Europese leiders reageren voorzichtig optimistisch op de raamovereenkomst voor een deal over Groenland en de intrekking van Amerikaanse importheffingen voor landen die een verkenningsmissie stuurden naar het eiland, waaronder Nederland. Wel gaat een extra EU-top in Brussel vanavond door.

Demissionair buitenlandminister Van Weel is opgelucht dat er een einde lijkt te komen aan de rel rondom Groenland. "Dit zat in de weg in de trans-Atlantische relatie", zei Van Weel in Nieuwsuur.

"Die steen is nu uit de schoen en dat betekent dat we vandaag hopelijk een succesvolle ontmoeting tussen president Zelensky en president Trump kunnen hebben. Want we kwamen eigenlijk hier naar Davos om te praten over een echte oorlog op ons continent tegen Rusland. En daar moet ook een einde aan komen."

Eerder woensdagavond noemde demissionair premier Schoof het "positief dat de weg naar de-escalatie is ingeslagen".

Samen verdedigen

De NAVO-landen zullen gezamenlijk Groenland en het Noordpoolgebied gaan verdedigen en dat is de basis voor komende gesprekken tussen Amerika en Denemarken, verduidelijkte NAVO-topman Rutte nadat president Trump melding had gemaakt van een raamwerk voor "een toekomstige overeenkomst met betrekking tot Groenland".

Dit wilde Trump kwijt over dat raamwerk na afloop van zijn gesprek met Rutte:

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen reageerde ook opgelucht. "De dag is beter geëindigd dan hij is begonnen", zei Rasmussen in een interview met de Deense publieke omroep DR. Eerder liet hij zich ontvallen "dat het nieuws zich sneller ontwikkelt dan ik kan bijhouden."

De Duitse minister van Financiën, Lars Klingbeil, temperde de verwachtingen. "Het is goed dat Denemarken en de VS met elkaar in dialoog zijn, maar we moeten nog even afwachten en niet te snel te hoopvol worden", zei hij tegen de ZDF.

De VS en Denemarken gaan volgens NAVO-chef Rutte nu "onderhandelingen voeren die ertoe moeten leiden dat Rusland en China nooit een voet aan de grond krijgen in Groenland, economisch noch militair." Volgens Rutte is de kwestie of Groenland bij Denemarken blijft niet ter sprake gekomen tijdens zijn gesprek met president Donald Trump.

Wat we tot nu toe weten

De ingelaste EU-top over Groenland gaat overigens door, zegt de woordvoerder van António Costa, de voorzitter van de Europese Raad. De top met de leiders van de EU-landen is vanavond in Brussel.

Trump heeft vaak gezegd dat hij Groenland wil hebben. Hij stelt dat hij het eiland nodig heeft voor de verdediging van de VS, vanwege de strategische ligging en omdat het eiland belaagd zou worden door China en Rusland.

Ook zijn er belangrijke vaarroutes rond Groenland en is het rijk aan zeldzame grondstoffen zoals uranium. Dit is volgens deskundigen een belangrijke reden waarom Trump het land wil inlijven. Groenland is een autonoom gebied van het koninkrijk Denemarken.

'Deal is afgestemd met Denemarken'

Kysia Hekster, correspondent NAVO en Europese Unie:

"We weten vooral nog heel veel niet over de inhoud van dit raamwerk dat moet leiden tot een oplossing voor de kwestie-Groenland, maar voorlopig zijn de gemoederen weer even tot bedaren gebracht. Trump is mogelijk toch geschrokken van het verzet binnen zijn eigen partij, de Amerikaanse bevolking en van de negatieve reactie op de beurs.

En wat er ook in het raamwerk staat: vast staat dat Rutte dit van tevoren met de Denen heeft afgestemd. Dus hij spreekt ook namens hen. Tegelijk blijft Trump onvoorspelbaar, omdat hij een paar uur eerder nog fel van leer trok tegen de Denen en de NAVO en nu dus weer lijkt in te binden. Maar dit klinkt wel als goed nieuws voor Denemarken, Groenland en de NAVO."

In Nederland zijn vorig jaar iets minder boeken verkocht dan in 2024. Dat blijkt uit cijfers van boekenkoepel CPNB en KVB Boekwerk. 2024 was volgens CPNB met 46 miljoen (e-)boeken nog een "uitzonderlijk goed jaar", in 2025 werden er twee miljoen minder verkocht. De omzet bleef met 697 miljoen euro vrijwel gelijk, doordat boeken duurder werden.

2025 was vooral een jaar waarin streamingdiensten van luister- en e-boeken een vlucht namen. Die zagen hun omzet met ruim een derde groeien.

Dat betekent volgens CPNB en de Koninklijke Boekverkopersbond nog niet dat de streamingdiensten "kannibaliseren" op de fysieke boekhandels. Het lijkt er eerder op dat deze platforms vooral nieuwe lezers bereiken.

De boekenbranche is dan ook positief over de nieuwe doelgroepen die mogelijk worden bereikt. Wel wordt benadrukt dat streamingdiensten weinig inzage geven in hun downloadcijfers, dus dat eerst moet worden onderzocht of dat echt zo is.

Nieuwe lezers

Voor de bibliotheek is de toegenomen interesse in in e- en luisterboeken ook goed nieuws. Uit voorlopige cijfers van de nationale bibliotheek KB blijkt dat vorig jaar bijna 6 miljoen e-books en 2,9 miljoen luisterboeken werden geleend bij de online bibliotheek. Dat is 5 procent meer dan een jaar eerder.

"Dat er een verbreding van de manier van lezen komt, is onvermijdelijk", zegt Sanne Muijser, directeur van de Boekverkopersbond. Hij legt het verband met het groeiende aantal beluisteraars van podcasts. Behalve op platforms als Storytel en Bookbeat kunnen mensen sinds eind 2024 voor het luisteren van boeken ook terecht op Spotify, terwijl dat platform eerder alleen podcasts en muziek aanbood.

Mizzi van der Pluijm van uitgeverij Pluim merkt ook dat de streamingplatforms groeien, maar ziet dit niet als een bedreiging. Volgens haar kan het een toevoeging zijn op het huidige aanbod van fysieke en e-boeken, maar wel ziet ze dat platforms de schrijvers vaak ondermaats betalen.

"Ik denk altijd vanuit de auteur, die enorm veel tijd en werk heeft zitten in een boek", zegt ze. Bij de meeste uitgeverijen krijgt de schrijver rond de 10 procent van de verkoopprijs, maar bij luisterboeken verschilt dat per platform. Van der Pluijm legt uit dat auteurs bij sommige streamingdiensten betaald krijgen per afgeluisterde minuut, waardoor ze soms slechts een paar cent krijgen per boek.

Ze vindt dat de boekenbranche daartegen in opstand zou moeten komen. "Want als je wil dat de literatuur blijft bestaan, kun je de schrijvers niet zo uitknijpen."

Zorgen bij boekhandelaren

Voor uitbaters van boekenwinkels was 2025 een minder jaar. Zij verkochten ruim 5 procent minder boeken dan het jaar ervoor. "En het is niet dat het voor de boekhandel tegenwoordig een vetpot is", zegt Muijser. "We hebben te kampen met veel gestegen kosten."

Een directe verklaring is er niet voor de dalende verkoopcijfers van boekenwinkels, zegt CPNB-directeur Evelien Aendekerk. 2024 was volgens haar een heel goed jaar. Dat kwam mede door het effect van de actie die uiteindelijk mede wist te voorkomen dat er een btw-verhoging voor onder meer boeken kwam. In 2025 verschenen er volgens Aendekerk ook minder "echt grote kaskrakers" die de markt opstuwen.

Vertrouwen in de leescultuur

Toen er in 2024 wel meerdere absolute bestsellers verschenen, was dat effect goed te merken, zegt Muijser. "Dan worden er niet alleen meer boeken verkocht, maar gaan ook meer mensen naar (digitale) boekhandels." Daar doen ze volgens hem inspiratie op om ook andere boeken te kopen.

Onder Nederlandstalige boeken is volgens CPNB sprake van "een duidelijke dip". Het afgelopen jaar werden er 4 procent minder van verkocht in alle genres. Aendekerk tekent daarbij aan dat dat de markt voor Engelstalige boeken ook niet echt gegroeid is.

Over de gehele linie is ze positief over de boekenmarkt. En dat komt mede door de omzetgroei van de streamingplatforms en de uitleningen door de online bibliotheek. "Al met al geeft dit vertrouwen in de Nederlandse leescultuur", aldus Aendekerk.

In Chili is een man opgepakt die meerdere bosbranden zou hebben aangestoken. De minister van Justitie spreekt van een "ernstige situatie". Het Zuid-Amerikaanse land wordt al dagen geteisterd door bosbranden.

Volgens Chileense media zijn er zeker 35 brandhaarden, verspreid over het midden en zuiden van het land. Zeker twintig mensen zijn om het leven gekomen en 50.000 mensen zijn geëvacueerd.

De zwaarst getroffen regio's zijn Biobío en Nuble, op ongeveer 500 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Santiago. Daar is zondag de noodtoestand uitgeroepen. In de twee regio's zijn meerdere woonwijken en tienduizenden hectares aan natuur verwoest.

De autoriteiten in het land zeggen dat de harde wind en de hoge temperaturen het vuur hebben aangewakkerd. Het is nu zomer in Chili en er werden dit weekend temperaturen gemeten tot bijna 40 graden.

De man die nu is opgepakt, wordt beschuldigd van het aansteken van bosbranden in de regio La Araucanía, zo'n 700 kilometer ten zuiden van Santiago. Volgens de Chileense minister van Justitie is bij die branden vier hectare aan natuur verwoest.

Bij zijn arrestatie had de man lucifers en een jerrycan met ruim vijf liter brandstof bij zich, zo melden lokale autoriteiten. Die spullen zijn in beslag genomen.