De directeur van de Nijmeegse chipmaker Nexperia keert voorlopig niet terug bij het bedrijf. Dat is de beslissing van Ondernemingskamer, een speciale rechter voor ruzies binnen bedrijven. Deze rechter had de directeur al in oktober aan de kant gezet, vanwege twijfel over de gang van zaken bij Nexperia. Een uitgebreid onderzoek moet aantonen of er daadwerkelijk sprake is geweest van wanbeleid bij Nexperia.

Een aantal bestuursleden van Nexperia stapte naar de Ondernemingskamer uit onvrede over de directeur die bekendstaat als Mr. Wing. Dat deden ze onder meer omdat Nexperia veel te grote bestellingen zou hebben geplaatst bij een ander bedrijf van hem.

Nexperia maakt kleine en goedkope chips, die onder meer gebruikt worden in de auto-industrie. Die chips worden gemaakt uit platte ronde schijven: wafers. Het andere bedrijf van Mr. Wing maakt dit soort wafers. Nexperia was de belangrijkste klant van deze onderneming, die WingSkySemi (WSS) heet.

Omdat het financieel niet zo goed ging met WSS, zouden de veel te grote bestellingen alleen geplaatst zijn om het bedrijf overeind te houden. Op die manier zou WSS geld verdienen, terwijl Nexperia die wafers helemaal niet nodig zou hebben.

Maar zo simpel is het niet, zeggen de rechters vandaag. WSS is voor Nexperia namelijk een belangrijke leverancier van wafers. Als het financieel moeilijk gaat met WSS, kan het dus in het belang zijn van Nexperia om zijn leverancier met extra bestellingen overeind te houden.

Uitgebreid onderzoek nodig

De Ondernemingskamer vindt dat er voldoende twijfel is over de gang van zaken bij Nexperia. Daarom beslissen de rechters dat er een uitgebreid onderzoek nodig is om te bekijken of er daadwerkelijk sprake is geweest van wanbeleid.

Volgens de rechters is het beter voor de rust binnen het bedrijf als de directeur in de tussentijd niet terugkeert.

Het is namelijk al maanden onrustig bij Nexperia. Door de rechtszaak is niet alleen Mr. Wing aan de kant gezet, maar ook het Chinese moederbedrijf van Nexperia, Wingtech. Dit bedrijf nam de Nijmeegse chipmaker in 2019 over.

Daardoor is een breuk ontstaan tussen het Nijmeegse hoofdkantoor en de Chinese eigenaar van het bedrijf. Zo hebben het hoofdkantoor en de Chinese afdeling van het bedrijf openlijk ruzie met elkaar. In China staat Nexperia's grootste fabriek waarin de wafers worden verwerkt tot de uiteindelijke chips.

Op 30 september, een dag vóór de Ondernemingskamer de directeur al aan de kant zette, greep ook de minister van Economische Zaken in bij het bedrijf. Deze twee gebeurtenissen leidden tot een politieke ruzie met China.

In deze video legt NOS op 3 uit hoe dat zit:

De NAVO begint met een nieuwe missie in het Noordpoolgebied, Arctic Sentry. Alle bestaande oefeningen en geplande activiteiten in de regio worden samengevoegd onder één noemer, meldt de hoogste NAVO-commandant in een verklaring. Op korte termijn zullen tienduizenden militairen worden ingezet, is de bedoeling.

Het is nog niet bekend of Nederland meedoet, eerder zei demissionair minister van Defensie Brekelmans welwillend te staan tegenover deelname.

De Groenlandmissie moet de Amerikaanse zorgen over de veiligheid van het Noordpoolgebied wegnemen. Volgens Trump dreigen Rusland en China daar steeds meer voet aan de grond te krijgen, NAVO-diplomaten zien geen acuut gevaar. Het gebied kreeg inderdaad te weinig aandacht, maar de missie is ook bedoeld om Trump tevreden te stellen, zeggen ze in de wandelgangen.

Schoktherapie

Begin januari stortte de Amerikaanse president de militaire alliantie in een crisis met herhaaldelijke dreigementen richting bondgenoot Denemarken. Hij wilde Groenland 'hebben', goedschiks of kwaadschiks. Dat gevaar lijkt voorlopig geweken. In Davos veranderde Trump na een gesprek met NAVO-baas Mark Rutte schijnbaar plotsklaps van gedachten. Er waren afspraken gemaakt om gezamenlijk aan de versterking van het Noordpoolgebied te werken, liet Trump weten.

De aankondiging van de nieuwe missie komt één dag voor een bijeenkomst van NAVO-ministers van Defensie op het hoofdkwartier van de alliantie in Brussel, de eerste na de hoogopgelopen Groenlandkwestie. De ergste spanning is uit de lucht, en daarom is het belangrijk die affaire, die ingewijden betitelen als 'schoktherapie', zorgvuldig te mijden, zeggen diplomaten. Niemand zit te wachten op een terugblik.

Maar dat ze op het hoofdkwartier liever zwijgen over wat er gebeurd is, wil niet zeggen dat ze het vergeten zijn. Trump kan immers ieder moment weer iets anders bedenken wat nieuw gevaar met zich meebrengt, klinkt het. "Groenland was een wake-upcall, dat wij Europeanen veel meer zelf moeten doen."

Onder die druk wordt inmiddels hard gewerkt aan de 'europeanisering' van de NAVO, waarbij landen taken overnemen van de VS. Trump wil al langer dat de Europeanen veel meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen, conventionele verdediging, zodat hij de blik op de regio rond de Stille Oceaan kan richten.

Het gaat op het NAVO-hoofdkwartier dan ook veel over 'burden shifting', lastenverplaatsing. De Amerikanen doen minder, de Europeanen meer. Eerder deze week bleek bijvoorbeeld dat de Amerikanen het NAVO-commando op een aantal plekken overgedragen hadden aan Europese bondgenoten. Ook uit Nederlandse militaire kenniscentra haalden Amerikanen medewerkers terug. Diplomaten verzekeren dat dit voor hen niet als verrassing kwam.

Ook ging de coördinatie van alle hulp aan Oekraïne van Amerikaanse handen over in Duits-Brits leiderschap. De verwachting is dat de VS aan zullen kondigen een deel van hun militairen uit Europa te verplaatsen. De Amerikanen blijven ondertussen benadrukken dat hun steun aan de NAVO in beton gegoten is.

VS-minister Hegseth schittert morgen door afwezigheid. Bij een vorige vergadering liet buitenlandminister Marco Rubio ook al verstek gaan. Maar volgens de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Mathew Whitaker, kan uit het ontbreken van de politici niet de conclusie worden getrokken dat dit 'het nieuwe normaal' wordt. "Ze zijn gewoon heel druk met andere dingen", zei hij gisteren tegen journalisten.

Niet iedereen reageert zo laconiek. Achter de schermen zijn wel degelijk zorgen dat de Amerikanen het blijkbaar niet de moeite vinden langs te komen om hun collega-bondgenoten in de ogen te kijken. "Het politieke signaal is: wij vinden de NAVO niet belangrijk", zegt een diplomaat. "Wij hebben liever dat ze er wél zijn", zegt een ander. "Ook al zeggen ze dan onaardige dingen, dat laat in ieder geval nog betrokkenheid zien."

In onderstaande video leggen we je uit waarom de VS al jaren een obsessie heeft voor Groenland:

Na ruim een halve eeuw op de radio komt er op 1 januari 2027 een eind aan Adres Onbekend. In het radioprogramma wordt de hulp van luisteraars ingeroepen om mensen die elkaar uit het oog zijn verloren te herenigen.

Het radioprogramma dat in 1971 het licht zag is het eerste zoekprogramma in Nederland en wordt gezien als een voorloper van televisieprogramma's als Spoorloos en Memories. Op 4 januari vierde Adres Onbekend nog zijn 55ste jubileum.

In de loop der jaren werd het programma gepresenteerd door presentatoren als Kees Schilperoort, Anne van Egmond en Hans van Willigenburg. De afgelopen 24 jaar zat Ron Kas iedere zondag tussen 12.00 en 14.00 uur achter de microfoon.

De presentator herinnert zich nog dat hij ter gelegenheid van het 55-jarige jubileum zei dat Adres Onbekend het eerste zoekprogramma was in heel Nederland en als enige nog over was van al dat soort programma's die er op radio en tv geweest zijn. "Maar nu blijken wij ook het laatste zoekprogramma van heel Nederland te zijn", zegt hij tegen de NOS.

KRO-NCRV heeft tegen de redactie gezegd dat het programma weg moet omdat het te duur is. "We maken een programma met veel research, voor- en nazorg en we hebben een gastvrouw bij de uitzendingen", legt Kas uit.

Op de zender waarop het wordt uitgezonden, NPO Radio 5, wordt vooral muziek gedraaid, zegt hij. "En Radio 5 is de zender die het zwaarst getroffen wordt door de bezuinigingen. We zijn kennelijk niet meer te betalen." Volgens de presentator is de redactie momenteel "een rouwcentrum".

Laagdrempelig

In zijn 55-jarige bestaan heeft Adres Onbekend volgens Kas zo'n 10.000 mensen bij elkaar gebracht. De komst van DNA-databanken is volgens hem verreweg de grootste verandering in alle jaren dat het programma loopt. "In het begin moest er wel een heel duidelijk verhaal liggen om de luisteraars op het juiste spoor te kunnen zetten", zegt Kas. "Als je een verkeerde naam noemde kon een zoektocht al spaak lopen."

Met de komst van DNA-databanken is dat iets makkelijker geworden. De zoeker meldt zich aan bij zo'n databank en dan komt er een stamboom uit. Medewerkers van het programma helpen de zoekers om in die vaak uitgebreide stamboom de persoon te vinden die zij zoeken.

"Maar ook dan heb je de hulp van de luisteraar nog nodig. Want er komt dan misschien wel een naam uit die databank rollen, maar geen woonplaats of telefoonnummer."

'Een magische middag'

Een andere grote verandering was de verplaatsing van Radio 2 naar Radio 5 en de daaropvolgende samenwerking met de regionale omroepen. "Dat creëerde een enorm podium. Ik vertel op de regionale zenders over de zoektochten in hun regio en op zondag zenden ze Adres Onbekend ook rechtstreeks uit." Ook daar is de teleurstelling over het verdwijnen van het programma volgens Kas heel groot.

Hij gaat de zondagmiddag zelf ook enorm missen. "Een magische middag, schakelen met de luisteraars, mensen die reageren en twee uur lang verhalen vertellen met mensen die nog nooit voor een microfoon hebben gestaan."

Nog 37 weken door

En het zijn niet alleen maar verhalen met een happy ending. "Ook het ongemak kan een plek krijgen. Bijvoorbeeld bij een zoektocht naar iemand en dan blijkt die ander minder geïnteresseerd in een hereniging te zijn. Die geven we dan ook een podium om te vertellen waarom dat zo is."

Er hebben volgens Kas al heel veel luisteraars gereageerd op het aangekondigde einde van het programma en dat noemt hij "heel troostrijk". Zondag zal het slechte nieuws ook in de uitzending besproken worden. "Maar we gaan niet zielig doen op de radio de komende tijd. We mogen nog 37 weken door met het mooiste programma dat we hebben kunnen en mogen maken. Daar gaan wij het beste van maken."