In een mijn in de Democratische Republiek Congo zijn meer dan tweehonderd mensen omgekomen toen een deel ervan instortte.

Tegen persbureau Reuters zegt een woordvoerder van de gouverneur die door rebellengroep M23 is aangesteld dat de instorting al woensdag was, maar dat het precieze aantal doden nog altijd onbekend is. In de mijn graaft de lokale bevolking voor een paar dollar per dag naar coltan. De mijn is sinds 2024 in handen van M23.

Volgens de woordvoerder was de grond verzadigd door de vele regen. "We zitten midden in het regenseizoen. De grond zakte in terwijl de slachtoffers in het gat zaten." Onder de slachtoffers zijn mijnwerkers, vrouwen en kinderen. "Een aantal werd gered, maar heeft ernstige verwondingen."

Mineralen

De Rubaya-mijn in het oosten van het land is goed voor vijftien procent van de wereldwijde productie van coltan. Dat is een erts dat onder meer tantaliet bevat. Daarvan wordt tantaal gemaakt. Dat is een hittebestendig metaal dat wordt gebruikt bij de productie van onder meer smartphones, computers en ruimtevaartonderdelen.

In Congo vallen vaker doden in mijnen door aardverschuivingen. In november kwamen zeker honderd mensen om het leven in een illegale goudmijn. Ook toen ontstond door hevige regenval een aardverschuiving.

M23 financiert zich via de mijnen

De Verenigde Naties zeggen dat M23 de mijnen van Rubaya plundert om de gevechten te financieren. Uit VN-documenten bleek eerder dat meerdere keren per week konvooien met kostbare grondstoffen van daar naar Rwanda vertrekken. Met die transporten zou zo'n 800.000 dollar per maand zijn gemoeid.

M23 wordt gesteund door buurland Rwanda. De rebellen van M23 zijn zwaarbewapend en veroverden vorig jaar met een offensief een flink deel van Oost-Congo.

Oorlogsmisdaden

In december ging de rebellengroep de strategisch gelegen stad Uvira in het oosten van de Democratische Republiek Congo binnen. Uvira ligt aan het Tanganyika-meer, op nog geen 10 kilometer van Burundi.

In Oost-Congo woedt al decennia een bloedige strijd. Begin vorig jaar begon M23 het offensief waarbij behalve Bukavu ook de stad Goma werd ingenomen. Door het geweld zijn honderdduizenden mensen op de vlucht geslagen. Onder meer Amnesty en Human Rights Watch zeggen dat de rebellengroep zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden, moorden en verkrachtingen.

De verdachte van de moord op de Amerikaanse verzekeringstopman Brian Thompson kan niet de doodstraf krijgen. Dat heeft de federale rechtbank op Manhattan bepaald, waar de zaak loopt.

De tussenuitspraak is een tegenvaller voor de Amerikaanse regering die om de doodstraf van de 27-jarige Luigi Mangione heeft gevraagd. De aanklagers hebben een maand de tijd om tegen de uitspraak in beroep te gaan.

De rechter zei in een toelichting dat het hooggerechtshof in twee gevallen heeft bepaald dat de doodstraf alleen kan worden toegepast als de aanklagers kunnen bewijzen dat de moord gepaard ging met een ander geweldsmisdrijf.

De aanklagers zeggen dat Mangione Thompson ook stalkte, maar dat is volgens de rechter geen geweldsmisdrijf. Ze erkent dat haar besluit onbegrijpelijk kan overkomen, maar dat de uitspraken van het hooggerechtshof haar geen andere keus laten.

Mangione krijgt mogelijk wel een levenslange gevangenisstraf, zonder kans op vrijlating, als de jury hem schuldig acht aan twee stalking-aanklachten.

In koelen bloede

UnitedHealthcare-topman Thompson werd op 4 december 2024 in koelen bloede doodgeschoten voor een hotel in Manhattan. Op beelden van bewakingscamera's is te zien hoe de dader op hem afloopt en vanaf enkele meters in de borst schiet. Thompson zou in het hotel beleggers toespreken.

Vijf dagen later werd Mangione opgepakt in een fastfoodrestaurant in de staat Pennsylvania. In zijn rugzak had hij een notitieblok, waarop stond dat hij een verzekeringstopman wilde "omleggen". Bij zijn voorgeleiding zei hij onschuldig te zijn.

Veel Amerikanen namen het op voor de knappe ex-student. Zorgverzekeraars zijn vanwege de hoge premies niet populair in de VS. Ook zouden ze claims te vaak afwijzen om er zelf rijker van te worden. Uit een peiling bleek dat 41 procent van de ondervraagden tussen de 18 en 29 jaar de moord min of meer acceptabel vond.

Staatsrechtbank

Mangione is ook aangeklaagd door de staat New York. Ook daar kan hij niet de doodstraf krijgen, wel levenslang.

De Amerikaans-Canadese actrice Catherine O'Hara is op 71-jarige leeftijd overleden, heeft haar agent bekendgemaakt. O'Hara is bekend voor haar rollen in onder meer Home Alone, Schitt's Creek en Beetlejuice.

Volgens haar agent is ze na een kort ziekbed in haar huis in Los Angeles overleden. Het is niet bekend waaraan.

De geboren Canadese begon vijftig jaar geleden haar carrière in de Canadese comedyserie Second City Television (SCTV). O'Hara speelde niet alleen in de serie, ze schreef er ook voor. Het scenario leverde haar haar eerste Emmy Award op.

Kerstklassieker

Na SCTV vertolkte O'Hara rollen in meerdere Hollywoodproducties, waaronder After Hours (1985) en Heartburn (1988). Ze werd bekend bij het grote publiek toen ze in 1990 als de moeder van Macaulay Culkin werd gecast in de eerste twee Home Alone-films.

De kerstklassieker gaat over de familie McCallister die voor de kerst naar Parijs vliegt en er onderweg pas achterkomt dat ze hun zoon Kevin (Culkin) zijn vergeten. De slimme Kevin verdedigt vervolgens het gezinshuis tegen twee klunzige inbrekers.

Er zijn inmiddels zes delen en de films worden ieder jaar tijdens kerst op tv uitgezonden; veel mensen kijken er traditiegetrouw rond die periode naar.

'Geweldige kinderen'

In een interview met het tijdschrift People in 2024 zei de actrice dat ze ervan had genoten om in de film te spelen. "Al die kinderen die onze kinderen speelden, waren gewoon geweldig. Het is een perfecte film, nietwaar?"

Macaulay Culkin heeft op Instagram gereageerd op de dood van O'Hara. "Mama. Ik dacht dat we tijd hadden. Ik wilde naast je op een stoel zitten. Ik heb je gehoord, maar ik had zoveel meer te zeggen. Ik hou van je. Ik zie je later."

Doordat ze als jonge actrice verschillende rollen afwees, had O'Hara destijds de reputatie dat ze niet wilde werken. Dat sprak ze tegen in een interview met People. "Ik lees scripts en een onderbuikgevoel bepaalt of ik er deel van wil uitmaken. Wil ik dat mijn ouders dit zien? Ik blijf liever thuis dan iets te doen waarvan ik weet dat het slecht is en ik het later moet verdedigen."

Voor de sitcom Schitt's Creek werkte O'Hara samen met de Canadese acteur Eugene Levy, met wie ze ook in SCTV had samengewerkt. De serie gaat over een welvarend gezin dat zijn fortuin is kwijtgeraakt en noodgedwongen naar plattelandsdorp Schitt's Creek (Strontgat in het Nederlands) verhuist, waar de gezinsleden zich moeten zien te redden.

O'Hara speelt Levys excentrieke vrouw Moira Rose die, afhankelijk van haar stemming, elke dag een andere pruik draagt. Ook draagt ze extravagante outfits en doet ze bijzondere uitspraken als "Ik zou een moord doen voor een goede coma".

Emmy voor hoofdrol

De serie werd een hit toen die op Netflix te zien was. Hij won vele prijzen, waaronder negen Emmy Awards. O'Hara kreeg de Emmy in 2020 voor beste vrouwelijke hoofdrol.

Ze werd daardoor niet meer alleen herkend als de moeder van Kevin in Home Alone. "Voorheen kwamen mensen die Kevin heten naar me toe en vroegen me om hun naam naar ze te roepen. Nu draait het vooral om Moira en Schitt's Creek. Ik heb nog nooit zoveel aandacht gekregen. Het is waanzinnig."

O'Hara was getrouwd met de Amerikaanse regisseur Bo Welch. Samen kregen ze twee kinderen.