De politie is gisteravond bekogeld met vuurwerk in de Utrechtse wijk Overvecht. Ook een stadsbus kreeg de volle laag. De buschauffeur kon zichzelf in veiligheid brengen. Voor zover nu bekend raakte niemand gewond. De bus is volgens busbedrijf Transdev vernield.

Het incident begon na de achtervolging en de aanhouding van een verdachte op een scooter, rond 23.00 uur op de Theemsdreef, aldus de politie bij RTV Utrecht. Waarvan de scooterrijder werd verdacht, is niet bekendgemaakt.

Direct nadat de scooterrijder was opgepakt, begon een groep van ongeveer vijftig mensen met het bekogelen van de agenten met vuurwerk, laat de politie weten. Niet veel later richtte de groep zijn aandacht op een bus.

Passagiers

Op beelden op sociale media is te zien dat meerdere mensen in de richting van de bus rennen en vuurwerk afsteken. Hoeveel mensen op dat moment in de bus zaten, is niet duidelijk.

Volgens de politie was het tot 01.00 uur onrustig in de straat. "De agressie en het geweld tegen politiemedewerkers is onacceptabel en krijgt een vervolg", aldus de politie.

De Utrechtse gedeputeerde André van Schie, verantwoordelijk voor het busvervoer in de provincie, toonde zich vandaag geschokt. "Echt verschrikkelijk", noemde hij de gebeurtenis. "Ik erger mij er kapot aan. Maar ik denk dat het iets is waar we als maatschappij ook wel iets over te vinden hebben."

De speciale identificatie- en screeningsdienst voor asielzoekers wordt opgeheven. De dienst heeft ruim een jaar lang gefunctioneerd maar de taken worden in juni overgeheveld naar de IND. De 120 werknemers in Ter Apel en Budel mogen niet meeverhuizen en verliezen hun baan.

"Je tuigt met belastinggeld iets op en dan gooi je het in de prullenmand. Inclusief het personeel", reageert een van de werknemers (naam bij redactie bekend) bij RTV Noord. "Weggegooid geld."

De Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) is vorig jaar januari opgericht door het ministerie van Justitie en Veiligheid. De dienst moest de politie ontlasten, die tot dan toe elke asielzoeker die het land binnenkwam identificeerde en registreerde.

Geen papieren

Het probleem is dat nieuwe asielzoekers vaak geen papieren bij zich hebben. Dan is het lastig om precies vast te stellen waar ze vandaan komen en/of ze al eerder in een ander land asiel hebben aangevraagd.

Toen de DISA begon werd speciaal voor die dienst een computersysteem ontwikkeld om biometrische gegevens zoals vingerafdrukken en gezichtsherkenning terug te vinden in nationale en Europese databases. Die gegevens kon de DISA gebruiken om een asielaanvraag te registreren en het werk van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) te vergemakkelijken. Het computersysteem heeft 40 miljoen euro gekost, blijkt uit openbare cijfers van het ministerie.

Het is onduidelijk wat er met het computersysteem gaat gebeuren, maar de IND gaat vanaf 12 juni dit jaar de screening zelf doen.

Eerst informeren

"Dit betekent dat de huidige kerntaak van DISA ophoudt te bestaan", aldus het ministerie. "Ik kan op dit moment niet ingaan op de gevolgen voor individuele medewerkers, omdat we hen eerst willen informeren over hun situatie."

Volgens het ministerie was begin vorig jaar al duidelijk dat de DISA een tijdelijke organisatie zou zijn. "Voordat de taakoverdracht heeft plaatsgevonden, is binnen de migratieketen verkend of de screening kon worden belegd bij een bestaande organisatie", zegt een woordvoerder. "Uit deze verkenning bleek de IND de meest logische organisatie om het screeningsproces over te nemen bij de inwerkingtreding van het Europees Migratiepact in juni dit jaar."

Volgens dat pact moeten asielzoekers sneller gescreend worden en moet ook sneller worden besloten over terugkeer naar het land van hun herkomst of een ander veilig land.

In de steek gelaten

Maar de werknemers van de dienst voelen zich overvallen. "We voelen ons in de steek gelaten. Dit hadden wij niet verwacht. Dit is een enorme klap in ons gezicht", zegt een van de personeelsleden.

Hij wijst er samen met collega's op dat de DISA, mede dankzij het nieuwe computersysteem, de foutmarge bij de screening van nieuwe asielzoekers heeft teruggebracht onder de 5 procent. Toen de politie het werk deed, lag die marge volgens hem ruim boven de 15 procent.

De werknemers vrezen ook dat de IND straks omkomt in het werk. "Ze doen niks met de kennis en kunde die wij als medewerkers van de DISA in huis hebben", stellen ze. "En dat terwijl de IND al grote achterstanden heeft."

Ander werk

De 120 werknemers van de dienst die hun baan kwijtraken, worden begeleid naar ander werk. De woordvoerder van het ministerie: "Als vanzelfsprekend zijn voor de medewerkers die daarvoor in aanmerking komen mobiliteitsafspraken uit de cao van de Rijksoverheid van toepassing. Daarbij staan goed werkgeverschap en goede personeelszorg voorop."

Oud-minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat heeft niet goed gemotiveerd waarom er een maximum is aan het aantal vliegtuigen dat mag opstijgen en landen op Schiphol. Dat heeft de Raad van State beslist en daarmee is het luchtvaartverkeersbesluit van vorig jaar vernietigd.

Madlener besloot toen dat er vanaf 1 november 2025 maximaal 478.000 vluchten per jaar vanaf Schiphol mochten gaan, om de geluidsoverlast in de omgeving te verminderen. Ook zouden er minder vliegtuigen in de nacht mogen opstijgen en landen.

In het oude luchthavenverkeersbesluit stond geen maximum aantal vluchten. Dat gaat met deze beslissing van de Raad van State weer gelden.

Argumenten

Tegen het besluit van PVV-minister Madlener gingen veel partijen in beroep bij de Raad van State, zowel bewoners die een lager maximum wilden als vliegmaatschappijen die geen maximum wilden. Zij wilden dat de hoogste bestuursrechter naar de argumentatie en onderbouwing van de minister zou kijken. Daarover is het oordeel nu dus dat er vanuit het ministerie te weinig onderbouwing is voor het inkrimpen van het aantal vluchten.

Madlener stelde dat een maximum aantal vluchten ook een grens betekent voor geluidsbelasting op de omgeving. De vermindering van het aantal vluchten zou effect hebben op de geluidsoverlast van Schiphol.

De Raad van State gaat daar niet in mee en beargumenteert dat niet elk vliegtuig hetzelfde geluid produceert. Een optelsom van het aantal vluchten zegt onvoldoende over de totale hoeveelheid geluid die in een jaar mag worden geproduceerd.

Daarnaast heeft de minister volgens de Raad van State ook niet duidelijk gemaakt dat het aangepaste luchthavenverkeersbesluit leidt tot een afname van de geluidshinder, terwijl dat wel het doel van het besluit is.

Nachtvluchten

Wat wel blijft staan is de vermindering van het aantal nachtvluchten. In het besluit van oud-minister Madlener staat dat dat aantal terug moet van 32.000 naar 27.000. Geen van de partijen had bezwaar tegen die beslissing, dus de Raad van State laat dat staan.

De krimp van het aantal vluchten op Schiphol is al langere tijd zowel juridisch als politiek onderwerp van gesprek. Een rechter oordeelde dat het kabinet omwonenden beter moest beschermen tegen geluidsoverlast van de luchthaven. De minister vóór Madlener, Mark Harbers, stelde eerder een lager maximum aantal vluchten in, tussen de 460.000 en 470.000.

Na zijn aantreden verhoogde Madlener dat tot 478.000 vluchten. Daarmee besloot hij de geluidshinder iets minder terug te brengen dan was afgesproken.

Een woordvoerder van het ministerie, waar nu VVD'er Karremans aan het roer staat, laat weten dat de uitspraak wordt bestudeerd.