In de Oekraïense stad Charkiv zijn vannacht zeven mensen om het leven gekomen door Russische luchtaanvallen. Volgens de lokale gouverneur zijn onder de slachtoffers twee kinderen. Zeker tien mensen raakten gewond.

Vijf van de doden werden onder het puin gevonden van een flatgebouw dat was geraakt door een ballistische raket in de wijk Kyivskyi, zegt de burgemeester van de stad. Na de inslag stond het gebouw in brand en mogelijk zitten er nog mensen vast onder het puin.

De Oekraïense president Zelensky zegt dat een groot gedeelte van de flat is verwoest en dat de bovenste verdieping van een naastgelegen gebouw ook beschadigd raakte. Reddingswerkers zijn ter plaatse om te zoeken naar slachtoffers die nog onder brokstukken kunnen vastzitten.

Brandweermensen, bewoners en hulpverleners zijn bij een gebouw dat werd geraakt:

Ook de Oekraïense hoofdstad Kyiv en andere steden werden vannacht bestookt door Russische ballistische raketten en drones. Volgens Zelensky waren de Russische aanvallen gericht op de energie-infrastructuur en spoorwegen in het land.

De eerste ontploffingen waren vannacht rond 01.30 uur te horen, waarop meer explosies volgden. In de hoofdstad werden inwoners opgeroepen naar schuilkelders te gaan. Rond 03.00 uur ging het landelijke luchtalarm af.

Volgens de burgemeester van Kyiv was de luchtverdediging in de hoofdstad actief. Voor zover bekend zijn er in Kyiv geen mensen om het leven gekomen bij de luchtaanvallen. Bij de aanvallen op de hoofdstad raakten zeker tien mensen gewond, onder wie ook kinderen, meldt The Kyiv Independent.

Drones en ballistische raketten

Ook in de havenstad Odesa en in de plaats Chuhuiv in de regio Charkiv waren vannacht droneaanvallen, schrijft The Kyiv Independent. Bij de aanval op Chuhuiv raakten twee mensen gewond.

Zelensky zegt dat Rusland in totaal 29 projectielen heeft gebruikt bij de aanvallen, waarvan minstens de helft ballistische raketten. Ook gebruikte Rusland volgens hem vannacht 480 drones. Het zou gaan om voornamelijk Iraanse Shahed-drones.

Het Russische ministerie van Defensie bevestigt de aanvallen en zegt dat het locaties van het Oekraïense leger geeft geraakt. Volgens het defensieministerie gaat het om militaire vliegvelden en energiefaciliteiten.

Ruzie met Orbán

De Russische aanvallen komen op het moment dat de Oekraïense president Zelensky in een hoogoplopend conflict zit met de Hongaarse premier Orbán. Laatstgenoemde blokkeert een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. Dit geld, dat afkomstig is uit bevroren Russische tegoeden, kan het land gebruiken voor de verdediging tegen Rusland.

Orbán houdt de lening tegen met zijn vetorecht vanwege het stilleggen van de Russische oliedoorvoer via de Druzhba-pijpleiding, die deels in Oekraïne ligt. Dat land zegt dat de leiding begin dit jaar beschadigd raakte bij een Russische droneaanval.

Hongarije is afhankelijk van de pijpleiding, net als Slowakije. Beide landen betwijfelen of de Oekraïense bewering van de beschadiging klopt omdat de olieleveringen de Russische oorlogskas spekken, wat Oekraïne slecht uitkomt.

Critici stellen dat de Hongaarse premier zijn vetorecht misbruikt vanwege politieke redenen. De Hongaarse verkiezingen zijn volgende maand en Orbán staat in de peilingen op achterstand ten opzichte van uitdager Peter Magyar.

Doordat er een werktrein is ontspoord rijden er het hele weekend geen treinen tussen Den Bosch en Tilburg. In plaats daarvan rijden er bussen tussen de twee Brabantse steden.

De trein ontspoorde vannacht bij Vught, vlak bij Den Bosch. Het is nog niet duidelijk waardoor dat is gebeurd, zegt een woordvoerder van spoorwegbeheerder ProRail.

Zware trein

Volgens de woordvoerder gaat het om een heel zware trein, waarvan vijf assen naast het spoor staan. Er wordt onderzocht of het mogelijk is om de trein weer op het spoor te zetten. Maar omdat de trein zo zwaar is, is het nog onduidelijk of dat kan en hoelang dat gaat duren.

De NS laat op de website weten dat de storing in de treindienst naar verwachting tot zeker maandagochtend duurt. Reizigers moeten rekening houden met een extra reistijd van maximaal een uur.

De plannen van het nieuwe kabinet kunnen leiden tot meer genderongelijkheid. Dat zeggen onderzoekers tegen de NOS.

Het kabinet wil de verlofuitkeringen voor ouders met midden- en hoge inkomens fors verlagen. Die maatregel heeft relatief veel effect op de inkomens van mannen, omdat die meestal meer verdienen dan vrouwen. Voor gezinnen is het daarom aantrekkelijker als alleen de moeder na de geboorte van een kind met verlof gaat, met gevolgen voor de rolverdeling thuis.

"Dit zal hoogstwaarschijnlijk ten koste gaan van het gebruik van verlof onder vaders", zegt Anne Roeters, onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau en adviseur verlofregelingen bij de Sociaal-Economische Raad. Door de maatschappelijk nog steeds heersende norm met de man als kostwinner, zijn vaders al een lastige groep om te bereiken, weet zij. "Ze stuiten ook op weerstand op werk als ze verlof willen opnemen. Als je de vergoeding dan gaat verlagen, dan werp je nog een obstakel op."

Geld grote factor

Als je het aan de vaders zelf vraagt, is de hoogte van de uitkering nu al de voornaamste concrete reden om geen verlof op te nemen. De meeste mensen willen zorg en werk gelijk verdelen met hun partner, maar in de praktijk gebeurt dat maar in een van de tien gezinnen, volgens CBS-onderzoek.

"Het verlagen van de vergoeding zou een grote stap terug zijn in het licht van de grote investeringen die verschillende kabinetten de afgelopen tien jaar hebben gedaan om gendergelijkheid te bevorderen", zegt Mara Yerkes, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht.

Ze doelt op het feit dat vaders tien jaar geleden slechts recht hadden op twee dagen betaald verlof bij de komst van een kind. Tegenwoordig krijgen mannen in loondienst zowel partner- als ouderschapsverlof. In totaal hebben zij recht op 3,5 maanden betaald verlof.

Goed voor de economie

Het thuisblijven van vaders leidt tot meer gendergelijkheid thuis en op de werkvloer, concludeerde onder meer de Sociaal-Economische Raad. Dat heeft macro-economische effecten: de economie en de welvaart van Nederland zouden flink groeien als vrouwen en mannen werk en zorg eerlijker verdeelden, berekende bijvoorbeeld SEO economisch onderzoek.

Internationale vergelijkingen maken ook duidelijk dat mannen vooral verlof opnemen als de uitkering in de buurt komt van hun laatstverdiende loon.

Voorstel: alle uitkeringen omlaag

Het kabinet wil de verlofuitkeringen voor mensen die boven de 5294 euro bruto per maand verdienen verlagen. Voor de hoogste inkomens wordt de verlofuitkering 926 euro lager. Dat treft vooral mannen.

Iemand die maandelijks 6617 euro bruto verdient, zou volgens de plannen 3705,52 euro krijgen als die persoon met partner- of ouderschapsverlof gaat. Dat is een inkomensverlies van 44 procent. Mensen die tussen de 5294 en 6617 euro verdienen zullen ook minder verlofuitkering krijgen dan nu, alleen wordt het gat voor die groep wat kleiner.

"Het is aan de politiek om te kiezen", benadrukt Yerkes, die al twintig jaar onderzoek doet naar de factoren die gendergelijkheid beïnvloeden. "Ik kan alleen concluderen dat deze plannen geen verstandige keuze zijn als je gendergelijkheid thuis en in het werkende leven wilt bevorderen."

Cao's

Sommige partners krijgen nu al een extra vergoeding als ze met geboorte- of ouderschapsverlof gaan. In 24 van de 108 grootste cao's krijgen partners het salaris doorbetaald als ze met verlof gaan.

Werkgeversorganisatie AWVN vraagt zich af of die regelingen met de plannen van het kabinet nog overeind blijven. "Dit kabinetsvoorstel kan in eerste instantie alleen maar negatief uitpakken voor ouders die met verlof willen", zegt een woordvoerder van AWVN.

Ook al staat er iets in de cao over een aanvullende vergoeding tijdens het verlof, het is niet zeker hoe werkgevers dat gaan invullen als het kabinet alle verlofuitkeringen verlaagt, zegt de woordvoerder. "Dat hangt af van de precieze formulering in de cao en hoeveel meer de werkgever kan bijleggen. De lonen zijn al veel omhooggegaan en bedrijven moeten op de kosten letten."

Tegen het principe van D66

De EU-richtlijn voor werk-privébalans verplicht lidstaten om het betaalbaar te maken voor mannen om met verlof te gaan. Het is nog niet bekend of een inkomensverlies van 44 procent voldoet aan die eis.

Verkiezingswinnaar D66 maakte in haar verkiezingsprogramma een groot punt van gendergelijkheid. De partij beloofde betere mogelijkheden voor ouders om werk en zorg gelijk te verdelen.

Verantwoordelijk D66-minister Vijlbrief bevestigt dat het tegen de geest van zijn partij ingaat als gendergelijkheid achteruitgaat. Op vragen van de NOS zegt hij bereid te zijn om de voorgestelde verlagingen van verlofuitkeringen "weer te bekijken".