Het World Economic Forum, een van de grootste netwerkbijeenkomsten van de wereld, gaat vandaag weer van start. Leiders uit politiek, bedrijfsleven, wetenschap en van actiegroepen komen ieder jaar samen om ideeën uit te wisselen.

Het hele jaar door is het Zwitserse Davos een rustig bergdorpje, behalve deze ene week in januari. Dan wordt het overspoeld door invloedrijke zakenlui en belangrijke wereldleiders.

Deze 56e editie heeft als thema "In de geest van de dialoog" en wordt er vooral gepraat over cyberveiligheid en kunstmatige intelligentie. "Het is in wezen een grote praatclub, maar zelfs netwerkevents kunnen nuttig zijn", zegt universitair hoofddocent lobby Marcel Haanegraaff.

Soms komt het WEF verder dan alleen praten. Zo had het forum een actieve rol in het sussen van diverse conflicten, zoals tussen Griekenland en Turkije in 1988 en tussen Nelson Mandela en de Zuid-Afrikaanse president De Klerk in 1992.

Ondoorzichtig en ondemocratisch

Het congres staat bekend om zijn exclusieve karakter. "Je wordt alleen uitgenodigd als je iets te zeggen hebt. Dat zijn al snel mensen uit een hogere laag van de samenleving." Dat kan problematisch zijn volgens Haanegraaff. "Dan gaat het automatisch over problemen die hen aangaan."

Het forum kwam een paar jaar geleden in een kwaad daglicht te staan toen oprichter Klaus Schwab werd beschuldigd van discriminatie en intimidatie. Hoewel Schwab niet schuldig werd bevonden, trad hij in 2024 wel af.

Ook van buitenaf is er altijd kritiek op de conferentie: die zou ondoorzichtig en ondemocratisch zijn. Haanegraaff begrijpt de kritiek wel. "Het is absoluut ondemocratisch, maar er worden geen bindende afspraken gemaakt en er vindt geen besluitvorming plaats."

Recordaantal bezoekers door spanningen

De opvolger van Schwab is niemand minder dan de topman van 's werelds grootste vermogensbeheerder BlackRock. Larry Fink staat bekend om zijn verrijkende invloed en stapte vorig jaar uit een klimaatclub waarin investeringsmaatschappijen zich verenigen.

Toen Schwab het WEF in 1971 oprichtte, stonden wereldwijde samenwerking en globalisering centraal. Nu lijken landen juist meer naar binnen te zijn gekeerd, ziet Haanegraaff. "Het internationale toneel is in de afgelopen 35 jaar niet zo gespannen geweest als nu."

Hoewel veel landen op gespannen voet met elkaar staan, is dit jaar toch een recordaantal mensen in Davos aanwezig. In totaal worden bijna 3000 personen uit 130 landen verwacht. "Juist in onzekere tijden hebben leiders behoefte aan informatie om zo beslissingen te kunnen nemen", verklaart Haanegraaff.

De olifant in de kamer: Venezuela en Groenland

Misschien wel de opvallendste aanwezige is de Amerikaanse president Trump. Of het nu de NAVO is of de klimaattop in Belém; hij heeft bijna op alle internationale organisaties wel kritiek. Toch is Trump voor het eerst sinds zes jaar bij het WEF aanwezig.

"Dit forum kent geen vaste structuren, is zonder verantwoordelijkheden en komt zonder verplichtingen. Precies waar een zakenman als Trump in gedijt", zegt Haanegraaff.

Zijn recente koers voor Venezuela en Groenland zullen deze conferentie de olifant in de kamer zijn. "Hopelijk wijzen machtige zakenmensen hem op de kosten die onzekerheid met zich meebrengt", zegt Haanegraaff. "Uiteindelijk is het wereldtoneel gebaat bij stabiliteit en voorspelbaarheid."

Voor die mening van machtige zakenlui kan Trump nog wel eens gevoelig zijn. "Waarschijnlijk wil Trump thuis komen met deals van bedrijven die in Amerika gaan investeren", vermoedt Haanegraaff.

Goedemorgen! Twee verdachten van de moord op de 25-jarige Tijn uit Alkmaar staan vanochtend terecht in de rechtbank in Haarlem. En NAVO-topman Rutte krijgt de Deense defensieminister en Groenlandse buitenlandminister op bezoek.

Eerst het weer: Vanochtend komt lokaal eerst mist voor. Verder is er flink wat zon, maar komen ook enkele wolkenvelden voor. Het blijft daarbij op een enkel buitje na droog. Bij een zwakke oost- tot zuidoostenwind wordt het 4 tot 9 graden.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

In het zuiden van Spanje zijn zeker 24 doden gevallen bij een ongeluk met twee hogesnelheidstreinen. Ten minste zeventig mensen zijn gewond geraakt, van wie er dertig zwaargewond zijn. De verwachting is dat het aantal slachtoffers verder oploopt.

Het ongeluk gebeurde gisteravond in de buurt van Córdoba, in Andalusië. Een van de treinen ontspoorde en kwam op een naastgelegen spoor terecht. De tweede trein, die uit tegengestelde richting kwam, botste ertegenaan en ontspoorde vervolgens ook. Aan boord van de treinen waren bij elkaar ruim 400 passagiers.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog dit:

De 26-jarige Matthijs van den Dolder uit Arnhem besloot vijf jaar geleden abrupt te stoppen met zijn studie en werk als barman. Hij ging aan de slag bij een uitvaartondernemer, waar hij nu uitvaartleider is: "Mensen reageren verbaasd."

Fijne dag!

Het aantal doden bij het ongeval met twee hogesnelheidstreinen in Spanje is opgelopen naar zeker 39, zegt de politie. 152 mensen raakten gewond.

29 van hen liggen in kritieke toestand in het ziekenhuis. President Moreno van Andalusië sluit niet uit dat het dodental in de komende uren verder zal stijgen omdat een van de ontspoorde wagons ernstig beschadigd is. Slachtoffers zouden nog in het verwrongen staal kunnen zitten.

Tussen de brokstukken klimmen mensen uit de treinstellen:

Het ongeval gebeurde gisteren rond 19.40 uur. Een hogesnelheidstrein ontspoorde in de buurt van Adamuz, vlak bij Córdoba in Andalusië. De trein kwam op een naastliggend spoor terecht en raakte daarbij een tweede trein, die uit de andere richting aan kwam rijden. Deze trein ontspoorde daarna ook.

Een vrouw met de naam Carmen schrijft op X dat ze in de trein naar Madrid zat. "Tien minuten na vertrek (vanuit Córdoba) begon de trein flink te trillen en ontspoorde een wagon achter ons. De lichten gingen uit."

Ook een journalist van de Spaanse publieke omroep RTVE zat in dezelfde trein. "Op een gegeven moment leek het alsof er een aardbeving was. Er werd meteen omgeroepen of er medisch personeel aan boord was dat kon helpen. Mensen pakten noodhamers om de ramen in te slaan en uiteindelijk zijn we uit de trein gehaald", zegt Salvador Jiménez.

President Moreno van Andalusië zegt dat een van de wagons veranderd is "in een hoop schroot". Er is daarom zwaar materieel nodig om te helpen met zoeken naar slachtoffers. Bovendien is een deel van een trein van een vier meter hoge helling gevallen, wat de reddingswerkzaamheden verder bemoeilijkt.

Volgens minister Puente van Transport schoten zeker twee wagons los van de trein. Hoe dat kon gebeuren is nog onduidelijk. Puente noemt het bij de Spaanse omroep RTVE een "vreemd" ongeval.

Het ongeval vond namelijk plaats op een recht stuk spoor, dat in mei vorig jaar is vernieuwd. "Er is 700 miljoen geïnvesteerd" in het spoor, zegt Puente. Hij noemde het spoor "in perfecte staat" en de ontspoorde hogesnelheidstrein "relatief nieuw". De trein was vier jaar oud.

Voorlopig geen treinen

Door het ongeval rijden er vandaag geen hogesnelheidstreinen tussen Madrid en het zuidelijke Andalusië. Volgens RTVE zijn meer dan 200 treinen getroffen.

Het is niet duidelijk wanneer het spoor gerepareerd kan worden en er weer treinen kunnen gaan rijden. Minister Puente zegt dat het onderzoek naar het ongeval minstens een maand kan gaan duren.

Premier Sánchez heeft al zijn afspraken voor vandaag afgezegd. "Vandaag is een dag van diepe rouw voor ons land", zei hij gisteren. De regering heeft een speciale militaire noodhulpdienst ingeschakeld om de hulpdiensten op de plek van het ongeval te helpen met hun werk.