willen vervullen voor Oekraïne, afgesproken dat Oekraïne veiligheidsgaranties krijgt, als er ooit een bestand komt met Rusland.

President Macron van Frankrijk en de Britse premier Starmer, tekenden met president Zelensky een intentieverklaring voor de inzet van troepen in Oekraïne bij een bestand. Beide Europese leiders hebben zo toegezegd troepen te sturen, mocht er een vredesakkoord komen.

Zowel Macron als Starmer zegt dat meer landen mee zullen doen. Welke dat zijn, is niet duidelijk. De Poolse premier Tusk heeft gezegd dat hij voorlopig niet van plan is om Poolse militairen te sturen. De Italiaanse premier Meloni zei niets te zien in Italiaanse militairen in Oekraïne. De Spaanse premier Sánchez zei wel bereid te zijn tot Spaanse inzet. Hij wil dat voorleggen aan zijn coalitie en parlement.

'Oprecht en betrouwbaar'

De VS zegt de veiligheidsgaranties te steunen en te helpen met het monitoren aan het front. Onduidelijk is op wat voor manier dat zal gebeuren. De Amerikaanse steun is voor veel landen belangrijk geweest in de onderhandelingen. Macron noemde de steun van de VS "oprecht en betrouwbaar".

Premier Schoof kan nog niet zeggen of Nederland meedoet aan de internationale troepenmacht. Daar moet hij eerst met de Tweede Kamer over praten als er een bestand is. Hij ziet wel dat er vooruitgang is geboekt.

"Het belangrijkste is dat we op deze manier mogelijk maken dat het signaal naar Rusland volstrekt helder is. Wij willen vrede en staan voor de veiligheidsgaranties als die vrede er is. Rusland kan nu goed met Oekraïne en de VS de onderhandelingen doen over de vrede. Doen ze dat niet, dan maken ze duidelijk, zoals ze dat nu eigenlijk bijna elke dag duidelijk maken, dat ze blijkbaar geen zicht op vrede hebben."

Parijs

Zo'n dertig regeringsleiders waren aanwezig in de Franse hoofdstad. Ook de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en president Trumps schoonzoon Kushner waren erbij, net als NAVO-baas Rutte, en leiders van de EU.

Het aanschuiven van de Amerikanen is een belangrijke ontwikkeling voor de coalition of the willing. Lang vond Washington dat Europa zelf verantwoordelijk is voor de veiligheid van Oekraïne. Europese landen hamerden juist op gezamenlijk optreden met de VS.

Volgens Macron tonen deze veiligheidsgaranties dat Oekraïne zich niet hoeft over te geven en dat een toekomstig vredesovereenkomst niet wordt geschonden.

Zelensky en Trump

Vorige week had Zelensky een ontmoeting met Trump in Florida. Na het gesprek zei Zelensky dat Trump erop had gewezen dat Oekraïne veiligheidsgaranties nodig heeft. Ook zei Zelensky dat het plan voor het eind aan de oorlog dat nu op tafel ligt, in grote lijnen de instemming heeft van Oekraïne. Rusland moet nog reageren op het voorstel. De verwachting is dat het Kremlin het afwijst.

De afgelopen maanden is er in meerdere samenstellingen gesproken over conceptversies met voorwaarden om een einde te maken aan de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, maar een staakt-het-vuren lijkt nog ver weg. Beide partijen liggen nog heel ver uit elkaar.