De Amerikaanse president Trump koppelt zijn dreigementen richting Groenland aan het mislopen van de Nobelprijs voor de Vrede. In een bericht aan de Noorse premier Støre schrijft hij dat hij zich "niet langer verplicht voelt om zich alleen maar in te zetten voor vrede" omdat hij de prijs niet kreeg.

De Nobelprijs voor de Vrede wordt jaarlijks uitgereikt door het Nobelcomité, een onafhankelijke commissie die gekozen wordt door het Noorse parlement. Premier Støre zegt dat hij herhaaldelijk tegen Trump heeft gezegd dat de Noorse politiek niet over de prijs gaat. Hij heeft dat ook nu weer herhaald naar Trump.

Trump vindt dat hij recht heeft op de prijs vanwege zijn inzet tegen oorlog. In het bericht claimt hij opnieuw hij "acht of zelfs meer oorlogen" te hebben beëindigd. Die uitspraak wordt betwist omdat het vaak gaat om bemiddeling bij wapenstilstanden en geen structurele oplossingen. Trump negeert bovendien dat al zijn inspanningen plaatsvonden na de deadline voor Nobelnominaties. Daarnaast liet hij wereldwijd ook zijn militaire macht gelden, zoals in Iran. Nigeria en Venezuela.

De president zegt in het bericht aan Noorwegen dat wereldvrede zijn belangrijkste drijfveer is en blijft, maar hij die noodzaak nu minder voelt. Nu kan hij naar eigen zeggen beter kijken "naar wat goed is voor de VS". Daar valt wat hem betreft de macht over Groenland ook onder.

'Volledige en totale controle nodig'

Trump zegt dat Denemarken Groenland niet kan beschermen tegen Rusland of China. Daarnaast begrijpt hij niet dat Denemarken het 'eigendomsrecht' van Groenland heeft. "Er zijn geen documenten. Het is alleen dat daar honderden jaren geleden een boot is aangemeerd, maar wij hebben daar ook boten aan laten meren", redeneert Trump.

Hij schrijft dat het hoog tijd wordt dat de NAVO iets voor hem terug doet, na alles wat hij voor de NAVO heeft betekend. "De wereld is niet veilig tenzij we volledige en totale controle over Groenland hebben."

Groenland maakt als onderdeel van het koninkrijk van Denemarken deel uit van NAVO-gebied. Andere landen spreken Trump erop aan dat het niet aanvallen van andere landen de kern is van het NAVO-verdrag.

Ongenoegen

Trump heeft al vaker te kennen gegeven dat hij vindt dat hij recht heeft op de belangrijke vredesprijs. "Iedereen vindt dat ik de prijs moet krijgen", zei hij in september bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. "Maar ik geef niet om prijzen." Toch belde hij naar verluidt met de Noorse politicus en oud-NAVO-baas Jens Stoltenberg om hem om de prijs te vragen.

Toen niet hij, maar de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado de prijs in oktober kreeg toegekend uitte Trump meerdere keren zijn ongenoegen. In een post die hij begin deze maand plaatste op sociale media noemde hij het nog dom dat NAVO-lidstaat Noorwegen niet voor hem koos als prijswinnaar.

Machado besloot haar prijs vorige week aan Trump te overhandigen vanwege diens inzet voor Venezuela. Volgens het Noorse comité is dat niet mogelijk en is de prijs niet overdraagbaar. Ook kan een prijs niet worden ingetrokken of doorgegeven.

Extra EU-top

Van wereldvoetbalbond FIFA kreeg Trump een speciale vredesprijs die in december in het leven werd geroepen nadat Trump de Nobelprijs misliep. De prijs werd tot verrassing van velen in het leven geroepen door FIFA-baas Infantino, een goede vriend van Trump. Het werd wereldwijd afgedaan als een poging Trump te vleien.

Zaterdag kondigde Trump aan dat hij importheffingen oplegt aan Nederland en andere Europese landen die deelnemen aan een verkenningsmissie in Groenland. Europa reageert getergd en overweegt tegenmaatregelen. Daarover is donderdag een extra EU-top.

De Britse premier Starmer heeft zich in een speciaal ingelaste toespraak opnieuw uitgesproken tegen de importheffingen die de VS heeft aangekondigd. Een handelsoorlog is in niemands belang, zei hij. Tegelijkertijd waakte hij ervoor president Trump voor het hoofd te stoten. Starmer benadrukte hoe belangrijk de betrekkingen met Washington zijn.

"De VS en het VK zijn belangrijke bondgenoten en nauwe partners", sprak de premier. Hij zei vastbesloten te zijn de relatie met de Amerikanen "sterk, constructief en gericht op resultaten" te houden. Hij wees erop dat de VS honderden miljarden heeft gestoken in het VK, mede vanwege de goede betrekkingen.

De Britse premier hield de toespraak naar aanleiding van de opgelopen spanning rond Groenland en de door president Trump aangekondigde heffingen voor landen die militairen naar het eiland hebben gestuurd. Europese leiders hebben de heffingen vrijwel unaniem veroordeeld.

Ook Starmer deed dat eerder en herhaalde vanochtend dat Groenland een zaak is van de Groenlanders en de Denen. "Dit recht is fundamenteel en daar staan wij achter."

Nieuwe zeeroutes

De Britse premier erkende dat de veiligheid van Groenland van cruciaal belang is, ook vanwege het ontstaan van nieuwe zeeroutes door het smelten van ijs. Daarnaast wees hij op de toenemende "strategische competitie", waardoor "het hoge noorden" meer aandacht vraagt.

Op vragen van journalisten of het VK als vergelding ook tarieven gaat invoeren voor de VS gaf Starmer geen duidelijk antwoord. In plaats daarvan herhaalde hij dat bondgenoten elkaar geen heffingen moeten opleggen omdat die slecht zijn voor iedereen. Ook een antwoord op de vraag van een journalist of een staatsbezoek van koning Charles in april aan de VS moet worden heroverwogen, bleef uit.

Starmer had gisteren ook al telefonisch overleg met Trump, waarin hij zich uitsprak tegen de heffingen. Die treffen een reeks landen, waaronder het VK en Nederland.

De EU overweegt als tegenmaatregel een pakket aan heffingen in te voeren ter waarde van 93 miljard euro, dat nog klaarligt van vorig jaar. De EU wil echter eerst proberen om Trump op andere gedachten te brengen, zodat extra heffingen over en weer kunnen uitblijven. Donderdag is er een extra top in Brussel van EU-leiders.

EU-correspondent Kysia Hekster:

"De EU-lidstaten hopen dat het niet zover hoeft te komen en dat ze Trump nog op andere gedachten kunnen brengen. De komende week is alles gericht op de diplomatie: te beginnen in Davos, op de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum. Trump en veel Europese leiders zullen daar aanwezig zijn. Maar je merkt wel dat de tijd van voorzichtigheid, waarbij de Europeanen Trump vooral wilden tegemoetkomen, voorbij is. Het is nu tijd voor hardere actie."

Ook NAVO-chef Rutte sprak gisteren met Trump. Rutte kreeg afgelopen dagen van sommige kanten kritiek omdat hij zich niet uitliet over Trumps dreigementen. Gisteren schreef hij over "de veiligheidssituatie op Groenland en het Arctisch gebied" op X "we blijven hieraan werken en ik kijk ernaar uit hem later deze week in Davos te ontmoeten".

Vandaag staat opnieuw overleg gepland. Rutte krijgt de Deense defensieminister en de Groenlandse buitenlandminister over de vloer. Ze gaan in overleg over de Amerikaanse pogingen om Groenland, dat deel uitmaakt van het Deense koninkrijk, in te nemen.

De NAVO overweegt een militaire missie te sturen naar Groenland, Europese verkenners bereiden er een legeroefening voor. Die verkenners hebben Trump ertoe bewogen om extra handelsheffingen van 10 procent, en op termijn 25 procent, op te leggen aan deelnemende landen. Onder meer Duitsland, en ook Nederland, hebben hun verkenners inmiddels overigens alweer naar huis gevlogen.

De politie heeft vijf mensen aangehouden in een onderzoek naar verdovende middelen in Vaals. Het gaat om drie mannen, een vrouw en een minderjarige jongen.

Vier verdachten werden vorige week aangehouden, in de nacht van donderdag op vrijdag. Ze kwamen bij justitie in beeld door een tip van de buitenlandse politie.

Het gaat onder meer om twee mannen van 24 en 27 jaar uit Vaals. De politie kwam hen snel op het spoor. Tijdens een ontmoeting van de twee in een auto met een 29-jarige Belgische man, zijn de alle drie aangehouden.

De politie heeft de auto doorzocht en vond onder meer 100 xtc-pillen, 220 gram amfetamine (ook wel speed genoemd) en 15 zakjes met cocaïne. Dit is in beslag genomen.

Woning

Agenten hebben diezelfde nacht ook een woning doorzocht. Daar werden eveneens drugs gevonden. Een opmerkelijke vondst was een vel met lsd-zegels die geprint waren als Pokémonkaarten.

Daarnaast vonden agenten 240 xtc-pillen, 900 gram amfetamine en verschillende verpakkingen van kamagra, een illegaal erectiemiddel.

In de woning werd een 21-jarige vrouw aangehouden. Later meldde een minderjarige jongen zich bij het politiebureau. Hij is ook aangehouden. De politie sluit meer arrestaties niet uit, want het onderzoek loopt nog, schrijft L1 Nieuws.