Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar cel geëist tegen een 66-jarige man uit Ridderkerk voor het veroorzaken van een explosie en fatale brand in een huis in Vroomshoop. Bij die brand kwamen eind 2024 twee bewoners en drie honden om het leven.

De bewoners en de verdachte, een hondenfokker, hadden ruzie om een herdershond die te koop werd aangeboden op Marktplaats. De verdachte was vanuit Ridderkerk naar Vroomshoop gereden om de door hem gefokte hond voor 250 euro terug te kopen, maar vrijwel direct kregen ze ruzie. De slachtoffers weigerden de deur open te doen.

Stormram

De verdachte gebruikte volgens het OM een gasfles als stormram om het huis binnen te komen. Daarna zou hij een tweede gasfles hebben opengedraaid en door het kapotte raam hebben geduwd, waardoor gas de woning binnenstroomde. Vervolgens gooide hij een koperen bloempot door de kapotte voordeur naar binnen. Daarop volgde een explosie en brak brand uit. De twee bewoners overleden die avond aan de gevolgen van de brand.

De verdachte ontkent boze opzet. Zijn advocaat zei eerder al dat hij niet de bedoeling had om brand te stichten. "Ik wilde maar een ding, die hond ophalen", citeert RTV Oost de verdachte. Hij zegt dat hij ervan overtuigd was dat de gasflessen leeg waren.

"De verdachte heeft gasflessen gebruikt als een wapen om de mensen te dwingen de deur te openen", zei de officier van justitie in de rechtbank in Almelo. "Hij heeft niet alleen de slachtoffers het leven ontnomen, maar ook de levens van de nabestaanden blijvend en ingrijpend veranderd."

De rechtbank doet op 12 februari uitspraak.

In een kringloopwinkel in Bolsward is een map uit 2016 gevonden met daarin mobiele telefoonnummers en privéadressen van toenmalige Eerste Kamerleden. De lijst werd destijds uitgedeeld aan leden en medewerkers van de Eerste Kamer, maar het was niet de bedoeling dat deze informatie naar buiten zou komen, laat een woordvoerder weten. De Eerste Kamer bekijkt wat de impact is van de kringloopvondst.

Hoe het mapje in de kringloop terecht is gekomen, is winkelmedewerkers onbekend. "We hebben een aantal inbrengdagen, en dan is het erg druk met mensen die spullen komen brengen", laat een medewerker weten. De winkel draait voornamelijk op vrijwilligers, vertelt hij, en het is moeilijk traceren wie wat aanneemt.

"We letten er altijd op of er privacygevoelige informatie tussen zit, want dat willen we niet in de winkel. Van de privacy moeten ze afblijven." Hoe deze map er dan toch tussendoor is geglipt, is deze medewerker een raadsel. "Er komen vaak spullen uit nalatenschap binnen. Dan komt het in redelijke hoeveelheden binnen bij ons, en in korte tijd wordt alles gesplitst."

Privacywet

Een decennium geleden werd heel anders omgegaan met informatie en gegevens dan nu. In 2018 ging de AVG-wet in (Algemene Verordening Gegevensbescherming), die regelt hoe bedrijven en organisaties met persoonsgegevens mogen omgaan.

Volgens universitair hoofddocent Informatierecht Kristina Irion wordt daar nu op allerlei gebieden steeds meer over nagedacht. "Zo zijn er twijfels of er wel gegevens van individuen moeten staan in openbare registers", zegt ze. "Denk aan het handelsregister van de Kamer van Koophandel. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) uitte eerder zorgen over de risico's die bestaan bij de openbaarheid van persoonsgegevens in openbare registers van de overheid. "Want dat soort informatie wordt snel gebruikt om mensen te intimideren", zegt Irion.

Openbaar met toestemming

Gegevens zoals woonadressen en mobiele nummers van bijvoorbeeld Kamerleden waren tot het ingaan van de AVG (met toestemming) openbaar en voor iedereen te vinden. Inmiddels is dat niet meer het geval.

"Een namenlijst van mensen die een openbare functie bekleden is niet erg", zegt Irion. "Maar privéadressen en andere persoonlijke informatie die publiek worden, is wel erg." Zeker als dat zonder toestemming gebeurt van de betreffende persoon en als die informatie op dit moment nog klopt. Als Kamerlid moet je beschermd worden, zegt ze. "Daar moeten we op letten. Ook gezien het risico vandaag de dag dat kwaadwillenden er iets mee willen."

Steeds meer politici worden bedreigd. Dat gebeurt voornamelijk via sociale media, maar ook in het echt. Bijvoorbeeld toen begin 2022 een man met een fakkel bij het huis van toenmalig D66-leider Sigrid Kaag stond. En een paar maanden geleden werd een 25-jarige man aangehouden voor het bedreigen van politici.

Andere omgang

Daar zit een verschil in ten opzichte van een decennium geleden. Ook toen was het niet de bedoeling dat deze lijst uitlekte, maar hij werd wel uitgedeeld aan in ieder geval meer dan 75 mensen. "Er staat ook niet op dat het geheimgehouden moet worden", zegt Irion. Dat maakt het wellicht niet volstrekt onlogisch dat soortgelijke lijsten nog eens zouden opduiken. Nu wordt met dat soort informatie anders omgegaan.

In principe is er sprake van een datalek zodra er toegang is tot persoonsgegevens zonder dat dit de bedoeling is, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is dan aan de bijbehorende organisatie om melding te maken bij de AP, die vervolgens een onderzoek begint. Of de Eerste Kamer dat gaat doen, is nog niet bekend.

Niet de bedoeling

Tot de AVG-wet inging werden dit soort mapjes intern uitgedeeld, laat een woordvoerder van de Eerste Kamer weten. "Na die tijd is de organisatie strikter omgegaan met privacygevoelige informatie." Daarin speelt de veiligheid van politici een grote rol.

"Hoe het mapje uit 2016 in de openbaarheid is gekomen is ons onbekend en zeker niet de bedoeling", aldus de woordvoerder. De functionaris gegevensverwerking van de Eerste Kamer onderzoekt de impact. Dat is een expert die binnen een organisatie toezicht houdt op de naleving van de privacywetgeving.

Het gaat nog altijd niet goed met het korhoen op de Sallandse Heuvelrug. De vogelsoort is in de rest van Nederland uitgestorven. Overijssel haalt sinds 2013 korhoenders uit Zweden om ze vervolgens uit te zetten op de Sallandse Heuvelrug. Toch blijft de populatie maar niet op peil: er zijn er nog maar zo'n 25 in leven.

De afgelopen jaren zijn 280 korhoenders uitgezet in het natuurgebied. "Een fantastische vogel", vindt boswachter Ben Vlaskamp. "Mooie rode wenkbrauwen, zwarte veren en een witte staart die 'ie heel mooi omhoog kan zetten", zegt hij tegen RTV Oost.

Beschermde vogelsoort

De provincie Overijssel heeft de plicht om de vogelsoort in leven te houden. Het is een beschermd dier volgens het Natura 2000-beleid.

De vogel gedijt echter niet goed in het gebied. Een korhoen wordt normaliter vier tot vijf jaar oud, maar in het natuurgebied in Overijssel halen de meeste korhoenders dat niet. Dat komt onder meer door predatie: ze worden opgegeten door andere dieren als de havik, de vos of de marter.

Ook de beperkte populatiegrootte en de kwaliteit van het leefgebied spelen een rol. Het natuurgebied is de afgelopen decennia verzwakt. "Dat is gebeurd door een samenloop van factoren, waaronder verdroging, verzuring en stikstofneerslag, maar ook door klimaatverandering, versnippering en verstoring", zegt de provinciewoordvoerder. "En door die factoren neemt het aantal insecten af, die weer van groot belang zijn voor de overleving van korhoenkuikens in hun eerste levensweken."

Hoop

De afgelopen jaren is er miljoenen geïnvesteerd in natuurherstel. Het korhoen heeft daar niet van geprofiteerd, blijkt nu. "Het gaat moeizaam. Maar de afgelopen twee jaar zijn toch korhoenkuikens zelf groot geworden. Dat geeft wel hoop voor de toekomst."

Het uitzetten van de korhoenders kost per jaar zo'n 60.000 euro. Eind dit jaar beslist Provinciale Staten of er opnieuw korhoenders uit Zweden naar de Sallandse Heuvelrug worden geïmporteerd. Zo niet, dan sterft het korhoen definitief uit in Nederland.