Koningin Máxima wordt reservist, bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving door RTL Nieuws. Na een korte militaire training gaat ze parttime aan de slag bij de krijgsmacht. Het is nog onduidelijk voor welke tak van de strijdkrachten ze gaat werken.

Reservisten vormen de flexibele schil van de krijgsmacht. Ze worden met name opgeroepen in noodsituaties, zoals bij een overstroming of in geval van oorlog. Er zijn talloze functies mogelijk: van cyberspecialist tot bewaker en van erewacht tot muzikant in het Orkest Koninklijke Marechaussee.

Bij de marechaussee heeft de koningin onlangs al een beetje ervaring opgedaan. In oktober vorig jaar deed ze mee aan een oefening bij Harderwijk. Máxima droeg camouflagekleding en ook haar gezicht was geschminkt.

Bekijk hier beelden van Máxima's militaire oefening in Harderwijk:

De 54-jarige koningin is met haar aanmelding net op tijd. Je mag hoogstens 55 jaar oud zijn om te solliciteren voor een bijbaan als reservist.

Máxima is niet de eerste in het koninklijk gezin die werkzaam wordt voor Defensie. Prinses Amalia rondde onlangs de Algemene Militaire Opleiding (AMO) aan het Defensity College af. Ze werd bevorderd tot de rang van korporaal. Haar moeder was bij de ceremonie aanwezig.

Willem-Alexander heeft een lange loopbaan bij de krijgsmacht achter de rug. De koning vervulde zijn dienstplicht bij de Koninklijke Marine. Tot zijn troonsbestijging had hij als reserveofficier hoge militaire rangen bij de marine, landmacht, luchtmacht en marechaussee.

'Amalia-effect'

De komende jaren worden vele miljarden geïnvesteerd in Defensie. De krijgsmacht, en dus ook het aantal reservisten, moet fors groeien. RTL Nieuws noemt de aanmelding van Máxima gratis positieve reclame voor de functie van reservist.

Na de inschrijving van prinses Amalia verdubbelde het aantal nieuwe studenten bij het Defensity College. Er werd toen gesproken van een 'Amalia-effect'.

Duitse jongeren die 18 jaar worden, krijgen sinds dit jaar een speciale verjaardagsbrief op de deurmat. Afzender: de Bundeswehr, de Duitse krijgsmacht. Boodschap: de vraag of de kersverse volwassene in militaire dienst wil. Geheel vrijwillig is het niet; mannen zijn verplicht een vragenlijst in te vullen en een medische keuring te ondergaan. Voor vrouwen is dat vrijwillig.

Het Duitse leger wil op deze manier de komende jaren groeien tot het sterkste van Europa. Het doel is om de Bundeswehr met 80.000 militairen uit te breiden tot ruim een kwart miljoen manschappen. Daarnaast moet het aantal reservisten verviervoudigen tot 200.000.

Vooralsnog komt er geen dwang kijken bij de werving van jongeren, maar als onvoldoende jonge mannen en vrouwen zich melden, is een terugkeer naar de dienstplicht mogelijk.

De Bundeswehr zet daarom alles op alles om scholieren te enthousiasmeren voor het leger. Zo kan je vanaf 15 jaar enkele dagen proefdraaien in een kazerne, op een marineschip of bij een pantserdivisie. Reis, verblijf en eten worden betaald, en niet onbelangrijk: je krijgt vrij van school.

Groen achter de oren

Op een besneeuwd oefenterrein bij Hannover hebben zich zo'n tien jongeren gemeld om drie dagen mee te lopen met de Feldjäger, de militaire politie. De taak die voorligt, is het opbouwen van een tent. Geen festivaltent, maar een stevige legertent die niet mag lekken.

Maar eerst: camouflage. De jongeren moeten zichzelf en elkaar schminken met zwart, bruin en groen. Achter de oren en in het gezicht. De jongens beginnen puberaal te lachen. "Dit had ik niet verwacht!" zegt een van hen. Naast hem smeert Mina haar gezicht gedisciplineerd in. "Zo voel je je echt een soldaat."

Zij heeft al besloten dat ze bij het leger wil, het liefst de luchtmacht. "Mijn moeder was sceptisch, maar ze accepteert het nu wel. Op school vertel ik er niet over." In haar klas is niet iedereen enthousiast over het idee van een diensttijd. "Terwijl hier juist iedereen goed samenwerkt, dat zie ik op school niet gebeuren."

Dan komt Hauptmann Simon naar de jongeren. Hij werkt als loopbaanadviseur en legt uit wat de voorwaarden zijn om het leger in te gaan. "Je mag geen strafblad of hoge schulden hebben. En hoewel het legaal is, mag je geen wiet roken, ook niet in de vakantie." Hij kijkt om zich heen. "Wie zou bij de Bundeswehr willen?" Alle handen gaan omhoog.

Enthousiasme alom. Logisch ook, deze jongeren hebben zichzelf aangemeld. Dat geldt niet voor iedereen. Waar over het algemeen een ruime meerderheid van de Duitsers herinvoering van de dienstplicht goed vindt, is de steun onder jongeren geringer. In sommige peilingen is een meerderheid van de minderjarigen tegen.

"Het is goed om discipline bij te brengen, maar het moet vrijwillig blijven", zegt de 19-jarige Sinan in het centrum van Hannover. "Het moet niet je toekomstplannen doorkruizen, zoals je opleiding." Daar sluiten de 17-jarige Lorien en Alice zich bij aan. "Je kan jongeren niet hun vrijheid ontnemen."

Dienstplichtloterij

Toch blijft de vraag open wat er gebeurt als onvoldoende jongeren zich melden. Daarover bestaat nog onenigheid tussen de Duitse regeringspartijen. De CDU/CSU van bondskanselier Merz wil dat de oude dienstplicht automatisch ingaat, de SPD is daartegen.

Een mogelijkheid is de invoering van een 'dienstplichtloterij', waarbij willekeurig jongens worden opgeroepen voor militaire dienst. Een andere optie is de 'behoeftedienstplicht', waarbij de personen worden opgeroepen die het hardste nodig zijn. Dat kunnen ook jongeren met IT-kennis zijn. In alle gevallen blijft een beroep op gewetensbezwaren mogelijk.

De eerste stap nu is de vragenlijst, die wekelijks door zo'n 12.500 jonge mannen moet worden ingevuld. De vragen gaan over opleiding, vaardigheden en gewicht. De jongeren moeten zelf inschatten hoe fit ze zijn. "Je kan als profatleet dus invullen dat je niet fit bent en dan zit je goed", vertelt een scholier, die klasgenoten kent die geen trek hebben in de dienst.

Daarna volgt een medische keuring, in eerste instantie alleen voor de personen die daadwerkelijk in militaire dienst willen. Binnen enkele jaren wordt dat voor alle mannen verplicht, zodra de Bundeswehr die grote aantallen aankan.

Bij de Feldjäger zijn de tenten inmiddels opgezet. "Het was moeilijker dan gedacht", verzucht Mark. De begeleidster kijkt kritisch naar het slappe tentdoek, kwetsbaar voor neerslag. "Hoe vonden jullie het zelf gaan?" "Voor een eerste keer best goed", zegt de scholier trots. "Maar er valt nog veel te leren."

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft vorig jaar 79 miljoen euro aan dwangsommen betaald aan asielzoekers, omdat de dienst niet op tijd besliste over aanvragen voor een verblijfsvergunning. Dat is een verdubbeling van een jaar eerder, toen de dienst 36,8 miljoen euro aan dwangsommen moest betalen.

Vorige week werd al bekend dat ondanks een afgenomen aantal aanvragen de wachttijd voor asielzoekers oploopt. De IND moet volgens de wet binnen een half jaar over een aanvraag beslissen. Maar in de praktijk moeten asielzoekers vaak ruim twee jaar wachten voordat ze meerdere gesprekken met de dienst hebben gehad en een beslissing valt.

Prikkel

Volgens de wet komen aanvragers in aanmerking voor een vergoeding als de IND niet op tijd beslist. De IND zegt dat de dienst er in de praktijk niet sneller door werkt. "We willen wel sneller beslissen, maar we kúnnen gewoon niet", zegt IND-directeur Rhodia Maas. "Ook niet als we een dwangsom opgelegd krijgen."

"We hebben de afgelopen jaren alles gedaan wat binnen het huidige systeem mogelijk is: processen aangescherpt, werkinstructies vereenvoudigd en capaciteit maximaal benut", aldus Maas. "Maar binnen dit stelsel lopen we tegen duidelijke grenzen aan."

Afwijzingen

Vorige week werd al bekend dat in 2025 ongeveer een derde van de eerste asielverzoeken werd ingewilligd, terwijl dat ruim een jaar eerder nog ruim de helft was. Het afwijzen van asielaanvragen kost de dienst veel tijd, omdat die afwijzingen uitgebreid moeten worden gemotiveerd.