Een verblijf in Barcelona wordt vanaf april duurder, want de toeristenbelasting gaat omhoog. Het Catalaanse parlement heeft een wet daarover goedgekeurd.

Nu betaalt een toerist voor een verblijf in Barcelona nog tussen de 5 en 7,50 euro per nacht aan toeristenbelasting. Dat wordt vanaf april dubbel zo veel.

De verhoging zal zo'n 200 miljoen euro per jaar extra in het laatje brengen. Een deel van het geld zal worden gebruikt om de woningnood in Barcelona aan te pakken.

De toeristenbelasting elders in Catalonië wordt later dit jaar met 50 procent verhoogd. Vanaf volgend jaar geldt de verdubbeling voor de hele provincie.

Protesten tegen massatoerisme

Het verhogen van de toeristenbelasting is een van maatregelen van de lokale overheid om het massatoerisme aan te pakken. Vorig jaar werd de provincie Catalonië door 20 miljoen toeristen bezocht. Van hen verbleven er 16 miljoen in Barcelona.

Inwoners van Barcelona protesteren al jaren tegen de groeiende drommen toeristen. Volgens hen is de stad onleefbaar geworden. Ook zijn woningen onbetaalbaar geworden. Veel appartementen worden verhuurd aan toeristen, waardoor er minder woningen beschikbaar zijn en de huurprijzen voor inwoners van de stad enorm zijn gestegen.

Het stadsbestuur had al besloten dat het verhuren van appartementen aan toeristen wordt verboden. Tegen eind 2028 worden alle vergunningen ingetrokken voor de duizenden appartementen die nu geregistreerd staan als te huur voor toeristen.

Bij de hack deze maand bij Odido zijn ook gevoelige aantekeningen over klanten buitgemaakt. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS, die inzage had in een deel van de gestolen gegevens. Odido had dat niet aan klanten laten weten.

Bij de extra informatie gaat het er bijvoorbeeld over of klanten hun betaalafspraken nakomen. Ook is te zien wie er een bewindvoerder hebben en dus onder curatele staan.

Odido wist naar eigen zeggen niet dat die extra informatie ook in handen was van de criminelen en heeft daarover dus niets gecommuniceerd. Na een melding van de NOS heeft de provider daarover een bericht op de website geplaatst. Odido zegt verder dat het onderzoek nog loopt.

Experts zeggen het opvallend te vinden dat Odido niet wist dat ook deze gegevens zijn gelekt. Vaak vragen getroffen bedrijven om een deel van de dataset als bewijs, zodat ze weten wat de criminelen in handen hebben.

Moeilijke periode

De aantekeningen waren bedoeld voor de communicatie tussen medewerkers van de Odido-klantenservice. "Klant wil niet gebeld worden voor contractverlenging", is bijvoorbeeld te lezen en: "gaat door een moeilijke periode".

Bij een ander account staat: "Klant lijkt onder invloed te zijn tijdens het bellen. Is door winkel (...) uit de zaak verwijderd en heeft gedreigd daar de boel kort en klein te slaan."

Welke gegevens heeft de NOS?

Hackersgroep Shinyhunters benaderde de NOS en deelde een dataset met de persoonsgegevens van circa 10.000 Odido-klanten. De provider meldde deze maand dat de persoonsgegevens van 6,2 miljoen accounts zijn gestolen.

Van de 10.000 klanten van wie de NOS data kreeg, is bij zeker 266 mensen een aantekening aanwezig. Gegevens van een bewindvoerder waren in 128 van de 10.000 gevallen aanwezig. Daarnaast zijn bij alle gebruikers ook recente mails opgenomen die naar klanten zijn verstuurd. Ook daar kunnen gevoelige gegevens in staan.

Uit de aantekeningen zijn ook persoonlijke problemen te destilleren die niets met het abonnement te maken hebben. Zo wordt bij een klant gewaarschuwd extra op te letten: "Ex heeft zich voorgedaan als contractant."

De gevoelige aantekeningen gaan gepaard met gedetailleerde persoonsgegevens, in veel gevallen een telefoonnummer en e-mailadres, maar ook gegevens over iemands identiteitsdocument.

Al die informatie is nuttig voor criminelen, stelt beveiligingsonderzoeker Sijmen Ruwhof. "Mensen met bijvoorbeeld betaalproblemen zijn erg kwetsbaar om snel veel geld te willen verdienen." Daarmee is de kans groter dat ze kunnen worden opgelicht. "Financiële stress verlaagt de weerstand tegen sociale manipulatie, dan neem je sneller risico's."

Ook staat bij een klant dat geprobeerd is om hem of haar op te lichten. Ook dat is nuttige informatie voor hackers, stelt Ruwhof, omdat ze weten welke klanten al eens doelwit waren van andere criminelen.

Miljoen records per dag

De criminelen dreigen om de gegevens vanaf morgen stapsgewijs te publiceren, tenzij Odido betaalt. "Als het bedrijf dat niet doet, gaan we vanaf donderdagmiddag een miljoen records per dag publiceren", laat Shinyhunters weten. Die gegevens zijn dan voor iedereen te downloaden. Het is een drukmiddel van de cybercriminelen om gehackte bedrijven tot betaling te dwingen.

De groep zegt bereid te zijn te schikken voor een bedrag van circa een half miljoen euro. De criminelen claimen 21 miljoen records, oftewel stukjes persoonlijke informatie, in handen te hebben. Van hoeveel mensen dat gegevens zijn, is onbekend: Odido zelf houdt het dus op ruim zes miljoen.

Intussen is het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar de zaak. Of er concrete aanknopingspunten zijn, is niet bekend, het OM wil nog niet op de zaak ingaan. Eerder zijn leden van Shinyhunters opgepakt in Frankrijk en de Verenigde Staten.

Verantwoording

Hackersgroep Shinyhunters nam dinsdagavond contact op met de NOS en liet weten een gedeelte van de gestolen Odido-dataset te willen delen. De NOS heeft vastgesteld dat het inderdaad gaat om 'Shinyhunters'.

Omdat het hier gaat om gestolen informatie en een groep criminelen die de druk op Odido willen opvoeren, gaan we heel terughoudend om met de gegevens.

Bovenstaand nieuws publiceren we omdat de redactie na onderzoek in de dataset gevoelige gegevens aantrof waarvan nog niet bekend was dat ze waren gestolen en dat heeft maatschappelijke relevantie.

De bewuste data gebruiken we alleen voor journalistiek onderzoek en zullen we verwijderen, zo snel mogelijk en zodra ze niet meer nodig zijn.

Het aantal kinderen dat wordt doorgestuurd naar Halt is het afgelopen jaar opnieuw gestegen. Dat blijkt uit cijfers die het NOS Jeugdjournaal bij de stichting heeft opgevraagd. In 2025 ging het om zo'n 11.500 kinderen.

In ongeveer 45 procent van de gevallen werden kinderen doorverwezen vanwege een misdrijf, zoals diefstal of het afsteken van professioneel vuurwerk. In de overige gevallen ging het om overtredingen zoals spijbelen of overlast in het openbaar vervoer.

In 2024 werden 11.098 kinderen doorgestuurd naar Halt, blijkt uit cijfers van de stichting. In 2022 en 2023 ging het om ongeveer 10.000 minderjarigen. Dat er de laatste jaren meer kinderen worden doorgestuurd, betekent volgens Halt niet direct dat er meer kinderen zijn die strafbare feiten plegen.

Meer prioriteit bij politie

De instroom heeft ook te maken met de capaciteit en prioriteiten bij de politie, zegt Nanet Janssen van Halt tegen het NOS Jeugdjournaal. "We kunnen op basis van deze cijfers daarom niet 1-op-1 zeggen dat de jeugdcriminaliteit toeneemt."

Met een Halt-traject kunnen jongeren voorkomen dat ze een strafblad krijgen. Ze krijgen alternatieve straffen, zoals een leeropdracht. Voorheen werden ook werkstraffen opgelegd, zoals afval opruimen. Nu moeten kinderen vaak excuses maken aan hun slachtoffer.

Halt is bedoeld voor kinderen tussen de 12 en 18 jaar om hun gedrag te veranderen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de meeste kinderen die met de stichting in aanraking komen 15 jaar zijn. Het gaat voornamelijk om jongens.

Het NOS Jeugdjournaal sprak voor de podcast met een 15-jarige jongen die zichzelf Robert noemt. Hij werd naar Halt gestuurd omdat hij twee horloges had gestolen. "Ik ben heel erg dom geweest. Een jongen vroeg aan mij of ik horloges wilde stelen. Ik heb dat toen gedaan omdat ik erbij wilde horen, om stoer te doen".

Leren nee zeggen

Bij Halt heeft Robert gesprekken gehad en opdrachten gekregen om te leren omgaan met groepsdruk. "Het voelde wel als een straf, maar ik heb die gesprekken ook wel nodig gehad. Ik weet nu hoe ik 'nee' kan zeggen tegen anderen."

Volgens Janssen van Halt is dat precies de bedoeling van het traject. "Het is bedoeld om kinderen te helpen en niet om ze te straffen. Door een straf gaan kinderen niet nadenken over wat ze hebben gedaan en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat het niet nog een keer gebeurt", zegt Janssen.

Uit cijfers van het CBS is gebleken dat ruim een derde van de jongeren na het afronden van het traject weer crimineel gedrag vertoont, maar dat bij jongeren die niet aan het traject beginnen of vroegtijdig stoppen dat bijna de helft is.