Een beveiliger van het asielzoekerscentrum in Budel heeft een asielzoeker vernederd door hem zijn schoenen te laten kussen. Beelden daarvan kwamen gisteren naar buiten via het videoplatform Dumpert. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) bevestigt de echtheid van de beelden en het betrokken beveiligingsbedrijf zegt het incident te "betreuren".

Op het filmpje, van tweeënhalf jaar geleden, is te zien dat de beveiliger naar zijn schoenen wijst en zegt: "Op je knieën, op je knieën. Kus." Als de man naar de grond buigt en de schoenen kust, zegt hij: "Goede jongen", en geeft hij aan dat de man op een stoel moet gaan zitten. Twee collega's van de beveiliger kijken toe, maar grijpen niet in. Een vierde persoon filmt het tafereel.

Gisteren bevestigde het COA al dat de beelden echt waren. Vandaag zegt beveiligingsbedrijf Trigion, waar de man werkte, dat het het bedrijf "ten zeerste spijt" dat dit heeft kunnen gebeuren. "Wij nemen dit soort situaties heel serieus en keuren dit soort gedrag krachtig af", laat een woordvoerder weten aan Omroep Brabant.

Aangescherpte protocollen

De beveiliger op het filmpje werkt niet meer bij het bedrijf. Daarnaast zegt Trigion naar aanleiding van dit incident protocollen en werkinstructies te hebben aangescherpt om herhaling te voorkomen. "Er wordt actief en structureel op gecontroleerd dat deze afspraken worden nageleefd", aldus de woordvoerder.

Of de andere mannen op de video nog wel werkzaam zijn bij Trigion, wil het bedrijf om privacyredenen niet zeggen.

Hamzah L., de man die de 11-jarige Sohani uit Nieuwegein op klaarlichte dag doodstak, is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Hij krijgt van de rechtbank in Utrecht geen gevangenisstraf opgelegd. De rechtbank oordeelt dat de verdachte volledig ontoerekeningsvatbaar was.

De rechter gaat daarmee mee met de eis van het Openbaar Ministerie, dat ontslag van alle rechtsvervolging en tbs met dwangverpleging had geëist. Volgens het OM kon L. door ernstige psychische stoornissen niet strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden voor zijn daden en daarom werd geen celstraf geëist.

"De psychose had de verdachte volledig in haar greep, waardoor zijn denken en handelen ten tijde van het plegen van de delicten volledig door die psychose werd beheerst", aldus de rechter bij de uitspraak.

Hamzah L. heeft nooit ontkend de feiten te hebben gepleegd. Tijdens eerdere zittingen kwam meermaals naar voren dat hij cannabis en cocaïne gebruikte en dat dat zijn psychoses kon verergeren. Desondanks kan volgens de rechter niet worden bewezen dat zijn middelengebruik tijdens de strafbare feiten "een zodanige invloed had op de psychose dat dat hem kan worden verweten".

Mishandeling in winkelcentrum

De steekpartij was op 1 februari vorig jaar in een woonwijk in Nieuwegein. Op camerabeelden is te zien hoe L. afloopt op een groep spelende kinderen en het meisje meermaals in haar borst steekt. Hulpdiensten konden haar niet meer redden.

Eerder die dag had L. in een winkelcentrum al een vrouw mishandeld. Volgens het OM was bij geen van beide incidenten sprake van voorbedachte raad, maar van plotselinge impulsen door zijn stoornissen.

Tbs met dwangverpleging

Tbs met dwangverpleging is geen straf, maar een maatregel voor mensen met een ernstige psychische stoornis. De maatregel wordt opgelegd als de kans op herhaling groot is.

De dader wordt verplicht opgenomen en behandeld in een gesloten psychiatrische kliniek, zonder vaste einddatum. De rechter bekijkt meestal om de twee jaar of de tbs wordt verlengd. Vrijlating volgt pas als deskundigen en de rechter vinden dat het gevaar voor de samenleving voldoende is afgenomen.

Deskundigen uit het Pieter Baan Centrum concludeerden dat bij L. sprake is van ernstige psychoses. Hij kreeg na observatie de diagnose paranoïde schizofrenie.

L. verklaarde zelf ook dat hij die dag psychotisch was en handelde vanuit wanen. Hij zei dat hij het meisje aanzag voor een demoon en uit zelfverdediging handelde. Ook de vrouw in het winkelcentrum zou hij als bedreiging hebben gezien.

Het risico op herhaling als L. terugkeert in de samenleving wordt door deskundigen als zeer groot ingeschat.

Met het overlijden van Ellis Brandon in 2024 leek de laatste Engelandvaarder uit de Tweede Wereldoorlog te zijn overleden, maar er is nu een oud-strijder opgedoken die nog in leven is.

Diederik van Overbeek (102) was bekend bij het Museum Engelandvaarders in Noordwijk, maar informatie over zijn leven na de oorlog ontbrak. Totdat zijn dochter Pauline onlangs op Facebook reageerde op de pagina van het museum.

Daarop schreef ze dat haar vader zich afvroeg of hij misschien de oudste nog levende Engelandvaarder was. Het museum is erg blij met het contact.

16 jaar

Van Overbeek maakte op 14 mei 1940 het bombardement op Rotterdam mee. Nadat hij had geholpen met de opruimwerkzaamheden besloot hij samen met zijn Joodse buurjongen Ben Slier naar Engeland te gaan. "Ik was 16 jaar en na de invasie door de nazi's wilde ik geen dwangarbeider worden in Duitsland of Rusland", vertelt hij via een videoverbinding vanuit zijn woning in Caledonia in de Amerikaanse staat Michigan.

Waar andere Engelandvaarders via de Noordzee of via Zweden reisden, kozen zij voor de zuidelijke route via België, Frankrijk, Spanje en Portugal. In Spanje werden ze gearresteerd. Ze overleefden drie gevangenissen en twee strafkampen. Na hun vrijlating bereikten ze Madrid, maar konden niet verder omdat hun Portugese visum was verlopen.

Engelandvaarders

Engelandvaarders zijn Nederlanders die in 1940 na de capitulatie voor nazi-Duitsland naar Engeland probeerden te reizen om zich aan te sluiten bij de geallieerde strijdkrachten. Een deel van hen stierf onderweg of werd gevangengenomen.

Van de naar schatting ruim 2000 mannen en vrouwen die Engeland bereikten, gingen velen in militaire dienst. Anderen werkten voor de Nederlandse regering in ballingschap of voor een geheime dienst. Van die laatste groep voerden sommigen gevaarlijke missies uit in bezet gebied.

Veel Engelandvaarders werden als militair van de Nederlandse Prinses Irene Brigade, de Britse luchtmacht of Britse marine ingezet bij de invasie van Normandië in 1944, waarmee de bevrijding van West-Europa begon.

Slier besloot terug te keren naar Nederland, waar hij gevangen werd gezet in onder meer het Oranjehotel en Kamp Amersfoort. Aan het eind van de oorlog ontsnapte hij uit het concentratiekamp Mauthausen in het huidige Oostenrijk. Hij vond onderdak bij het Oostenrijkse gezin van zijn latere echtgenote, waar hij de oorlog overleefde.

Van Overbeek wist in 1943 alsnog Engeland te bereiken. Door zijn opleiding als bankwerker kon hij aan de slag als onderhoudsmonteur bij de Britse luchtmacht, de Royal Air Force. Voor zijn moed en doorzettingsvermogen werd hij in 1944 onderscheiden met het Kruis van Verdienste.

'Vijand kan vriend worden'

Dat hij naar alle waarschijnlijkheid de oudste nog levende Engelandvaarder is, vindt hij bijzonder, maar geen prestatie: "Ik ben de last man standing, maar het enige wat ik doe is ouder worden."

Voorzitter Paul Bartelings van het museum vindt het belangrijk dat zijn verhaal verteld wordt. "Een jongeman van 16, die dit besluit, dat zegt iets aan de jonge generatie die nu leeft. Wat kan jij doen om de vrijheid te verdedigen, de vrede en de rechtsstaat te beschermen? Een jongeman die zoiets doet, totaal onvoorbereid, zonder opleiding of communicatiemiddelen, is heel inspirerend voor velen van ons."

Van Overbeek wil de jonge generatie graag iets meegeven: "Blijf leren en blijf lezen. En je ziet hoe het kan lopen: de Duitsers waren onze ergste vijand in de oorlog, maar je vijand kan je beste vriend worden."

Online ontmoeting

Tijdens zijn jaren in Engeland leerde hij de Britse Marjorie Bowman kennen. Ze trouwden en vestigden zich in 1956 in de Amerikaanse staat Michigan. Ze kregen drie dochters. Van Overbeek werkte tot zijn 70e als elektricien.

Museum Engelandvaarders heeft na het contact met Diederik van Overbeek ook contact gezocht met Michel Slier, de zoon van Ben, die in Indonesië woont. Binnenkort ontmoeten beide families elkaar online om na al die jaren verhalen te delen.

Nieuwsbrief WO II

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.