Het is een opmerkelijk beeld: in de woestijn van Irak staat een vrachtwagentrailer waaruit een geïmproviseerde raketlanceerinstallatie steekt. Maar minstens zo vreemd: de trailer lijkt van het Belgische transportbedrijf Van de Poel te zijn. De foto's doken de afgelopen dagen op en gingen viraal. De Belgische VRT zocht uit hoe het zit.

De trailer blijkt deze week te zijn ontdekt door het Iraakse leger, in de buurt van Basra in het zuidoosten van het land. Een Iraaks nieuwsmedium maakte de foto's, die vervolgens het internet overgingen.

De verborgen raketinstallatie is vermoedelijk van een groep die banden heeft met de terreurorganisatie Hezbollah. Die groep heeft op zijn beurt nauwe banden met Iran. Of er daadwerkelijk raketten mee zijn gelanceerd, is niet helemaal duidelijk.

Maar dan het gekste aan het verhaal: wat doet een Belgische trailer in handen van een gewapende groepering in Irak? De VRT belde met Van de Poel. Het bedrijf zegt nadrukkelijk niets met de beelden te maken te hebben.

Het lijkt om een trailer te gaan die "al tientallen jaren niet meer in ons bezit is", zei Reinhout Bernaerts, operations manager bij Van de Poel. "Al ons oude materiaal wordt verkocht aan een opkoper; wij kunnen niet nagaan waar dat belandt. Het is onze zaak niet meer."

Geweldspiraal

Met het uitbreken van de oorlog in Iran dreigt een escalatie in de hele regio. Buiten Iran zijn er meerdere gewapende groepen die zich tegen Israël en de VS zouden kunnen keren en tegen hun bondgenoten. In Libanon heeft Hezbollah raketten afgevuurd op Israël, waarop dat land met grootscheepse aanvallen reageerde.

Ook in Irak zijn milities actief die in het verleden soms geweld gebruiken tegen de Amerikanen, die nog altijd meerdere militaire bases in het land hebben.

Minister Eelco Heinen (Financiën) had met vrijwel niemand besproken dat hij op de dag van de regeringsverklaring zou aankondigen opnieuw naar de vermogensbelasting (box 3) te willen kijken. Dat schrijft NRC in een reconstructie op basis van gesprekken met 26 bronnen.

Heinen (VVD) passeerde volgens NRC daarmee niet alleen de net aangetreden staatssecretaris Eerenberg (D66), die eigenlijk over box 3 gaat, maar ook de andere coalitiepartijen en zijn ambtenaren. Hij had volgens NRC wel met sommige van hen overlegd over de wens om de wet aan te passen, maar niet over hoe dat moet gebeuren en wanneer dat naar buiten moesten.

Ook voormalig staatssecretaris Heijnen (BBB) hoorde in zijn laatste weken als bewindspersoon niks van de VVD over de kritiek. Hij zegt tegen de NOS "met verwondering en verbazing" te kijken naar de stap van minister Heinen. "Normaal zoekt een minister van Financiën altijd naar dekking als hij een besluit neemt. Maar als je nu aanpassingen doorvoert, heb je een gat op de begroting."

Heinen zegt zich niet in de kritiek te herkennen. "Maar ik ga er allemaal niet op reageren", zegt Heinen bij aanvang van de ministerraad. "De onrust was zo groot dat ik wel moest ingrijpen. Dat gaan we de komende tijd doen in gesprek met de Eerste en Tweede Kamer om het tot een goed einde te brengen."

Met hangen en wurgen

De Tweede Kamer praatte afgelopen jaren over de vraag hoe vermogen belast worden, een zeer ingewikkeld dossier waar veel geld mee gemoeid is. Hoewel niemand tevreden was over het uiteindelijke voorstel dat er lag, stemden partijen toch met hangen en wurgen in. Er zat grote haast bij, zo kregen ze te horen van het vorige kabinet: met elk jaar uitstel zou de staatskas 2,8 miljard mislopen.

De verbazing was dan ook groot toen minister Heinen een paar weken later, op de ochtend van de regeringsverklaring, aankondigde de wet toch weer te willen aanpassen. "Er is iets gewoon niet goed gegaan", zei hij volgens De Telegraaf over de wet die net door de Tweede Kamer was gegaan.

Het is zeer ongebruikelijk dat een minister daarna een wet toch weer wil aanpassen. Daar komt bij dat Heinen in het vorige kabinet ook al minister van Financiën was en dus al langer aan de teugels van de wetswijziging zit. Henk Vermeer (BBB) haalde dan ook hard uit naar de minister: hij noemde de aankondiging "een dikke middelvinger naar de Kamer".

Van Elon Musk tot prins Constantijn

Heinen zegt dat zijn wens voor een wetswijziging volgde op een storm van kritiek van internationale beleggers, tot Elon Musk aan toe. Ook prins Constantijn, speciaal gezant van start-up-organisatie Techleap roerde zich in de discussie. Hij waarschuwde in WNL op Zondag dat de nieuwe wet buitenlandse investeerders zou wegdrijven uit Nederland.

Grootste kritiekpunt van beleggers is dat zij in de nieuwe wet belasting moeten gaan betalen over aandelen of crypto die ze nog in bezit hebben. Ze moeten dus afrekenen over papieren winst. Als een belegger al zijn geld in aandelen heeft zitten, en verder weinig of geen spaargeld heeft, dan zal die een deel van die aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen.

"De financiële onrust was zo groot, dat ik wel moest ingrijpen", zegt Heinen daar dus over. Volgens hem verdween de politieke steun in de Eerste Kamer, hoewel die nog niet begonnen was aan de inhoudelijke behandeling. "Als de wet het niet haalt hebben we een veel groter probleem", zegt Heinen. "Dan loopt de rekening op en dat probeer ik dit te voorkomen."

De minister zegt nu toe te werken naar een oplossing "met breed politiek en maatschappelijk draagvlak". Welke oplossing dat wordt, is nog onduidelijk. Wel zou er wel eens een flink prijskaartje kunnen hangen, waar dan weer dekking voor moet worden gezocht. Op Prinsjesdag moet duidelijk worden wat het nieuwe plan van het kabinet is.

De wet voor het Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI) van de politie schiet tekort, blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Volgens de waakhond moet het speciale politieteam óf stoppen met een deel van het inlichtingenwerk, óf de wet moet worden aangepast.

Het team zou onvoldoende wettelijke basis hebben om gegevens van mensen te verzamelen. Ook is de aansturing van het TOOI en de controle van het inlichtingenwerk niet altijd voldoende.

Team Openbare Orde Inlichtingen (TOOI)

Binnen elke politie-eenheid verzamelt het TOOI informatie om vooraf verstoringen van de openbare orde in te schatten. Bijvoorbeeld bij voetbalwedstrijden of demonstraties.

Dit team verzamelt in het geheim informatie, onder andere over mensen die eerder betrokken waren bij ordeverstoringen. Hiervoor maakt de eenheid ook gebruik van burgerinformanten.

Het TOOI werkt onder Artikel 3 Politiewet 2012, dat enkel "geringe inbreuk op iemands privacy" toestaat. Uit het onderzoek van de AP blijkt dat het onderzoeksteam soms verder gaat door langdurig informatie te verzamelen over een persoon, om zo een compleet beeld te krijgen. Bijvoorbeeld als iemand vaker meedoet aan demonstraties. Dit kan volgens de autoriteit grote gevolgen hebben voor zo'n persoon.

Het inlichtingenteam werkt daarnaast met bijzondere persoonsgegevens, denk aan informatie over iemands religie, politieke overtuiging of seksuele voorkeur. Deze persoonsgegevens mogen alleen worden verwerkt als dat strikt noodzakelijk is. Dat is voor het TOOI niet het geval, zegt de AP.

"Als de politie inbreuk maakt op iemands grondrechten, mag dat alleen op basis van duidelijke en nauwkeurige wetgeving", zegt AP-voorzitter Aleid Wolfsen. "Dat voorkomt willekeur bij het optreden van de politie en zorgt ervoor dat deze inbreuk democratisch gelegitimeerd is."

"De vrijheid om jezelf te zijn, te demonstreren en je mening te uiten, is de kern van een democratie", zegt Wolfsen. "Ook als dat haaks staat op de levensstijl en overtuigingen van anderen of het beleid van de overheid. Als we aan het demonstratierecht komen, komen we aan onze vrijheid en aan onze democratie."

Afschikken

Hij wijst erop dat mensen steeds vaker in hun dagelijks leven worden gevolgd. Bijvoorbeeld via surveillance op internet, op straat, bij demonstraties en door het uitwisselen van gegevens tussen overheidsorganisaties. "Dat kan een 'chilling effect' hebben: mensen durven hun grondrechten minder te gebruiken, omdat zij bang zijn gevolgd te worden."

De Autoriteit Persoonsgegevens is verder kritisch over hoe het TOOI omgaat met informanten. Die verzamelen voor het team gegevens over mensen die mogelijk betrokken zijn bij (dreigende) ordeverstoringen. Voordat iemand wordt gevraagd als politie-informant, doet het team eerst onderzoek naar zo'n persoon, zonder dat die daarvan op de hoogte is. Voor zo'n ongevraagde screening is niet voldoende wettelijke basis, oordeelt de autoriteit.

De AP heeft het onderzoek in een brief aangeboden aan de Tweede Kamer en adviseert de Kamer een breed debat te voeren over de activiteiten van het TOOI. Als er geen breed draagvlak is voor de activiteiten, moet het TOOI stoppen met de werkzaamheden. Mocht dat wel het geval zijn, moet de wet volgens de Autoriteit worden aangepast.