"Mijn docent noemde mij mooi en sexy", vertelt Lynn* van 18 aan NOS Stories. Ze kreeg online contact met een leerkracht van haar middelbare school en er ontstond een vriendschap. Althans, dat dacht ze. "Maar na een tijd maakte hij seksuele opmerkingen naar mij."

Lynn is een van de scholieren die NOS Stories afgelopen tijd sprak. Na een oproep op Instagram en TikTok deelden ruim 2000 jongeren hun verhaal over seksueel grensoverschrijdend gedrag op de middelbare school en op het mbo.

Ook De Kindertelefoon krijgt wekelijks belletjes van jongeren over dit onderwerp. "Wij voeren ruim tachtig gesprekken per week met jongeren tussen de 13 en 17 jaar over seksueel grensoverschrijdend gedrag", laat directeur Roline de Wilde weten. "Dat is behoorlijk veel en dat aantal neemt ook ieder jaar toe."

Het hulpplatform hoort verhalen van aanranding en verkrachting, en ook ervaringen met online seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie.

Het is niet duidelijk hoeveel jongeren slachtoffer worden van seksueel wangedrag op school. Bij de vertrouwensinspecteurs van de onderwijsinspectie komen officiële meldingen binnen, maar die lijken slechts een klein deel van de ongewenste ervaringen waar jongeren mee te maken hebben.

De meeste ervaringen gaan over andere leerlingen. Bart* van 17 vertelt hoe hij na de gymles in de kleedkamer onder dwang werd uitgekleed door andere leerlingen. "Ze maakten vervolgens foto's van mijn geslachtsdeel. Een aantal dagen hingen die foto's door de hele school en op Snapchat werd het volop rondgestuurd. De beelden waren overal."

Bart vertrouwde na deze gebeurtenis niemand meer en kampte langere tijd met suïcidale gedachten.

Zijn school wist van het gedrag van de medeleerlingen nadat Bart met docenten in gesprek was gegaan. Eén van de leerlingen kreeg volgens hem straf. "Hij werd één dag geschorst, maar daarna kwam hij weer terug. Ik durfde niet meer naar school en had liever gehad dat hij van school was gestuurd."

Leraar betrokken

NOS Stories sprak ook met veel leerlingen die ongewenst gedrag van een leraar hebben meegemaakt. Jongeren deelden onder meer verhalen van een gymdocent die borsten aanraakt, een Duits-docent die in het Duits opmerkingen maakt over het uiterlijk van scholieren en een leerkracht economie die maar blijft aandringen op extra bijles bij hem thuis.

Veel jongeren houden deze ongewenste ervaringen voor zichzelf. Dat ziet ook De Kindertelefoon. "Jongeren weten niet altijd hoe erg het is", aldus De Wilde. "Als een docent bijvoorbeeld iets doet, denken leerlingen vaak dat iets niet zo bedoeld is of dat het per ongeluk gaat."

Ook Rutgers, het kenniscentrum voor seksualiteit, weet dat grensoverschrijdend gedrag soms lastig te herkennen is. Zeker wanneer een leerkracht ongewenste opmerkingen maakt. "Je vertrouwt iemand", zegt Javier Koole van Rutgers. "Je kunt je als jongere dan afvragen: deze persoon hoort er voor mij te zijn en hoort mij een veilig gevoel te geven. Dus als die opmerkingen maakt, ga je twijfelen of iets grensoverschrijdend is of niet."

Ook schamen jongeren zich soms en geven ze zichzelf de schuld. "Ze denken dan: misschien had ik niet zo'n topje aan moeten doen", zegt De Wilde. Dat zorgt er volgens haar ook voor dat jongeren niet zo snel hun ervaring delen, laat staan een melding maken.

'Vertel je ervaring'

Sommige jongeren delen wel hun ervaring met hulporganisaties of met school. Dat deed ook Lynn. Ze deelde haar verhaal met een andere leerkracht die ze vertrouwde en vervolgens is de docent in kwestie ontslagen.

Met Bart gaat het inmiddels de goede kant op. Hij krijgt professionele hulp. "Vertel je ervaring aan anderen", zegt hij. "Dat hielp mij heel erg."

*De namen van de jongeren zijn gefingeerd. Hun echte namen, de namen van de plegers en scholen waarop dit speelt, is bij de redactie bekend.

Hulp nodig?

Heb je iets naars meegemaakt? Dan kun je anoniem contact opnemen met de volgende organisaties:

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Het langstlopende landelijke radioprogramma heeft een nieuwe mijlpaal bereikt: het AVROTROS-programma Arbeidsvitaminen viert zijn 80ste verjaardag. Met een speciale uitzending vanaf de eerste opnamelocatie in Hilversum zijn de jubileumfestiviteiten vandaag afgetrapt. Op NPO Radio 5 zijn een week lang in alle programma's verzoeknummers te horen en er volgt er een vierdelige tv-quiz. Wat is het geheim van deze vitale tachtiger?

"Alles draait om de eenvoud", zegt dj Gerard Ekdom, die het muziekprogramma tussen 2001 en 2010 presenteerde en met warme herinneringen terugdenkt aan de periode die voor hem zijn radiodoorbraak betekende. "Het begon in 1946 met platen draaien voor bedrijven, en dat gebeurt nog steeds. Je hoort er de grootste hits tussen 09.00 en 12.00 uur. Die basis is nooit veranderd en daarmee blijft het programma doen wat mensen verwachten."

Voor huis en fabriek

Het concept van Arbeidsvitaminen waaide halverwege vorige eeuw over vanuit Engeland, waar tijdens de oorlog op de radio Music while you work te horen was. Radio was het voornaamste medium, en muziek zou mensen de naoorlogse werkdag door kunnen helpen, was de gedachte. De AVRO kondigde het programma bij de lancering aan als "een vrolijk programma, voor huis en fabriek".

"Dat is het in feite nog steeds", zegt Hans Schiffers, sinds 2017 (opnieuw) de vaste presentator. "Het is een programma dat je door de ochtend heen helpt, met vrolijke, tijdloze muziek die zich bewezen heeft. Van It's not unusual van Tom Jones tot Terug in de tijd van Yves Berendse, het zijn allemaal goede nummers. Ik krijg wel eens te horen dat ik het concept bewaak als een leeuw. Dat klopt, want dat is onverwoestbaar."

Het waren in 1946 de marsklanken van Go Ahead van het Columbia Orchestra waarmee Arbeidsvitaminen voor het eerst in de ether te horen was. Het programma kende toen nog een behoorlijk vaste opbouw, met na de marsmuziek operette, Franse en Duitse muziek en aan het eind een blokje popmuziek. Inmiddels komen zo'n beetje alle genres door elkaar aan bod. "Het is een dollemansrit, maar wel een goede", aldus Schiffers.

Dat komt ook door de verzoeknummers die luisteraars sinds jaar en dag kunnen aanvragen. Bedrijven, clubs, koren, echtparen - ze kunnen allemaal hun lievelingsnummers voordragen. Per uitzending is een aantal van die verzoeknummers te horen. "Je gaat dan van Cliff Richard naar Rage Against The Machine naar de nieuwe single van Robbie Williams en dan weer naar Beatles", schetst Ekdom.

Nadruk op muziek

Door al die contacten met luisteraars had de dj, nu werkzaam bij Radio Veronica, zijn doelgroep helder voor zich. "Ik zag hele bedrijfskantines en fabriekshallen voor me en dacht dan bij een nummer: dit wordt vast heel hard meegezongen. Het programma zit gewoon op een heel goed tijdstip. De ochtendshows zijn voorbij, de spits is voorbij, mensen gaan aan het werk en zetten de radio aan."

Wennen was het concept wel. "Ik kreeg vooraf al te horen: hoe meer je je bek houdt, hoe beter het scoort", vertelt Ekdom met een grijns. Toch wist hij zijn persoonlijkheid in het programma te leggen. De kunst is om voor sfeer en verbinding te zorgen in die momenten dat je wel aan het woord bent, legt hij uit. "Door mensen te vertellen over een nieuwe plaat die je helemaal te gek vindt of een gesprek te hebben met een goede artiest."

Schiffers had ook tijd nodig om zich te verhouden tot het wat afwijkende radioconcept. "Toen ik 1992 voor het eerst aan het programma begon, dacht ik: drie plaatjes draaien, praten, drie plaatjes draaien, dat kan iedereen wel. Als dj heb je de neiging je eigen muziek te laten horen aan het publiek, maar bij dit programma moet de presentator in dienst staan van het publiek. Ik heb daardoor veel meer muziek leren waarderen."

Over twintig jaar hoopt Ekdom (47) weer telefoontjes te krijgen, als Arbeidsvitaminen het 100-jarig jubileum kan vieren. Streamingplatforms als Spotify ziet hij daarbij niet als bedreiging. "Ik denk dat het programma alles overleeft. Op de afspeellijsten van mijn oudste zoon van 20 zie ik ook Toto, Sting en klassiekers van Michael Jackson staan. Sommige platen slijten nooit."

Bij het 60-jarig jubileum in 2006 kwam Arbeidsvitaminen officieel in het Guinness Book of Records:

Charlotte Meyer uit Zutphen is er nog steeds een beetje beduusd van. Aanvankelijk dacht ze een leuke verzameling prenten te hebben geërfd van haar opa. Maar uit onderzoek blijkt dat het gaat om een unieke collectie etsen van Rembrandt van Rijn die ruim een eeuw lang nergens te zien waren.

"Het is zo'n mooi verhaal dat je er alleen maar van kunt dromen", zegt Meyer bij Omroep Gelderland. "Ik ben helemaal betoverd geraakt door Rembrandt. Wat een ongelooflijk meesterschap."

Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606/7-1669), was niet alleen schilder. Hij maakte ook honderden etsen. Daartoe bewerkte Rembrandt koperplaten die hij met was insmeerde. Vervolgens haalde hij die bewerkte plaat door een drukpers zodat een afdruk op papier verscheen.

Veel van Rembrandts etsen zijn in musea terechtgekomen. Maar er 'verdwenen' via markten ook veel etsen naar verzamelaars of gewone liefhebbers.

Paar gulden

Meyers opa was zo'n liefhebber, vertelt ze. Hij verzamelde de kunstwerkjes tussen 1900 en 1920. "Niemand was in die tijd geïnteresseerd in etsen. Het was niets bijzonders. Voor maar een paar gulden kocht mijn opa 35 verschillende exemplaren", vertelt ze. "Mijn oma keek er niet naar om. We bewaarden ze, maar niemand verwachtte er echt wat van."

Toen Meyers opa stierf, liet hij ze aan haar na. Jarenlang bleven de werken liggen omdat ze dacht dat het alleen maar mooie prenten waren. "Maar tijdens corona, ik was net verhuisd, keek ik weer in het mapje", vertelt ze. "Er zaten verschillende etsen in. Kleine afbeeldingen, sommige maar 10 bij 5 centimeter."

Omdat ze iets begon te vermoeden zocht Meyer contact met de kenners van het Rembrandthuis in Amsterdam. "Ze waren heel vriendelijk. Maar volgens mij hadden ze in eerste instantie zoiets van: 'Daar komt er weer een die denkt een echte Rembrandt te hebben.'"

Blown away

Toen de deskundigen even later de collectie bij Meyer thuis kwamen bekijken, sloeg de stemming om. "Ze waren meteen blown away. Ze sloegen steil achterover en zeiden: 'Charlotte, je weet helemaal niet wat je in handen hebt!' Ik dacht: wauw, volgens mij is het heel veel geld waard", vertelt ze.

Hoeveel de etsen precies waard zijn, wil Meyer niet zeggen. Ze vindt dat ook niet interessant, want ze wil de etsen helemaal niet verkopen. Integendeel. Sinds corona heeft ze haar collectie uitgebreid, met nog meer etsen van Rembrandt én van tijdgenoten. "Ik ben werken uit heel Europa gaan aankopen. Hele linke business, want er bestaan ontzettend veel kopieën. Maar daar trap ik niet in, net als mijn opa dat niet deed."

Geurelementen

Vanaf 21 maart kan iedereen Meyers collectie van inmiddels 70 etsen zien in het Stedelijk Museum Zutphen.

De tentoonstelling belicht volgens het museum belangrijke thema's uit Rembrandts leven, zoals zijn jonge jaren, zijn bloei- en rouwperiode en zijn leven in armoede. "Dankzij de interactieve elementen kan de bezoeker zelf ervaren hoe de etstechniek werkt. Geurelementen geven het publiek een multizintuiglijke ervaring, waardoor iedereen zich kan onderdompelen in het Amsterdam van de 17e eeuw", aldus het museum.

De etsen worden tentoongesteld tot en met 14 juni 2026. Daarna gaan ze weer gewoon naar het huis van Meyer.