De Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer is op 78-jarige leeftijd in haar woonplaats Paramaribo overleden. Roemer gold als een van de meest invloedrijke auteurs binnen de Nederlandstalige Caribische literatuur. Uitgeverij Prometheus bevestigt haar overlijden.

Astrid Heligonda Roemer werd in 1947 geboren in Paramaribo. Ze brak in Nederland in 1982 door met het boek Over de gekte van een vrouw, een experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn. Later volgde onder meer de romantrilogie Onmogelijk moederland over de dekolonisatie van Suriname.

In 2016 kreeg Roemer de P.C. Hooft-prijs voor haar oeuvre. In 2021 werd haar als eerste auteur van Surinaamse afkomst de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend, maar tot een feestelijke uitreiking kwam het niet. Het organiserend comité schrapte de ceremonie omdat Roemer omstreden uitspraken had gedaan over oud-legerleider Desi Bouterse, die was veroordeeld voor de Decembermoorden.

Roemer stond bekend om haar uitgesproken en eigenzinnige mening. Behalve romans schreef ze ook poëzie, toneelstukken, kinderboeken en korte verhalen.

De Bijenkorf schrapt vanaf komende maand zo'n 167 banen. De warenhuisketen noemt het een "noodzakelijke maatregel door de veranderende marktomstandigheden".

Er verdwijnen 57 functies op het hoofdkantoor en in de winkels moeten 110 mensen vertrekken. Daar werken nu zo'n 2250 mensen alleen voor de Bijenkorf zelf. Ook werken er nog 2200 mensen voor winkels van andere merken in de Bijenkorf. Alle zeven winkels in Nederland blijven wel open.

Op dit moment zegt De Bijenkorf aan een "aangescherpte strategische koers" te werken, waardoor er veranderingen binnen de winkels nodig zijn. Een woordvoerder geeft aan dat de markt snel verandert en uitdagend is.

Nieuwe koers

De Bijenkorf is al meer dan 155 jaar een vast onderdeel van het Nederlandse winkelstraatbeeld. In de vorige eeuw groeide De Bijenkorf met grote warenhuizen uit tot een icoon in de winkelstraat, met op het hoogtepunt twaalf filialen door het land.

Vanaf 1999 wisselde De Bijenkorf regelmatig van eigenaar. Toen fuseerde moederbedrijf KBB met Vendex, van het voormalige V&D. Sinds begin 2011 is de Bijenkorf onderdeel van Selfridges Group Ltd., in bezit van investeringsmaatschappijen uit Thailand en Saudi-Arabië.

Deze eeuw werden al een aantal flinke hervormingen uitgevoerd. In 2014 sloten de filialen in Arnhem en Enschede. Twee jaar laten volgden de vestigingen in Groningen, Breda en Den Bosch.

In 2015 stopte De Bijenkorf bovendien met de Dwaze Dagen, de bekende uitverkoop, omdat die volgens de toenmalige topman niet meer pasten bij het imago. De Bijenkorf wilde zich meer richten op het hoogste segment.

In de jaren daarna schrapte de winkelketen honderden banen op verschillende momenten, zowel op kantoor als in de winkels.

Leegstaande panden

Dat De Bijenkorf deze reorganisatie nu uitvoert, vindt retail-econoom Peter van Heerde van de Rabobank niet verrassend. "Warenhuizen hebben al langer moeite om overeind te blijven, dat geldt eigenlijk voor de hele non-food detailhandel."

Volgens Van Heerde is V&D daar een goed voorbeeld van. "Er komen steeds meer winkels op die hun eigen merk verkopen. Dus dat De Bijenkorf, dat meerdere merken verkoopt, er zich niet aan kan onttrekken is niet vreemd. Er is veel concurrentie, dus dan moet je bij blijven sturen om te zorgen dat je overeind blijft."

Dat winkels het lastig hebben is te zien in het aantal leegstaande winkelpanden. Dat neemt steeds verder toe, blijkt vandaag uit cijfers van marktonderzoeker Locatus. Begin deze maand stonden er in Nederland ruim 14.000 winkelpanden leeg en nam het totaalaantal winkelpanden af. Dat is volgens Van Heerde bijna volledig toe te schrijven aan het online winkelen.

Online versus fysiek

De enorme vlucht van het online shoppen betekent dat fysieke winkels zich anders moeten opstellen om de klant toch te kunnen trekken, zegt Van Heerde. Online en fysieke winkels bedienen daardoor steeds meer andere behoeftes. "Als je een gemaksshopper bent, moet je online gaan. Speelt beleving meer een rol, dan ga je naar de winkel. Fysieke winkels blijven daardoor inzetten op het prikkelen van zintuigen om te zorgen dat consumenten blijven komen."

Ook De Bijenkorf probeert die belofte waar te maken. Zo zet de warenhuisketen al langere tijd in op het premium segment, en dat is volgens Van Heerde vrij uniek. "Hoewel het warenhuis eerder echt moeite had zich te onderscheiden, doen ze dat sinds de overname door Selfridges door de focus te leggen op luxe."

Maar om ervoor te zorgen dat die beleving waargemaakt wordt, heb je goed personeel nodig. En dat is voor winkels in deze tijd een uitdaging, ziet Van Heerde. "Je hebt te maken met grote arbeidstekorten, maar hebt ook goed gekwalificeerd personeel nodig dat de service kan gaan bieden. En dat is een groot probleem dat nu in de retail speelt."

Het aantal aanslagen met explosieven is afgelopen jaar nagenoeg gelijk gebleven. Dat blijkt uit cijfers van de politie over het aantal aanslagen op woningen, bedrijven en voertuigen.

Een speciaal team dat is opgezet vanuit de overheid, het Offensief tegen Explosies, telde 1525 aanslagen met explosieven of pogingen daartoe. Dat zijn er achttien minder dan een jaar eerder.

De politie stelt dat het aantal nog steeds te hoog is. "De gevolgen van explosies zijn ingrijpend, met soms zelfs dodelijke slachtoffers of ernstig letsel."

De meeste aanslagen worden met zwaar vuurwerk gepleegd. Bij meer dan 500 explosies wordt daarbij ook gebruikgemaakt van brandstof. De uitvoerders plakken dan één of twee cobra's op een fles benzine, waardoor een vuurzee ontstaat en dus nog meer schade.

Ronselen van kwetsbare jongeren

Het team ziet dat het meestal jongeren zijn die bereid zijn om tegen betaling een explosief te plaatsen. "Zij bevinden zich vaak in een kwetsbare maatschappelijke en economische positie. En soms ook in een psychisch kwetsbare situatie. Hierdoor zijn zij makkelijk beïnvloedbaar", concludeert het team.

Om de aanslagengolf te stoppen, is het Offensief tegen Explosies bezig op meerdere fronten tegelijk: van opsporing tot preventie en nazorg.

"Onze focus ligt op de groep minderjarige jongens die makkelijk beïnvloedbaar is, maar ook op de brokers die deze jongens erin trekken", zei programmamanager Jos van der Stap tegen de NOS. "We zien dat zij bewust naar bepaalde scholen of begeleidwonenprojecten gaan om te ronselen."

Het offensief is een samenwerking van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten, de politie, het OM, woningcorporaties, verzekeraars, reclasseringsorganisaties en het bedrijfsleven. Carola Schouten, burgemeester van Rotterdam en voorzitter van het team, ziet het als een goed teken dat de stijging van het aantal aanslagen van de afgelopen jaren niet doorzet, "maar we kunnen niet achterover leunen."