Vier van de vijf verdachten in een groot proces dat draait om een groep vermeende soevereinen, mogen de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Leeuwarden aan het einde van de derde inleidende zitting laten weten.

Justitie verdenkt de mannen ervan deel uit te maken van een groep die anti-institutioneel gedachtegoed aanhangt en vanuit die overtuiging aanslagen wilde plegen. De verdachten ontkennen tot nu toe.

De verdachten die volgende week op vrije voeten komen, zijn de Friese oud-advocaat Arno van K. (62) en medeverdachten Ritske B. (66) en John van K. (61). Ook het voorarrest van wapenhandelaar Jan B. (75) uit Hulten in Noord-Brabant wordt geschorst.

Enkelband

Chris van V. (55) uit Den Bosch blijft wel vastzitten, schrijft Omroep Brabant. Zijn voorarrest in deze zaak was al geschorst, maar hij werd nogmaals opgepakt, op basis van een nieuwe verdenking. Het OM verdenkt B. en Van V. van het leveren van wapens aan het netwerk.

Wat zijn soevereinen?

Soevereinen of autonomen geloven dat de overheid geen wettelijke macht over hen heeft. Sommigen vinden dat ze zelf mogen bepalen of ze bijvoorbeeld belastingen, boetes of de premie voor een ziektekostenverzekering moeten betalen.

Naar schatting zijn er enkele tienduizenden soevereinen in Nederland. Zelf noemen zij zich niet altijd zo. De meesten van hen zijn niet gewelddadig en willen zo onafhankelijk mogelijk leven. Een klein deel zou geweld niet schuwen in hun verzet tegen de instituties, zoals de overheid, de belastingdienst en verzekeringsmaatschappijen.

De verdachten krijgen volgende week allemaal een enkelband en moeten zich aan een reeks voorwaarden houden. Zo mogen ze geen contact hebben met elkaar en ook niet met getuigen.

De drie verdachten die in Friesland wonen, mogen het land niet uit en moeten daarom hun identiteitsbewijs en paspoort inleveren.

De verdachten werden in juni tijdens een politieactie aangehouden. Bij huiszoekingen in Friesland en Brabant werden wapens, munitie, verdovende middelen, mogelijke explosieven en gevaarlijke stoffen in beslag genomen.

Het is nog niet bekend wanneer de strafzaak inhoudelijk wordt behandeld.

Een netbeheerder kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor het lange wachten op een stroomaansluiting. Dat heeft de rechter geoordeeld in een kort geding tussen netbeheerder Liander en een huiseigenaar zonder stroomaansluiting.

De huiseigenaar in Hillegom moet daardoor waarschijnlijk nog tot 2027 wachten voordat zijn huis wordt aangesloten. In dat jaar wil Liander het hoofdnet uitbreiden. Dan kan ook de aansluiting voor het gezin in Hillegom worden geregeld.

De huiseigenaar wilde dat er al eerder een aansluiting zou komen, maar de rechter zet daar een streep door.

Ook wilde de huiseigenaar dat Liander zou betalen voor de kosten van een dieselaggregaat, waarmee het huis nu van stroom wordt voorzien. Ook in die tussenoplossing gaat de rechter niet mee. De kosten van het aggregaat blijven voor rekening van de huiseigenaar.

Niet doorslaggevend

In het coalitieakkoord hebben D66, VVD en CDA afgesproken dat de nieuwe regering het volle stroomnet de "hoogste prioriteit" geeft. Het is de bedoeling dat het elektriciteitsnet sneller wordt uitgebreid en dat er een crisiswet komt rondom netcongestie.

Op 1 januari is de Energiewet vernieuwd; netbeheerders zijn niet langer verplicht om direct een aansluiting te regelen als er geen plek is op het stroomnet. De huiseigenaar betoogde dat de discussie met Liander al vóór de wetswijziging speelde. Onder de oude wet gold er wel een leveringsplicht.

De rechter zegt dat de wetswijziging "niet van doorslaggevend belang" is, oftewel de huiseigenaar heeft onder beide wetten geen gelijk.

Hij kan nog wel in hoger beroep. Zijn advocaat laat weten dat ze daar nog over nadenken. Liander was niet bereikbaar voor een reactie.

De politie in Londen zegt dat ze contact opneemt met voormalige en huidige beveiligers van Andrew Mountbatten-Windsor. De politie wil weten of ze tijdens hun werk iets hebben gezien dat voor het onderzoek naar de ex-prins van belang kan zijn en of ze dat met de politie willen delen.

De beveiligers van het Britse koninklijk huis zijn agenten van een speciale afdeling van de Londense politie. Een Londens radiostation hoorde deze week van een voormalige beveiliger dat sommige collega's "te close" waren met leden van de koninklijke familie.

Ze zouden mogelijk informatie hebben achtergehouden over wat er op het privé-eiland van de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein gebeurde. Een groot aantal vrouwen zegt dat ze als tiener op dat eiland door Epstein zijn misbruikt.

'Terug naar uniformdienst'

Volgens deze bron reisden beveiligers van Andrew zeker twee keer met hem in het privévliegtuig van Epstein naar dat eiland. "De grote vraag is wat zij op Epsteins eiland hebben gezien", aldus de bron.

Mogelijk hebben ze uit angst hun mond gehouden. Beveiligers die in het verleden hun meerderen over gedragingen van leden van de koninklijke familie hadden gerapporteerd, zijn naar de uniformdienst teruggestuurd, aldus de bron.

Het onderzoek onder de beveiligers staat volgens de Londense politie los van een onderzoek in de zaak-Epstein naar de vraag of Londense vliegvelden zijn gebruikt voor mensensmokkel en seksuele uitbuiting. In e-mails van Epstein die in de VS zijn vrijgegeven, wordt die suggestie gewekt, aldus de politie.

Huizen doorzocht

Andrew werd gisteren opgepakt en verhoord, omdat hij in de tijd dat hij Brits handelsgezant was mogelijk vertrouwelijke informatie aan Epstein heeft doorgespeeld. Die zou betrekking hebben gehad op handelsbezoeken in 2010 aan Hongkong, Vietnam en Singapore. Ook zou hij Epstein op investeringsmogelijkheden in de Afghaanse provincie Helmand hebben gewezen.

Meteen na zijn arrestatie doorzocht de politie zijn nieuwe woning in het graafschap Norfolk. Aan het eind van de dag kon hij daarheen terugkeren. De politie begon ook met het doorzoeken van zijn voormalige woning met dertig kamers op het koninklijke landgoed Windsor. Dat gaat nog tot maandag duren, hoorde de politie.

Andrew spreekt alle beschuldigingen tegen die in verband met de e-mails van Epstein zijn opgekomen. Uiteindelijk beslist de Crown Prosecution Service of Andrew voor de rechter moet verschijnen.

Andrew is de achtste in de rij van troonopvolging in Groot-Brittannië. In het Britse parlement gaan stemmen op om hem uit de lijst voor de troonopvolging te schrappen.