Misschien heeft u 'm al binnen: de brief met de gemeentelijke belastingen. Ook dit jaar gaan die omhoog, ditmaal met gemiddeld 6,5 procent. Gemeenten verwachten in totaal zo'n 15 miljard euro binnen te halen. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de gemeentebegrotingen.

De gemeenten halen het meeste binnen via de onroerendezaakbelasting (ozb), de parkeerkosten, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Samen moet dat 13 miljard euro opbrengen. Vooral de eerste twee brengen veel op.

De afgelopen twee jaar steeg de ozb, de belasting voor het bezitten van een eigen huis, ook al. "Dat het nu weer omhooggaat, heeft deels te maken met hogere tarieven en dat de huizen meer waard zijn geworden", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

'Niet-woningen'

Van de vier grote steden is de stijging het grootst in Utrecht, waar de ozb met bijna 10 procent toeneemt. Met 2,6 procent is de stijging in Den Haag het laagst. In Amsterdam en Rotterdam stijgt de ozb met zo'n 5,5 procent.

Volgens Van Mulligen is Amsterdam een vreemde eend in de bijt omdat de tarieven voor woningen daar zijn verlaagd. "Het kan wel voorkomen dat mensen meer moeten betalen omdat de waarde van hun huis is gestegen. Maar het zijn vooral de tarieven voor 'niet-woningen' zoals bedrijfsgebouwen die verhoogd zijn."

Naar verwachting komt er ruim 6 miljard euro binnen via de ozb. Gemeenten bepalen zelf hoe ze dat geld besteden. Dat geldt niet voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Gemeenten moeten het geld ook echt uitgeven aan het ophalen en verwerken van afval en het beheer en onderhoud van het riool.

Parkeren wordt opnieuw duurder

Ook de parkeerkosten gaan opnieuw omhoog, vooral in Amsterdam, waar het aantal gebieden met betaald parkeren is uitgebreid. Ook de tarieven van parkeergarages zijn toegenomen door stijgende kosten van onderhoud.

De toeristenbelasting stijgt eveneens. Die moet gemeenten ruim 650 miljoen opleveren. Vooral in grote steden als Amsterdam worden meer toeristen verwacht. Er zijn ook gemeenten die de belasting nieuw hebben ingevoerd.

Daarnaast innen sommige gemeenten voor het eerst ook belasting over het verblijf van arbeidsmigranten. "Die mensen staan niet ingeschreven en daar maakt de gemeente ook kosten voor", zegt Van Mulligen. "Als er dus problemen zijn om de begroting rond te krijgen, is dat ook een manier om aan geld te komen."

'Ravijnjaar' uitgesteld

Gemeenten spraken lange tijd over een ravijnjaar, maar uit onderzoek blijkt dat het toch wat beter gaat met de financiën van gemeenten. Volgens Van Mulligen valt het voor dit jaar wel mee. "Het ravijnjaar is wat uitgesteld en de reserves zijn er nog."

Vorig jaar april heeft het kabinet besloten om 3 miljard beschikbaar te maken voor gemeenten. Daarmee is het ravijnjaar opgeschoven.

Officieel staat nog niets op papier, toch verhitten plannen voor een Belgisch tolvignet de gemoederen tussen Nederland en de zuiderburen nu al. Bezorgde reacties uit Nederland brengen de Belgen nog niet op andere ideeën over het vignet, dit voorjaar moet een plan op papier staan.

Eind vorige maand lekten de eerste ideeën uit. Het vignet moet er vanaf 1 januari 2027 komen en zou jaarlijks zo'n 100 á 120 euro gaan kosten. De onderhandelingen zijn nog in volle gang, maar de opbrengsten (130 miljoen euro) staan al wel ingeboekt op de Vlaamse begroting van volgend jaar. De voornemens zijn dus serieus.

Een groot deel van de Tweede Kamer mort erover. Kamerleden willen dat demissionair staatssecretaris Tieman (BBB) zich inzet om het Belgisch plan van tafel te krijgen. De Nederlandse ambassadeur in België heeft al contact met de Vlaamse regering, zegt Tieman tegen de NOS. Hij wil op korte termijn ook zelf in gesprek met de verantwoordelijk Vlaams minister.

'Belachelijk', 'Veel te duur, hoe komen we daar nog vanaf?' 'Laten ze eerst die slechte snelwegen maar eens verbeteren'. De reacties van aangesproken Nederlanders op het laatste pompstation voor de Belgische grens laten zich raden. Iets milder gestemd raken ze als ze horen dat de bedoeling is dat het geld gebruikt wordt voor de verbetering van de snelwegen in Vlaanderen en Wallonië.

Heisa

Iedereen die de grens naar België wel eens overrijdt, weet het uit eigen ervaring: de gladde snelwegen houden plotsklaps op en maken plaats voor matig, soms ronduit slecht onderhouden rijbanen. Dat het nu alleen de Vlamingen en de Walen zijn die betalen voor de snelwegen vinden de Belgen niet fair.

"Diegenen die er ook volop gebruik van maken, de 6,5 miljoen buitenlanders die massaal over onze wegen razen, dragen niets bij", zei Vlaams minister van Financiën Ben Weyts onlangs in het Vlaams Parlement. De plannen om via die buitenlanders veel meer te kunnen gaan investeren, kunnen in Vlaanderen op brede politieke support rekenen. Van links tot rechts, de steun voor het tolvignet is vrijwel eensgezind.

"Ik snap de heisa in Nederland", zegt Jasper Pillen, parlementariër voor de Vlaamse liberale oppositiepartij Anders. "Het is logisch, niemand betaalt graag mee aan het gebruik van wegen in een ander land." Hij steunt de ideeën, maar is kritisch over de haalbaarheid van de invoeringsdatum binnen tien maanden. "In politieke termen is dat overmorgen. Ik betwijfel of het de minister echt zal lukken om een volledig sluitend plan te kunnen maken."

Discriminatie

Er kleven allerlei juridische haken en ogen aan het tolvignet. Al eerder probeerde Duitsland een tolvignet in te voeren, in 2017 daagden de Oostenrijkers, met steun van Nederland, hen voor het Europese hof van Justitie.

Oostenrijk kreeg gelijk: Europese regels staan niet toe dat buitenlanders via een tolvignet moeten betalen voor het gebruik van snelwegen terwijl de inwoners van dat land zelf een compensatie krijgen voor de kosten van het vignet. Dat is discriminatie, oordeelde de rechter.

Niemand in België wil dat de Vlamingen en de Walen zélf meer moeten betalen voor de snelwegen. De inwoners zouden dan op een of andere manier weer gecompenseerd moeten worden. Maar om daar juridisch houdbare wetgeving voor te verzinnen, is nog niet zo makkelijk, denkt Pillen. "Die regeling die minister Weyts hier in Vlaanderen wil afkloppen, die moet juridisch van beton zijn. Want anders zal Europa zeggen, u kunt dat niet maken."

'Kinderachtig'

In 2007 probeerden de Belgen al eens een tolvignet in te voeren. Ook destijds leidde het tot frictie tussen de buren. Toenmalig premier Jan Peter Balkenende slaagde erin zijn collega Yves Leterme te overtuigen. Die liet na een bijeenkomst tussen de twee in het Catshuis weten dat hij het plan bij nader inzien ouderwets vond. Het stierf een stille dood. Maar bijna twintig jaar later is het weer helemaal terug op de politieke agenda.

Voorlopig lijkt de verantwoordelijk minister van de Vlaams-nationalistische partij N-VA nog niet onder de indruk van het protest uit Nederland. "Er wordt gestaag verder gewerkt aan de plannen", zei Ben Weyts gisteren in het Vlaams Parlement. In het nieuwe plan moet wel ook de optie komen om een goedkoper vignet voor bijvoorbeeld een dag of tien dagen aan te schaffen.

Als het vignet er inderdaad komt, pleit de fractie van Denk voor tegenmaatregelen. Belgen die Nederland in willen rijden, zouden dan óók moeten betalen. Ook demissionair minister Tieman sluit tegenmaatregelen niet uit, al zal zijn opvolger daarover moeten beslissen. Niet iedereen bij het tankstation vlak voor de Belgische grens is daarvoor te porren. "Dit is al zo'n kinderachtige actie van de Belgen, tot dat niveau moeten wij ons niet verlagen."

In een flat in Leeuwarden is vannacht brand uitgebroken, meldt de veiligheidsregio. Die woedde in een woning op de begane grond. Bewoners moesten de flat verlaten.

De bewoner van de woning waar de brand woedde, wist op tijd weg te komen.

De brandweer slaagde erin te voorkomen dat de brand oversloeg naar andere woningen. Wel verspreidde de rook zich in het gebouw. De brand brak rond 03.30 uur uit en was een uur later onder controle.

Twee bewoners van het zes verdiepingen tellende flatgebouw zijn door ambulancepersoneel gecontroleerd omdat ze rook hadden ingeademd. Ze hoefden niet naar het ziekenhuis.

De andere verdiepingen worden gecontroleerd op koolmonoxide. Daarna kunnen de bewoners vermoedelijk terug.