Na een jarenlange daling neemt het aantal mensen dat op illegale wijze de oversteek vanuit Nederlandse havens naar het Verenigd Koninkrijk maakt weer toe. De Koninklijke Marechaussee spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling.

Bij twee recente uitreiscontroles in Hoek van Holland werden 22 verstekelingen aangetroffen door de marechaussee. Half februari werden zeventien mensen gevonden die zich in een koeltrailer van een vrachtwagen hadden verscholen, zaterdag stuitte de marechaussee op vijf personen die zich verstopt hadden in een caravan. In beide gevallen werden twee verdachten van mensensmokkel aangehouden.

Met deze vondsten staat de teller dit jaar op 25 aangetroffen verstekelingen. In 2021 werden nog 567 mensen ontdekt die illegaal de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk probeerde te maken. Dat aantal daalde in de jaren daarna tot 70 in 2024, het laagste niveau in jaren. In 2025 steeg dat aantal weer naar 107.

'Zeer zorgwekkend'

Die opwaartse trend lijkt zich nu voort te zetten. "We vinden deze ontwikkeling heel opvallend en zeer zorgwekkend", zegt een woordvoerder van de marechaussee.

De toename is volgens hem lastig te verklaren. De marechaussee houdt rekening met een waterbedeffect: wanneer op de ene plek streng wordt gecontroleerd, verplaatsen criminelen hun activiteiten naar een andere locatie.

Achter de pogingen zit volgens de marechaussee vrijwel altijd een smokkelnetwerk. "Zij spelen met mensenlevens voor geld." In de afgelopen twaalf maanden was in Nederland meer dan de helft van de opgepakte verstekelingen Albanees en had ongeveer 10 procent de Iraakse of Turkse nationaliteit.

Levensgevaarlijke oversteek

Bij de recente vondst in de koeltrailer in Hoek van Holland waren zes inzittenden minderjarig. "Het is levensgevaarlijk om zo de oversteek te maken. Zij zaten in een verzegelde koelcel die aanstond", zegt de woordvoerder. "Als wij ze niet hadden gevonden, was het nog maar de vraag of ze levend de overkant hadden gehaald."

In de afgelopen jaren kwamen migranten geregeld om bij smokkelpogingen per vrachtwagen. Zo stierven in 2019 39 Vietnamese migranten in een koeltruck in Engeland.

Nederland is voor illegale migranten vaak geen bestemming, maar vooral een doorreisland. Dat heeft er onder meer mee te maken dat Nederlands voor hen vaak lastiger te leren is dan Engels. "Ook hebben zij in het Verenigd Koninkrijk vaak familie wonen of hopen ze daar werk te vinden."

Fractie van totaal

Uit de meest recente cijfers van de Britse overheid blijkt dat tussen juni 2024 en juni 2025 357 illegale migranten werden opgepakt in de havens. Dat is een fractie van het totaal illegale migranten van bijna 50.000 dat het Verenigd Koninkrijk vorig jaar bereikte. Bijna 90 procent van de illegale migranten kwam er binnen per kleine boot. Alleen al vorige week kwamen op die manier 322 migranten aan in het VK.

Iran heeft op de luchthaven van Teheran onder dwang diplomatieke bagage van een Nederlandse diplomaat ingenomen. Volgens Den Haag is daarmee een fundamentele internationale afspraak geschonden. Nederland heeft de Iraanse ambassadeur ontboden voor uitleg.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat Iran op 28 januari een Nederlandse diplomaat heeft staande gehouden op Imam Khomeini International Airport en diens diplomatieke bagage heeft afgenomen. "Dit is onacceptabel", laat Buitenlandse Zaken weten in een verklaring aan NOS.

Nederland heeft Iran volgens het ministerie de afgelopen weken via diplomatieke kanalen aangesproken op het incident en verzocht om onmiddellijke vrijgave van de diplomatieke zending. Sinds gisteravond zijn via Iraanse media videobeelden van het voorval naar buiten gekomen.

"Met het lekken van deze beelden is van Iraanse kant die stilte doorbroken. Dit betreuren wij en dat geeft voor ons ook aanleiding om de Iraanse ambassadeur vanmiddag te ontbieden op het ministerie", aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.

'Verhaal feitelijk onjuist'

Iraanse media melden dat op de luchthaven satellietcommunicatieapparatuur zou zijn aangetroffen in de koffer van een André van Wiggen, tweede man op de Nederlandse ambassade in Teheran. Volgens die berichten zou de diplomaat bij aankomst hebben geweigerd zijn bagage te laten scannen, waarna die in beslag werd genomen.

Toen de koffer later werd geopend, zouden daarin een draagbare Starlink-satellietmodem, meerdere satelliettelefoons en andere communicatieapparatuur zijn aangetroffen.

Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is die lezing van de gebeurtenissen onjuist. "Het verhaal dat Iran probeert neer te zetten is feitelijk onjuist. Het is Iran dat zich niet houdt aan de afspraken zoals vastgelegd in het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer."

Het ministerie bevestigt dat het om een Nederlandse diplomaat gaat, maar wil uit privacy-overwegingen niet ingaan op diens identiteit of functie. Ook over de inhoud van de bagage doet het ministerie geen uitspraken. "Dit betrof een diplomatieke zending, beschermd onder het Weens Verdrag inzake diplomatiek verkeer. We kunnen niet verder ingaan op de inhoud van een dergelijke zending."

Diplomatieke bagage

Volgens het Verdrag van Wenen uit 1961 is diplomatieke post in principe onschendbaar en mag deze niet worden geopend of in beslag genomen door de autoriteiten van het gastland. Diplomatieke zendingen zijn bedoeld om ambassades in staat te stellen vertrouwelijk te communiceren en hun werkzaamheden uit te voeren zonder inmenging van de ontvangende staat.

Het verdrag maakt wel onderscheid tussen diplomatieke post en persoonlijke bagage van diplomaten. Persoonlijke bagage kan in uitzonderlijke gevallen worden gecontroleerd, bijvoorbeeld als er ernstige aanwijzingen zijn dat er verboden goederen in zitten.

Oud-diplomaat Nikolaos van Dam, die ruime ervaring heeft in het Midden-Oosten, zegt dat een diplomatieke zending in beginsel niet eenzijdig mag worden geopend. "Alleen wanneer er ernstige aanwijzingen zijn dat de zending niet uitsluitend officiële diplomatieke goederen bevat, mag het ontvangende land verzoeken de zending te laten openen, en dan uitsluitend in aanwezigheid van een vertegenwoordiger van de zendstaat. Als die toestemming wordt geweigerd, kan de zending worden teruggestuurd, maar niet eenzijdig worden geopend."

Volgens Van Dam had het meenemen van communicatieapparatuur op zichzelf niet in strijd hoeven te zijn met de regels. "Voor zover ik kan inschatten had André van Wiggen de betreffende apparatuur mogen meenemen, mits deze bestemd was voor officieel gebruik door de ambassade zelf en niet zou worden doorgegeven aan derden, zoals oppositiegroepen. Diplomatieke faciliteiten mogen niet worden misbruikt voor activiteiten die buiten de normale taken van een diplomatieke missie vallen."

Verbod op satellietapparatuur

Het bezit en gebruik van satellietinternetapparatuur zoals Starlink is in Iran verboden. De autoriteiten zien dergelijke systemen als een risico voor de nationale veiligheid, omdat gebruikers daarmee buiten het door de staat gecontroleerde internet om kunnen communiceren.

Op het gebruik of importeren van niet-toegestane communicatiemiddelen staan gevangenisstraffen en inbeslagname van de apparatuur. Sinds de dodelijke demonstraties in januari hebben veiligheidsdiensten bovendien vaker invallen gedaan om satellietapparatuur op te sporen en in beslag te nemen.

De berichten komen op een moment van verhoogde politieke spanning in Iran. Tegelijkertijd is de VS bezig met een verdere militaire opbouw in de regio, onder meer met extra marineschepen en gevechtsvliegtuigen in en rond de Perzische Golf. Donderdag staan nieuwe gesprekken tussen Amerikaanse en Iraanse vertegenwoordigers gepland, waarbij onder meer regionale veiligheid en nucleaire spanningen op de agenda zouden staan.

Het Openbaar Ministerie eist vijftien jaar cel en tbs in de zaak tegen de man die vorige zomer werd veroordeeld voor het verkrachten en doden van een vrouw. Hij kreeg toen tien jaar cel en tbs opgelegd, maar beide partijen gingen tegen het vonnis in hoger beroep.

De misdaad vond plaats in de zomer van 2022. Het slachtoffer, een 34-jarige vrouw uit Oekraïne, ging voor haar werk als prostituee naar de woning van de toen 37-jarige Sander K. in IJmuiden.

Uber-geschiedenis

Volgens het OM heeft K. het slachtoffer bij hem thuis tegen haar wil vastgebonden aan een fitnessbank. De verdachte heeft haar toen verkracht en vervolgens gewurgd totdat ze dood was.

In de dagen daarna zou hij haar lichaamsdelen hebben afgezaagd en afzonderlijk in plastic hebben verpakt, om zo de kans op ontdekking te verkleinen. De politie vond de lichaamsdelen op de zolder van de man, nadat agenten via de Uber-gegevens van de vrouw hadden ontdekt dat ze bij hem was geweest.

Geen berouw getoond

K. ontkent dat hij de moord heeft gepleegd. Hij zegt dat de vrouw zich vrijwillig door hem liet vastbinden en dat de seks met wederzijds goedvinden plaatsvond. Ze zou tijdens de seks per ongeluk overleden zijn.

"Hij heeft op geen enkel moment berouw getoond of medeleven laten zien", zegt de aanklager over K. Volgens het OM was de verdachte alleen bezig met zijn eigen belang. Hij zou er na het incident aan hebben gedacht om 112 te bellen, "maar uiteindelijk ging hij naar de McDonalds en kocht hij drank van het geld van het slachtoffer".