Met een driedaags bezoek aan China wil premier Starmer een nieuw moment markeren in de Brits-Chinese verhoudingen. Die relatie verkeerde in de woorden van de premier in de "ijstijd", maar Starmer wil nu op de reset-knop drukken. Het is voor het eerst in acht jaar dat een Britse leider China bezoekt.

Het bezoek heeft vooral een economisch karakter. In zijn kielzog heeft Starmer een groot gevolg van vertegenwoordigers van het Britse zakenleven en de cultuursector meegenomen. Het streven is om miljardendeals te sluiten die de stagnerende Britse economie een nieuwe impuls geven.

Starmer toenadering kan rekenen op felle binnenlandse kritiek. Volgens de Conservatieve oppositie maakt de premier een knieval en heeft hij te weinig oog voor de veiligheidsrisico's. "China is niet zomaar een handelspartner", schrijft de Conservatieve leider Kemi Badenoch. "Ze gebruiken handel, technologie en hun groeiende welvaart om geopolitieke belangen veilig te stellen."

Die vrees is niet ongegrond. Dagblad The Times onthulde vorige week dat China in het Verenigd Koninkrijk een netwerk van 75 posten heeft opgezet waarmee het bedrijven en universiteiten probeert te beïnvloeden, kritiek op China de kop indrukt en de Chinese diaspora in Groot-Brittannië in de gaten houdt. Deze week meldde de Daily Telegraph dat China jarenlang de telefoons van Britse bewindslieden heeft gehackt, mogelijk ook die van een aantal premiers.

Diplomatiek koorddansen

Starmer zegt dat hij wel degelijk "de ogen open" heeft voor de veiligheidsrisico's. Gisteren maakte de regering bekend dat ze het Chinese netwerk in Groot-Brittannië beter in de gaten gaat houden. Tegelijkertijd benadrukt Londen het economische belang. China is de derde handelspartner van het Verenigd Koninkrijk en meer dan 300.000 Britse banen zijn afhankelijk van handel met China. Het blijft daarom koorddansen voor de regering-Starmer.

De komst van een Chinese mega-ambassade is een voorbeeld van die diplomatieke balanceeract. De Chinese regering had al in 2018 de zinnen gezet op een ambassade in de Koninklijke Munt, een kolossaal historisch pand in het hartje van Londen. Maar de Britse overheid bleef goedkeuring van de bouwplannen jarenlang voor zich uitschuiven

Er waren van meet af aan zorgen. Het gebouw bevat een aantal ondergrondse ruimtes en uit de bouwplannen van de Chinese regering was niet af te lezen wat de functie was van de kelders. Haviken in de Britse politiek waarschuwden dat China de nieuwe ambassade gaat gebruiken om zijn spionageactiviteiten uit te breiden. Bovendien liggen onder het gebouw gevoelige glasvezelkabels, die de machtige financiële sector van Londen bedienen.

De regering gaf vorige week ondanks alle bezwaren groen licht voor de komst van de ambassade. Het was niet voor niets dat dit besluit een week voor Starmers bezoek aan China viel. Voor Peking was dit een prestigekwestie geworden. Weigering had ongetwijfeld tot Chinese repercussies geleid. Starmer koos uiteindelijk voor de handelsbelangen.

Breuk in trans-Atlantische relatie

De koerswijziging van Starmer is ook niet los te zien van de breuk in de trans-Atlantische relatie met de Verenigde Staten. Toen de Britten in 2016 besloten uit de Europese Unie te stappen, schetsten de Brexiteers een paradijselijk vooruitzicht. In dat beeld kon het Verenigd Koninkrijk een onafhankelijke koers varen in een geglobaliseerde economie, met Amerika als politieagent om de regels van de vrije handel te bewaken.

Maar de wereld is steeds meer gaan lijken op een darwinistische dierentuin waarin het recht van de sterkste geldt en kleinere spelers vermorzeld dreigen te worden tussen de grootmachten.

Sinds de Tweede Wereldoorlog was de special relationship met de VS een onwrikbare pijler van het Britse buitenlandbeleid. Ook voor Starmer was een goede relatie met het Witte Huis van levensbelang. Hij ging de confrontatie met president Trump zo veel mogelijk uit de weg en probeerde hem met vleierij aan zijn zijde te houden. De ruzie rond Groenland heeft laten zien dat die aanpak grenzen heeft.

De Britten zijn op zoek naar alternatieven nu ze niet langer kunnen leunen op Amerika als betrouwbare bondgenoot. China is een van die alternatieven. Het is wel een koerswijziging met risico's. Toen Canada deze maand een economische deal sloot met China, wekte dat de woede van de grote buur. Trump dreigt nu met een importheffing van 100 procent op Canadese goederen.

Het is de nieuwe realiteit voor een middelgroot land als het Verenigd Koninkrijk, zeker sinds het vertrek uit de EU. Ze zijn nog steeds afhankelijk van grootmachten als Amerika en China, maar tegelijkertijd willen ze ook niet té afhankelijk worden van deze landen.

De agenten van de grenspolitie die betrokken waren bij het doodschieten van Alex Pretti in de Amerikaanse stad Minneapolis zijn met verlof gestuurd. Dat schrijven meerdere Amerikaanse media op basis van overheidsbronnen.

Nieuwszender CNN benadrukt dat het standaard is dat agenten met verlof worden gestuurd als er onderzoek wordt gedaan naar hun handelen. Het is niet duidelijk om hoeveel agenten het gaat.

Het incident wordt onderzocht door zowel de FBI als het ministerie van Binnenlandse Veiligheid. Lokale autoriteiten in Minnesota doen daarnaast een eigen onderzoek, omdat zij het onderzoek van de federale instanties niet vertrouwen.

De 37-jarige verpleegkundige Pretti werd zaterdag doodgeschoten, toen agenten bezig waren hem aan te houden. De beelden van het incident leidde tot veel beroering in de VS. Pretti werd doodgeschoten terwijl een van de agenten hem al leek te hebben ontwapend, zo was te zien op beelden.

Ruim twee weken eerder hadden federale agenten van de immigratiedienst ICE ook al iemand doodgeschoten: de 37-jarige Renée Good.

Spanningen

De incidenten hebben de verhoudingen tussen de lokale en federale autoriteiten op scherp gezet. Zo hadden Democratische politici in Minnesota, zoals gouverneur Walz en burgemeester Frey, scherpe kritiek op de inzet van de grenspolitie en ICE-agenten in hun staat en stad.

Walz noemde het schietincident waarbij Pretti omkwam "misselijkmakend" en riep president Trump op de "duizenden gewelddadige ongetrainde agenten onmiddellijk uit Minnesota terug te trekken". Frey zei dat Minneapolis niet van plan is om de federale immigratiewetgeving toe te passen.

Trump schreef vandaag op zijn platform Truth Social dat Frey door die opmerking "speelt met vuur". Het Witte Huis beschuldigde Walz eerder al van het verspreiden van "kwaadaardige leugens".

Wake-upcall

Ook reageerden tal van prominenten op de gebeurtenissen in Minnesota. Zo zei oud-president Obama dat de dood van Pretti "een wake-upcall" moest zijn voor elke Amerikaan, "ongeacht diens politieke voorkeur".

Zanger Bruce Springsteen deelde vandaag op sociale media een nieuw lied over de kwestie, Streets of Minneapolis. Hij zegt dat hij het zaterdag schreef op de dag dat Pretti werd gedood en gisteren opnam "als reactie op de staatsterreur in Minneapolis".

Baas grenspolitie teruggetrokken

Na de dood van Pretti trok Trump wel de commandant van de grenspolitie, Greg Bovino, terug uit de staat Minnesota.

Verder zei de president dat de gebeurtenissen rond de dood van Pretti worden onderzocht. In een voorlopig rapport van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid over het incident bleek dat twee agenten schoten hadden gelost.

De Italiaanse premier Meloni heeft een bezoek gebracht aan Niscemi op Sicilië. De stad werd deze week getroffen door een aardverschuiving bij een klif, waardoor huizen de diepte in zijn gestort.

Meloni maakte een helikoptervlucht boven de stad en sprak met lokale hulpverleners en gemeentefunctionarissen. In een verklaring liet de premier weten dat de regering de infrastructuur zal herstellen en de getroffen inwoners zal helpen. Ook beloofde ze de burgemeester van Niscemi dat ze er alles aan gaat doen om een nieuwe aardverschuiving te voorkomen.

Niscemi is gebouwd op een zandheuvel boven op een kleigrond, waardoor de grond gevoelig is voor aardverschuivingen.

Het zuiden van Italië heeft al sinds zondag te maken met aanhoudende regen en harde wind. In het zuiden van Niscemi zakte door het noodweer over een lengte van 4 kilometer een klif naar beneden. Meer dan 1500 mensen moesten geëvacueerd worden.

Tientallen huizen staan aan de rand van de afgrond en sommige woningen zijn onbewoonbaar geworden. De lokale autoriteiten hebben 150 meter vanaf de plek van de aardverschuiving tot verboden gebied verklaard.

De evacués moeten voor langere tijd een ander verblijf zoeken, omdat het risico op een aardverschuiving volgens de autoriteiten nog groot is.

Vanwege de zware regenval heeft de Italiaanse regering de noodtoestand afgekondigd in drie zuidelijke regio's. Ook is een eerste bedrag van 100 miljoen euro vrijgemaakt voor noodhulp. De totale schade op Sicilië alleen al wordt door de autoriteiten geschat op 2 miljard euro.