De gemeente Middelburg heeft excuses aangeboden aan de Joodse gemeenschap voor de kille ontvangst die zij kregen na afloop van de Tweede Wereldoorlog.

Burgemeester Van Mastrigt gaf vandaag op Holocaust Memorial Day een toespraak in de Koorkerk. De burgemeester stond uitgebreid stil bij het leed dat de Joodse bevolking is aangedaan tijdens de oorlog en de manier waarop de gemeente Middelburg daarmee is omgegaan, schrijft Omroep Zeeland.

De burgemeester verwees in haar speech naar een onderzoek dat de Radboud Universiteit vorig jaar uitvoerde in opdracht van de gemeente. Volgens de onderzoekers kocht Middelburg tijdens de bezetting weliswaar zelf geen Joods vastgoed aan, maar verzuimde de gemeente na de oorlog om een actieve rol te spelen bij teruggave van onteigende bezittingen.

'Echte verhalen vergeten'

"Dat was een heel feitelijk rapport, waarin werd gekeken of er administratief en juridisch fouten waren gemaakt", licht Van Mastrigt toe bij Omroep Zeeland. Aanvankelijk was ze naar eigen zeggen "opgelucht" over de bevindingen van de onderzoekers, totdat ze werd aangesproken op "de gevoelskwestie".

"In juridisch en administratief opzicht waren geen fouten gemaakt, maar dat is maar een klein deel van het verhaal", zegt ze. "Dat deed ons, tot onze eigen schrik, tot de ontdekking komen dat we in een valkuil waren gestapt", zegt Van Mastrigt.

"We waren de echte verhalen, het leed van Middelburgers, vergeten mee te nemen." Volgens haar droeg het handelen van de gemeente zelfs bij aan een "gevoel van tekortdoening, ook na de oorlog".

Daarvoor maakte ze in haar toespraak excuses. "Als overheid moet je ook in de spiegel durven te kijken. Als je wordt aangesproken, moet je durven zeggen dat je dit anders had moeten doen."

Luuc Smit van de Synagoge Middelburg zegt in een reactie dat het nooit te laat is om excuses te maken. "Het is mooi dat we een burgemeester hebben die dat durft te doen."

Holocaustherdenking

Vandaag worden op verschillende plekken in Nederland de slachtoffers van de Holocaust herdacht. Dinsdag is het 81 jaar geleden dat Auschwitz werd bevrijd, het grootste vernietigingskamp van de nazi's uit de Tweede Wereldoorlog.

De straten van Teheran zijn stiller geworden, maar dat betekent niet dat de crisis in Iran voorbij is. De protesten zijn volgens ooggetuigen vrijwel uit het straatbeeld verdwenen door een sfeer die aan een staat van beleg doet denken.

Tegelijkertijd blijven er, ondanks de aanhoudende internetblokkade, dagelijks nieuwe video's opduiken die erop wijzen dat het geweld tegen de demonstranten veel groter was dan eerder werd aangenomen. Sommige media, zoals het tijdschrift Time, melden fors hogere dodentallen dan de enkele duizenden die tot nu toe werden genoemd, maar die cijfers zijn moeilijk te controleren.

Militaire opbouw en verhoogde paraatheid

Tegen die achtergrond is rondom Iran een enorme Amerikaanse militaire opbouw gaande. Het past in een fase van verhoogde paraatheid, waarbij Washington zijn militaire opties openhoudt en tegelijk de druk opvoert.

Satellietbeelden uit Jordanië tonen inmiddels een groot aantal Amerikaanse straaljagers en andere toestellen op bases in het land. Bovendien is de USS Abraham Lincoln Strike Group, een vliegdekschip begeleid door torpedojagers, gearriveerd in het operatiegebied van het Amerikaanse regionale commandocentrum in Qatar.

De oplopende spanning is ook voelbaar in de burgerluchtvaart. KLM, Air France, British Airways, de Lufthansa Group en andere maatschappijen hebben vanwege de veiligheidssituatie vluchten geannuleerd naar Israël en de Golfregio. KLM haalde daarnaast personeel weg uit de Saudische stad Dammam en uit Dubai.

Waarschuwing voor 'totale oorlog'

Israël heeft de paraatheid van het leger en luchtmacht intussen opgevoerd tot het hoogste niveau. Tegelijkertijd zijn de instructies van het Home Front Command, dat verantwoordelijk is voor de civiele veiligheid in oorlogstijd, vooralsnog niet aangepast.

Iran waarschuwde ondertussen dat elke militaire actie zal worden beantwoord als "totale oorlog" en dat Amerikaanse en coalitietroepen een doelwit zullen zijn. Juist die dreiging maakt de risico's op escalatie groot, niet alleen voor Iran en de Verenigde Staten, maar ook voor de landen eromheen.

De Amerikaanse luchtmachtbasis Al-Udeid in Qatar, die ook het Amerikaanse centrale commando huisvest, ligt ruim binnen aanvalsbereik van Iran. Toch lijkt Washington, met de inzet van een vliegdekschip en bases in onder meer Jordanië, te proberen om de Golfstaten niet in het middelpunt van een directe confrontatie te trekken.

Golfregio 'tegen ingrijpen'

De Golfstaten zijn opvallend terughoudend over militair ingrijpen tegen Iran. Niet omdat ze het regime steunen, maar omdat de gevolgen moeilijk te beheersen zijn.

"Wat de Golfstaten vooral niet willen, is een Midden-Oosten waarin Israël onbetwist dominant wordt", zegt Sayed Ghoneim, generaal buiten dienst en verbonden aan het Institute for Global Security & Defense Affairs in Abu Dhabi. "Iran fungeert al jaren als een soort 'balansventiel' tegen Israëlische superioriteit: opgelegd en impopulair, maar in strategische zin nuttig. Het ondermijnen of laten instorten van Iran zou die rem weghalen, en Israël juist ruimte geven om zijn regionale overwicht af te dwingen."

Volgens Ghoneim verklaart dat waarom landen in en rond de Golf liever vasthouden aan een ingewikkeld machtsevenwicht met meerdere 'polen'. "Ze hebben er belang bij dat Iran blijft bestaan, niet als bondgenoot, maar als factor die de balans in stand houdt", zegt hij. "Niet omdat ze Iraanse invloed willen, maar omdat ze geen regio willen waarin één speler alles bepaalt: niet Israël, en ook niet een onbeperkte opmars van Saudi-Arabië."

Wat wil Washington bereiken?

Met de Iraanse regering nog altijd stevig in het zadel, blijft de vraag wat Washington met een eventuele aanval op Iran wil bereiken. Volgens Ghoneim is het primaire doel niet formeel regime change, maar een gedwongen gedragsverandering: terugdringen van het nucleaire programma, het indammen van Iraanse regionale invloed en het herstellen van afschrikking.

Een val van het regime is volgens hem zeker een factor die meespeelt, maar niet het uitgesproken einddoel. "Regime-instorting blijft een doelstelling, maar geen openlijke Amerikaanse inzet, omdat Washington strategische uitkomsten wil zonder daarna eigenaar te worden van de chaos na een val", zegt Ghoneim.

Daarbinnen ziet hij twee mogelijke richtingen. "Als Trump prioriteit geeft aan het laten instorten van het regime, dan kan dat via het aanjagen van een nieuwe protestgolf, of via het uitschakelen van de symbolen van het systeem, zoals Khamenei en specifieke leiders van de Revolutionaire Garde."

En als de prioriteit ligt bij het afdwingen van samenwerking? "Dan worden vooral de nucleaire, militaire en economische capaciteiten het doelwit, met als boodschap: meebuigen of verder verlies van strategische ruimte."

In de Duitse stad Maagdenburg zijn bij rellen rond een voetbalwedstrijd gisteravond 64 politieagenten gewond geraakt. De politie werd bij de Avnet Arena bekogeld met vuurwerk, hekken en stenen.

De wedstrijd tussen 1. FC Magdeburg en Dynamo Dresden in de 2. Bundesliga - het op een na hoogste niveau in Duitsland - was van tevoren al bestempeld als hoogrisicowedstrijd. Het duel staat bekend als derby van het oosten of de 'Elbe-klassieker'. Er waren honderden politieagenten aanwezig uit verschillende deelstaten, en ook de federale politie was ingezet.

In de eerste helft werd de wedstrijd al twee keer stilgelegd omdat het publiek vuurwerk afstak. Daarna braken aanhangers van de thuisclub door naar het uitvak, waar ze supporters van Dresden probeerden aan te vallen. Waarom ze dat deden is nog onduidelijk.

In de rust kwam het buiten het stadion tot een confrontatie met de politie. Een politiewoordvoerder zegt dat agenten met van alles werden bekogeld: vuurwerk, stoeptegels, bakstenen en afzetmateriaal. Ook vloog er een putdeksel richting de agenten. Van de tientallen gewonde agenten moesten er zeventien naar het ziekenhuis.

Maskers en capuchons

Vicevoorzitter Nancy Emmel van de politievakbond GdP eist dat de daders worden gestraft. Op beelden is te zien dat vrijwel alle relschoppers mannen met maskers en capuchons zijn. Emmel wil dat ze geïdentificeerd worden en dat hun stadionverboden worden opgelegd. Als dit niet stopt, zullen er Geisterspiele nodig zijn, zegt ze: wedstrijden zonder publiek.

Deelstaatminister Zieschang van Binnenlandse Zaken noemt het gedrag van de hooligans "niets minder dan bruut geweld" en spreekt van "zogenaamde voetbalfans". De politie doet onderzoek, ook naar misdragingen door voetbalsupporters elders in de stad. Voor zover bekend is nog niemand opgepakt.

Dynamo Dresden won de wedstrijd met 2-1.