2026 moet het jaar worden van de digitale euro, als het aan Europa ligt. De Europese Centrale Bank is er al jaren mee bezig en dit jaar moeten de benodigde wetten door Brussel geloodst worden. Naast de fysieke euro moet de digitale variant het groeiende aantal digitale betalingen ook onder de publieke paraplu brengen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Op dit moment staat vrijwel al ons geld namelijk bij commerciële banken, vertelt financieel journalist bij Follow The Money Thomas Bollen in podcast De Dag. Hij schreef het boek Geld genoeg, maar niet voor jou en schetst hoe het feit dat we minder contant betalen grote gevolgen heeft voor het hele financiële systeem. Maar een digitale euro is geen oplossing voor banken. Er dreigt een waterig compromis als oplossing.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Het koningspaar viert hun 25-jarig huwelijk en het 25-jarig bestaan van het Oranje Fonds volgend jaar met een groot feest in stadion Gelredome in Arnhem. Dat hebben koning Willem-Alexander en koningin Máxima bekendgemaakt op hun trouwdag, vandaag zijn ze 24 jaar getrouwd.

Het fonds werd opgericht ter gelegenheid van hun huwelijk in 2002. Ze kregen het cadeau namens de Nederlandse bevolking. Het feest in Arnhem is bedoeld om alle initiatiefnemers en vrijwilligers te bedanken en te vieren wat er in die 25 jaar is bereikt.

Het wordt gegeven op 30 januari 2027, de zaterdag voor hun 25-jarig huwelijk. Het is meteen de publieke viering daarvan. Het paar maakte de plannen bekend bij hun 250e bezoek aan een activiteit van het Oranje Fonds, in het Wijkpaleis in Rotterdam-West. Dat is een ontmoetingscentrum voor de wijk.

Belang van verbinding

"Het was onze liefste wens, een cadeau niet voor ons, maar voor de samenleving", zei Willem-Alexander vanochtend. Hij benoemde het succes van de missie van het fonds, dat actief is op "plekken waar mensen elkaar ontmoeten, elkaar steunen en samen in actie komen om problemen aan te pakken en hun buurt en hun gemeenschap sterker te maken".

Het Oranje Fonds heeft tot nu toe meer dan 600 miljoen euro uitgegeven aan projecten als burendagen, NLdoet en Cariben Doet. Bijna 30.000 projecten krijgen reguliere steun en 72 organisaties kregen een Appeltje van Oranje, een prijs voor bijzondere projecten op het gebied van verbinding.

Ontmoetingsplekken

In de Gelredome kunnen 35.000 mensen bij het feest zijn en het wordt live uitgezonden door de NOS. De koning benadrukte dat het feest ook in het Caribisch gebied wordt gevierd.

Koningin Máxima voegde eraan toe dat het Oranje Fonds tot nu toe 260.000 initiatieven en activiteiten heeft gesteund. "Initiatieven die laten zien hoe belangrijk en onmisbaar gemeenschapszin is." Omdat dat een steun in de rug verdient, wordt bij de viering een speciaal jubileumfonds voor ontmoetingsplekken opgericht, met de naam Vier de Verbinding, maakte Máxima bekend.

In 2027 en 2028 kunnen ontmoetingsplekken een aanvraag indienen en het idee is om zeker duizend van dit soort plekken een financiële bijdrage te geven, zei Máxima. Dat kan variëren van het opknappen van een koffiecorner tot het bijeenbrengen van mensen van verschillende culturen. "Gewoon wat het hardst nodig is of de meeste meerwaarde heeft in je buurt."

Iran heeft de Europese ambassadeurs in Teheran ontboden omdat de EU vorige week heeft besloten de Islamitische Revolutionaire Garde (IRG) op de terrorismelijst te zetten. Dat besluit was een reactie op het bloedig neerslaan van de massale protesten vorige maand, waarbij vermoedelijk duizenden betogers zijn omgekomen.

Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken betreft het een "minimale maatregel". De ambassadeurs van EU-landen, waaronder Nederland, zijn opgeroepen naar het ministerie te komen om een verklaring af te leggen.

Het Iraanse regime zegt dat er binnenkort meer vergeldingsmaatregelen volgen. Zo dreigt Teheran militairen uit EU-landen als "terroristen" aan te merken.

De Revolutionaire Garde is een machtige en invloedrijke organisatie binnen Iran, zowel op militair, politiek als economisch vlak. De ordetroepen hebben de massale protesten tegen het autoritaire regime hardhandig neergeslagen.

Beelden van protesten in januari:

De EU besloot de Revolutionaire Garde ook op de terrorismelijst te plaatsen vanwege de bredere rol die het korps speelt in de destabilisatie van de regio. Daarbij gaat het om militaire acties in Syrië en steun aan groepen als Hezbollah in Libanon. De Revolutionaire Garde wordt daarnaast verantwoordelijk gehouden voor het aanwakkeren van extremisme en het ondersteunen van gewapende milities in andere landen.

Te midden van de diplomatieke spanningen met de EU wordt in Iran ook gewerkt aan de relatie met de Verenigde Staten. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken is het opbouwen van vertrouwen essentieel voor een nieuw onderhandelingsproces.

De Iraanse regering hoopt via onderhandelingen de strenge internationale sancties opgeheven te krijgen. De recente demonstraties, die eind december begonnen, begonnen door onvrede over de zware economische crisis. Daarna breidden de protesten zich uit tot een politieke opstand tegen het regime.

In een interview met CNN zei minister Araghtschi dat Iran zijn vertrouwen in de VS als onderhandelingspartner verloren heeft, maar dat Teheran bereid is het wantrouwen te overwinnen.

Aanvallen VS en Israël

De VS heeft de afgelopen weken zijn militaire aanwezigheid uitgebreid in de regio. De Amerikaanse president Trump heeft gedreigd met aanvallen op Iran als het doden van demonstranten niet stopt en het nucleaire programma niet wordt beëindigd.

Onderhandelingen tussen Washington en Teheran over het omstreden Iraanse kernprogramma liepen vorig jaar op niets uit. Israël viel Iran aan, uit vrees dat het land in theorie voldoende verrijkt uranium had voor de ontwikkeling van atoombommen. Daarna volgden Amerikaanse bombardementen op centrale atoominstallaties.