Elektrische motoren zijn sterk in opkomst in Oost-Afrika. Dat is goed nieuws voor het milieu én voor de vele motortaxichauffeurs, want groen rijden blijkt ook meer verdienen.

In de Ugandese hoofdstad Kampala is het druk op de wegen. De stad barst uit haar voegen en het verkeer staat vaak muurvast. Motortaxi's, lokaal boda-boda's genoemd, slalommen behendig tussen de auto's door. Ze zijn snel, goedkoop en daardoor enorm populair bij passagiers.

Tegelijkertijd zorgen de miljoenen benzinemotoren in Oost-Afrikaanse steden voor ernstige luchtvervuiling. Dat is slecht voor het klimaat en voor de gezondheid van de inwoners. Maar langzaam ontstaat een omslag: steeds meer motortaxi's zijn elektrisch.

'Veel goedkoper dan tanken'

Sam Atumanyir rijdt op een elektrisch model van het merk Spiro. "Hij is makkelijk te besturen, stil, sterk en heeft weinig onderhoud nodig", vertelt hij langs de kant van de weg in Kampala. Volgens de directeur van Spiro Uganda rijden er inmiddels zo'n 18.000 van deze e-motoren rond in de hoofdstad. Ze kosten ongeveer 950 euro en worden vaak via afbetaling aangeschaft.

Rond de elektrische motoren is inmiddels een complete infrastructuur opgebouwd. Atumanyir laadt zijn motor niet thuis op, maar gaat naar een van de 120 batterijwisselstations in de stad. Voor nog geen 2 euro levert hij daar zijn lege batterij in en krijgt hij een volle terug. "Dat is veel goedkoper dan tanken. Zo kan ik weer zo'n 80 kilometer vooruit." Opladen kost minder dan de helft van wat brandstof kost voor dezelfde afstand.

In meer Afrikaanse landen groeit deze elektrische mobiliteit snel. In Ghana, Kenia en Ethiopië gaat de ontwikkeling zelfs nog sneller dan in Uganda. Overal investeren start-ups in elektrische motoren en netwerken van oplaad- en wisselstations.

In Rwanda stimuleert de overheid de overstap met belastingvoordelen en subsidies, niet alleen om luchtvervuiling tegen te gaan, maar ook om de afhankelijkheid van geïmporteerde brandstof te verminderen. In meerdere landen rijden inmiddels ook elektrische bussen rond en neemt het aantal particuliere elektrische auto's toe.

'2026 wordt het jaar van elektrische opschaling'

Volgens investeringsanalist Heran Getaneh uit Ethiopië wordt 2026 het jaar van grootschalige opschaling van elektrische twee- en driewielers in Afrika. Behalve motorfietsen gaat het daarbij ook om elektrische tuktuks. "Door de groeiende stedelijke bevolking en stijgende brandstofprijzen wordt elektrische mobiliteit voor miljoenen mensen een slimme financiële keuze", stelt ze.

Bovendien zijn de kosten van de elektrische accu's de afgelopen tien jaar sterk gedaald, waardoor de aanschaf steeds betaalbaarder wordt. Volgens onderzoek van de Africa E-Mobility Alliance groeit het aantal elektrische twee- en driewielers jaarlijks met 38 procent.

Meer werkgelegenheid

De opkomst van elektrische motoren leidt bovendien tot meer werkgelegenheid, vooral omdat veel voertuigen lokaal worden geassembleerd. Op een industrieterrein in Kampala worden Spiro-motoren in elkaar gezet. "Elke 45 seconden rolt er een nieuwe motorfiets van de band", zegt fabrieksmanager Janet Karambu Nyamu trots. Een jonge technicus vult aan: "Ik werk met nieuwe technologie en hoop later zelf een bedrijf te beginnen met deze kennis."

Toch is de overstap niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sommige motortaxichauffeurs blijven sceptisch. "Wat als ik de stad uit wil?", vraagt Abbubeker, gehuld in een leren motorjack, zich af. "Daar zijn geen batterijwisselstations. Dan sta ik stil met een lege accu. Benzine is overal." Daarmee raakt hij een van de grootste uitdagingen: het uitbreiden van batterijwisselstations buiten de steden.

Atumanyir erkent dat punt, maar ziet vooral de voordelen. "Passagiers vinden deze motor comfortabel en stil. Ik verdien meer, kan studeren en mijn familie ondersteunen. En onze lucht wordt schoner. Elektrisch is de toekomst."

Gamebedrijf Blizzard gaat in de populaire game Overwatch het gezicht van een nieuw karakter aanpassen, nadat het bedrijf vanuit de gamegemeenschap onder meer werd beschuldigd van een te commerciële insteek bij het ontwerpen van gezichten.

Het gaat om het uit China afkomstige personage Anran. Ze werd in augustus vorig jaar voor het eerst getoond door Blizzard. In dat filmpje had ze een scherpe kaaklijn en neus, en een volwassen uiterlijk.

Maar toen ze vorige week werd aangekondigd als een nieuw en speelbaar karakter, was haar gezicht flink aangepast. Zo had ze een aanzienlijk ronder en jonger gezicht en een kleinere neus, vergelijkbaar met de gezichten van andere Aziatische karakters in Overwatch.

Die verandering viel de fans van de game, die met zo'n 15 miljoen spelers per maand een van de populairste spellen van Blizzard is, meteen op. Zij betichtten Blizzard van het bewust creëren van een standaarduiterlijk: spelers zouden eerder geneigd zijn om bijvoorbeeld nieuwe uniforms voor hun karakters aan te schaffen, als die personages gebaseerd zijn op bepaalde schoonheidsidealen.

Daarnaast verweten ze Blizzard een gebrek aan creativiteit bij het maken van gezichten van vrouwelijke gamekarakters: het zogenoemde same face syndrome.

Overwatch

Overwatch werd in 2016 uitgebracht door het Amerikaanse gamebedrijf Blizzard. In het spel strijden teams van vijf of zes spelers tegen elkaar, waarbij elk karakter een andere rol heeft. De game heeft inmiddels twee delen en leverde al meer dan een miljard dollar op door spelverkopen en aankopen binnen het spel.

Blizzard valt onder de vleugels van game-uitgever Activision Blizzard, een van de grootste game-uitgevers ter wereld die in 2023 voor 69 miljard dollar werd overgenomen door Microsoft. Dat was toen de grootste overname ooit in de game-industrie, die op zijn beurt weer groter is dan de muziek- en filmindustrie tezamen.

Ook de actrice die de stem inspreekt van het karakter, Fareeha Andersen, liet zich kritisch uit. In een video zei ze afgelopen weekend dat het aangepaste gezicht haar een "slechte smaak" bezorgt en dat het niet past bij het karakter waarvan ze de stem heeft ingesproken.

Andersen zei verder dat ze die kritiek ook had gedeeld met de makers van de game. Vervolgens plaatste Overwatch-gamedirecteur Aaron Keller afgelopen nacht een video, waarin hij zei dat er op dit moment wordt gesproken over hoe het gezicht van Anran kan worden aangepast, "zodat ze lijkt en voelt als de stoere, oudere zus zoals we haar voor ons zagen".

Hij deelde nog geen details over wat er precies wordt veranderd, omdat dergelijke aanpassingen volgens Keller complex zijn. Hij hoopt verder dat de aanpassingen ergens in de komende maanden zijn doorgevoerd.

De Duitse politie heeft nieuwe foto's gedeeld van het bankgebouw in Gelsenkirchen dat eind december is leeggeroofd. Te zien is dat alle kluisjes in de kelder zijn opengebroken. Lege cassettes uit de kluisjes liggen metershoog op elkaar.

De foto's zijn gemaakt op de ochtend dat de bankroof werd ontdekt. De politie heeft ook een nieuwe foto gedeeld van het boorgat dat de dieven hebben gemaakt. Een andere foto daarvan was tot nu toe de enige van de plaats delict die openbaar was gemaakt.

Dit zijn de nieuwe foto's; delen ervan zijn door de politie geblurd:

De lege kluisjes werden ontdekt op de ochtend van maandag 29 december. De dieven moeten ergens tussen Kerstavond en die ochtend hebben toegeslagen. In het weekend was de brandweer in het bankgebouw nadat daar een brandalarm was afgegaan, maar toen zou niets opvallends zijn gezien.

De dieven zijn binnengekomen door een boorgat vanuit de archiefkamer van de bank. Binnen braken ze zo'n 3000 kluizen open. De omvang van de schade is nog steeds niet duidelijk. De politie gaat uit van een buit ter waarde van tientallen miljoenen euro's.

Kort na de roof meldden zich getuigen die in het weekend 's nachts mensen met grote tassen in het trappenhuis van een naastgelegen parkeergarage hadden gezien. Camerabeelden uit de parkeergarage toonden gemaskerde mannen die een zwarte Audi en een witte Mercedes-bestelbus naar de uitgang begeleidden.

Inmiddels zijn zo'n 600 tips binnengekomen, maar dat heeft nog niet geleid tot aanhoudingen. "Het was sensationeel goed en intensief voorbereid", zei de minister van Binnenlandse Zaken van de deelstaat Noordrijn-Westfalen in januari.

Het forensische onderzoek is inmiddels zo goed als afgerond. De politie van Gelsenkirchen heeft enkele honderdduizenden voorwerpen bekeken en gefotografeerd. Zo'n 50.000 objecten zijn gedetailleerd vastgelegd. Alles uit de ruimte is opgeslagen op een veilige plek met politietoezicht.

Wanneer de plaats delict wordt vrijgegeven, is nog niet bekend. Ook is niet duidelijk wanneer gedupeerden achtergelaten spullen kunnen claimen.

Er werken 350 agenten in het rechercheteam Bohrer (boor). Die hebben al het bankpersoneel en zo'n 1200 gedupeerden ondervraagd. Er staan nog enkele honderden verhoren gepland. "Voor het succes van een strafproces is het van cruciaal belang dat alle gedupeerde klanten worden ondervraagd", zegt de politie.