Mensen die 60 jaar worden, krijgen vanaf volgend jaar een uitnodiging voor een gordelroosvaccinatie. Demissionair staatssecretaris Tielen voor Preventie beperkt zich bewust tot deze groep, omdat meer mensen inenten te duur is.

Hiermee volgt ze een advies van het RIVM op om het beschikbare geld zo goed mogelijk te besteden, schrijft de staatssecretaris in een brief aan de Tweede Kamer. Vanaf 2027 trekt het ministerie van Volksgezondheid 47 miljoen euro per jaar uit voor de vaccinatie. Vanaf 2030 wordt dat verhoogd naar 53 miljoen euro per jaar. De financiering loopt tot en met 2039.

400 euro

"Praktisch betekent dit dat we jaarlijks minimaal 150.000 mensen kunnen vaccineren", aldus de VVD-bewindsvrouw. Mensen die al 60 jaar of ouder zijn, komen niet in aanmerking voor het vaccinatieprogramma.

"Omdat het gordelroosvaccin helaas erg duur is en er meer dan 5 miljoen 60-plussers in Nederland zijn, wisten we vanaf de start dat dat gewoonweg niet mogelijk is", zegt Tielen. De twee benodigde vaccins per persoon kosten samen rond de 400 euro.

Jeukende blaasjes

De prikleeftijd van 60 is gekozen, omdat dat de meeste gezondheidswinst oplevert en het meest kosteneffectief is, aldus de staatssecretaris. "Met een keuze voor de leeftijd van 60 jaar worden uiteindelijk de meeste gevallen van gordelroos voorkomen."

Mensen die niet in aanmerking komen voor het programma kunnen overigens zelf een vaccinatie halen, zoals nu ook al het geval is. Ze moeten die dan wel zelf betalen.

Gordelroos wordt veroorzaakt door hetzelfde virus als waterpokken, dat na jaren weer actief kan worden. Bij gordelroos heeft iemand jeukende blaasjes op de huid. De aandoening komt vooral voor bij ouderen.

In Brussel heeft de politie op verschillende afdelingen van de Europese Commissie invallen gedaan. Agenten deden onderzoek naar mogelijke vastgoedfraude, bevestigt de Europese Commissie na berichtgeving van de Britse krant Financial Times. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Europees Openbaar Ministerie (EPPO).

Twee jaar geleden, in 2024, heeft de vorige Europese Commissie 23 gebouwen verkocht aan de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij, een vennootschap in handen van de Belgische Staat. De gebouwen zijn destijds voor 900 miljoen euro verkocht. Bij de verkoop zou mogelijk zijn gefraudeerd.

Een van de locaties waar een inval zou zijn gedaan, is de begrotingsafdeling. In het vorige mandaat van de Commissie was de Oostenrijker Johannes Hahn begrotingscommissaris. Hij was tot 2024 verantwoordelijk voor de EU-begroting. Het is niet duidelijk of hij iets met het onderzoek te maken heeft.

Medewerking aan het onderzoek

Volgens de Europese Commissie is de verkoop volgens de regels verlopen. De commissie verklaart dat "de verkoop van de gebouwen volgens vastgestelde procedures en protocollen is verlopen".

Een woordvoerder van EPPO kan in verband met het onderzoek niet meer zeggen dan dat er "bewijsmateriaal wordt verzameld". De Europese Commissie heeft toegezegd volledig te zullen meewerken aan het onderzoek van EPPO.

Bengalen gaan vandaag naar de stembus, voor verkiezingen waarvan de aanloop heel onrustig was. De afgelopen maanden werden vooral minderheden in Bangladesh doelwit van geweld. Meer dan 150.000 agenten zijn ingezet om de verkiezingen in goede banen te leiden.

Volgens de laatste peilingen liggen de Bangladesh Nationalistische Partij (BNP) en het streng-islamitische Jamaat-e-Islami dicht bij elkaar. De nek-aan-nekrace is minder duidelijk als je de menigte bij de kiesdistricten van de twee leiders als graadmeter neemt.

In de wijk Mirpur in Dhaka, komt Shafiqur Rahman, de leider van Jamaat, zijn stem een half uurtje nadat de stemlokalen geopend zijn, uitbrengen. Hij stapt rustig uit zijn auto en schudt handen met de partijmedewerkers die zich om hem heen verzamelen.

Mohammad Islam is een van hen. "Heel bijzonder om hem de hand te kunnen schudden", zegt hij stralend. Vlak bij hem staat Sajid Rabji: "Dat we vandaag kunnen stemmen komt door het offer dat veel van mijn leeftijdgenoten gebracht hebben". Rabji is 24 jaar oud en gaat voor het eerst stemmen vandaag. Dat doet hij met in gedachten de 1400 mensen die omgekomen zijn bij de protesten in 2024.

Dat jaar begon met verkiezingen waar de partij van toenmalig premier Hasina, de Awami League, nog won. Rabji bleef thuis: "Toentertijd was je stembiljet al ingevuld voordat je het stemhokje in kwam", zegt hij over de corruptie en onderdrukking die Bangladesh vijftien jaar lang onder Hasina in zijn greep hield. Bij deze verkiezingen is de Awami League uitgesloten van deelname.

Ideologisch verschil

Voor veel inwoners van het Zuid-Aziatische land staan deze verkiezingen symbool voor een afrekening met dat verleden. Wat ze ervoor terugkrijgen is nu nog onduidelijk, want ideologisch is het verschil tussen beide partijen wel groot.

Jamaat is een radicaal-islamitische partij die dit keer geen vrouwelijke kandidaten heeft omdat daar het politieke klimaat in Bangladesh momenteel niet geschikt voor zou zijn.

Rahman heeft in een eerder interview met nieuwszender Al Jazeera zelfs aangegeven dat hij vrouwen niet geschikt acht om een land te leiden. Het is daarom opvallend dat de partij vooral onder jongeren, ook veel vrouwen, heel populair is. Dat komt gedeeltelijk omdat Jamaat rondom de protestbeweging veel mensen heeft geholpen. De goed georganiseerde partijstructuur deed zijn werk toen gewonden naar het ziekenhuis gebracht moesten worden.

Verwacht wordt dat Bangladesh onder Jamaat-bestuur niet alleen conservatiever islamitisch zal worden, maar ook meer naar het islamitische Pakistan zal trekken.

Als Tarique Rahman, leider van BNP, om half tien bij het stemlokaal in de luxe wijk Gulshan aankomt is de chaos compleet. Aanhangers en journalisten verdringen zich om zijn auto heen. Niemand houdt zich aan de orders van de tientallen beveiligers om in de afgezette vakken voor media en partijleden te blijven staan. Het is duidelijk dat de aandacht voor de BNP veel groter is dan bij Jamaat. Tarique Rahman komt zijn auto niet uit.

"Ik heb mij wel zorgen gemaakt om de veiligheid", zegt Sanjana Poppy. Ze is volledig gekleed in rood en groen, de partijkleuren en de kleuren van de vlag van Bangladesh. Een sjaal van de BNP hangt om haar nek en op haar hoofd heeft ze een pet met partijlogo. "We weten aan het einde van de dag pas of dit echt vrije en eerlijke verkiezingen zijn", volgens Poppy.

Drie keer eerder was de BNP aan de macht in Bangladesh. Vaak om en om met de Awami League. Een stem voor BNP voelt daarom voor sommige mensen veiliger, bekender dan Jamaat, die nooit heeft geregeerd.

Oude patronen zoals corrupte politici en dynastie-politiek zijn voor veel andere mensen juist een reden om niet op de partij te stemmen.

Banden herstellen

Tarique Rahman is nieuw als leider van de partij, maar als zoon van oud-premier Khaleda Zia en oud-president Ziau Rahman zeker niet onbekend. Een paar dagen voor zijn moeders overlijden afgelopen december kwam hij terug naar Bangladesh uit zelfverkozen ballingschap.

Hij was zeventien jaar geleden naar Londen verhuisd, omdat Hasina hem probeerde te vervolgen voor een lijst van misdaden waaronder corruptie. Eenmaal in Dhaka werd hij door duizenden mensen als een messias onthaald.

De aanwezigheid van de Indiase minister van Buitenlandse Zaken op de begrafenis van Rahmans moeder was een symbolische handreiking. De val van Hasina, die altijd door India gesteund werd, leidde tot een breuk in de relatie tussen beide landen. Bij winst kunnen India en Bangladesh verder gaan werken aan het herstellen van die band.

De uitslag van de verkiezingen wordt vrijdagmiddag lokale tijd verwacht.