Scott Adams, de bedenker van stripfiguur Dilbert, is op 68-jarige leeftijd overleden. De Amerikaanse cartoonist en auteur maakte vorig jaar bekend dat hij prostaatkanker had die was uitgezaaid naar zijn botten. De afgelopen jaren werd zijn werk in de VS al niet meer gepubliceerd vanwege enkele controversiële uitspraken.

De ex-vrouw van Adams maakte zijn dood bekend via een livestream op sociale media. Op Adams' socialemedia-accounts werd verder een verklaring geplaatst waarin hijzelf terugblikt op zijn leven.

"Ik heb een geweldig leven gehad. Ik heb alles gegeven wat ik had", schrijft Adams. Ook riep hij zijn fans op om zijn werk te delen met anderen. "Dat is de nalatenschap die ik wil achterlaten."

Dilbert

De satirische Dilbert-cartoons verschenen voor het eerst in 1989. Op het hoogtepunt verscheen de strip dagelijks in 2000 kranten, in minstens 70 landen en in 25 talen. De tekeningen werden massaal gedeeld en op kantoren opgehangen. In Nederland verscheen Dilbert in De Telegraaf en in het tijdschrift Intermediair. Er werden ook tekenfilms van gemaakt.

De strip en tekenfilms gaan over een IT'er (Dilbert) die binnen zijn bedrijf worstelt met de bureaucratische en bizarre besluiten van zijn leidinggevenden. De tekeningen staan onder meer bekend om hun korte en kernachtige uitspraken zoals "Alle geruchten zijn waar, vooral als je baas ze ontkent".

De cartoonist bedacht de stripfiguur toen hij in de jaren 80 werkzaam was bij een telecombedrijf. Hij deelde zijn tekeningen uit aan collega's om hen te vermaken.

In 1997 ontving Adams de Reuben Award, een van de belangrijkste prijzen voor cartoonisten. In hetzelfde jaar werd Dilbert het eerste fictieve personage dat door Time Magazine werd opgenomen in de lijst van meest invloedrijke Amerikanen.

De laatste jaren kwam de tekenaar geregeld in opspraak vanwege denigrerende en racistische uitspraken. Zo vergeleek hij in een blog in 2011 vrouwen met kinderen en mensen met een verstandelijke beperking, omdat die ook "op een andere manier worden behandeld door de maatschappij". In 2020 tweette Adams dat zijn tekenfilm in 2000 na twee seizoenen van de buis werd gehaald omdat hij wit was.

Meerdere Amerikaanse kranten stopten met het publiceren van de strip nadat Adams in 2023 zich racistisch had uitgelaten over zwarte Amerikanen. In zijn eigen programma op YouTube bestempelde hij zwarte Amerikanen die het niet eens waren met de stelling "Het is oké om wit te zijn" als een "haatgroep". Ook zei hij dat hij zwarte Amerikanen niet langer zou helpen en dat "witte Amerikanen uit de buurt van zwarte mensen moesten blijven". Hij reageerde later dat hij zijn uitspraken wat dik had aangezet en dat hij racisten afkeurde.

Na de opspraak tweette hij dat "alleen de tanende linkse nepnieuwsindustrie" hem had gecanceld. "Ik ben nog nooit zo populair geweest. Heb geen weerstand in het echt gekregen. Zowel zwarte als witte conservatieven steunen me unaniem."

Palliatieve zorg

Adams kreeg volgens zijn ex-vrouw thuis palliatieve zorg in Noord-Californië. Hij werd behandeld met Pluvicto, een medicijn tegen prostaatkanker. Die behandeling kreeg hij nadat hij vorig jaar op sociale media president Trump had gevraagd om zijn zorgverzekeraar te benaderen.

Trump reageerde dat hij ermee aan de slag zou gaan en een dag later postte Adams dat de eerste toediening met Pluvicto inmiddels was ingepland.

In een reactie op Adams' dood schrijft Trump op Truth Social dat hij een fantastische man was die hem respecteerde toen dat nog niet gangbaar was. "Hij heeft dapper een lange strijd gevoerd tegen een vreselijke ziekte", aldus Trump.

De politie gaat niet uit van een misdrijf bij de explosie in een seniorenflat in Vlissingen, gisteravond laat. Volgens een woordvoerder zijn er geen aanwijzingen gevonden van brandstichting. Er wordt onderzocht wat de explosie heeft veroorzaakt.

Rond 23.00 uur werden de bewoners van een seniorenflat van vier verdiepingen opgeschrikt door een enorme explosie op de tweede verdieping. Daarna brak een zeer grote uitslaande brand uit.

De brandweer kon voorkomen dat de brand oversloeg naar andere appartementen. Ook hebben brandweerlieden meerdere mensen met een hoogwerker uit het gebouw gehaald.

Drie gewonden

Bij de explosie raakten drie mensen gewond, van wie een zwaargewond. Deze bewoner is per ambulance naar een ziekenhuis gebracht.

Er was veel schade aan meerdere appartementen in het gebouw, aan andere gebouwen en aan voertuigen rondom de seniorenflat. De grote hoeveelheid glas op straat bemoeilijkte de bluswerkzaamheden.

Ontruiming

Alle 32 appartementen in het gebouw werden ontruimd. Zo'n veertig bewoners zijn opgevangen op een politiebureau, waar ook medewerkers van het Rode Kruis aanwezig waren voor ondersteuning.

Een deel van hen kon nadat de brand was geblust en de constructie van het gebouw was gecontroleerd terugkeren naar hun appartement. Anderen brachten de nacht door bij familie of vrienden. Voor tien tot vijftien bewoners heeft de gemeente een overnachtingsplek geregeld, meldt een woordvoerder van de Veiligheidsregio.

Burgemeester Van den Tillaar ging vannacht naar de opvangplek om de getroffenen een hart onder de riem te steken. "Mensen zorgen voor elkaar, dat is goed om te zien. Het is goed om te horen waar iedereen mee zit, want in de loop van de komende dagen moet er veel geregeld worden", zei hij tegen Omroep Zeeland.

De Nederlandse Kustwacht komt zo veel personeel en geld tekort dat de dienst de infrastructuur in de Noordzee niet kan beschermen tegen spionage en sabotage. Uit interne documenten van de Kustwacht en verschillende ministeries, die NRC opvroeg met een beroep op de Wet open overheid, blijkt dat Nederland het risico loopt om verdachte schepen te missen die mogelijk spionage- of sabotageacties komen uitvoeren.

Na de Russische invasie in Oekraïne in 2022 riep de landelijke regering het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) in het leven om de kritieke infrastructuur te beschermen. Door gesteggel binnen de zes verantwoordelijke ministeries komt het programma echter al jaren nauwelijks van de grond. Dat terwijl de dreiging volgens de inlichtingen groot is. Toch wil geen enkel ministerie structureel geld uittrekken.

Problemen

NRC las in documenten dat de Kustwacht bijvoorbeeld meldingen van vissersboten niet kan verwerken. Ook is de afdeling die verdachte signalen moet analyseren alleen geopend tijdens kantooruren en had de meldkamer in 2024 maar de helft van de benodigde bezetting.

De ambities om de beveiliging op de Noordzee op te schroeven staan tot zeker volgend jaar op een laag pitje, staat in de stukken. Die ambities moeten "zo min mogelijk beslag leggen op tijd of capaciteit".

Hoe nu verder?

Vooralsnog lijkt er geen oplossing te komen voor de financieringsproblemen. Verantwoordelijk demissionair minister Tieman liet vorige maand weten aan de Tweede Kamer dat het aan het nieuwe kabinet is om een besluit te nemen over het vervolg van het PBNI.

De Noordzee is een van de drukst bevaren scheepsregio's ter wereld. Ook liggen op de zeebodem vele kilometers aan gaspijpleidingen, data- en elektriciteitskabels, die van belang zijn voor de Nederlandse economie. De Nederlandse overheid verwacht dat in 2030 driekwart van de verbruikte elektriciteit van zee komt.

Reactie ministerie van Infrastructuur en Waterstaat:

"Voor PBNI zijn in 2024 en 2025 voldoende middelen beschikbaar gesteld om investeringen te kunnen doen. Het effect van deze investeringen in bijvoorbeeld sensoren maar ook onderzoek naar de bodem van de Noordzee of het inhuren van een patrouilleschip strekt langer dan alleen 2024 en 2025 en werkt door in de komende jaren.

Echter, voor een duurzame bescherming van de Noordzee zijn ook structurele middelen nodig. Het huidige kabinet heeft voor 2026 financiering beschikbaar gesteld om de periode naar een nieuw regeerakkoord te kunnen overbruggen.

Voor PBNI is opbouwend naar 2030 ongeveer 70 miljoen euro structureel nodig om onder andere sensoren in te kopen, voor publieke-private samenwerking, de oprichting van een National Maritime Security Center (NMSC) en investeringen te doen voor de Kustwacht."