Wat begin jaren 90 in Praag begon als een schroothandel, groeide uit tot het tweede defensiebedrijf van Europa. De vooral in de productie van munitie gespecialiseerde Czechoslovak Group gaat vanmorgen naar de beurs in Amsterdam.

Voor het geld brengt topman en eigenaar Michal Strnad de snelgroeiende defensiegigant niet naar de beurs. De 33-jarige ondernemer heeft volgens tijdschrift Forbes al 10,7 miljard dollar op zijn bankrekening staan, en twee militaire Black Hawk-helikopters in zijn garage.

Zeker de afgelopen jaren is zijn Czechoslovak Group hard gegroeid. In de documenten voor de beursgang is het concern er open over: het profiteert enorm van de oorlog in Oekraïne en de spanningen in het Midden-Oosten. In twaalf fabrieken in Europa en de Verenigde Staten rollen momenteel zo'n 630.000 patronen van groot kaliber munitie per jaar van de band. Vier jaar geleden stond die productie nog op minder dan 200.000 per jaar.

Veel van die granaten gaan naar Oekraïne. Het leger daar is goed voor ruim een kwart van de totale omzet van Czechoslovak Group. Van de munitie die andere Europese landen bij het bedrijf kopen, wordt vermoedelijk ook veel doorgestuurd naar Oekraïne. Bij het concern werken ruim 14.000 mensen in Europa en de VS, verdeeld over ruim honderd bedrijven.

30 miljard waard

De Czechoslovak Group groeide de afgelopen jaren door de onrust in de wereld uit van een middelgrote Europese defensieproducent naar een wereldwijde speler. Van de zware munitie die het concern produceert, gaat 75 procent naar Europese landen. Het bedrijf claimt ook de grootste producent van munitie voor handvuurwapens te zijn.

Via een beursgang hoopt de Czechoslovak Group ook meer naamsbekendheid te krijgen. Dat moet helpen om het Duitse Rheinmetall, de grootste defensieproducent uit Europa die op de beurs ruim 80 miljard euro waard is, naar de kroon te steken.

Op de Amsterdamse beurs maakt de Czechoslovak Group vandaag een grote entree. Met een verwachte beurswaarde van minimaal 30 miljard euro zou het concern bekende grote beursfondsen zoals Philips, Ahold Delhaize, ABN Amro en KPN direct achter zich laten.

Waar Rheinmetall de afgelopen jaren de belangrijke kartrekker van de Duitse beurs werd, liggen voor de Czechoslovak Group soortgelijke kansen in Amsterdam.

Schroothandelaar

De nieuwe defensiegigant werd in 1995 opgericht door de Tsjechische ondernemer Jaroslav Strnad. De schroothandelaar bouwde een imperium op de restanten van de uiteengevallen Sovjet-Unie.

Strnad begon halverwege de jaren 90 onder de naam Excalibur Army goedkoop afgedankt en overtollig militair materieel uit Oost-Europa op te kopen en door te verkopen. Via overnames begon het bedrijf vanaf 2005 ook zelf militair materieel te produceren, vooral munitie.

Daarnaast breidde het concern de activiteiten vijftien jaar geleden ook uit met andere overnames, van een spoorwegbedrijf, vrachtwagenproducent tot een maker van radarsystemen. In 2014 voegde Strnad al zijn bedrijven samen onder de naam Czechoslovak Group.

Van vader op zoon

Vier jaar later deed hij de leiding van het concern over aan zijn toen 25-jarige zoon Michal. Die ging onverstoord verder met de overnamedrift van zijn vader. Hij breidde het concern eerst uit met een radardivisie. Vervolgens kocht hij de Spaanse munitieproducent Fábrica de Municiones de Granada en het Italiaanse Fiocchi Munizioni Group.

Vader en zoon Strnad zijn redelijk mediaschuw. In een zeldzaam interview omschreef Forbes in 2019 vader Jaroslav als een grote en kalende ondernemer met het uiterlijk van Tony Soprano uit de tv-serie The Sopranos.

De meest omstreden overname was die van Kinetic Group. De Czechoslovak Group bood ruim 2 miljard dollar om de grootste Amerikaanse producent van munitie voor handvuurwapens in bezit te krijgen. Veel Republikeinse politici, tot aan de toen nog aanstaande vicepresident JD Vance aan toe, waren fel tegenstander.

Zij stelden dat de nationale veiligheid in gevaar zou komen als de grootste kogelmaker van het land in buitenlandse handen zou komen. Uiteindelijk keurde een commissie de deal vorig jaar toch goed.

25 euro

Vandaag gaat nog geen vierde van de totale aandelen van de Czechoslovak Group naar de Amsterdamse beurs. Ze werden de afgelopen dagen voor 25 euro per stuk aangeboden bij grote beleggers, zogenoemde institutionele beleggers.

Voor particuliere beleggers, die volgens De Nederlandsche Bank steeds meer aandelen van defensiebedrijven kopen, lijkt er niet veel over te blijven.

Veel te zeggen krijgen aandeelhouders overigens niet bij het nieuwe beursgenoteerde bedrijf. Topman Michal Strnad behoudt 99,98 procent van het stemrecht. Wel belooft het bedrijf jaarlijks 30 tot 40 procent van de winst aan aandeelhouders uit te keren.

Canada mag van de Amerikaanse president Trump niet meer meedoen aan zijn Vredesraad. Per bericht op sociale media heeft Trump Canada's uitnodiging ervoor ingetrokken.

Een reden geeft hij niet, maar waarschijnlijk heeft het te maken met de goed ontvangen toespraak van de Canadese premier Carney op het WEF in Davos woensdag. Daarin zei Carney dat de op internationale wetgeving gebaseerde wereldorde dankzij autoritaire leiders voorgoed is verdwenen. "De sterken doen wat ze kunnen en de zwakkeren moeten het maar slikken."

Carney riep daarom middelgrote landen op zich te verenigen om samen een vuist te kunnen maken, hoewel ze misschien geneigd zijn volgzaam te zijn om hun eigen veiligheid te garanderen. "Dat akkoordje geldt niet meer", waarschuwde hij. Hoewel hij geen specifieke voorbeelden noemde, werd in een week vol spanningen rond Groenland de speech opgevat als rechtstreekse kritiek op Trumps buitenlandbeleid.

VN naar de kroon steken

Trump reageerde eerder al stekelig op Carneys woorden en zei dat Canada "zijn bestaan te danken heeft" aan de VS en wat meer dankbaarheid moest tonen voor de militaire en economische steun die het land in de loop der jaren heeft gekregen. Nu wordt het land dus ook uitgesloten van de Vredesraad, het paradepaardje van Trumps internationale beleid.

De internationale organisatie was aanvankelijk opgezet om de vrede in Gaza te bewaken, maar Trump hoopt er meer internationale conflicten mee te kunnen bezweren. Hij heeft zelfs al geopperd dat de Vredesraad de VN overbodig kan maken.

Andere landen zijn daar nog niet van overtuigd. Westerse bondgenoten als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben al aangegeven er geen deel van te willen uitmaken, landen als Polen en Italië willen het voorstel eerst voorleggen aan het parlement. Canada had zich tot nu toe welwillend opgesteld over het voorstel. Een nieuwe reactie van Carney op de ingetrokken uitnodiging is er nog niet.

Hoewel er nog veel onduidelijk is over de statuten van het nieuwe orgaan, presenteerde Trump gisteren officieel de Vredesraad in Davos met negentien andere staatshoofden of regeringsleiders. Trump zei daarbij te verwachten dat uiteindelijk ongeveer vijftig landen zouden meedoen.

Aanwezig bij de ondertekening van het oprichtingsdocument waren onder anderen Trump-gezinde leiders als de Hongaar Orbán en Milei van Argentinië, naast de vertegenwoordigers van bijvoorbeeld Pakistan, Paraguay en Armenië. Rusland heeft ook een uitnodiging gekregen om mee te doen, maar dat land wil eerst nog "afstemmen met strategische partners".

Bij de oprichting werd Trump aangesteld als leider van de raad. Gevraagd of hij die positie ook zou behouden als hij geen president meer is, antwoordde de 79-jarige leider dat het zijn eigen keuze is. "In theorie is het levenslang, maar ik weet niet of ik dat wil."

Goedemorgen! In Abu Dhabi komen delegaties van Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten vandaag en morgen bijeen om te praten over de oorlog en in Inzell begint het laatste wereldbekerweekend in de schaatssport.

Eerst het weer: in het noordoosten kan het glad zijn door ijzel, daar geldt nog code oranje. Het wordt verder een droge dag met geregeld zon. De temperatuur loopt uiteen van 0 graden in het noorden tot lokaal 10 in het zuiden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De EU beschouwt de Verenigde Staten nog altijd als volwaardige bondgenoot, ook na de dreigingen van Trump om Groenland in te nemen. Die boodschap geven de 27 lidstaten na een speciaal ingelaste EU-top.

Commissievoorzitter Von der Leyen prees de eenheid en vastberadenheid van de EU in de kwestie-Groenland. "We waren standvastig, zonder te escaleren", zei ze. Volgens Von der Leyen heeft dat ertoe bijgedragen dat de kou nu uit de lucht is, al erkende ze dat ook NAVO-topman Rutte een belangrijke rol heeft gespeeld.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

In het noorden van het land gaat het de komende dagen vriezen en dus slaat de schaatskoorts toe. Liefhebbers laten massaal hun schaatsen slijpen en ijsclubs maken hun baan klaar.

Fijne dag!