Het aantal jonge bedrijfsartsen is in de afgelopen tien jaar flink toegenomen. Dat blijkt uit cijfers van het Capaciteitsorgaan, dat adviseert hoeveel artsen per specialisme moeten worden opgeleid. Tien jaar geleden begonnen zo'n 20 mensen aan de opleiding tot bedrijfsarts, in 2024 waren dat er zo'n 140.

Bedrijfsarts is van oudsher niet het meest gewilde beroep onder artsen. "Het toekomstbeeld bij beginnende geneeskundestudenten is toch vooral: snijden in het ziekenhuis", zegt Friso Muntinghe, voorzitter van beroepsvereniging De Jonge Bedrijfsarts.

Maar gedurende de geneeskundeopleiding kan dat idee veranderen. Het vak van bedrijfsarts is tegenwoordig steeds populairder onder jonge artsen, die veel waarde hechten aan een goede werk-privébalans. "Het is denk ik een generatie-effect", zegt Muntinghe. "Jonge mensen willen meer in hun leven dan werken."

Onder artsen hebben de specialismen in het ziekenhuis van oudsher het meeste aanzien. De concurrentie om deze opleidingsplekken is het grootst. Daarentegen zijn er al jarenlang tekorten aan bijvoorbeeld bedrijfsartsen en verzekeringsartsen.

Maar de concurrentie om de plekken in het ziekenhuis neemt de laatste tijd iets af, zegt directeur Cisca Joldersma van het Capaciteitsorgaan. En de interesse in banen buiten de ziekenhuiswereld neemt iets toe. Dat komt goed uit, zegt ze, want er zijn meer bedrijfsartsen nodig. Een groot deel van deze beroepsgroep gaat in de komende tien jaar met pensioen.

De afgelopen jaren is er flink campagne gevoerd om meer mensen op te leiden als bedrijfsarts. Dat slaat aan, zegt Boyd Thijssens van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde. "Tegenwoordig is het vak erg in trek, onder jonge artsen en zij-instromers. Er zijn best wat medisch specialisten en huisartsen die de overstap maken." Het percentage zij-instromers ligt op dit moment rond de 30 procent, zegt Muntinghe.

'Vroeger roeping, nu gewone baan'

Bedrijfsartsen worden al lang niet meer gezien als verlengstuk van de werkgever, stelt Thijssens. "Als je je werk goed doet, kun je het verschil maken voor een grote groep werkenden." Hij legt uit dat een bedrijfsarts niet alleen zieke werknemers bijstaat. "Als er binnen één bedrijf meerdere werknemers met een burn-out zijn, kan je ook wat aan de werkplek veranderen." Dat spreekt veel jonge artsen volgens hem aan.

"Dat is het mooie verhaal", zegt Thijssens. "Maar is er ook echt een push-factor: aankomend artsen die niet meer in het ziekenhuis willen werken." Deze artsen knappen volgens Thijssens af op de cultuur en de vele onregelmatige diensten in het ziekenhuis. "Het is emotioneel beladen werk en de werkdruk is hoog. Overwerken is de standaard, dan lonkt het om elders te gaan kijken."

Huisartsen laten zich volgens Thijssens om deels dezelfde redenen omscholen tot bedrijfsarts. "Zij hebben korte, vluchtige patiëntcontacten, overvolle spreekuren en avond-, nacht- en weekenddiensten." Bedrijfsartsen hebben meer tijd per patiënt, en de dag eindigt in principe om 17.00 uur.

De cultuur in de medische wereld is volgens Thijssens veranderd. "Vroeger was arts worden echt een roeping, nu is het meer een gewone baan. Mensen willen het goed doen, maar wel in de context van een ander leven."

Flexibiliteit en autonomie

Een kwart van de artsen in opleiding tot medisch specialist heeft eens tot meerdere keren overwogen om te stoppen, bleek afgelopen jaar uit een enquête van De Jonge Specialist. "Redenen zijn de scheve werk-privébalans en de hoge werkdruk", zegt voorzitter Kirsten Dabekaussen. Zonde, vindt ze. "Je wilt dat artsen een keuze maken op basis van de inhoud van het vak. De bevlogenheid is er volop, maar we moeten zorgen dat de secundaire arbeidsvoorwaarden goed zijn geregeld."

Nu draaien beginnende artsen in het ziekenhuis vaak zo'n 46 tot 48 uur. Er moet een einde komen aan structureel overwerken, vindt Dabekaussen. Daarnaast is er volgens haar meer flexibiliteit en autonomie bij de invulling van de werkweek nodig. "Als je bijvoorbeeld kleine kinderen hebt, wil je die naar de opvang brengen. Maar als de overdracht om 07.40 uur is, red je dat niet."

In verschillende ziekenhuizen zijn afgelopen jaar initiatieven gestart om dit te veranderen, bijvoorbeeld door arts-assistenten een dag per twee weken vrij te roosteren. "Ik kan nu nog niet zeggen of mensen daardoor blijven", zegt Dabekaussen. "Maar je ziet wel dat het wordt gewaardeerd."

Het is belangrijk om bij de werkomstandigheden rekening te houden met de wensen van jonge artsen, vindt ook Joldersma. Maar dat is volgens haar niet eenvoudig. "Als artsen minder uren gaan werken, dan voeden we alleen maar het tekort. Dus: moet het in minder uren? Of kunnen we de oplossing zoeken in meer flexibiliteit en autonomie in het werk?"

Goedemorgen! Vanmiddag komt de rechter met een uitspraak tegen de vader en broers van de vermoorde 18-jarige Ryan uit Joure. Ook komt de organisatie VeiligheidNL met cijfers van vuurwerkslachtoffers van afgelopen jaarwisseling en wordt de Venezolaanse president Maduro rond 18.00 uur Nederlandse tijd voorgeleid in New York.

Eerst het weer: Het winterweer blijft voorlopig. Ook vandaag zijn er buien met hagel en sneeuw. Er is voor Noord- en Zuid-Holland code oranje afgegeven en voor het rest van het land code geel. Tussen de buien schijnt de zon en is het 0 tot 3 graden.

Dinsdag zijn er minder buien. Daarna gaat het weer vaker sneeuwen. De nachten verlopen koud met lichte of matige vorst. Overdag temperaturen rond het vriespunt.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Eva Schloss-Geiringer, de stiefdochter van Otto Frank, is zaterdag op 96-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de Anne Frank Stichting. Schloss deed decennialang wereldwijd scholen aan om haar ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog te delen met anderen.

De Oostenrijkse werd in 1929 geboren in Oostenrijk, maar haar ouders ontvluchtten het land nadat Hitler Oostenrijk in 1938 had geannexeerd. Vanaf 1940 woonde ze in Nederland aan het Merwedeplein in Amsterdam, waar ze de later Anne Frank leerde kennen.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Radioprogramma Met Het Oog Op Morgen bestaat vandaag 50 jaar, daarmee is het al een halve eeuw een vaste waarde op de late avond op NPO Radio 1. Voor het jubileum werd gisteren een speciale uitzending uitgezonden. Dat was de 18126e aflevering van het programma.

In onderstaande video spreken (oud-)presentatoren hun waardering uit voor het programma:

Fijne dag!

Het KNMI heeft voor de provincies Noord- en Zuid-Holland code oranje afgegeven. Volgens het weerinstituut kan er in het westen van het land plaatselijk drie tot vijf centimeter sneeuw vallen.

Rijkswaterstaat had al gewaarschuwd voor een drukke ochtendspits. Automobilisten worden opgeroepen om de strooiwagens en sneeuwschuivers de ruimte te geven en ze niet in te halen.

Ook op het spoor zijn er problemen op meerdere trajecten. De NS meldt op acht verschillende trajecten een wisselstoring. Tussen Eindhoven en Heerlen rijden er minder treinen vanwege de weersomstandigheden.