Begin maart worden zes of zeven adders uitgezet op de Wolfhezerheide, niet ver van Oosterbeek. Het gaat om jonge mannetjes die met hun paargedrag de zieltogende adderpopulatie in het natuurgebied moeten redden.

Het plan om de jonge adders uit te zetten komt van natuurbeschermingsorganisatie RAVON. Die maakt zich grote zorgen over de huidige adderpopulatie op de Wolfhezerheide.

"In 2020 waren er nog iets meer dan 60 adders. Nu gaat het nog om zo'n 25 stuks. Dus het gaat heel hard", aldus Raymond Creemers van RAVON bij Omroep Gelderland.

Voor de achteruitgang zijn verschillende oorzaken. Zo ligt de Wolfhezerheide relatief geïsoleerd tussen de snelweg A50 en een druk bereden provinciale weg. "De eerstvolgende populatie is kilometers verderop, terwijl andere adderpopulaties in contact staan met zo'n vijf andere", zegt Creemers. "Daardoor gaat het met die populaties een stuk beter."

Zien er raar uit

Onderzoekers in het gebied merken op dat de slangen er van de buitenkant 'raar uitzien'. Creemers: "Uit een genetische analyse blijkt dat er sprake is van inteelt. Dat is slecht voor de overlevingskansen. Er is nog maar weinig genetische variatie in de huidige populatie."

Dat de populatie in korte tijd zo afgenomen is, heeft ook te maken met de droogte in het gebied. "Er zijn veel droge zones en daar kunnen ze slecht tegen. De beek staat bijvoorbeeld al een tijd heel laag. Dat kan nog omgekeerd worden, maar dat gaat wel veel tijd kosten", stelt Creemers.

Omdat het met de populaties op de Veluwe iets verderop veel beter gaat, wil RAVON daar jonge adders vangen, om die op de Wolfhezerheide uit te zetten. "De jonge mannetjes doen eerder mee met de paring. Daarnaast kunnen oudere vrouwtjesslangen meer jongen krijgen. We willen dus vooral die pubermannetjes aan de populatie toevoegen", vertelt Creemers.

Moet begin maart

De adder is de enige giftige slang in Nederland en staat op de zogenoemde rode lijst te boek als kwetsbaar. In Nederland komt de adder alleen nog voor in Drenthe, Friesland en op de Veluwe. In het oosten van Overijssel en het Limburgse natuurgebied Meinweg worden sporadisch adders gezien.

Het uitzetten van de adders op de Wolfhezerheide moet begin maart gebeuren, zodat de jonge adders meteen kunnen meedoen aan de paartijd die in april begint. "De mannetjes ruiken de vrouwtjes en gaan daar dan gelijk op af. Als je het een half jaar eerder of later doet loop je het risico dat ze alweer weg zijn uit het gebied", zegt Creemers. "We hopen dat ze minstens één keer succesvol paren."

Terreinbeheerder Natuurmonumenten en de provincie Gelderland moeten nog instemmen met het uitzetten van de jonge adders. En dan nog is het geen structurele oplossing voor de adderpopulatie op de Wolfhezerheide, benadrukt Creemers. "De echte oorzaken zoals verdroging en versnippering vergen een langere en structurelere aanpak in de vorm van vernatting van het beekdal en benutten van kansen voor natuurontwikkeling in de naaste omgeving."

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio heeft in een toespraak op de veiligheidsconferentie in München het belang van de samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten benadrukt. Op verzoenende toon sprak hij over de gedeelde geschiedenis van de VS en Europa en hoe de trans-Atlantische waarden zijn ontstaan.

Hij ging uitgebreid in op de verwantschap tussen de Verenigde Staten en Europa. De VS wil deze "oude vriendschap" nieuw leven inblazen.

Rubio weidde in zijn toespraak uit over de Europese geschiedenis, zoals over de oorlogen die op het continent hebben gewoed en hoe het communisme een gevaar was waar Europa van is bevrijd door de VS.

Om de volgens hem gedeelde trans-Atlantische waarden zoals het christelijke geloof te beschermen, moeten de bondgenoten niet schuwen om te strijden tegen bijvoorbeeld massa-immigratie. Rubio's woorden daarover sluiten aan bij de tekst van het Amerikaanse nationale veiligheidsplan, dat eerder veel stof deed opwaaien en waarin wordt gewaarschuwd dat Europa door massa-immigratie zijn identiteit, cultuur en historische waarden dreigt te verliezen.

Rubio vindt het daarom van belang dat bondgenoten van Amerika sterk zijn en in staat zijn om zichzelf te verdedigen, zei hij.

Nieuwe westerse beschaving bouwen

De discussie moet wat hem betreft dan ook niet gaan over details als "hoeveel geven we uit aan defensie?", maar over wat er verdedigd moet worden. "Wij verdedigen een belangrijke beschaving", vindt hij. Het is daarom belangrijk om samen de gemeenschappelijke belangen te verdedigen en een nieuwe westerse beschaving te bouwen, aldus Rubio.

Dat moeten de westerse landen doen door gezamenlijk op te trekken bij bijvoorbeeld het winnen van kritieke mineralen, en samen controle te krijgen over de grenzen. Volgens hem hebben Europese landen zich te afhankelijk gemaakt van andere landen en is massa-immigratie een crisis die zich ontwikkelt en landen destabiliseert.

Dat is volgens hem geen xenofobie of vreemdelingenhaat, maar fundamenteel voor het beschermen van de gedeelde waarden van Europese landen en de VS. Deze "nieuwe westerse beschaving" moet wat Rubio betreft door de VS en Europese landen samen worden gebouwd om zo te werken aan een gemeenschappelijk toekomst.

Correspondent Europese Unie en NAVO Kysia Hekster:

"Dit was de toon waar de Europeanen op gehoopt hadden. Het contrast was groot tussen de confrontatie van de Amerikaanse vicepresident JD Vance vorig jaar, en de verzoendende toon die Rubio aansloeg.

Velen in de zaal zullen een zucht van verlichting geslaakt hebben, zoals de voorzitter van de veiligheidsconferentie na afloop van de toespraak zei.

De toon van Rubio was weliswaar heel anders dan die van Vance, maar de onderliggende boodschap was min of meer dezelfde als die van vorig jaar. Het ging opnieuw over "massa-immigratie", zoals Rubio dat noemt, en over beleid om klimaatverandering tegen te gaan, dat Europa zou verzwakken.

Europa moet volgens Rubio weer sterk en trots op zichzelf worden, en Trumps Amerika moet volgens hem daarin een lichtend voorbeeld voor Europa zijn.

De Europeanen zullen door deze toespraak tijdelijk gerustgesteld zijn, maar er is het afgelopen jaar te veel gebeurd om te doen alsof er niks gebeurd is, hoe verleidelijk dat perspectief ook kan zijn."

Richting het einde van zijn toespraak haalde Rubio nog uit naar de Verenigde Naties en andere instituties, die volgens hem "in een ideale wereld alles oplossen met diplomatie", maar dat is volgens hem niet meer mogelijk. Internationale samenwerkingsverbanden zoals deze moeten volgens Rubio daarom worden hervormd.

Hij maakte ook van de gelegenheid gebruik om de prestaties van zijn president Trump te bejubelen. Rubio stelde dat in tegenstelling tot eerdergenoemde instanties, Trump het wel voor elkaar heeft gekregen om conflicten op te lossen. Zo roemde hij het bestand tussen Israël en Hamas, dat Trump heeft bewerkstelligd. Ook ging hij in op het Amerikaanse ingrijpen in Venezuela, het bombarderen van nucleaire installaties in Iran.

Nauw verweven

Ook roemde hij Trump dat het hem is gelukt om de Russen en Oekraïne aan tafel krijgen om te praten over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Volgens hem zijn de discussiepunten teruggebracht naar nog maar een paar kwesties, die weliswaar het moeilijkst zijn om het over eens te worden. Op de kritiek dat de VS vooral Oekraïne onder druk zet en niet Rusland, het land dat de veroveringsoorlog begon, ging hij niet in.

De buitenlandminister sloot zijn toespraak af door te vertellen over de nauwe verwevenheid van Europa en de VS. Van de ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus, die als eerste Europeaan voet op Amerikaanse bodem zette, tot de Duitsers die landbouwmethodes en beter bier naar de VS brachten.

"Zij hadden nooit kunnen bedenken dat een van hun nakomelingen hier nu zou zijn. Onze gemeenschappelijke geloven en waarden zullen altijd gedeeld zijn", besloot Rubio.

De problemen op het spoor tussen Utrecht en Arnhem en Utrecht en Den Bosch houden nog een aantal uren aan. Volgens ProRail rijden de treinen op zijn vroegst rond 15.30 uur weer volgens dienstregeling.

De problemen ontstonden gisteravond, nadat een bovenleiding was gebroken in de omgeving van Utrecht Lunetten. Een deel hing los, waarna een trein daar tegenaan reed. De ruim 800 passagiers in de trein werden geëvacueerd. De passagiers konden overstappen in een andere trein die naast de gestrande trein werd gezet.

Vanwege carnaval willen vermoedelijk veel mensen dit weekend richting Gelderland en Noord-Brabant. NS heeft daarom langere treinen ingezet. "Het is goed te doen qua drukte", zegt een woordvoerder van NS. "Het is rustiger dan tijdens de spits doordeweeks."

Op dit moment rijden er per uur nog ongeveer twee treinen naar Den Bosch. Van en naar Arnhem rijden volgens NS wel intercity's, maar geen sprinters.

Ook tussen Schiphol en Utrecht rijden minder treinen door de defecte bovenleiding. Dat komt doordat de trein uit Den Bosch via Utrecht doorrijdt naar Schiphol en er dus ook minder treinen vanuit Utrecht naar de luchthaven rijden.