Vorig jaar zijn in Nederland aanzienlijk meer asielaanvragen afgewezen dan een jaar eerder. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dat het aantal afwijzingen met 56 procent is gestegen.

Voor het eerst in jaren werden daarmee meer aanvragen afgewezen dan toegewezen. In totaal nam de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vorig jaar 15.600 eerste beslissingen over asielaanvragen. 8100 aanvragen werden afgewezen, tegenover 7400 toewijzingen. Vooral in de tweede helft van het jaar nam het aantal afwijzingen toe.

De cijfers zijn gebaseerd op nieuwe cijfers over asielbesluiten van de IND. Het CBS meldt verder dat er ook minder eerste besluiten over asielverzoeken zijn genomen: 27 procent minder dan in 2024.

Het gaat bij eerste besluiten om de eerste inhoudelijke beslissing van de IND op een asielverzoek. Dit kan een toewijzing of afwijzing zijn. Eventuele latere beslissingen na bezwaar of een uitspraak van de rechter tellen hierin niet mee.

Sterke daling subsidiaire bescherming

Het aantal asielvergunningen op basis van zogenoemde subsidiaire bescherming daalde sterk. Deze vorm van bescherming is bedoeld voor mensen die geen vluchtelingenstatus kunnen krijgen, maar wel ernstige risico's lopen bij terugkeer. In 2025 kregen 2900 mensen zo'n vergunning, 70 procent minder dan een jaar eerder.

Ook het aantal toegekende vluchtelingenstatussen nam af. In totaal kregen 3400 mensen deze status, een daling van 35 procent. Daartegenover stond een stijging van het aantal vergunningen op humanitaire gronden, met 35 procent. Dit betreft mensen die vanwege schrijnende persoonlijke omstandigheden niet kunnen terugkeren naar hun land van herkomst.

Veel minder besluiten over Syriërs

Het aantal asielbesluiten over Syriërs is in 2025 sterk afgenomen. Syriërs vormen al jaren de grootste groep asielzoekers, maar door een machtswisseling in Syrië eind 2024 en een tijdelijk besluit- en vertrekmoratorium lag de besluitvorming maanden stil.

De IND nam in 2025 slechts 390 besluiten over Syrische asielaanvragen. Van hen kreeg 28 procent een verblijfsvergunning. Een jaar eerder ging het nog om 10.700 besluiten, waarvan 95 procent werd toegewezen. Het aantal Syriërs met een vluchtelingenstatus daalde van 2900 in 2024 naar 30 in 2025.

Sinds juni 2025 kunnen Syrische aanvragen weer worden beoordeeld, nadat het kabinet het landenbeleid aanpaste. Volgens de overheid is het geweldsniveau in Syrië afgenomen, waardoor asielzoekers vaker moeten aantonen dat zij persoonlijk risico lopen.

Voor asielzoekers uit andere landen nam het aantal besluiten juist toe. De IND nam 15.200 beslissingen over niet-Syrische aanvragen en wees daarvan 67 procent meer af dan een jaar eerder.

Grote delen van het Spaanse spoorwegnet liggen vanaf vanochtend 72 uur stil. Het spoorwegpersoneel houdt een driedaagse staking, die werd aangekondigd na twee fatale treinongevallen eind vorige maand. Daarbij kwamen 47 mensen om het leven. Het spoorwegpersoneel stelt dat deze ongelukken voorkomen hadden kunnen worden.

"We waarschuwden al lange tijd dat dit zou kunnen gebeuren en eisten onmiddellijk maatregelen. Tot deze tragische ongelukken werd er niet naar het personeel geluisterd", zegt Diego Martín Fernández, secretaris-generaal van de machinistenvakbond SEMAF.

De bond uitte in augustus vorig jaar in een brief aan spoorinfrastructuurbeheerder Adif zorgen over de kwaliteit van het spoor.

Waarschuwingen

Volgens Martín was dit een van de vele waarschuwingsbrieven die de vakbond verstuurde. Daarom ziet de bond een landelijke staking als een logische volgende stap. "Er wordt steeds minder onderhoud verricht op bepaalde lijnen", stelt de secretaris-generaal. Hij doelt daarbij op oudere trajecten, die volgens hem nog altijd het meest worden gebruikt.

De investeringen zouden vooral in de bouw van nieuwe trajecten worden gestoken. "Wij willen ook een structurele verandering zien, waarin werknemers een sterkere stem krijgen en al onze klachten en bijdragen worden meegenomen om de veiligheid in de sector te verbeteren."

Tot in het weekend hadden de spoorbonden gesprekken met het ministerie van Transport. Minister Óscar Puente hoopte met een overeenkomst de staking af te wenden, maar dat lukte niet. Alle partijen zagen de gesprekken als constructief, maar volgens de bonden kwam de regering toch niet genoeg over de brug.

Over het crisismanagement na de ramp bij Córdoba is vakbondsleider Martín niet geheel ontevreden. Sinds het ongeluk willen de regering en Adif wél in gesprek. "Ze hadden dit al vóór de ongelukken moeten doen, dan had het niet zover hoeven komen", meent hij.

Treinreiziger Mario Samper zat in de vierde wagon van de trein die bij Córdoba tegen een ontspoorde trein aanreed, waarna de eerste drie wagons ontspoorden. Op Atocha, het station waar de trein op 18 januari vertrok, doet hij zijn verhaal. "Ik nam afscheid van mijn vriendin in Madrid en nam zoals altijd de trein naar Huelva." Een paar uur later maakt hij het een na ergste treinongeluk in de Spaanse geschiedenis mee.

"Het gebeurde allemaal in een paar seconden. Het voelde alsof we in een blender zaten." Toen hij uit de trein was gekomen, werd Samper geconfronteerd met wat er was gebeurd. "Mijn wagon stond gelukkig nog min of meer op het spoor. De wagons voor ons waren zo'n 4 meter naar beneden gestort. Daar zaten veel mensen vast die om hulp smeekten."

Samper maakte zich al een tijdje zorgen om de veiligheid. "De trein had op dat traject vaak last van hevige trillingen. Ik ben altijd bang geweest omdat hij 275 kilometer per uur ging en zo erg trilde dat je je computer, water of telefoon niet eens op een tafeltje kon zetten. Maar goed, het was een reis die ik al vele jaren maakte en dat gaf me ook wat gemoedsrust", zucht hij.

Hij denkt dat het ongeluk misschien wel voorkomen had kunnen worden. "Twaalf jaar geleden gebeurde een soortgelijk ongeluk." Daarmee doelt Samper op het treinongeluk in Santiago de Compostela waar zo'n tachtig mensen omkwamen.

"Ik had van de regering verwacht dat ze maatregelen zou hebben genomen, om nog zo'n ongeluk te voorkomen." Ook zou hij graag zien dat de overheid verantwoordelijkheid neemt voor wat er is gebeurd.

"Voor zover ik weet, is dit in geen enkel ander land voorgekomen. En dat terwijl Spanje pionier is op het gebied van technologie. Het Spaanse hogesnelheidsnetwerk is op het Chinese na het langste ter wereld. En we geven een slecht voorbeeld van niet één maar twee van zulke grote ongelukken", vindt hij.

Vakbondsleider Martín deelt die mening: "We moeten een voorbeeld voor andere Europese landen zijn. Juist omdat we zo'n voorloper zijn in Europa. Daarbij hoort een goede aanpak van problemen, zodat die elders kunnen worden voorkomen."

De vakbond en de slachtoffers zullen strijden tot die aanpak er is. Samper zal voorlopig niet meer in een trein stappen. "Ik kom uit een spoorwegfamilie en heb jarenlang met de trein gereisd, maar ik zal nu nooit meer met de trein kunnen reizen."

Goedemorgen! Op verschillende plekken in Nederland voeren rijksambtenaren rond het middaguur actie tegen de zogeheten "nullijn", waardoor zij dit jaar geen loonsverhoging krijgen. En op de Olympische Winterspelen komen de Nederlandse schaatsters in actie op de 1000 meter.

Eerst het weer: de maandag begint bewolkt en met plaatselijk dichte mist. In de loop van de dag breekt in steeds meer regio's de zon door. In de zon wordt het vanmiddag 7 tot 9 graden, onder de bewolking blijft het kouder.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Voorafgaand aan de Super Bowl, het grootste jaarlijkse Amerikaanse sportevenement, deed het aangekondigde optreden van de Puerto Ricaan Bad Bunny veel stof opwaaien. De artiest haalde vorige week nog fel uit naar het anti-immigratiebeleid van de Amerikaanse regering.

Tijdens zijn optreden verwees hij veelvuldig naar zijn Puerto Ricaanse afkomst, maar zette hij ook andere landen uit de Amerika's in het zonnetje. Zo liet hij zijn dansers het optreden afronden door met allerlei vlaggen het stadion te verlaten. Zelf had hij een bal in handen waarop "Samen zijn we Amerika" was te lezen.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Het Zwitserse AI-bedrijf Art Recognition heeft twee vrijwel identieke schilderijen die aan Jan van Eyck worden toegeschreven aan een AI-analyse onderworpen. Daarop werden niet de typische penseelstreken aangetroffen die de Vlaamse schilder doorgaans gebruikte.

Fijne maandag!