Het Amerikaanse Library of Congress heeft een film van de Franse filmpionier George Méliès teruggevonden. Gugusse et l'Automate uit circa 1897 geldt als de eerste film met een robot in de hoofdrol en kan daarmee misschien wel de eerste sciencefictionfilm ooit worden genoemd.

In Gugusse et l'Automate windt een clown een automaton op, een mechanische pierrot-pop die een dansje moet uitvoeren. Het optreden ontspoort als de robot er een eigen wil op na blijkt te houden en de mens slaat met zijn stok. Die reageert daarop door in slapstickstijl met een grote hamer de automaat aan te vallen.

Het 45 seconden durende filmpje zonder geluid dateert nog van voordat de benaming robot voor zo'n mechanische mens werd gebruikt: die term werd pas gemunt in 1920 door toneelschrijver Karel Capek, naar het Tsjechische woord voor dwangarbeider, robotnik.

Bekijk hier de film:

Méliès was een vroege film-innovator nadat hij per ongeluk het opmerkelijke effect van filmmontage had ontdekt. Hij toonde aanvankelijk eenvoudige registraties van het dagelijks leven, maar toen een filmrol een keer vast bleef zitten in de projector, veranderde een bus in het getoonde straatbeeld ineens in een ander voertuig, en vrouwen in mannen.

Daarop begon Méliès te experimenteren met montage, optische illusies en kleurgebruik in korte, verhalende films. Beroemd is het voorbeeld uit Le Voyage dans la Lune uit 1902, waarin met een slimme schnitte een raket lijkt te landen de maan.

Hoewel Méliès honderden films maakte en die wereldwijd bijzonder populair waren, ging het grootste deel ervan verloren: gerecycled in de Eerste Wereldoorlog, vernietigd door Méliès toen zijn theater sloot of vergaan door het kwetsbare filmmateriaal. Ook van Gugusse waren geen exemplaren meer bekend.

September vorig jaar meldde zich echter een man uit Michigan met een collectie halfvergane filmrollen waar zijn overgrootvader mee door het land was getrokken voor filmvertoningen. Hoewel het celluloid afbrokkelde, aan elkaar was gesmolten en gedraaid was geraakt in de afgelopen eeuw, zagen restauratoren het als een vondst van onschatbare waarde.

"We wisten meteen dat we iets bijzonders in handen hadden", zegt restaurator George Willeman, die het beeldmerk van Méliès, een zwarte ster, herkende op het materiaal. Behalve Gugusse zat er bij het materiaal ook een vroege film van Thomas Edison, The Burning Stable, en een al bekend werk van Méliès, komische trucfilm Nouvelles Luttes extravagantes.

De afgelopen maanden is het materiaal gerestaureerd en in hoge kwaliteit online gezet. Na meer dan een eeuw is daarmee de voorouder van Maschinenmensch uit Metropolis, Star Wars' C-3PO en de Terminator weer voor iedereen te zien.

In de Amerikaanse stad Los Angeles is een vrouw opgepakt die meerdere schoten zou hebben afgevuurd op het huis van popster Rihanna.

Het huis in Beverly Hills werd een keer of zeven beschoten op zondagmiddag. Rihanna was op dat moment thuis, maar er raakte niemand gewond. Of er schade is aangericht, is nog niet bekend.

De schoten zouden zijn gelost vanuit een auto aan de andere kant van de straat. De chauffeur van dat voertuig kon enige tijd later worden aangehouden op een kilometer of twaalf van het adres.

Motief onbekend

De identiteit van de verdachte vrouw is nog niet bekendgemaakt. Ze verzette zich niet tegen de arrestatie. Ook een motief voor de schietpartij is nog niet bekend.

Rihanna heeft nog niet gereageerd. De 38-jarige zangeres uit Barbados maakte naam met hits als Umbrella, Diamonds en Only girl in the world. Dankzij haar muzikale carrière en succesvolle bedrijven als Fenty make-up groeide ze uit tot miljardair.

De zangeres heeft een relatie met rapper A$AP Rocky, met wie ze drie kinderen heeft. Hij is in het verleden vervolgd voor een schietpartij in Hollywood, maar werd vorig jaar vrijgesproken.

De partij van de 35-jarige Balendra Shah is uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen in Nepal. Met zijn Nationale Onafhankelijke Partij, die pas sinds 2022 bestaat, verslaat Shah de meest gevestigde partijen van het land en wordt hij de nieuwe premier van Nepal.

Het tellen van de stemmen na de verkiezingen van donderdag duurde dagen. In het bergachtige Nepal moeten stembiljetten uit afgelegen dorpen soms per helikopter worden opgehaald. Wel stond al snel vast dat Shah zelf zijn district had gewonnen: hij kreeg bijna vier keer zoveel stemmen als zijn belangrijkste tegenstander, oud-premier Sharma Oli.

De Nationale Onafhankelijke Partij won 117 van de 165 rechtstreeks gekozen zetels. Dat betekent dat Shah op 35-jarige leeftijd de nieuwe premier van Nepal wordt.

Gen Z-protesten

De verkiezingen volgen op een roerig jaar in Nepal. De 77-jarige Oli stapte op na grootschalige Gen Z-protesten, waarbij jongeren tot een jaar of 28 massaal de straat op gingen tegen corruptie, werkloosheid en de gevestigde orde.

In de weken ervoor hadden jongeren massaal online video's gedeeld van Nepalese politici die pronkten met hun extreme rijkdom. De regering besloot daarom verschillende socialemediaplatformen te blokkeren. Dat deed de protesten ontvlammen.

Boze menigtes verwoestten overheidsgebouwen en staken woningen in brand van ministers en mensen uit het bedrijfsleven die corrupt zouden zijn. De politie greep hard in. In totaal kwamen 77 mensen om het leven, vooral jongeren. Na twee dagen trad toenmalig premier Oli af.

Rapper als leider

Tijdens die protestgolf groeide Balendra Shah uit tot een van de gezichten en een leidend figuur van de beweging. Hij werd eerder bekend als rapper onder de naam 'Balen' en spreekt vooral jonge Nepalezen aan.

Sinds 2022 is hij burgemeester van de Nepalese hoofdstad Kathmandu. Daar trad hij onder meer op tegen illegale gebouwen, de wildgroei aan straatverkopers en de eindeloze kluwens van elektriciteitsdraden in de stad. In zijn campagne richtte hij zich vooral op onderwijs, zorg en het tegengaan van corruptie.

Opvallend aan 'Balen' is dat hij buiten zijn raps om nauwelijks met de pers praat, en ook niet met zijn achterban. Of dat verandert na deze verkiezingsuitslag, moet nog blijken.