De Simsimah, Clean Mistral en de BW Brussels. Het zijn de namen van drie lng-tankers die vloeibaar gas naar Europa zouden vervoeren, maar nu naar Azië varen. Het heeft allemaal te maken met de snel gestegen gasprijzen na het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten.

Databedrijf Kpler zag dat de route van één lng-tanker uit Nigeria en twee tankers uit de VS zijn verlegd naar Azië. Aziatische gasbedrijven hebben meer geboden voor het gas dan Europese en daarom veranderen de schepen van koers.

Na de Russische invasie in Oekraïne bouwde Europa in een razend tempo de gasinvoer via de pijpleidingen vanuit Rusland af. Liquefied natural gas (lng) uit vooral de Verenigde Staten moest de gasvraag vervangen.

Maar de nieuwe oorlog gooit nu opnieuw de hele gasmarkt op zijn kop. De lng-productie in Qatar is vanwege de oorlog stilgelegd en gas dat daar in de opslagen zit kan ook niet meer vervoerd worden, Dat laatste komt door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz, de belangrijke zeestraat tussen Oman en Iran waar veel gas en olie doorheen vervoerd wordt.

Aziatische landen nemen normaliter het grootste deel van het Qatarese gas af. Maar nu dat niet kan, bieden ze op gas dat al met tankers onderweg was naar Europa.

"Als Azië meer betaalt, veranderen de Amerikaanse tankers hun koers en gaat het gas dat voor Europa bedoeld was die kant op", zegt energieconsultant Sjak Lomme. "Wie het meest betaalt, krijgt het meeste gas."

'Geen reden tot zorg'

De Gasunie, het overheidsbedrijf dat aardgas transporteert en opslaat, maakt zich niet zo'n zorgen over de afbuigingen van de drie tankers richting Azië. Volgens de organisatie komt er nog voldoende gas vanuit de velden die Nederland heeft in de Noordzee en leveren Noorwegen en de VS nog voldoende lng.

"Daarnaast varen er jaarlijks ruim 1500 tankers van Qatar naar Europa", zegt Hans Coenen, lid van de raad van bestuur van de Gasunie."Dat er nu drie schepen afwijken is dus niet meteen aanleiding tot zorg, maar we blijven het monitoren."

In die concurrentiestrijd hebben veel Aziatische landen volgens Lomme wel een voordeel. Ze hebben meer langetermijncontracten afgesloten, waardoor ze minder last hebben van veranderende prijzen. Nederland heeft minder van die contracten en voelt tekorten dus sneller in de portemonnee.

Amerikaanse handelaren profiteren voorlopig het meest van de blokkade bij de Straat van Hormuz, weet Chris Guth van energieleverancier Engie. In de VS wordt relatief veel lng op kortetermijnbasis verkocht. Ook krijgt de VS er dit jaar veel extra lng-capaciteit bij.

Voorraden

Op korte termijn lijken de problemen niet heel groot te worden, maar op de lange termijn kan dat anders zijn. In de zomer neemt de vraag naar gas af omdat de verwarming minder vaak draait, maar de gasvoorraad voor de winter moet in de zomermaanden wel aangevuld worden.

Als de gasprijs zo hoog blijft, zal dat doorberekend worden aan de klanten. "De huis-tuin-en-keuken-consument zal de verwarming de volgende winter weer een paar graden lager zetten", verwacht energiedeskundige Aad Correljé van de TU Delft. "Dat is ook afhankelijk van het soort maatregelen dat de overheid zal nemen om de gestegen gasprijzen te dempen."

Volgens Gasunie-bestuurder Coenen is het daarnaast belangrijk dat Nederland zich gaat voorbereiden op een mogelijke lange onderbreking van de gastoevoer in de toekomst.

Om zo'n periode te overbruggen, bouwt de Gasunie momenteel een extra tank om reserves in op te slaan. "Er is dus voldoende plek voor extra noodopslag", zegt energieconsultant Lomme. "Maar dat is alleen effectief als er ook voldoende aanvoer van lng is om in die tank op te slaan. Dat wordt de komende maanden nog best spannend."

Premier Jetten was nog maar net begonnen of hij kreeg meteen te maken met een internationale crisis: de oorlog in Iran. Wat zijn de gevolgen voor Nederland? En hoe gaat kabinet-Jetten om met deze oorlog?

Ook staan Marloes en Joost stil bij het app-verkeer tussen PVV-leider Wilders en voormalig PVV'er Markuszower. De Volkskrant onthulde dat Wilders een dreigende situatie als smoes gebruikte om onder een verkiezingsdebat uit te komen. Wat voor effect heeft dit nieuws op de PVV? Ook het blijvende gerommel in de BBB-fractie komt aan bod.

Marleen heeft een weekje vrij en wordt vervangen door Marloes Lemsom van EenVandaag:

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl

In Nigeria zijn zeker 300 mensen, onder wie kinderen, ontvoerd na een terreuraanval op een dorp in het noordoosten van Nigeria. Ook zijn tientallen mensen gedood, meldt persbureau AP. De aanval vond plaats in het dorp Ngoshe, in de deelstaat Borno.

Lokale media spreken van een bloedbad. Tijdens een gecoördineerde aanval vielen militanten het dorp binnen, losten ze schoten en staken ze een militaire basis, huizen en winkels in brand.

De verantwoordelijkheid voor de aanval is opgeëist door een nog onbekende terreurgroep, schrijft de Nigeriaanse krant The Guardian. In een video in handen van de krant verklaren vijf mannen dat ze de gemeenschap hebben "veroverd" en dat deze bij hun territorium zal worden gevoegd.

Een lokale functionaris zei eerder tegen persbureau AP dat het waarschijnlijk om een vergeldingsactie gaat, nadat commandanten van de terroristische organisatie Boko Haram waren gedood door het Nigeriaanse leger. De mannen in de video zeggen niet of ze gelieerd zijn aan Boko Haram.

Veiligheidscrisis

In het noorden van Nigeria zijn al jaren islamitische militanten en gewapende criminele bendes actief. Zij plegen aanvallen op dorpen en ontvoeren mensen voor losgeld. Als gevolg van het geweld zijn hele gemeenschappen op de vlucht geslagen.

Volgens onderzoeksbureau SBM intelligence, dat gespecialiseerd is in Afrika, zijn tussen juli 2024 en juni 2025 zeker 4722 mensen ontvoerd. Veel van die ontvoeringen waren in het noordwesten van het land. Het bureau zegt dat de ontvoeringscrisis "een gestructureerde, winstgerichte industrie is geworden". Volgens de Verenigde Naties zijn ook duizenden mensen gedood.

De federale regering staat onder toenemende druk om een einde te maken aan het geweld. Om het leger te ondersteunen zijn vorige maand Amerikaanse militairen aangekomen om training te geven.

Correspondent Saskia Houttuin maakte vorig jaar onderstaande video over de 'epidemie aan ontvoeringen' in Nigeria.