Goedemorgen! Vandaag krijgt Nederland een nieuw kabinet met de beëdiging op Paleis Huis ten Bosch. En in Groningen staat een activist voor de rechter die vorig jaar burgers opriep tot illegale grenscontroles.

Eerst het weer: het is wisselend bewolkt met af en toe zon maar ook kans op een aantal buien. Bij een stevige west- tot zuidwestenwind wordt het 8 tot 12 graden. De komende dagen blijft het zacht met vooral op woensdag veel zon en voor de tijd van het jaar zeer hoge temperaturen.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlanders in een aantal Mexicaanse deelstaten opgeroepen om binnen te blijven. Aanleiding is de onrust die is ontstaan na de dood van de leider van het beruchte Jalisco-kartel. El Mencho was de meest gezochte drugsbaas van het land en werd gedood door het Mexicaanse leger.

Als reactie op zijn dood stak het kartel auto's, benzinestations en gebouwen in brand. Op de luchthaven van Guadalajara brak paniek uit omdat er gewapende mannen zouden rondlopen. Ook werden er wegen geblokkeerd.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Italië viert dit jaar de 800ste sterfdag van zijn beschermheilige Sint Franciscus. De botten van Franciscus kunnen daarom nu een maand vereerd worden in een glazen kist in de kerk in Assisi, zijn Umbrische geboorteplaats.

Fijne maandag!

NS start vandaag een proef met wapenstokken voor boa's. Van de 680 NS-boa's krijgen er 75 komende weken training in het gebruik van een wapenstok. Vanaf eind april zullen de eerste boa's daadwerkelijk een wapenstok dragen tijdens hun dienst, verwacht NS.

De proef wordt gehouden onder medewerkers van de afdeling Veiligheid & Service van de standplaatsen Rotterdam, Den Haag, Zwolle en Den Bosch. De boa's helpen mensen die vragen hebben over hun reis, maar komen ook in actie als collega's om hulp vragen. Daarnaast houden ze veiligheidscontroles op plekken waar overlast wordt verwacht.

Aanleiding voor de proef met de wapenstok is de toename van het aantal incidenten in en rond de trein. Het experiment loopt een jaar. Daarna evalueert NS het effect van de wapenstok op de veiligheid van het werk.

Wanneer wel en niet

Sinds de coronaperiode is het aantal incidenten sterk gestegen. Vorig jaar werden 1132 gevallen van agressie tegen NS-medewerkers geregistreerd. In 2024 waren dat er 1095. Vooral boa's krijgen steeds vaker te maken met incidenten. "Dat is volstrekt onacceptabel", zegt Itai Birger, directeur sociale veiligheid bij NS.

Tijdens de training van de komende weken krijgen de NS-boa's uitleg over het gebruik van de wapenstok. Ook leren ze wanneer ze het wapen wel en niet mogen gebruiken. "Het is natuurlijk heel belangrijk dat dat altijd proportioneel gebeurt", stelt Birger.

Bodycam voor hoofdconducteurs

Om de veiligheid te verhogen, krijgen verder alle hoofdconducteurs dit jaar een bodycam. Verder heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen met ProRail een actieplan gemaakt om stations veiliger te maken. Daarvoor is 20 miljoen euro gereserveerd.

De NOS liep al eens een avond mee met hoofdconducteur Marjan Bakker om te kijken met wat voor agressie ze te maken krijgt:

Voor de derde keer in iets meer dan vier jaar treedt er vandaag een nieuw Nederlands kabinet aan. De ministers en staatssecretarissen van het minderheidskabinet-Jetten leggen ten overstaan van koning Willem-Alexander de eed of de belofte af.

Dat gebeurt vanochtend op paleis Huis ten Bosch in Den Haag, het woonpaleis van de vorst. Het wordt een dag vol tradities.

De beëdiging is pas sinds 2012, toen Rutte-II van start ging, openbaar. Tot die tijd waren er geen camera's welkom bij de ceremonie. De eerste keer verliep niet vlekkeloos: de bijeenkomst begon tien minuten te vroeg, toen de televisie-uitzending nog niet begonnen was.

Daarom werd het nog maar een keer overgedaan, al was toenmalig koningin Beatrix daar niet blij mee. "Dan wordt het een toneelstukje", zei ze hoorbaar voor de kijkers.

Fries

De bewindspersonen mogen kiezen tussen de eed ("Zo waarlijk helpe mij God almachtig") of de belofte ("Dat verklaar en beloof ik"). Als ze dat willen, mogen ze het ook in het Fries doen, de officiële tweede landstaal.

De traditie wil dat de mannen voor de koning verschijnen in jacquet. Ook het staatshoofd draagt zo'n pandjesjas. Bij de aansluitende bordesscène geldt een ander kledingprotocol: een gewoon, donker pak. Volgens de overlevering wilde de grootmoeder van Willem-Alexander, koningin Juliana, niet met "een stel begrafenisondernemers" op de foto.

Het betekent dat de mannelijke ministers zich tussen de beëdiging en het bordes moeten omkleden. Een zaal in het paleis fungeert als gezamenlijke kleedkamer. Voor vrouwen gelden geen bijzondere kledingregels.

Oude ministeries vooraan

Buiten, op het bordes, moeten ze allemaal hun plaats kennen. De premier (Jetten) en de vicepremiers (Yesilgöz en Van den Brink) staan het dichts bij de koning. De andere ministers krijgen een plek toegewezen op basis van anciënniteit van hun departement.

De ministers van de oudste ministeries, zoals Buitenlandse Zaken en Justitie, staan vooraan, Ministers van nieuwe departementen of ministers zonder portefeuille staan helemaal achteraan. Staatssecretarissen staan helemaal niet op de bordesfoto.

Vanaf het paleis reizen de kabinetsleden naar hun ministerie, waar de portefeuilleoverdracht plaatsvindt met hun voorganger. Ze ontvangen ook een introductiedossier om ze wegwijs te maken in de materie op het departement.

In de middag wordt dan de eerste ministerraad gehouden. Vanwege de renovatie van het Binnenhof gebeurt dat niet in de historische Trêveszaal, maar op het tijdelijke ministerie van Algemene Zaken. Vanavond presenteert het kabinet zich dan in het Catshuis aan de media.

Het nieuwe kabinet bij de NOS