In Moskou is een luitenant-generaal van de Russische militaire inlichtingendienst GROe neergeschoten. Het Russische Openbaar Ministerie meldt dat , Vladimir Aleksejev meerdere keren is beschoten bij een appartementencomplex in het noordwesten van de stad. Hij is met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

Het is niet de eerste topfunctionaris binnen het Russische leger die wordt aangevallen. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne zijn meerdere hoge officieren vermoord. Eind vorig jaar werd een andere luitenant-generaal om het leven gebracht, nadat zijn auto door een explosief tot ontploffing was gekomen.

Meerdere officieren gedood

Het Kremlin wijst bij de aanvallen met de vinger naar Oekraïne; in sommige gevallen worden die ook opgeëist door de Oekraïense militaire inlichtingendienst. Wie achter deze schietpartij zit, is nog onduidelijk. Oekraïne heeft niet gereageerd op het incident, ook is de dader nog niet opgepakt.

Aleksejev is plaatsvervangend hoofd van de GROe. Daarnaast was hij onderdeel van de onderhandelingen met Oekraïne tijdens het beleg van de Oekraïense stad Marioepol. Ook werd hij gestuurd om te praten met de leider van het Russische huurlingenleger de Wagner-groep, Jevgeni Prigozjin, die in 2023 in opstand kwam tegen Poetin.

Russische autoriteiten zijn een onderzoek gestart naar de aanval.

Online gaan duizenden recente video's rond van verborgen camera's in Chinese hotelkamers. De BBC ontdekte dat daarop hotelgasten zijn te zien die seks hebben, zonder dat ze weten dat ze worden gefilmd.

De beelden worden tegen betaling aangeboden op socialemediaplatform Telegram. In anderhalf jaar tijd vond de BBC zes verschillende websites en apps die advertenties van de beelden aanboden op Telegram. Dat platform is verboden in China en wordt daar veelal gebruikt voor het delen van illegale content.

De sites claimden beelden van in totaal meer dan 180 verborgen camera's te hebben, in sommige gevallen zelfs beelden van livestreams. De BBC bezocht de sites geregeld gedurende zeven maanden en vond beelden van 54 verschillende camera's waarvan op elk moment steeds ongeveer de helft aanstond. In die periode zijn naar schatting duizenden mensen in het heimelijk gefilmd, schat de BBC.

De Britse omroep sprak een man die in 2023 op internet zocht naar porno en daar tot zijn grote schrik een video tegenkwam waarin zijn vriendin en hij seks hebben in een hotelkamer in Shenzhen, in het zuiden van China. De beelden waren van drie weken daarvoor.

AKA

De BBC deed verder onderzoek naar het netwerk achter de industrie en stuitte op iemand die zich 'AKA' noemt. AKA maakt op Telegram reclame voor sites waar een gebruiker na betaling van omgerekend 55 euro toegang krijgt tot live-beelden vanuit vijf hotelkamers.

Als de gasten hun hotelkamer betreden, bespreken de leden van het Telegram-kanaal de beelden onderling. Er wordt denigrerend gesproken over de vrouwen, die geregeld "sletten" worden genoemd.

Een van de Telegram-kanalen van AKA had zo'n 10.000 leden. In het videoarchief vond de BBC meer dan 6000 video's sinds 2017. De omroep schat op basis van het aantal abonnees en de kosten dat alleen al AKA sinds april vorig jaar minstens zo'n 18.000 euro moet hebben verdiend.

In anderhalf jaar tijd kwam de BBC een tiental 'agenten' tegen zoals AKA. Zij werken in opdracht van "hoger geplaatsten" die regelen dat de camera's worden geplaatst en de livestreamplatforms in de lucht houden.

De Britse omroep wist een van de camera's te herleiden tot een hotel in de stad Zhengzhou, in het oosten van China. Daar werd een camera aangetroffen die gericht was op het bed en verstopt zat in de ventilatie in de muur, aangesloten op de elektriciteitstoevoer van het gebouw.

Tent in een hotelkamer

Dat hotelgasten stiekem worden gefilmd in hotelkamers in China en dat beelden online worden gedeeld, is een bekend probleem. De laatste jaren is er volgens de BBC meer bewustzijn over ontstaan, vooral bij vrouwen. Zo worden er online tips gedeeld over hoe je zo'n verborgen camera, soms zo groot als het gummetje op de achterkant van een potlood, kunt ontdekken. Sommigen zetten zelfs een tent op in een hotelkamer om er zeker van te zijn dat ze niet worden gefilmd.

Vorig jaar april werd in China regelgeving van kracht die onder andere de installatie van camera's in hotelkamers en openbare toiletten verbiedt en waarschuwingsborden verplicht stelt op plaatsen waar bewakingscamera's hangen. Toch is de dreiging gefilmd te kunnen worden in een hotelkamer allesbehalve geweken, toont het BBC-onderzoek aan.

De 19 miljard euro die Nederland elk jaar extra aan defensie wil uitgeven, kan beter niet worden gestoken in traditionele onderdelen voor het leger. Het gaat dan om defensieonderdelen die ongeschikt zijn voor niet-militair gebruik, zoals tanks en munitie.

Het kan beter worden gebruikt voor het maken van producten waarin Nederland al een voorsprong heeft op andere landen, zoals chips voor in drones. De achterstand die Nederland met wapenproducties heeft op Europese bondgenoten, zoals Duitsland, Frankrijk en Spanje, is daarvoor te groot.

Dat adviseert De Nederlandsche Bank (DNB) naar aanleiding van een onderzoek over het effect van hogere defensie-uitgaven op de Nederlandse economie. Op de korte termijn zullen de miljarden worden gestoken in het snel uitbreiden van de militaire capaciteit, verwacht DNB. Uitbreiding van militair materieel zal dan in het buitenland worden gekocht.

Voor de langere termijn vindt DNB het verstandig om te investeren in eigen productie. En dan van onderdelen waar andere Europese landen niet in gespecialiseerd zijn. Economisch zou het bijvoorbeeld goed zijn om geld te steken in het maken van militaire onderdelen die ook buiten het leger gebruikt kunnen worden. "Denk aan chips die in een drone passen, maar even goed in een telefoon", schrijft DNB.

Chips, microscopen en zeevaart

Nederland heeft nu een voorsprong op andere landen met bijvoorbeeld halfgeleiders. Chipbedrijven als ASML en ASM International lopen hierin voorop. DNB noemt daarnaast ook specifieke typen microscopen en de zeevaart waar Nederland een voorsprong mee heeft. "Onze kennis en productiefaciliteiten op deze terreinen kunnen bijdragen aan het optuigen van een krachtige Europese defensie-industrie."

Bijkomend voordeel is dat Nederland naast de militaire opbouw ook de afhankelijkheid van andere landen kan afbouwen. Het Nijmeegse Nexperia is bijvoorbeeld ook gespecialiseerd in chips, maar laat die uiteindelijk produceren in China. Door een ruzie met het Chinese moederbedrijf is die productie in de knel gekomen. Even dreigde de Europese auto-industrie hierdoor zonder chips te komen.

Het kabinet moet volgens DNB dan wel snel keuzes maken: "Voor de defensiesector is het belangrijk dat ze weet dat ze jaren vooruit op de overheid kan rekenen als klant. De defensie-industrie gaat alleen nieuwe producten ontwikkelen, wat jaren kost, als ze voldoende zekerheid heeft op vraag aan het eind van het proces."

Inflatie

DNB verwacht overigens niet dat de economie meteen een flinke duw in de rug krijgt door de extra investeringen. In het verleden was dit wel zo, maar nu meldt defensie zich als extra werkgever in een toch al grote vraag naar arbeidskrachten. Dit kan leiden tot hogere lonen, wat weer kan leiden tot hogere prijzen door een toenemende inflatie.

"Om deze redenen verwachten we ook niet dat er op de korte termijn flinke groei volgt uit de hogere defensie-uitgaven", stelt DNB.