Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) ligt onder vuur vanwege de verkoop in de officiële fanshop van T-shirts met een ontwerp van de Olympische Zomerspelen in 1936 in Berlijn. Die Spelen werden door het naziregime van Adolf Hitler gebruikt als propagandamiddel om het idee van 'Arische superioriteit' uit te dragen.

Het bewuste shirt toont het originele afficheontwerp van kunstenaar Franz Würbel: een mannelijke figuur met lauwerkrans, boven zijn hoofd de olympische ringen en daaronder de Brandenburger Tor met de tekst "Germany Berlin 1936 Olympic Games". Het T-shirt is inmiddels uitverkocht.

In Duitsland klinkt kritiek op de verkoop. Klara Schedlich, sportwoordvoerder van de Groenen in het Berlijnse deelstaatparlement, noemt de keuze voor het ontwerp "problematisch en ongeschikt voor een T-shirt zonder context". Volgens haar reflecteert het IOC onvoldoende op zijn eigen geschiedenis en de rol die de Spelen van 1936 speelden als centraal propagandamiddel van het naziregime.

Het IOC heeft in een verklaring de verkoop verdedigd door te zeggen dat het shirt deel uitmaakt van een zogeheten 'Heritage Collection', waarin originele affiches, emblemen en andere ontwerpen uit alle edities van de Olympische Spelen zijn opgenomen. Volgens het comité wordt daarmee "130 jaar aan olympische kunst en vormgeving belicht".

Historische context

Tegelijkertijd wijst het IOC erop dat tijdens de Spelen van 1936 ongeveer 4500 atleten uit 49 landen deelnamen aan 149 medaille-evenementen. Onder hen was ook de Amerikaanse atleet Jesse Owens, die vier gouden medailles won en daarmee het nazistische idee van rassensuperioriteit ondermijnde.

Volgens het IOC wordt in het Olympisch Museum in Lausanne uitgebreid stilgestaan bij de historische context van de Spelen van 1936.

Bekijk hieronder een terugblik op de Olympische Spelen van 1936:

De Nationalistische Partij van Bangladesh (BNP) heeft de eerste verkiezingen in Bangladesh sinds de studentenopstand van 2024 overtuigend gewonnen. Volgens lokale media koerst BNP af op ongeveer tweederde van de in totaal 299 zetels die te verdelen zijn.

De stembusgang volgde op de val van premier Sheikh Hasina, die vorig jaar na massale studentenprotesten het land ontvluchtte. Meer dan duizend demonstranten kwamen daarbij om het leven. Hasina werd later bij verstek ter dood veroordeeld voor haar rol bij het neerslaan van de protesten. Haar partij, de Awami League, mocht niet deelnemen aan de verkiezingen.

De aanloop naar de verkiezingen was onrustig. Minderheden waren de afgelopen maanden doelwit van geweld en tijdens de campagne vonden gewelddadige confrontaties plaats tussen politieke groeperingen. In totaal werden meer dan 150.000 agenten en 100.000 militairen ingezet om de verkiezingsdag veilig te laten verlopen. Volgens lokale media bleef het op de dag zelf grotendeels rustig.

De opkomst lag volgens lokale media rond de 60 procent, hoger dan bij de vorige verkiezingen.

De belangrijkste tegenstander van de BNP was het streng-islamitische Jamaat-e-Islami. De partij deed voor het eerst in jaren weer mee en ligt ideologisch ver af van de BNP. Jamaat geldt als conservatief-islamitisch en wil een grotere rol voor religie in het bestuur. Jamaat komt uit op ongeveer 70 zetels.

Herstel van democratie

BNP-leider Tarique Rahman, zoon van oud-premier Khaleda Zia, zal naar verwachting premier worden. Rahman keerde onlangs terug uit zelfverkozen ballingschap in Londen, waar hij verbleef nadat hij onder Hasina werd vervolgd voor onder meer corruptie.

Naast de parlementsverkiezingen werd in een referendum ook gestemd over grondwetswijzigingen, waaronder een versterking van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en een beperking van het aantal termijnen voor de premier. Een officiële uitslag daarvan is nog niet bekend.

De verkiezingen worden gezien als een belangrijke stap in het herstel van de democratie in het Zuid-Aziatische land. Interim-premier Muhammad Yunus sprak na afloop van een vreedzame en feestelijk verlopen verkiezingsdag en prees de inzet van kiezers en instellingen.

De EU wil vaart maken met het versterken van de interne markt. Als het niet lukt om met alle 27 EU-landen op korte termijn vooruitgang te boeken, wil de Europese Commissie kijken of er een begin kan worden gemaakt met een kleinere groep landen. Nederland ziet het wel zitten om zich bij zo'n kopgroep aan te sluiten.

De interne markt was een van de belangrijkste agendapunten op de informele top vandaag in een kasteel in het Belgische Alden Biesen. Die locatie werd speciaal gekozen om vrijuit te kunnen praten over de concurrentiekracht van de EU. Veel EU-leiders maken zich grote zorgen hierover. Zij vrezen dat Europa economisch te ver achteropraakt op China en de Verenigde Staten.

Een van de ideeën is daarom om regels voor bedrijven in alle EU-landen gelijk te trekken. Op die manier hebben bedrijven geen last van verschillen tussen EU-landen.

Deadline

De Europese Commissie wil het om te beginnen makkelijker maken om te investeren en te beleggen in bedrijven in andere lidstaten. Ook daarvoor hebben nu alle EU-landen eigen regels. Het voordeel van het gelijktrekken van die regels is dat jonge bedrijven in de hele EU op zoek kunnen naar investeringen om hun bedrijf te laten groeien.

Die bedrijven dragen dan meer bij aan de Europese economie en zullen minder snel de EU verlaten om zich bijvoorbeeld in de Verenigde Staten te vestigen, is de gedachte.

Het idee om barrières tussen lidstaten weg te nemen is niet nieuw. EU-landen praten er al tientallen jaren over. Maar als puntje bij paaltje komt stuiten concrete voorstellen vaak op verzet, omdat lidstaten vrezen dat het hun nationale markt schaadt en ze geen bevoegdheden af willen staan.

Daarom stelt Von der Leyen nu een deadline. Als in juni nog niet alle 27 EU-landen bereid zijn een begin te maken om de regels voor investeringen in andere lidstaten gelijk te trekken, dan stelt ze voor met een kleine groep welwillende landen van start te gaan.

Nederland in kopgroep?

Nederland staat positief tegenover de optie om met een kleine groep te beginnen. Andere landen kunnen dan later aansluiten.

Demissionair minister van Financiën Eelco Heinen overlegt nu al regelmatig met Duitsland, Frankrijk, Spanje, Polen en Italië om de mogelijkheden voor zo'n samenwerking te verkennen.

Mochten deze landen bereid zijn aan zo'n kopgroep deel te nemen, dan zijn er wel nog minstens drie deelnemers nodig. Volgens de Europese regels mag intensievere samenwerking binnen EU-verband alleen met minstens negen lidstaten.

Op de top spraken de leiders ook over andere mogelijkheden om de Europese concurrentiekracht te versterken. Zo moeten er plannen komen om de energieprijzen te verlagen en administratieve lasten voor bedrijven weg te nemen.

Omdat deze top informeel was, staan er geen conclusies op papier. Eind maart praten de EU-leiders opnieuw over concurrentiekracht, maar dan op een reguliere top. Daar moeten de vandaag uitgewisselde ideeën concreter worden.

De Europese Commissie zal in aanloop naar die top met een concreet stappenplan komen om de interne markt te versterken. Demissionair premier Schoof, die vandaag zijn laatste Europese top had, zal er dan niet meer bij zijn.