De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot heeft de Amerikaanse ambassadeur in Parijs, Charles Kushner, op het matje geroepen. Reden daarvoor zijn uitspraken van de Amerikaanse regering over de dood van de extreem-rechtse activist Quentin Deranque.

Deranque overleed vorige week na een vechtpartij met vermoedelijk extreemlinkse activisten. De zaak leidde tot grote beroering in Frankrijk.

De Amerikaanse ambassade in Frankrijk en het Bureau voor Contraterrorisme van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken lieten op X weten de zaak te volgen. Volgens hen is "gewelddadig radicaal links extremisme in opmars" en vormt dat een bedreiging voor de openbare veiligheid.

Band met Trump

Barrot reageerde vandaag fel op die verklaring in het programma Questions politiques op televisiezender Franceinfo. Volgens hem is het onaanvaardbaar dat een ander land zich uitlaat over een zaak die "de nationale gemeenschap aangaat". "Wij accepteren geen enkele instrumentalisering van dit drama voor politieke doeleinden", zei hij. Frankrijk heeft "geen lessen te ontvangen van de reactionaire internationale gemeenschap", aldus de minister.

Kushner is de vader van de schoonzoon van Trump, Jared.

Ook rel in België

Ook in België is een diplomatieke rel ontstaan met de Verenigde Staten. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot heeft de Amerikaanse ambassadeur in Brussel, Bill White, op het matje geroepen na uitlatingen op sociale media.

White sprak zich uit tegen de vervolging van drie joodse besnijders in Antwerpen. Hij noemde de strafzaak "belachelijk en antisemitisch" en riep op de vervolging te stoppen. Volgens het Openbaar Ministerie worden illegale besnijdenissen onderzocht die mogelijk zijn uitgevoerd door personen zonder medische bevoegdheid. Prévot noemde de uitspraken van de ambassadeur "onjuist, beledigend en onaanvaardbaar" en sprak van gevaarlijke desinformatie.

De spanningen liepen verder op nadat White in een brief een "officiële klacht" indiende tegen Conner Rousseau, partijleider van de sociaaldemocratische coalitiepartij Vooruit. Aanleiding is een video waarin Rousseau president Donald Trump vergelijkt met Adolf Hitler. White noemt die vergelijking "totaal onredelijk en onaanvaardbaar" en eist dat de Belgische regering de uitspraken veroordeelt en de video laat verwijderen.

Rousseau zegt zich niet te laten intimideren en is niet van plan de video offline te halen. Volgens hem heeft België het recht om zich kritisch uit te spreken over ontwikkelingen in de Verenigde Staten.

Het Deense leger heeft gisteren een bemanningslid van een Amerikaanse onderzeeër geëvacueerd in de buurt van Groenland, meldt het Arctisch Commando op Facebook. De onderzeeër voer op 13 kilometer afstand van de kust.

Het bemanningslid had met spoed medische hulp nodig en werd opgehaald door een maritieme Seahawk-helikopter. Details over wat de militair mankeert zijn niet bekendgemaakt.

Het bemanningslid is overgedragen aan de Groenlandse gezondheidsautoriteiten en ligt in het ziekenhuis in de hoofdstad Nuuk.

Ziekenhuisschip naar Groenland

Later op de dag kondigde de Amerikaanse president Trump op Truth Social aan een ziekenhuisschip naar Groenland te sturen om de "vele zieke mensen" te helpen. Trump beweert dat zieke mensen in Groenland niet de juiste zorg krijgen. Verdere details zijn er nog niet, het is daarom onduidelijk of de aankondiging iets met de evacuatie te maken heeft.

Volgens de Deense defensieminister Poulsen is het helemaal niet nodig om een hospitaalschip te sturen. "De bevolking van Groenland krijgt de zorg die ze nodig heeft, ofwel in Groenland zelf, of eventueel specialistische zorg in Denemarken", zei hij tegen de Deense omroep DR. Hij zei dat Groenland geen medische hulp nodig heeft van andere landen.

Groenland is autonoom binnen het Deense koninkrijk. Het eiland heeft meerdere regionale ziekenhuizen en een groter ziekenhuis in Nuuk.

'Het nieuwe normaal'

De Deense premier Frederiksen verdedigde op sociale media het Deense gezondheidszorgsysteem en schreef dat ze "blij was om in een land te wonen waar iedereen vrije en gelijke toegang tot gezondheidszorg heeft, en waar het niet de verzekeringen of rijkdom zijn die bepalen of je de juiste behandeling krijgt", een weinig onverhulde sneer naar het Amerikaanse systeem.

Ze was niet op de hoogte gebracht van het Amerikaanse ziekenhuisschip en noemde het een voorbeeld van het "nieuwe normaal" in de internationale geopolitieke verhoudingen.

De relatie tussen Denemarken en de VS is de afgelopen maanden zwaar onder druk komen te staan. Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat hij Groenland wil inlijven. Hij noemt het eiland van het strategisch belang voor de Amerikaanse nationale veiligheid en de NAVO ten opzichte van China en Rusland. Die plannen zijn inmiddels van tafel na een gesprek met NAVO-baas Rutte.

NAVO-missie

Wel wil Trump dat de VS betrokken wordt bij de winning van minerale grondstoffen in Groenland. Het eiland heeft een schatkamer aan waardevolle grondstoffen in de grond, maar Amerikaanse mijnbouwbedrijven staan vooralsnog niet te trappelen. Het delven van deze grondstoffen is ingewikkeld en vergt een lange adem.

De NAVO heeft inmiddels een missie in het leven geroepen in het Noordpoolgebied, Arctic Sentry. Die moeten de zorgen over de veiligheid van het Noordpoolgebied wegnemen. NAVO-diplomaten zeggen dat er geen acuut gevaar is voor de nationale veiligheid. De missie lijkt vooral als doel te hebben Trump tevreden te stellen.

In onderstaande video leggen we je uit waarom de VS al jaren een obsessie heeft voor Groenland:

Organisaties die vanuit Nederland hulpgoederen naar Oekraïne brengen, hebben te maken met aanvallen en sabotage. Eerder deze week waarschuwden de Nederlandse inlichtingendiensten voor de toename van hybride aanvallen die vermoedelijk vanuit Rusland worden gepleegd.

"Je bent gewoon belangeloos met humanitair werk bezig, dan verwacht je natuurlijk niet dat je doelwit wordt", aldus Jeroen Ketting van de Nederlandse hulporganisatie LifeLine Ukraine.

"We kregen vorig jaar juni een waarschuwing van de Oekraïense veiligheidsdienst", vertelt Ketting die met zijn organisatie humanitaire hulp biedt in Oekraïne. "Een Oekraïense vrouw was benaderd door de Russen met een instructie en een beloofde vergoeding om een terroristische aanval te plegen op ons kantoor in Oekraïne." Volgens Ketting zou de vrouw 5000 dollar krijgen.

Uit een brief die de Oekraïense veiligheidsdienst naar zijn stichting stuurde, blijkt dat de vrouw al bezig was met de voorbereidingen en explosieven in huis had gehaald. De aanslag is verijdeld door de veiligheidsdienst.

Opslagloods in de as gelegd

In dezelfde periode werd de opslagloods van LifeLine Ukraine in Kyiv in de as gelegd, laat Ketting zien op foto's. "Er sloegen vier Iraanse Shahed-drones in op onze loods", zegt Ketting. Dat de drones uit twee richtingen kwamen en razendsnel na elkaar neerkwamen, kan geen toeval zijn, denkt hij. Er raakte niemand gewond, maar Ketting was wel even van slag.

Ook Arnaud Dijkstra van de humanitaire organisatie Friese Rijders merkt de gevolgen van de veranderende oorlog. Hij was altijd al voorzichtig: de chauffeurs die namens zijn stichting onder meer eten, medische goederen en generatoren naar Oekraïne brengen, blijven zo kort mogelijk in het land en blijven ver bij de frontlinie vandaan.

"Onze Oekraïense partner brengt de goederen verder met busjes", vertelt Dijkstra. Een van die busjes werd rond de jaarwisseling geraakt door een drone. De weg lag bezaaid met macaroni uit Nederland. "De chauffeur heeft het gelukkig overleefd, want de macaroni en andere hulpgoederen zaten als een soort buffer tussen de chauffeurs en de inslag in. Maar ze zijn wel doof geworden."

Volgens Koen Aartsma van Instituut Clingendael passen deze aanvallen bij de manier waarop Rusland de oorlog voert. "Nederland steunt Oekraïne via militair materieel en andere soorten goederen. Daar zet Rusland wat tegenover door het proces te frustreren."

"Het treinspoor in Polen is een doelwit", zegt Aartsma over die belangrijke levensader. "Maar dat geldt ook voor vrachtwagens met militair materieel en zelfs voor een busje met macaroni." Hulporganisaties vechten niet, maar worden wel gezien als onderdeel van de oorlog en steun aan Oekraïne. "Het onderscheid tussen militair en civiel wordt door Rusland vervaagd."

Dicht bij de frontlinie durft Rusland het verst te gaan en ook in de rest van Oekraïne is Rusland tot veel bereid. "In de rest van Europa gaat het om hybride aanvallen, waarvan Rusland kan ontkennen dat het erachter zit", zegt Aartsma.

Brand en een los wiel

Maurits Klaver denkt dat zijn stichting er slachtoffer van is geworden. Samen voor Oekraïne bracht onder meer kleding, eten en medicijnen naar Oekraïne, totdat hun busje afbrandde voor de deur bij oprichter Maurits Klaver in Nederland. Op hetzelfde moment werd de website van de stichting gehackt.

"De brandweer had al snel door dat het geen toeval was", vertelt Klaver. "Zij dachten aan een aanmaakblokje of theelichtje op de band." Het incident is niet verder onderzocht en er is nooit iemand opgepakt, zegt Klaver. "Gelukkig hebben we met donaties en geld van de verzekering een nieuw busje kunnen kopen."

Losgedraaid wiel

Jaap Scholten van Protect Ukraine kan erover meepraten. "Het gebeurde midden op de snelweg in Polen", vertelt hij. De terreinauto met hulpgoederen voor het Oekraïense leger reed met volle snelheid over de vierbaansweg toen een van de wielen eraf vloog en het voertuig enkele malen om de as tolde.

De oorzaak: een losgedraaid wiel. "Alle zes de moeren waren losgevlogen. De auto's waren voor vertrek uit Nederland door de garage geheel nagekeken. Het is uitgesloten dat ineens alle moeren lostrillen." Sabotage door Rusland, denkt ook Scholten. Maar dat is nooit bewezen.

Later gebeurde het nog eens dat een wiel van een van de voertuigen van Protect Ukraine ineens los was. Het leidde tot een nieuwe werkwijze. "We controleren nu de hele tijd of er niet weer mee gerommeld is en laten voertuigen niet meer alleen."

"We zien dat het aantal Russische sabotage-activiteiten toeneemt, maar voor elke afzonderlijke actie is het moeilijk om zeker te weten of Rusland erachter zit", zegt Aartsma van Instituut Clingendael.

De organisaties hebben hun werkwijze aangepast. Friese Rijders publiceert pas over ritten als die al voorbij zijn. Om niet gevolgd te kunnen worden, gebruikt Protect Ukraine speciale tasjes voor telefoons. LifeLine Ukraine houdt constant contact met militairen en lokale overheden, "alsof je het weerbericht volgt".

"Ik heb vier jaar van mijn leven aan Oekraïne gegeven maar ik wil niet mijn leven geven aan Oekraïne", redeneert Ketting. "De onschuld is uit het humanitaire werk verdwenen."