In Den Haag zijn hoorzittingen begonnen in een zaak genocidezaak tegen Myanmar. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) onderzoekt of het land schuldig is aan genocide op de islamitische Rohingya-minderheid.

De zaak draait om een grootschalige militaire operatie in de staat Rakhine om de Rohingya te verdrijven. Volgens de regering was de aanval gericht tegen militante Rohingya, maar de moslims zelf spreken van een etnische zuivering in het overwegend boeddhistische land.

De VN stelde in 2018 al dat er in Myanmar 'genocidale handelingen' werden verricht. Dorpen werden platgebrand en inwoners verkracht of vermoord. Ongeveer 700.000 mensen werden gedwongen te vluchten naar buurland Bangladesh en leven daar nog altijd onder slechte omstandigheden in vluchtelingenkampen.

Twaalf landen, onder wie Nederland

De zaak werd ruim zes jaar geleden aangespannen door Gambia. Daarna sloten elf andere landen zich bij de aanklacht aan, waaronder Nederland. Gambia wil onder meer dat het ICJ Myanmar herstelbetalingen oplegt en dat het land garandeert dat het genocideverdrag niet opnieuw zal worden geschonden.

Gambia baseert zich op het VN-genocideverdrag uit 1948, bedoeld om volkerenmoord te voorkomen en te bestraffen. Zowel Gambia als Myanmar heeft die verklaring ondertekend. Het verdrag beschrijft genocide als een zaak van internationale betrokkenheid, die moet worden berecht door een internationaal hof.

In een tussenuitspraak uit 2020 oordeelde het ICJ al dat Myanmar per direct maatregelen moest nemen om de Rohingya te beschermen. Maar volgens mensenrechtenorganisaties zijn ook daarna ernstige misdaden gepleegd. Sinds de staatsgreep door het leger in 2021 zou de situatie voor de Rohingya-minderheid alleen maar slechter zijn geworden. Myanmar ontkent dat sprake is van genocide.

Zuidoost-Azië correspondent Mustafa Marghadi:

"Gambia gaat bij het ICJ beargumenteren waarom Myanmar in hun ogen de regels van het genocideverdrag heeft overtreden. Daarvoor krijgt het land drie dagen de tijd. Vervolgens krijgt Myanmar drie dagen de kans om zich te verdedigen.

Er worden ook getuigen en experts gehoord. Daarna volgt nog niet meteen een uitspraak. Het hof moet eerst oordelen of de regels zijn overtreden en dat kan een paar maanden duren. Pas daarna kan het hof overgaan tot een veroordeling.

Het is een hele belangrijke zaak. Ook omdat het lang geleden is dat het Internationaal Gerechtshof een genocidezaak inhoudelijk heeft behandeld."

Het is nog de vraag of de gevluchte Rohingya na een eventuele veroordeling kunnen terugkeren naar Myanmar. Na de militaire staatsgreep is een gewapende volksopstand uitgebroken. De rebellengroep Arakan Army heeft de staat Rakhine bijna helemaal in handen en gebruikt ook geweld tegen de Rohingya.

Wanneer het hof uitspraak doet in de zaak, is nog niet bekend. Als Myanmar wordt veroordeeld, kan dat gevolgen hebben voor toekomstige genocidezaken, waaronder de zaak tegen Israël die is aangespannen door Zuid-Afrika.

Basisschool 't Oelebröd in Ruinen blijft vandaag gesloten vanwege een mogelijke wolf die is gezien in de buurt van de school. Vanwege de gladheid zou de basisschool al later starten, maar nadat de viervoeter was gezien op een aangrenzend sportveld, besloot de school helemaal dicht te blijven.

Volgens het Dagblad van het Noorden had een omwonende van de school de wolf vanochtend in de omgeving gezien en een medewerker op de hoogte gebracht. Vervolgens heeft de school contact gehad met de politie, provincie en burgemeester van de gemeente De Wolden, waar Ruinen onder valt. Het is niet onafhankelijk bevestigd dat het daadwerkelijk om een wolf gaat.

Snel handelen

Na overleg tussen verschillende partijen is een boa van de provincie naar Ruinen gestuurd om te kijken waar het dier precies was. Leerlingen en medewerkers waren toen nog niet aanwezig. Die zouden vanwege de gladheid om 10.30 uur beginnen, zegt Bas Guchelaar, bestuurder van stichting Wolderwijs waar de school onder valt, tegen RTV Drenthe.

"Dit alles speelde rond 09.30 uur. En we wisten dat er rond 10.30 uur een heleboel mensen naar het schoolplein zouden komen", zegt hij. "We hebben afgewogen hoe snel er gehandeld kon worden. We wisten niet hoelang de boa er zou zijn en hoelang de situatie zou duren, maar wisten vrij zeker dat dit niet voor 10.30 geregeld was."

Uit voorzorg gesloten

Daarom besloot de school na overleg de deuren vandaag helemaal gesloten te houden als voorzorgsmaatregel. Volgens Guchelaar was het dier vlak bij het schoolplein gezien. "We willen geen risico lopen."

Hoelang 't Oelebröd de deuren gesloten houdt is op dit moment nog niet duidelijk. Als een provinciemedewerkers langs is geweest om de situatie te beoordelen, gaat de school opnieuw overleggen, aldus de bestuurder.

In de oostelijke Indiase deelstaat Jharkand wordt jacht gemaakt op een olifant die volgens de autoriteiten in negen dagen zeker twintig mensen heeft gedood.

Conflicten tussen olifanten en mensen zijn er al jaren in dit gebied. De bossen worden steeds kleiner en gefragmenteerder en zo ook het leefgebied van de olifant. Tussen 2012 en 2020 kwamen bij deze conflicten zeker 65 mensen om.

Dit keer is er iets anders aan de hand. "Het is de eerste keer dat zo'n reeks aan doden met een mannelijke olifant in verband wordt gebracht", zegt een boswachter tegen de BBC. Het hele gebied is in een hoge staat van alertheid om meer verlies van mensenlevens of vernieling van bezittingen te voorkomen.

Slachtoffers

De meeste doden vallen 's nachts als boeren op de velden en in schuren hun rijstoogst bewaken, zoals de 62-jarige Urdub Bahoda die werd gedood toen hij over zijn akker waakte. Diezelfde nacht vertrapte vermoedelijk hetzelfde dier de 42-jarige Vishnu Sundi, die buiten sliep.

Tragisch is het lot van de familie Bahoda. Vader Kundra en twee van zijn kinderen (6 en 8) werden vertrapt, zijn vrouw Pundi wist met hun gewond geraakte dochter (2) nog net weg te komen.

Jong en snel

Het vinden, vangen en de terugkeer van het dier naar de wildernis heeft de hoogste prioriteit. Volgens boswachters is hij jong en snel en verplaatst hij zich vooral 's nachts. Dat maakt het moeilijk om hem op te sporen.

De boswachters denken dat hij het contact met zijn kudde is kwijtgeraakt en op zoek is naar een partner om te paren. Mannetjes-olifanten hebben dan een verhoogde testosteronspiegel, wat ze agressiever maakt. Na 15 à 20 dagen verdwijnt dat weer.