De Europese Commissie begint met het "voorlopig uitvoeren" van het Mercosur-handelsverdrag, zegt commissievoorzitter Ursula von der Leyen.

Met de tijdelijke invoering van het verdrag passeert de Europese Commissie het Europees Parlement. Dat wil dat eerst het Europese Hof van Justitie zich uitspreekt over de handelsovereenkomst. Maar Europese wetten staan de voorlopige invoering van een verdrag toe, zegt Von der Leyen.

Het Mercosur-handelsverdrag kreeg op 9 januari de goedkeuring van een meerderheid van de EU-lidstaten. Het is bedoeld om de handel tussen tussen de EU en Mercosur-landen Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay te stimuleren. Over de overeenkomst is ruim 25 jaar onderhandeld. Niet alle Europese landen waren voor: Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije stemden tegen.

Import en export

Door het verdrag kunnen de Zuid-Amerikaanse en EU-landen importheffingen verlagen en procedures versimpelen. Het zou zo goedkoper en makkelijker moeten worden voor de EU om producten te exporteren naar en te importeren uit Zuid-Amerika, en andersom.

Volgens tegenstanders van het verdrag gaat de overeenkomst in tegen de belangen van Europese boeren. Eerder werd het ondertekenen van het akkoord al met een maand uitgesteld na boerenprotesten. Zij vrezen dat ze niet kunnen concurreren met goedkoop vlees en soja uit Zuid-Amerika.

Om te voorkomen dat zij hun concurrentiepositie ten opzichte van Zuid-Amerikaanse boeren verliezen, stelt de Europese Commissie voor een aantal sectoren maximaal toegestane hoeveelheden in. Die moeten ervoor zorgen dat de Europese markt niet verstoord raakt en er bijvoorbeeld te veel rundvlees, pluimvee of suiker wordt geïmporteerd.

Fantastisch nieuws

Een meerderheid van het Europees Parlement stemde anderhalve week later voor een voorstel waarin stond dat het verdrag eerst moet worden beoordeeld door het Europees Hof van Justitie.

Dat was een domper voor de Europese Commissie omdat het betekende dat de invoering van het Mercosur-verdrag op zijn minst zou worden uitgesteld. De beoordeling door het hof kan zo'n een tot twee jaar kan duren.

Vandaag keurden de parlementen van Argentinië en Uruguay het handelsverdrag officieel goed. Von der Leyen noemde dat "fantastisch nieuws" en verwacht dat de definitieve goedkeuring van Brazilië en Paraguay snel volgt. De commissievoorzitter zei dat ze wel beseft dat het akkoord pas definitief wordt als het Europees Parlement ermee heeft ingestemd.

Urgentie

Wel lijkt ze enige haast te hebben. Zo benoemt Von der Leyen de financiële voordelen van het verdrag en zegt ze dat "de overeenkomst een markt creëert van 720 miljoen mensen en leidt tot een besparing van miljarden aan importheffingen."

De Europese Commissie werkt nauw samen met alle EU-landen en instellingen om er zo voor te zorgen dat het proces "soepel en transparant" verloopt, benadrukt ze.

Een woordvoerder van de Europese Commissie zei later ook dat het proces wel urgentie heeft. Verdere vertraging kan "de Europese economische positie en onze politieke invloed verzwakken".

Het Zweedse leger heeft actie ondernomen tegen een drone bij een Frans vliegdekschip in de haven van Malmö. Waarschijnlijk was het een Russische drone, liet de Zweedse minister van Defensie Pal Jonson weten.

De drone werd gespot door een Zweeds marineschip dat op patrouille was in de Öresund, de zeestraat tussen Zweden en Denemarken. De Zweedse marine zegt dat er meteen tegenmaatregelen tegen de drone zijn genomen, zonder die te specificeren.

Mogelijk hebben bemanningsleden geprobeerd de communicatie tussen de drone en de bestuurder ervan te verstoren. Dat kan bijvoorbeeld met een drone-jammer, een soort pulse-geweer. Of de actie succesvol was, is niet duidelijk. Uiteindelijk raakten de Zweden het contact met de drone kwijt, meldt de marine.

Ook het Franse leger maakte melding van de drone. De bemanning van het vliegdekschip Charles de Gaulle nam die vanaf 13 kilometer afstand waar. Het Franse schip was voor het eerst in Zweden, voor een NAVO-oefening in de regio.

Het 261 meter lange schip heeft een eigen escorte, maar wordt in de Zweedse territoriale wateren beveiligd door de Zweedse marine. Een woordvoerder van het Franse leger zei dat het incident met de drone liet zien dat die beveiliging "robuust" is.

Russisch marineschip

De Zweedse minister Jonson vermoedt een verband tussen de drone en een Russisch marineschip dat zich in de Öresund bevond. Dat schip is na het incident verder de Oostzee opgevaren. Zweden houdt nauw contact met Denemarken over het incident en er zijn verder geen drones meer waargenomen, zegt Jonson.

Kremlin-woordvoerder Peskov heeft de bewering dat de drone Russisch was afgedaan als "behoorlijk absurd". NAVO-bondgenoten melden al maandenlang drones in de buurt van militaire bases en vliegvelden, waaronder een aantal incidenten in Denemarken en de Baltische staten.

Lafayette 26

Volgens de Franse generaal Dominique Trinquand zou het niet verwonderlijk zijn dat Moskou in het gebied inlichtingenoperaties uitvoert. "Dat ze dat doen terwijl een Frans vliegdekschip daar gestationeerd is, is zeker een strategisch signaal," zei hij tegen Franse media.

Het vliegdekschip neemt deel aan de oefening Lafayette 26 in de Oostzee en de Atlantische Oceaan, voor de kust van Noorwegen. Die oefening wordt gezien als reactie op de hybride oorlogsvoering vanuit Rusland.

De Italiaanse politie heeft een 50-jarige Burundese man opgepakt in het heropende onderzoek naar de moord op drie Italiaanse nonnen in 2014 in Burundi. De Burundees was in 2018 naar Italië verhuisd om daar een opleiding te volgen.

De vrouwen werden vermoord in hun klooster. Het bevel voor de moord zou zijn gegeven door het vroegere hoofd van de Burundese geheime dienst, met wie de opgepakte man nauw samenwerkte. De opdrachtgever werd in 2015 omgebracht bij onrust in het land.

Volgens de aanklagers heeft de verdachte geholpen bij het organiseren van de moord. Vier andere mannen voerden de moord uit, drie van hen hebben (gedeeltelijk) bekend. Ze kwamen vermomd in kerkelijke gewaden het klooster binnen en vertrokken verkleed als politieagenten.

Aanval

De nonnen (75, 79 en 83 jaar) werden in hun klooster in Burundi aangevallen. Van twee zusters werd de keel doorgesneden nadat zij met een voorwerp geslagen waren.

De derde zuster, die tijdens de eerste aanval afwezig was, werd de volgende nacht onthoofd. Haar hoofd werd vervolgens naast haar lichaam geplaatst, schrijft het Italiaanse ministerie van Justitie.

De nonnen zouden door de geheime dienst zijn vermoord omdat zij weigerden medische hulp te bieden aan Burundese milities in Congo.

Het onderzoek naar de moord werd in 2024 heropend door het Italiaanse OM nadat een onderzoeksjournalist een boek over de cold case had geschreven.

Verschillende zaken waren destijds verdacht, maar werden niet verder onderzocht. Zo werd de derde non vermoord op dezelfde locatie als de vorige aanval, terwijl deze toen onder bescherming van de Burundese politie stond.

Het OM spreekt van een "klimaat van terreur" tijdens de eerdere onderzoeken. Er werd gezegd dat de moord het resultaat was van een gewapende overval door een labiel persoon, maar dit is nooit bewezen. De zaak werd twee keer geseponeerd vanwege gebrek aan bewijs.