De gasputten in het Groningenveld blijven dicht. Dat zei minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei (D66), die over de Nederlandse gasvoorraden gaat.

Zij reageerde in een Kamerdebat over energie op het pleidooi van JA21 en andere partijen om de gasputten niet definitief met cement dicht te gooien. Zij willen het gas als noodvoorraad achter de hand houden. Directe aanleiding is de oorlog tegen Iran.

"Na vele jaren leed hebben we een duidelijke belofte gedaan aan de Groningers", zei Van Veldhoven. "Voor de betrouwbaarheid van de overheid is het heel belangrijk dat we daaraan vasthouden. Laten we de onzekerheid bij de Groningers niet opnieuw aanwakkeren." Zij verwees ook naar de parlementaire enquête en de conclusies die daar zijn getrokken.

Kamerlid Van den Berg (JA21) zei dat het zijn partij uitsluitend gaat om extreme noodgevallen. "Als er vanuit de VS en vanuit Noorwegen problemen ontstaan met de gaslevering, dan hebben wij gewoon echt geen mogelijkheden meer." Meer dan de helft van de Nederlandse gasimport komt uit deze twee landen.

Andere manieren

De minister stelde daartegenover dat er andere manieren zijn om een noodvoorraad op te bouwen, bijvoorbeeld door inkoop en opslag, zoals nu ook al gebeurt. Van Veldhoven: "Die gasopslagen gaan ook weer gevuld worden. Er is een noodvoorraad en gezinnen en ziekenhuizen gaan als gebruikers voor."

Voor de lange termijn werkt het kabinet aan energie "van eigen bodem", zegt zij, zoals wind-, zonne- en kernenergie.

De gasputten van het Groningenveld zijn nog lang niet allemaal afgesloten met cement. De ontmanteling van de winningsapparatuur en het opbranden van restgas duurt nog jaren.

Ruim honderd Nederlandse vlindernamen zijn gewijzigd omdat ze verwarrend waren, meldt de Vlinderstichting. De namen van deze vlinders kwamen niet overeen met de kenmerken die de vlinder heeft.

Vlinders krijgen naast een wetenschappelijke naam ook een versimpelde naam toegewezen. Die wordt vaak bepaald op basis van een plek waar ze ooit gespot zijn of een plant waar de rups op leeft.

In veel gevallen waren deze namen verouderd of klopten andere kenmerken niet. De Limburgse fluweelpalpmot komt bijvoorbeeld niet voor in Limburg en de grote bandpalpmot is de kleinste van zijn soort. Ook zit de muurtastermot voornamelijk op anjers, en niet op muren.

Hieronder een selectie van de gewijzigde namen:

De wijzigingen betreffen alleen nacht- en microvlinders. De namen van dagvlinders, de vaak kleurrijke vlinders die overdag rondvliegen, veranderen niet. Ook hebben een aantal vlinders die pas sinds kort in Nederland voorkomen, een naam gekregen.

Werkgroep van vlinderkenners

In het najaar van 2024 werd bekend gemaakt dat er vlindernamen gewijzigd zouden worden. Hiervoor is een speciale werkgroep samengesteld, bestaande uit vlinderkenners.

Na overleg van de groep en een oproep aan vrijwilligers van de Vlinderstichting om 'foute' namen te melden, werd een lijst opgesteld met namen die mogelijk niet klopten. "Toen hebben we gekeken om welke namen het ging en welke namen we moesten veranderen", vertelt nachtvlinderonderzoeker Tymo Muus.

Muus kwam tijdens een onderzoek voor een nieuw boek tot de conclusie dat veel namen niet overeenkwamen met de eigenschappen van de vlinders. Vaak was de plek waar ze ooit gespot zijn en waar veel vlinders naar zijn vernoemd, niet de plek waar ze nu leven.

Er moest iets feitelijks mankeren aan de naam voordat deze voor wijziging in aanmerking kwam. Zo waren de antennes van een wit naaldkwastje grijs en die van een grijs naaldkwastje juist wit. Respectievelijk heten ze nu voorjaarsnaaldkastje en zomernaaldkwastje. "Het mag natuurlijk geen kwestie van smaak zijn. We gaan een naam niet wijzigen omdat iemand die niet mooi vindt."

Zevenbladmot wordt lijnpuntneusje

Een voorbeeld is de zevenbladmot, die vanaf nu door het leven gaat als lijnpuntneusje. "Het was helemaal niet zeker of zevenblad wel een plant was waar deze rupsen van leven of waar de vlinders voeding uit halen", vertelt Muus. "Toen ik een keer door de duinen liep, spotte ik de rups van de zevenbladmot in een hele andere plant. Dus die naam klopte niet."

Bij de nieuwe namen is rekening gehouden met herkenbare eigenschappen van het insect. "We hebben de naam van de vlinder veranderd naar lijnpuntneusje, omdat deze een hele spitse neus heeft."

Op deze manier hoopt Muus een bredere groep te kunnen bereiken van mensen die minder bekend zijn met vlinders. "Ik hoop dat het de drempel verlaagt voor mensen die nog niet zo thuis zijn in de natuur."

Na de liquidatie van opperste leider Khamenei riep president Trump de Iraanse bevolking op in opstand te komen. "Wanneer wij klaar zijn met de bombardementen, neem dan jullie regering over", spoorde hij de Iraniërs aan.

Een grote gok, want er staat geen gedoodverfde kandidaat of oppositiegroep klaar om het over te nemen.

De Amerikanen lijken niet te hebben bedacht hoe de bevolking de macht zou kunnen grijpen. "Bommen creëren geen politieke alternatieven", stelt Iran-deskundige Ali Vaez in het Amerikaanse magazine Foreign Affairs. "De Iraanse bevolking is ongewapend, gefragmenteerd en staat tegenover een van de meest beveiligde staten van de regio."

Het regime wordt hard geraakt door de Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Toch lijkt het systeem ook na de dood van ayatollah Khamenei niet te wankelen. Volgens veel analisten is het zo ontworpen dat het ook na het wegvallen van kopstukken kan overleven.

Iraniërs zijn keer op keer met gevaar voor eigen leven de straat op gegaan om te demonstreren tegen het regime, maar nu Teheran en andere steden zwaar worden gebombardeerd, blijven protesten uit. Tienduizenden inwoners zijn op de vlucht geslagen. "Mensen zijn bezig om te overleven", zegt Ladan Rahbari, socioloog en Iran-deskundige aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in Iraans activisme.

Voormalige kroonprins

In Iran is geen georganiseerde verenigde oppositie. Activisten en kritische politici zijn in de loop van de jaren vastgezet of naar het buitenland gevlucht. Hervormingsgezinde partijen zijn verboden of naar de marge gedreven. Daar komt nog bij dat binnen de oppositie veel onenigheid heerst en met wantrouwen naar elkaar wordt gekeken.

Iran kent ondanks de repressie een sterk maatschappelijk middenveld, met mensenrechtenorganisaties en een grote vrouwenrechtenbeweging. Narges Mohammedi bijvoorbeeld, die in 2023 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, blijft zich ondanks haar gevangenisstraf inzetten voor vrouwenrechten. Maar net als andere opgesloten activisten, is zij niet een figuur die de leiding naar zich toetrekt.

Wie zich wel opwerpt als leider is Reza Pahlavi, zoon van de voormalige sjah die al bijna vijftig jaar in de VS woont en van daaruit campagne voert. Tijdens de laatste protesten ging zijn naam veelvuldig rond. Hij riep de bevolking op om massaal de straat op te gaan, en zijn naam werd veelvuldig gescandeerd.

Hoe populair de voormalige kroonprins is, "is op dit moment onmogelijk te zeggen", stelt Iran-kenner Rahbari. Door de vele recente media-aandacht in het westen kan zijn populariteit worden overschat.

Pahlavi wekt ook wantrouwen. Hij heeft geen afstand gedaan van zijn vader, die met harde hand regeerde en met zijn Perzische nationalisme etnische minderheden onderdrukte. Ook stelt Pahlavi zich positief op richting Israël, wat niet bij iedereen in goede aarde valt. Na al die jaren is het Pahlavi niet gelukt een verenigde, stabiele coalitie op te bouwen.

Hervormingsgezinde politici

Binnen Iran zijn er oppositiegroepen die etnische en regionale minderheden vertegenwoordigen, zoals Azeri's, Koerden en Baloetsji's. Zij willen niet alleen een einde aan het systeem van de ayatollahs, maar ook meer erkenning van hun taal en cultuur. "Deze groepen zijn goed georganiseerd en hebben de potentie om samen te werken", zegt Rahbari. "Maar het is de vraag of zij de bredere bevolking achter zich kunnen krijgen."

Dan zijn er nog de arbeiders en de lagere middenklasse. Zij uiten niet alleen hun onvrede over de corruptie en de torenhoge inflatie, maar ook over de ideologie van het regime.

Een van de belangrijkste bewegingen is die van universiteitsstudenten, die in het verleden vaak aanjagers zijn geweest van protestgolven. Maar al deze groepen kennen geen prominente leiders en kunnen zich niet organiseren nu het internet volledig afgesloten is.

In het verleden hebben hervormingsgezinde presidenten, zoals Khatami en Rohani, geprobeerd om het systeem van binnenuit te veranderen, maar zij liepen stuk op de onvermurwbaarheid van Khamenei. Van hen valt ook nu weinig te verwachten, denkt Rahbari. "Hun beloftes zijn niet uitgekomen en de bevolking heeft zo'n diepe haat ontwikkeld tegen het systeem, dat ze niet geloven dat het nog te hervormen valt."

De Iraanse Revolutie in 1979 kon slagen omdat verschillende groepen elkaar vonden in hun verzet. Studenten, socialisten, geestelijken en anderen verenigden zich tegen de sjah. "Op korte termijn is er geen mogelijkheid het regime omver te werpen", zegt Rahbari. "Er is alleen kans als hooggeplaatste militairen van kant wisselen en Iraanse groepen zich weten te verenigen."