Jaimi van Essen (34) krijgt een van de moeilijkste posten in het nieuwe kabinet. Van Essen zal het land van het stikstofslot moeten halen, én tegelijkertijd de boeren weer perspectief moeten geven.

luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In Den Haag is Jaimi van Essen nog een grote onbekende, maar Leo van Raaij van Dagblad Tubantia volgt hem al jaren. In de podcast vertelt hij wat de bestuursstijl van de nieuwe minister is.

Lars Geerts van de politieke redactie van de NOS legt uit hoe D66 bij hem uitkomt, wat voor ministerie hij aantreft en welke keuzes hij zal moeten maken.

Roy Meijer van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt, belangenbehartiger van jonge boeren kende Jaimi van Essen ook nog niet, maar hij heeft goede hoop dat de nieuwe minister samen met de agrarische sector eindelijk een oplossing gaat brengen in het vastgelopen en gepolariseerde conflict over stikstof.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

De woonwinkelketens Kwantum en Leen Bakker worden overgenomen door een Europese investeringsmaatschappij. Daarmee lijkt er een einde te komen aan een periode van financiële onzekerheid voor de winkels. Een overnamebedrag is niet bekendgemaakt.

Kwantum en Leen Bakker verkopen interieur- en badkamerinrichting en vloeren aan consumenten. Homefashion Group, het moederbedrijf achter de winkels, bezit zo'n 200 vestigingen in Nederland en België en heeft ongeveer 3325 medewerkers in dienst.

De woonwinkels zaten al geruime tijd in de problemen. Vorig jaar ging de Belgische tak van Leen Bakker failliet waardoor 29 winkels hun deuren moesten sluiten. Het FD meldde in september vorig jaar dat een eventuele verkoop dreigde.

De winkelketens worden nu inderdaad verkocht. Toekomstig eigenaar Orlando Capital V laat weten dat Kwantum en Leen Bakker zelfstandige merken blijven, "elk met behoud van hun eigen identiteit, strategie en klantfocus." De Europese investeringsmaatschappij zegt ook dat alle medewerkers van Kwantum en Leen Bakker in dienst blijven.

Orlando verklaart verder de winkels financieel te kunnen ondersteunen - nu en op de langere termijn. De overname moet nog worden goedgekeurd door de Ondernemingsraad en de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Waarschijnlijk gebeurt dat volgende maand.

Het huidige moederbedrijf, Homefashion Group, is eigendom van Gilde Equity Management, een Nederlandse investeringsmaatschappij.

Rabobank, ING en ABN Amro willen hun afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven zoveel mogelijk verminderen. Dat bevestigen zij aan de NOS. De drie Nederlandse grootbanken zijn hiervoor in overleg met andere Europese banken.

Banken leunen nu nog vooral op Amerikaanse technologie, zoals clouddiensten en kunstmatige intelligentie (AI). "Wij zijn afhankelijk van Amerikaanse techgiganten, daar ga ik niet omheen draaien", zegt bestuursvoorzitter Stefaan Decraene van Rabobank tegen de NOS. "Onze belangrijkste it-leveranciers zitten in Amerika."

Hij reageerde op zorgen bij de Europese Commissie en toezichthouders als de Europese Centrale Bank (ECB) over de afhankelijkheid van Amerikaanse big tech.

Die zorgen groeiden sinds president Trump in april een wereldwijde handelsoorlog dreigde te ontketenen, ook met de Europese Unie. De afgelopen maanden kwam daar de dreiging van een invasie van Groenland nog bij. De afhankelijkheid van Amerikaanse technologische bedrijven zou kunnen worden ingezet als drukmiddel, vreest de EU.

Europese soevereiniteit

Hoewel er volgens Rabo-topman Decraene geen concrete signalen zijn dat Amerikaanse techbedrijven de systemen uit kunnen zetten waardoor bijvoorbeeld klanten geen geld meer kunnen overmaken, is Rabobank zich wel van dit risico bewust. "We werken daarom met een aantal partijen aan oplossingen. Want dit kunnen we als Rabobank niet alleen doen."

Volgens Decraene hebben de Europese banken zelf het initiatief genomen, en doen zij dit niet onder druk van toezichthouders als de ECB of De Nederlandsche Bank (DNB): "We kijken of we hier cloud- en datastructuren kunnen opzetten om de Europese soevereiniteit te bewaren."

ING bevestigt dat het in hetzelfde verband werkt aan manieren om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse techbedrijven. De bank noemt concreet clouddiensten. Topman Steven van Rijswijk zei twee weken geleden bij de presentatie van de jaarcijfers tegen de NOS dat ING een eigen cloudomgeving heeft: "Maar laten we ons niet voor de gek houden. Veel onderdelen van deze infrastructuur worden geleverd door Amerikaanse ondernemingen."

Europese iDeal

Decraene van Rabobank wijst als voorbeeld naar de manier waarop zestien grote Europese banken momenteel samenwerken in Wero, de Europese versie van de Nederlandse betaaldienst iDeal. Dat moet een alternatief worden voor de Amerikaanse betaaldiensten Visa, Mastercard, PayPal, Apple en Google.

Bij dit European Payments Initiative zijn naast Rabobank, ING en ABN Amro ook grote Europese banken als Deutsche Bank, het Belgische KBC en het Franse BNP Paribas, Crédit Agricole en Société Générale aangesloten.

Decraene benadrukt dat Europese alternatieven voor Amerikaanse technologie er niet vandaag of morgen zullen zijn: "Het gaat tijd in beslag nemen. Ik denk dat we hier toch praten over drie, vijf jaar."

Rabobank boekt wat minder winst na recordjaar

Rabobank heeft het afgelopen jaar iets minder winst gemaakt dan in 2024, toen het een recordwinst boekte, zo maakte de bank vanmorgen bekend bij de presentatie van de jaarcijfers over 2025. De lichte daling kwam vooral doordat de bank meer geld apart moest zetten voor leningen die mogelijk niet worden afbetaald.

De bank wijst in de jaarcijfers over 2025 naar de schommelde macro-economische omstandigheden van vorig jaar. Dat kwam vooral de handelsoorlog die de Verenigde Staten in april wereldwijd ontkende.

Onder aan de streept boekte Rabobank een nettowinst van ruim 4,9 miljard euro. Dat 4 procent minder dan de 5,1 miljard euro uit het recordjaar 2024. Wel was de winst vorig jaar hoger dan in 2023.

Van de winst maakte de coöperatieve bank een vijfde (1 miljard euro) over aan maatschappelijke doelen. Zo ging er 60 miljoen euro naar de bouw van een nieuwe vleugel van het Prinses Máxima Centrum.