Vereniging Eigen Huis (VEH) heropent een meldpunt voor klachten over makelaars. Dat loket werd vijf jaar geleden juist gesloten, maar is volgens de belangenvereniging nu opnieuw nodig omdat klachten en signalen over misstanden bij het kopen en verkopen van huizen blijven bestaan.

Aanleiding is onder meer onderzoek van consumentenprogramma Radar, waaruit blijkt dat veel kopers zich tijdens het biedproces onder druk gezet voelen.

Volgens VEH-directeur Cindy Kremer worden prijzen gemanipuleerd door makelaars omdat ze misbruik maken van hun informatievoorziening. Daarvan zouden zowel kopers als verkopers de dupe zijn. "Een verkoper kan worden benadeeld omdat de makelaar de woning gunt aan een koper van een bevriende relatie, waardoor niet iedereen de volle gelegenheid krijgt om de woning te bezichtigen en een bod te doen."

Daarnaast zegt ze dat de koper ook kan worden benadeeld als de makelaar zegt dat iemand het bod moet verhogen, terwijl je niet weet of dat echt zo is.

Makelaarsvereniging NVM laat aan de NOS weten zich maximaal in te spannen om misverstanden te voorkomen en het biedproces zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. Dat gebeurt via een verplichte biedprocedure voor aangesloten makelaars, met een duidelijke uitleg voor consumenten. "Ook hebben we een onafhankelijke klachtenprocedure en tuchtrecht", aldus een woordvoerder.

'Zelfregulering werkt niet'

In de rondgang onder 2500 panelleden van Radar die de afgelopen vijf jaar een bod deden op een woning, gaf 43 procent van hen aan sturende informatie te hebben gekregen van een verkoopmakelaar. Bijna twee derde paste daarna het bod aan, meestal door meer te bieden of voorwaarden te laten vallen.

Ook ontvangt VEH zelf meldingen over onduidelijke regels en een gebrek aan transparantie. De zelfregulering waar de afgelopen jaren op werd ingezet, werkt volgens VEH niet.

Met het meldpunt wil VEH opnieuw actuele ervaringen verzamelen van kopers en verkopers. Zo moet zichtbaar worden dat structurele problemen nog altijd niet zijn opgelost.

Ook politiek wil verandering in biedproces

De NVM heeft een eigen biedprotocol met richtlijnen voor het verzamelen en verwerken van biedingen. Daarin wordt gewerkt met open inschrijving, waarbij biedingen niet openbaar zijn. Volgens Vereniging Eigen Huis blijft daardoor ruimte bestaan voor beïnvloeding en misbruik.

Ook in de politiek groeit de roep om verandering. De Tweede Kamer nam unaniem een motie aan waarin betrokken partijen worden opgeroepen om met een landelijk en transparant biedsysteem te komen. Als dat niet lukt, wil de politiek zelf met wetgeving komen.

Onlangs in een biercafé in Kyiv: de kelner deelt er dekentjes uit aan de bezoekers omdat de verwarming het niet doet. Maar klachten hoor je er hier niet over. Want stel je voor hoe deze bittere winter is voor de mannen en vrouwen aan het front die posities moeten verdedigen tegen aanvalsgolf na aanvalsgolf.

Tussen gesprekken over gepekelde haring en de ijzige voetgangerspaden in Kyiv, valt het licht uit vanwege een zoveelste black-out door de aanvallen op energiecentrales. Er wordt een paar keer gescholden op Rusland, cafégangers halen hun telefoon uit de zak als alternatieve lichtbron en gaan weer over tot de orde van de dag.

Want dat is de oorlog geworden die vandaag het vijfde jaar ingaat: de orde van de dag. Shahed-drones en raketten onderweg? Dan kijk je in de app hoe groot de aanval is voordat je besluit of je gaat schuilen. Valt de stroom weg? Dan gebruik je een kaars of oplaadbaar nachtlampje. Flatgebouw geraakt? Dan zijn de opruimdiensten de volgende ochtend de glasscherven aan het opvegen.

Killzone

Toen de Russen binnenvielen, dachten ze dat Oekraïne in korte tijd zou vallen. Maar het werd een uitputtingsslag waarin de innovatie op het slagveld zo snel ging dat de oorlog inmiddels radicaal veranderd is. Een tankoorlog werd een drone-oorlog, waarbij de frontlinie nauwelijks verschuift.

Veroveringen gaan per vierkante kilometer. In plaats van een frontlinie wordt gesproken van een 'killzone', een gebied van zo'n 20 kilometer breed aan beide kanten waar het onduidelijk is wie welke positie vasthoudt. Waar drones van beide kanten jagen op prooi.

Oekraïners zijn ervan overtuigd dat dit een existentiële strijd is, waar het voortbestaan van de eigen democratische toekomst, van het eigen land, van het Oekraïense volk op het spel staat. Ze weten van de landgenoten die verdwenen in bezet gebied, van de Oekraïense kinderen die naar Russische heropvoedingskampen worden gestuurd.

Gebied opgeven lijkt onvermijdelijk

Dat neemt niet weg dat mensen doodmoe zijn en snakken naar vrede. Voorheen onbespreekbare concessies, zoals het opgeven van bezet gebied, lijken onvermijdelijk te zijn geworden. Maar wel alleen als dat gepaard gaat met veiligheidsgaranties die in steen gehouwen zijn. En in alle onderhandelingen is voor de Oekraïners steeds één ding duidelijk: Rusland wil helemaal geen vrede.

De pijnlijkste ontwikkeling is wat velen toch voelen als verraad van de belangrijkste bondgenoot, Amerika. Onder president Trump werd alle steun volledig stopgezet. Ja, Oekraïne krijgt nog Amerikaanse wapens zoals de cruciale rakketten voor Patriot-luchtverdedigingssystemen, zolang die door Europese bondgenoten worden ingekocht .

Trump beloofde beide kanten aan tafel te dwingen om tot een snelle vrede te komen. Dat eerste lukte, dat tweede is na meerdere onderhandelingsrondes nog even ver weg. Waar de Amerikaanse leider bereid is om Oekraïne te dwingen tot vergaande concessies, werd voor Poetin letterlijk een rode loper uitgerold in Alaska.

Behalve ontgoocheling over Amerika is er ook groeiende desillusie over Europese bondgenoten. De Europeanen hebben het gat zo goed als ze konden gevuld. Maar doorpakken wanneer het ertoe doet, bijvoorbeeld door Russische bevroren tegoeden te confisqueren, lukt niet.

In de tussentijd misbruiken Poetins Europese vrienden, zoals de Hongaarse premier Orbán, hun veto in Brussel om financiële steun en nieuwe sancties tegen te houden. Commissievoorzitter Von der Leyen is vandaag bij de herdenking in Kyiv. De bedoeling was een duidelijk signaal af te geven aan Moskou, maar ze komt met lege handen.

En dat terwijl deze strijd, zo geven bondgenoten van Kyiv steeds toe, niet alleen om Oekraïne gaat, maar om de toekomst van het hele Europese continent. "Sommigen zeggen dat Oekraïne dankbaar moet zijn voor alles", zei de Poolse premier Tusk eerder deze maand. "De waarheid is het tegenovergestelde: wij moeten allemaal Oekraïne dankbaar zijn."

Voor elke Oekraïner die sneuvelt of gewond raakt, verliest Rusland volgens westerse schattingen twee of drie mensen. Rusland zou per maand net zoveel manschappen verliezen als tijdens de hele Sovjetinvasie van Afghanistan - zo'n 35.000 doden en gewonden. De oorlog duurt al langer dan de strijd tussen de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland, al worden de dodentallen uit die oorlog bij lange na niet gehaald.

Bussificatie

Toch ziet Kyiv een vijand die niet wil stoppen en blijft Oekraïne een kleiner land met minder mensen en middelen. Om verliezen aan te vullen, zijn de autoriteiten overgegaan tot de controversiële 'bussificatie', oftewel mannen van straat plukken en in een bus stoppen naar het front.

Maar er zijn geen aanwijzingen dat de verdediging binnenkort kan instorten. Sterker nog, Oekraïne heeft er de afgelopen weken van geprofiteerd dat Russische troepen hun Starlinks niet meer kunnen gebruiken. In het zuiden heeft Kyiv meerdere plaatsjes heroverd.

Het grotere plaatje blijft wel somber: het is een uitputtingsslag waarin beide kanten nog niet zijn uitgeput. Toch merk je dat Oekraïners met humor het alledaagse van de oorlog tegen proberen te gaan.

Een Oekraïense kennis in Kyiv vertelde dat het natuurlijk vermoeiend is om elke dag alle trappen van haar flat op en neer te lopen omdat er geen stroom is. "Rusland probeert ons uit te putten, maar door al dat traplopen zijn we fitter dan ooit."

Ook wordt er op straat gedanst om de moed erin te houden:

In India zijn alle zeven inzittenden van een ambulancevliegtuig om het leven gekomen bij een crash. Het toestel, een tweemotorige Beechcraft C90, was vanuit de oostelijke deelstaat Jharkhand onderweg naar de hoofdstad New Delhi toen het neerstortte in bebost gebied.

Het ongeluk gebeurde kort na het opstijgen. De autoriteiten vermoeden dat turbulentie door slecht weer daar de oorzaak van was. De piloten hadden kort voor de crash aangekondigd van hun koers te willen afwijken wegens turbulentie.

Het vliegtuig werd gebruikt om een patiënt met ernstige brandwonden naar een gespecialiseerd ziekenhuis in de hoofdstad te vervoeren. Behalve deze persoon en de twee bemanningsleden kwamen twee medici en twee familieleden van de patiënt om.