In de week dat het kabinet Jetten officieel beëdigd én begonnen is, nemen Joost Vullings en Marleen de Rooy weer samen een aflevering van podcast De Stemming op.

De week draaide vooral om het nieuwe kabinet Jetten, maar ook het opstappen van Mona Keijzer bij de BBB kan niet onbesproken blijven. Marleen heeft een theorie over wat, wanneer en met wie Keijzer verder gaat.

Op woensdag en donderdag werd er gedebatteerd over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. Marleen en Joost zagen Rob Jetten zelfverzekerder worden in zijn rol als premier en waren vooral blij met alle inhoud in het debat. Over het verhogen van de AOW-leeftijd werd flink gedebatteerd, en in de podcast geeft dat ook weer reden tot discussie.

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister.

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl

Er moeten tienduizenden opvangplekken voor asielzoekers bij komen. Dat blijkt uit een raming die de nieuwe minister van Asiel Van den Brink (CDA) heeft gepubliceerd.

Voor halverwege 2027 wordt verwacht dat Nederland 88.000 plekken nodig heeft. Begin deze maand waren er ongeveer 77.500 plekken voor asielzoekers, maar ruim 27.000 daarvan vervallen de komende tijd. Dat betekent dat er de komende anderhalf jaar bijna 38.000 plekken moeten worden gerealiseerd. Van den Brink spreekt van een "grote opgave".

Spreiding

Het gaat om de raming voor de spreidingswet, de wet die de verdeling van asielzoekers over Nederland regelt. Met die wet wordt bepaald hoeveel asielzoekers gemeenten naar verwachting moeten opvangen.

Provincies zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de verdeling over de verschillende gemeenten, die gebaseerd op inwonertal en welvaart een aantal plekken moeten leveren.

Zie hieronder de benodigde plekken per provincie:

Provincies hebben nu tot begin december om de opgave te verdelen over 'hun' gemeenten. Die hebben daarna nog ruim een half jaar de tijd om de opvangplekken in te richten.

Als ze dat niet lukt kan de minister dwangsommen opleggen, maar daar wil Van den Brink nu nog niet mee dreigen. "Een gesprek met gemeenten is allereerst een gesprek", zegt hij. "Dat soort maatregelen zijn niet het begin van een gesprek."

Keijzer wilde niet

De cijfers die Van den Brink nu heeft gepubliceerd zijn dezelfde die zijn voorganger, minister Keijzer (toen nog BBB), weigerde te delen, terwijl ze dat volgens de wet vóór 1 februari had moeten doen. Begin deze maand zei Keijzer dat ze de ramingen niet bekend wilde maken, omdat die volgens haar nog te onzeker waren.

Ze redeneerde dat er de komende tijd nog veel statushouders uit de asielketen doorstromen naar een woning, waardoor er plekken vrijkomen. Ook verwees ze naar nieuwe strengere asielwetten, die de Eerste Kamer nog moet behandelen en die volgens haar veel effect kunnen hebben op het aantal asielzoekers dat een plek nodig heeft.

Van den Brink is kort over wat hij daarvan vindt. "Ik vind daarvan dat ik de wet moet nakomen", reageert de pas aangetreden minister. "En dat heb ik vandaag gedaan door dat besluit gelijk te nemen zodra ik kon."

Hieronder de verdeling per provincie van het totale aantal benodigde plekken. Hoe meer inwoners en welvarender, hoe groter de opgave:

De 81-jarige Cor de J. is door het Gerechtshof Den Haag veroordeeld tot een celstraf van achttien jaar wegens moord. In 2022 schoot hij een 74-jarige man door zijn hoofd.

In 2024 oordeelde de rechter nog dat er geen bewijs was dat er sprake was van een vooropgezet plan. Het hof gaat daar dus niet in mee.

De J. werkte als klusjesman voor een vrouw, woonachtig in een villa in het Zuid-Hollandse Kinderdijk. Het slachtoffer was haar nieuwe partner. Op een late avond in 2022 schoot De J. daar de 74-jarige man door het hoofd. Die overleed enkele dagen later aan zijn verwondingen.

Na het schietincident bedreigde De J. ook de vrouw en stal hij haar sieraden. Hij wilde op die manier het voorval op een roofoverval laten lijken, stelt de rechter.

'Amoureuze gevoelens'

Pas twee dagen na het incident wees de vrouw De J. aan als dader. Eerder zei ze niet te weten wie haar partner had neergeschoten. De J. zou "amoureuze gevoelens" hebben gehad voor de vrouw en het niet kunnen verkroppen dat zij een partner had gevonden.

In het hoger beroep oordeelde het hof dat er wel sprake was van een plan bij de verdachte, volgens het hof van een "ongekende koelbloedige wreedheid". Daarom krijgt de verdachte nu geen twaalf, maar achttien jaar cel opgelegd. De J. heeft altijd ontkend dat hij de moord heeft gepleegd.

Het is volgens het hof zeer waarschijnlijk dat de dader, inmiddels op hoge leeftijd, zal komen te overlijden in de gevangenis. Door de ernst van de zaak is "een lagere strafoplegging niet mogelijk", aldus het hof. Ook moet De J. ruim een ton aan schadevergoedingen betalen aan nabestaanden van het slachtoffer.