De Franse autoriteiten hebben de Indiase kapitein opgepakt van de olietanker die donderdag op de Middellandse Zee werd onderschept. Volgens Frankrijk maakt de olietanker Grinch deel uit van de Russische schaduwvloot.

De tanker ligt momenteel voor anker in de Golf van Fos, in de buurt van Marseille. Donderdag onderschepte de Franse marine de Grinch in de Alboránzee in de westelijke Middellandse Zee, tussen Spanje en Noord-Afrika. De operatie werd uitgevoerd in samenwerking met het Verenigd Koninkrijk.

Frankrijk is een gerechtelijk onderzoek gestart naar de olietanker, omdat die onder valse vlag voer. In dat kader is de 58-jarige kapitein meegenomen voor verhoor. Volgens Franse justitie weigerden de overige bemanningsleden, ook uit India, om mee te werken. Hoeveel mensen aan boord waren is niet duidelijk.

Sancties omzeilen

De Grinch kwam uit Moermansk, een stad in het noordwesten van Rusland. De 250 meter lange tanker staat op de westerse sanctielijsten. Het schip voer onder de vlag van de Comoren, nadat het vele keren van vlag was gewisseld.

Schepen die onderdeel zijn van de Russische schaduwvloot worden gebruikt om de sancties te omzeilen die zijn opgelegd vanwege de oorlog in Oekraïne. Frankrijk en andere Europese landen hebben gezegd hiertegen hard op te treden.

Boracay

De Franse marine ging donderdag met een helikopter aan boord van de olietanker om de nationaliteit van het schip te controleren. Daarbij ontstonden twijfels over de vlag waaronder de tanker voer.

De Oekraïense president Zelensky was blij met de operatie, liet hij weten op X. "Dit zijn precies de maatregelen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat Russische olie niet langer wordt gebruikt om Ruslands oorlog te financieren."

Begin oktober pakten Franse militairen de bemanning op van het vrachtschip Boracay, dat al dagen voor de Franse westkust voor anker lag. Het schip voer onder de vlag van Benin en maakte volgens president Macron ook onderdeel uit van de Russische schaduwvloot.

Wat de schaduwvloot precies is en hoe de strijd ertegen is losgebarsten, zie je in deze video:

De luchtkwaliteit liet vandaag flink te wensen over in de noordelijke helft van Nederland. Het RIVM gaf een smogwaarschuwing af voor het gebied boven de lijn Amsterdam-Arnhem, waar de concentraties fijnstof op veel plaatsen onvoldoende tot zelfs slecht zijn. Door de zwakke oostenwind bleef de vervuilde lucht uit Oost-Europa lang hangen, met name in de noordelijke helft van Nederland.

Vanavond raakt het vanuit het noorden verder bewolkt. Over het algemeen staat er weinig wind, alleen aan zee waait het wat harder, uit het noordoosten. De wind draait wat, waardoor schonere lucht wordt aangevoerd en de luchtkwaliteit verbetert.

Vannacht trekt bewolking verder over het land. Aan het einde van de nacht is het overal bewolkt en kan in het uiterste oosten wat sneeuw vallen. Vanaf 04.00 uur geldt in Groningen, Drenthe en Overijssel code geel voor gladheid door sneeuwval. In het hele land vriest het licht.

Door een noordelijke wind zal de smog morgen naar verwachting afnemen. Ook voor de dagen daarna lijken de concentraties fijnstof lager te blijven dan vandaag.

Morgen

Morgen wordt het een overwegend grijze dag, waarbij in de noordoostelijke helft van het land gedurende de dag af en toe wat sneeuw kan vallen. De waarschuwing voor gladheid geldt in de oostelijke provincies tot in de middag. In het uiterste zuiden is er nog kans op een beetje zon. Verder is het een vrij kille dag, met middagtemperaturen tussen de 1 en 3 graden.

Landinwaarts is er weinig wind en in de richting van het noordwesten neemt de noordenwind toe, naar matig tot in het Waddengebied vrij krachtig.

In de komende dagen verandert er verder weinig. De temperatuurverschillen tussen het noorden en zuiden van het land blijven groot. Het licht wisselvallige weer houdt aan, met vaak bewolking en af en toe wat regen. Hoe verder noordelijk de neerslag komt, hoe groter de kans op winterse neerslag.

Europees perspectief: wintersmog steeds vaker

De slechte luchtkwaliteit die Nederland nu treft, is geen opzichzelfstaand fenomeen. In Centraal-Europa kampen landen als Polen, Tsjechië en Slowakije regelmatig met smog, vooral in de winter.

Ook in het zuiden van Europa komt luchtverontreiniging voor, blijkt uit recent onderzoek. Zo is in Sarajevo, de hoofdstad van Bosnië en Herzegovina, de luchtkwaliteit in de wintermaanden soms slechter dan in de Chinese hoofdstad Peking.

In het onderzoeksproject SAAERO (Sarajevo Aerosol Experiment), waaraan onderzoekers uit acht landen deelnamen, kwam naar voren dat overdag de vervuiling vrij evenredig over de stad verdeeld was, maar dat vooral in de avonduren de concentraties flink toenamen. De oorzaak bleek voor een groot gedeelte te liggen in de houtstook en het gebruik van steenkool in de huishoudens.

In Nederland daalt aantal smogdagen

In Nederland komt smog niet zo vaak voor. Het aantal smogdagen is sinds de eerste metingen in 1992 zelfs gedaald, dankzij voortdurende inspanningen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Wintersmog ontstaat vooral bij zwakke tot matige oostenwind, wanneer vervuilde lucht vanuit het oosten wordt aangevoerd en vermengt met onze eigen uitstoot.

Mensen met longaandoeningen zoals astma of bronchitis, of met hart- en vaatziekten, wordt geadviseerd om zich dan niet te veel in te spannen. Een hoge concentratie fijnstof kan namelijk leiden tot een afname van de longfunctie en andere gezondheidsklachten.

Het Israëlische leger zoekt op een begraafplaats in Noord-Gaza naar het lichaam van een gijzelaar. Er wordt gezocht naar de stoffelijke resten van Ran Gvili, de laatste Israëlische gijzelaar van wie het lichaam nog in de Gazastrook is.

"Zijn familie krijgt constant updates en is bekend met de details van de operatie", zegt premier Netanyahu op X. Volgens hem worden sinds dit weekend alle beschikbare middelen ingezet bij de zoektocht. Er is onder meer een team van experts met speciale graafapparatuur ingezet.

Bijna twee maanden geleden werd voor het laatst het stoffelijk overschot van een gijzelaar door Hamas aan Israël overgedragen. Ze wijzen naar elkaar als schuldige van de lange duur van de zoektocht naar Gvili. Volgens de Israëlische autoriteiten heeft Hamas lange tijd informatie achtergehouden, terwijl Hamas stelt dat het alle beschikbare data zo snel mogelijk heeft gedeeld.

Als onderdeel van de wapenstilstand was afgesproken dat alle lichamen van uit Israël ontvoerde mensen moesten worden teruggegeven. In ruil daarvoor liet Israël zo'n 2000 gevangengenomen Palestijnen vrij. Het vinden van de laatste Israëlische gijzelaar wordt gezien als het grootste obstakel voor de volledige heropening van de grensovergang bij Rafah voor hulpgoederen door Israël.

Drie Palestijnse doden gemeld

Het bestand is sinds oktober vorig jaar van kracht, maar in de praktijk wordt de wapenstilstand vrijwel dagelijks geschonden. Volgens het ministerie van Volksgezondheid in Gaza werden vandaag drie Palestijnen gedood door Israëlische militairen: een in het zuidelijke Khan Younis en twee in het noorden van de Gazastrook.

Het Palestijnse persbureau Wafa schrijft dat sinds het ingaan van het bestand bijna 500 Palestijnen zijn gedood. Volgens de Israëlische autoriteiten zijn in dezelfde periode zes militairen gedood. De twee partijen beschuldigen elkaar ervan dat ze zich niet aan de afspraken van de deal houden.

Tweede fase van bestand

Volgens de VS is onlangs fase 2 van het bestand ingegaan. Midden-Oostengezant Witkoff heeft gisteren met Netanyahu gesproken over de volgende stappen. Witkoff stelt dat de ontmoeting constructief was en dat Hamas en Israël er klaar voor zijn.

De tweede fase van het bestand draait om demilitarisering en de oprichting van een tijdelijk bestuur in Gaza. Palestijnen hebben echter geen vertrouwen in de plannen van president Trump heeft voor Gaza. Het zit hen onder meer dwars dat het alleen over Gaza gaat en niet over de bezette Westelijke Jordaanoever en een toekomst voor een Palestijnse staat.