De leider van het beruchte Mexicaanse Jaliscokartel is gedood door het leger. Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (59) werd bij een speciale legeroperatie in de westelijke staat Jalisco om het leven gebracht.

In een reactie op de operatie blokkeerde het kartel urenlang wegen en stak het voertuigen en gebouwen in brand in Jalisco en andere staten. Dergelijke tactieken worden vaker door de kartels gebruikt om legeroperaties te dwarsbomen.

Beelden van de brandstichtingen verschenen op sociale media:

Oseguera Cervantes, bijgenaamd El Mencho, was tientallen jaren voortvluchtig. Hij was de meest gezochte drugsbaas van Mexico en mogelijk van de wereld. Met name de Verenigde Staten zaten achter hem aan.

Correspondent Boris van der Spek

"'El Mencho' was de meest gezochte drugsbaas van Mexico. Het Jaliscokartel is een van de machtigste criminele organisaties ter wereld, zij controleren een groot deel van de internationale drugshandel.

De vraag is of er gelijk een opvolger klaarstaat nu de absolute leider wegvalt, of dat er een onderlinge machtsstrijd ontstaat, met meer bloedvergieten in Mexico. Dat is eerder bij andere kartels gebeurd: nadat een leider werd opgepakt of gedood ontstonden afsplitsingen en meer geweld."

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken had een beloning van 15 miljoen dollar uitgeloofd voor informatie die zou leiden tot de arrestatie van Oseguera Cervantes. President Trump zette het Jaliscokartel een jaar geleden op de lijst met buitenlandse terroristische organisaties.

Het Jaliscokartel werd opgericht in 2009 en groeide uit tot een van de gewelddadigste kartels van Mexico, met een groot netwerk voor de handel in cocaïne, heroïne en crystal meth. De laatste jaren hield het kartel zich ook bezig met de handel in de drug fentanyl, die door Trump vorig jaar als massavernietigingswapen werd bestempeld.

Grote drugsleverancier in VS

De Amerikaanse drugsbestrijdingsorganisatie DEA vergelijkt het Jaliscokartel met het beruchte Sinaloakartel, dat wordt beschouwd als Mexico's grootste drugskartel. Het Sinaloakartel zit verspreid over alle staten van de VS en verspreidt daar enorme hoeveelheden drugs.

Het Jaliscokartel is een van de grootste leveranciers van cocaïne aan de Amerikaanse markt en verdient miljarden met de productie en verkoop van fentanyl en methamfetamine.

Oseguera Cervantes is verschillende keren aangeklaagd in de VS, onder meer voor samenzwering, het verspreiden van cocaïne, methamfetamine en fentanyl voor de illegale import en het gebruik van vuurwapens in verband met drugstransporten. Daarnaast is hij beschuldigd van het leiden van een criminele organisatie.

Luchtverkeer

De operatie waarbij de bendeleider werd gedood speelde zich af in de buurt van het vliegveld van Puerto Vallarta, de belangrijkste stad van Jalisco.

Canada legde de vluchten daarheen tijdelijk stil en adviseerde reizigers in Mexico om niet naar de luchthaven te gaan.

Eerder maakten we deze explainer over de macht van het Jaliscokartel:

Op verschillende plekken in Iran is vandaag opnieuw gedemonstreerd tegen het regime. Het Iraanse staatspersbureau meldt dat dat gebeurde op vijf universiteiten in de hoofdstad Teheran en op een universiteit in Mashhad, in het noordoosten van het land.

Ook gisteren waren er protesten in Iran. Dat was de eerste keer sinds begin dit jaar het regime protesten met harde hand neersloeg. Toen vielen er volgens een Iraanse mensenrechtenorganisatie meer dan zevenduizend doden.

Op beelden op sociale media is te zien dat er onder meer gedemonstreerd wordt op de Sharif-universiteit in Teheran. Daar toonden mensen een vlag die verwijst naar de sjah-dynastie. De vlag wordt gezien als steunbetuiging aan Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah. Hij werpt zich de laatste jaren op als oppositieleider vanuit het buitenland.

Op deze foto is de vlag te zien:

Volgens persbureau Bloomberg scandeerden demonstranten leuzen die het regime opriepen om politieke gevangenen vrij te laten. Ook lieten ze weten dat ze niet van plan te zijn te stoppen. "We vechten, we gaan dood, maar we pakken Iran terug", was volgens Bloomberg te horen op de Khajeh Nasir Toosi-universiteit in Teheran.

Op beelden bij de Amir Kabir-universiteit is te zien dat er gevochten wordt tussen anti- en pro-regeringsdemonstranten.

De beelden van vandaag zijn moeilijk te verifiëren. Maar die van gisteren zijn volgens de BBC zeker echt. Persbureau AP zegt van getuigen op meerdere universiteiten in de Iraanse hoofdstad gehoord te hebben dat er inderdaad ook vandaag gedemonstreerd wordt.

Volgens AP kwamen Iraniërs dit weekend samen in het kader van de 40-daagse rouwperiode, ter nagedachtenis aan de doden die begin januari vielen bij de protesten. Velen van hen kwamen om het leven op 8 en 9 januari.

Iran en VS overleggen

De protesten beginnen weer op een moment dat de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten oplopen. Iran houdt rekening met een Amerikaanse aanval, aangezien er een enorme Amerikaanse militaire troepenmacht aanwezig is rond het land.

President Trump wil onder meer dat Iran het nucleaire programma beperkt. Een paar dagen geleden zei hij dat er "slechte dingen gaan gebeuren als Iran geen deal sluit". Ayatollah Khamenei dreigde dat Iran "een harde klap zal uitdelen" aan iedereen die het land aanvalt.

Vandaag zei de Iraanse buitenlandminister Araghchi tegen CBS News dat er nog een goede kans is op een diplomatieke oplossing met de VS. Ook zei hij dat er waarschijnlijk donderdag een ontmoeting is met de Amerikaanse gezant Witkoff en Trumps schoonzoon Kushner. Dat gesprek zal waarschijnlijk plaatsvinden in het Zwitserse Genève.

In Amsterdam is een herdenkingsbijeenkomst gehouden voor Oekraïne. Dinsdag is het vier jaar geleden dat Rusland het buurland binnenviel. Voorafgaand aan de bijeenkomst op de Dam liepen deelnemers mee in een solidariteitsmars van het Museumplein naar de Dam.

Er werden Oekraïense vlaggen meegedragen en borden met teksten als "Leve Oekraïne, leve de EU", "Bescherm de Oekraïense burgers" en "Stop de Russische agressie". Maar ook: "Ik ging in het weekend uit met mijn vrienden, nu moet ik ze begraven" en "We hebben onze carrière opgegeven om voor Oekraïne te strijden".

Op de Dam waren ook Oekraïense veteranen aanwezig, een aantal van hen in rolstoelen. Er werden toespraken gehouden en er waren optredens van Oekraïense artiesten. Volgens persbureau ANP waren er ruim 600 mensen bij de herdenking aanwezig.

Nederland blijft Oekraïne steunen

Demissionair minister Van Weel van Buitenlandse Zaken zei dat hij ervan overtuigd is dat Rusland niet zal winnen en beloofde dat Nederland Oekraïne blijft steunen en dat oorlogsmisdaden niet onbestraft zullen blijven.

Demissionair minister Brekelmans van Defensie riep op om de soldaten aan het front te eren en ook de Oekraïense bevolking, in de zwaarste winter in tien jaar. Hij zei tegen de Oekraïners op de Dam dat hij begrijpt dat ze bezorgd zijn over hun familie en vrienden in Oekraïne.

Brekelmans ging ook in op de vredesonderhandelingen. Hij ziet dat de roep om een staakt-het-vuren van Oekraïne vooralsnog alleen maar leidt tot meer Russische aanvallen met drones en raketten.

Meer herdenkingen

Ook de Oekraïense ambassadeur Andriy Kostin hield een toespraak, net als vertegenwoordigers van verschillende organisaties en politieke partijen. Er werd onder meer opgeroepen tot politieke, militaire en financiële steun aan Oekraïne.

De bijeenkomst is georganiseerd door de Remember Together Alliance, waarin verschillende Oekraïense organisaties samenwerken.

Ook in Utrecht werd vandaag stilgestaan bij de Russische invasie. In de bibliotheek op het Neude werden persoonlijke verhalen gedeeld. Nederlanders en Oekraïners gingen er met elkaar in gesprek.

Dinsdag wordt vier jaar Russische bezetting in steden in heel Nederland herdacht. Er wordt een minuut stilte gehouden, er worden vlaggen gehesen en er zijn verschillende activiteiten.

Nieuwe Russische aanvallen

Afgelopen nacht heeft Rusland opnieuw aanvallen met raketten en drones uitgevoerd op de Oekraïense energievoorziening. Ook woningen en spoorwegen waren doelwit. Daarbij is in Kyiv een dode gevallen.

De aanvallen waren gericht op de hoofdstad Kyiv en omgeving, de havenstad Odessa aan de Zwarte Zee en het midden van Oekraïne, melden militaire bronnen en lokale overheden.

President Zelensky zei op X dat ook de regio's Dnipro, Kirovohrad, Mykolaiv, Poltava en Soemy zijn aangevallen.

"Moskou investeert meer in aanvallen dan in onderhandelingen", zei hij, en voegde eraan toe dat Rusland afgelopen week meer dan 1300 drones, meer dan 1400 geleide bommen en 96 raketten op Oekraïne heeft afgevuurd. Een groot deel daarvan werd uit de lucht gehaald.

Russische opdracht

In de westelijk gelegen stad Lviv zijn vannacht twee explosies geweest in het historische centrum. Daarbij is een 23-jarige politieagente omgekomen en zijn 25 mensen gewond geraakt. De explosies vonden plaats nadat agenten naar het centrum waren gegaan omdat er een winkelinbraak was gemeld.

Volgens de burgemeester van de stad is een Oekraïense vrouw gearresteerd als verdachte. De politie meldt dat de 33-jarige vrouw handelde in opdracht van de Russische geheime dienst. Ze zou de bommen zelf in elkaar gezet en geplaatst hebben.