Door een stroomstoring is het IJsselmeer zouter dan gebruikelijk. De spuideuren van de Stevinsluizen bij Den Oever hebben zondag tijdelijk niet gewerkt. Volgens Rijkswaterstaat is de drinkwaterveiligheid niet in het geding geweest. De oorzaak van de stroomstoring is onbekend.

Rijkswaterstaat probeert het zoute water zo snel mogelijk af te voeren. Het IJsselmeer dient als het ware als nationale regenton en is belangrijk voor de drinkwatervoorziening. Bij de drinkwaterinlaat bij Andijk zijn geen verhoogde concentraties zout gemeten.

Kort voor middernacht

Een grote hoeveelheid zeewater is zondagmiddag via de Stevinsluizen bij de Afsluitdijk het IJsselmeer binnengestroomd. De spuideuren konden bij vloed niet op tijd worden gesloten. Nadat de storing was verholpen, is bij gelijke waterstand het spuicomplex getest en alsnog afgesloten. Dat lukte kort voor middernacht.

Door de grote toevoer van zoet water uit de IJssel is het relatief makkelijk om de 'zoutbel' terug te dringen. Behalve voor het drinkwater is het ook belangrijk voor de natuur om verzilting te beperken.

De 15-jarige Zakaria die eind januari in België in brand werd gestoken, is uit het ziekenhuis. De jongen werd in de Brusselse gemeente Anderlecht in brand gestoken bij een ruzie tussen twee groepen jongeren.

Drie minderjarigen die kort daarna werden opgepakt, zitten vast in een gesloten jeugdinstelling. Ze moeten terechtstaan voor poging tot moord.

Het geweld tussen de twee vriendengroepen ging volgens Zakaria om een wraakactie. Maanden eerder werd hij in een riool gestopt. Hij kon niet meer weg en moest door de riolering lopen om er verderop uit te kunnen. "Daarmee is het eigenlijk gestart", zegt Zakaria tegen de Vlaamse krant Het Laatste Nieuws.

Het leidde bij een confrontatie met de groep die dat op zijn geweten had tot een vechtpartij op 30 januari 's middags, toen die jongens hem uitlachen over het rioolincident. Diezelfde avond ontstond opnieuw een vechtpartij. "Zij waren met negen of tien, wij met vijf."

Week in coma

Er werd volgens Zakaria zeker vijf minuten op hem in getrapt, waarna hij werd overgoten met benzine. Hij had niet verwacht dat hij ook daadwerkelijk in brand zou worden gezet. Toen dat toch gebeurde, sprong hij in het water, waar hij door twee vrienden uit werd gehaald voordat de ambulance arriveerde. Hij liep zware brandwonden op aan zijn benen, billen, handen en een oor en verkeerde in levensgevaar.

De jongen lag een week in coma in het brandwondencentrum in Neder-Over-Heembeek, onderging meerdere operaties en moest daarna nog drie weken herstellen. Inmiddels kan hij weer zelfstandig lopen en eten, hoewel het nog moeizaam gaat. Vandaag mocht hij naar huis, maar hij moet om de twee dagen terug om het verband te laten vervangen.

"De pijn is draagbaar", zegt hij tegen de krant. "Dat was in het begin wel anders. Toen wist ik niet waar ik het had van de pijn." Een van zijn vrienden heeft hem bezocht in het brandwondencentrum. "Ik ben hem heel dankbaar. Dat weerzien was best emotioneel. Ik besef wel dat ik dood had kunnen zijn."

Zakaria vertelt aan de Vlaamse omroep VRT hoe het met hem gaat en hoe het geweld tussen de groepen jongeren uit de hand liep:

De populariteit van 'fysieke' muziek zet door. Nederlanders gaven vorig jaar opnieuw meer uit aan langspeelplaten. De omzet van vinyl steeg met 21 procent ten opzichte van een jaar eerder, tot 45 miljoen euro. Ook de verkoop van cd's zat in de lift.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers van NVPI, de brancheorganisatie van de film- en muziekindustrie. In totaal steeg de omzet in de Nederlandse muziekindustrie met 10 procent naar 367 miljoen euro. Streamingplatforms zoals Spotify, Apple Music, Tidal en Deezer waren verantwoordelijk voor 82 procent van die omzet.

Yves Berendse

Nederlandse artiesten deden het opnieuw goed. Van de top 10 van bestverkochte singles kwam de helft van eigen bodem, zoals Beetje van Mij van Antoon, ZAAZAA van Frenna en Terug in de Tijd van Yves Berendse. Roxy Dekker spant de kroon met het bestverkochte album vorig jaar, Mama I Made It.

De groei van het aandeel vinyl en cd's is goed voor de Nederlandse muziekindustrie, zegt Eva de Vroome, woordvoerder van NVPI. Maar die groei betekent niet alles.

"Het overgrote deel van de omzet komt uit streaming, en de groei bij streaming komt met name van streams van luisteraars zonder betaald abonnement", aldus De Vroome. "En die streams leveren een stuk minder op voor een artiest en label."

Uit de cijfers blijkt dat het aantal streams met een betaald account vorig jaar is gestegen met slechts 2 procent. "Daar zit nog ruimte voor groei. Muziek mag nog iets meer op waarde worden geschat." Gemiddeld leveren 1 miljoen streams op Spotify omgerekend voor een artiest tussen de 3000 en 4000 euro bruto op.

Billie Ellish

Vorig jaar bleek uit de Muziekmonitor van NVPI al dat met name jongeren teruggrijpen naar fysieke muziek. 15- tot 17-jarigen kochten het vaakst platen of cd's: 28 procent gaf daar geld aan uit, een stuk hoger dan het gemiddelde van alle bevolkingsgroepen van 19 procent. Ook platenwinkels zien hun clientèle verjongen.

"De interesse voor vinyl groeit door", zegt De Vroome. "Dat is goed nieuws voor artiesten en labels, die daarmee extra inkomsten krijgen." Een langspeelplaat is namelijk een stuk duurder dan een album luisteren op Spotify. Voor 15 tot 20 euro kan je onbeperkt muziek luisteren op Spotify, voor één album ben je zo tussen de 20 en 40 euro kwijt.

Volgens De Vroome kopen muziekliefhebbers vinyl om verschillende redenen. "Zo vinden ze fijn om iets in handen te hebben, de beleving is anders en het geluid wordt vaak als mooier ervaren", zegt ze. "En als je groot fan bent van bijvoorbeeld Billie Ellish, ben je bereid om veel geld neer te zeggen voor haar concert, maar ook voor haar muziek."

Of jongeren naast nieuwe muziek ook tweedehands platen kopen, wil NVPI nog onderzoeken. "Maar het laat wel zien dat mensen op verschillende manieren muziek willen beleven, ze willen niet afhankelijk zijn van één vorm", zegt ze.

De vinylbeleving past ook bij de trend dat jongeren, tegen de stroom van digitalisering in, behoefte hebben aan tastbare producten zoals boeken en analoge camera's.

Kunstmatige intelligentie

Een heikel punt voor de muziekindustrie is de invloed van AI (kunstmatige intelligentie). De Vroome noemt dat een dreiging. "Muziek die door AI wordt gegenereerd en bij het aanbod komt op streamingdiensten, gaat ten koste van inkomsten die artiesten en labels daarvoor krijgen."

Ook streamingfraude komt steeds vaker voor. Daarbij wordt het aantal streams op platforms kunstmatig opgekrikt met behulp van AI-bots, zodat meer inkomsten worden gegenereerd. "De opkomst en verbetering van AI heeft streamingfraude verder een impuls gegeven." Labels en platforms werken steeds vaker samen om dat tegen te gaan.

Dat Nederlandse artiesten het zo goed doen, is niet nieuw, zegt De Vroome. In de afgelopen drie jaar zaten bij de bestverkochte singles en albums al veel Nederlandse artiesten, en die groei zet zich door.

Er is daar niet één oorzaak voor te noemen, zegt ze. "Ik denk dat in deze onzekere tijden in de wereld mensen iets meer naar binnen zijn gericht, en een lokaal product zoeken. Dat zie ik ook terug bij labels, die inzetten op een lokaal product. "Dat zorgt mogelijk voor meer verbintenis."

Ook denkt ze dat talentshows waarin Nederlandse artiesten zijn doorgebroken, mogelijk hebben bijgedragen aan de populariteit van Nederlandse muziek. Dat is een ontwikkeling die al langer gaande is.

Ook de invloed van sociale media zoals TikTok is steeds belangrijker, waar muziek zich razendsnel verspreidt en viral raakt, zoals het studentenlied Lotje.