Een deel van bewoners die hun huis na de explosie in de Utrechtse binnenstad moesten verlaten, kan er weer in. Het gaat om huizen en winkels van mensen in de Boterstraat, de Zadelstraat, de Mariaplaats en een stukje van het Visschersplein.

De panden zijn in de loop van de middag weer aangesloten op water, gas en elektriciteit. Nog niet iedereen kan naar huis, bewoners van huizen dicht bij de getroffen Visscherssteeg kunnen nog niet terug. De gemeente roept ook anderen op uit het getroffen gebied weg te blijven, zodat hulpdiensten hun werk kunnen doen.

Gistermiddag richtte een zware explosie in een woning aan de Visscherssteeg een ravage aan. Enkele mensen raakten lichtgewond en er is veel schade aan woningen en bedrijfspanden. Mensen die hun auto geparkeerd hebben in een parkeergarage in deze buurt mogen onder begeleiding hun auto ophalen.

Gigantische knal

"Hier zie ik hout, dat hebben ze blijkbaar dichtgetimmerd." Even na 16.00 uur mag bewoner Jinke Grolleman na een dag wachten haar woning aan de Mariaplaats weer in. Ze was gistermiddag thuis tijdens de explosie. "Ik hoorde een gigantische knal. Zag glas op straat, gevels op straat liggen en toen dacht ik: dit is niet goed en ben mijn huis uit gerend."

Ze gaat gespannen haar huis binnen, maar de schade valt gelukkig mee. Wel is er een raam kapot, ziet ze meteen als ze naar binnen gaat. "Dat had ik nog niet eens meegekregen gistermiddag." Op het gemeenschappelijke dakterras - "onze woonkamer in de zomer" - is meer schade. Zo is het glas uit de toegangsdeur geslagen.

Bij huisgenoot Nicole staat een kozijn met glas-in-loodramen helemaal bol en zijn verschillende kleine ramen kapotgegaan. "Het was natuurlijk een heel harde knal. Het is hier tussen de huizen waarschijnlijk gaan pingpongen."

Zelf was ze tijdens de explosie net even naar een winkel. "Ik werd in paniek gebeld, maar toen kon ik mijn huis al niet meer in. Ik schrik er wel van hoe het er nu uitziet."

Vanavond kunnen Nicole en Jinke weer in hun eigen bed slapen. Ze weten nog niet of ze dat doen. "Ik vind het een beetje unheimisch. Met al die lege huizen nog hier, die rommel en die gaten in de muur. Ik ga even kijken of ik dat relaxed vind."

Een overzicht van de gebeurtenissen gisteren:

Een naamswijziging doen wordt gemakkelijker en goedkoper in Nederland. Nu moeten er nog zwaarwegende redenen worden aangevoerd om een voor- en/of achternaam te veranderen, maar het demissionaire kabinet wil die eis schrappen.

Eenmalig mag "zonder opgaaf van reden" een naam worden gewijzigd bij de burgerlijke stand van de gemeente, zo heeft staatssecretaris Rutte van Justitie en Veiligheid aan de Tweede Kamer laten weten.

Het wordt ook "aanzienlijk goedkoper", wordt gezegd. Een bedrag noemt het ministerie nog niet. Nu kost het wijzigen van een voornaam 1000 euro en van een achternaam 835 euro.

Soms hebben mensen moeite met hun naam, bijvoorbeeld vanwege een rare achternaam, een trauma of door een slechte band met de familie. Bij adoptie kan het ook voorkomen dat iemand "worstelt met een naam die in het verleden aan diegene is opgelegd en gegeven", stelt de staatssecretaris.

Misstanden

Rutte heeft een wet in voorbereiding om adoptie in het buitenland in ruim vier jaar af te bouwen. Vanaf 2030 is het adopteren van kinderen uit het buitenland verboden, omdat er te veel misstanden zijn zoals kinderhandel, vervalsing van documenten en corruptie.

In deze nieuwe wet wordt het gemakkelijker en goedkoper wijzigen van een naam geregeld. Ook wordt het mogelijk om meerderjarigen te adopteren. Dat kan nu niet.

Het wijzigen van een naam is in landen als Denemarken, Zweden en het Verenigd Koninkrijk al redelijk makkelijk. In Denemarken kan het ook digitaal geregeld worden. Duitsland vraagt wel om zwaarwegende redenen voor een naamswijziging.

Het is nog niet duidelijk wanneer de nieuwe wet in werking treedt, omdat de Tweede en Eerste Kamer er nog een besluit over moeten nemen.

Het demissionaire kabinet heeft een schadevergoeding betaald van 5,7 miljoen euro voor de kunstroof in het Drents Museum in Assen, begin vorig jaar. Dat schrijft minister Moes (BBB) van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan de Tweede Kamer.

Voor tentoonstellingen met geleende kunstwerken kunnen musea gebruikmaken van een speciale regeling. Daarbij staat het Rijk garant voor 30 procent van de totale verzekerde waarde als er sprake is van schade of diefstal. De verzekeraar heeft die schade van de kunstroof vastgesteld op 5,7 miljoen euro. Dat was de waarde van de vier gestolen objecten. Dat bedrag is inmiddels uitgekeerd, aldus Moes.

"Hoewel hiermee de financiële afwikkeling is geregeld, blijft de gebeurtenis een ingrijpend verlies voor alle betrokkenen in Nederland en Roemenië", schrijft Moes. "Ik blijf hopen dat de objecten worden opgespoord en kunnen terugkeren naar het publiek waarvoor zij van betekenis zijn."

Gouden helm van Cotofenesti

In januari vorig jaar werd met behulp van een vuurwerkbom ingebroken bij het Drents Museum in Assen. De gouden helm van Cotofenesti en drie armbanden werden buitgemaakt. De stukken waren voor een speciale tentoonstelling uitgeleend door het Nationaal Historisch Museum in de Roemeense hoofdstad Boekarest. De kunststukken zijn nog altijd niet terecht.

Voor de roof staan drie mannen terecht: Douglas W. (36), Bernhard Z. (35) en Jan B. (21). Vorig jaar waren er al enkele regiezittingen. Inhoudelijk wordt de zaak dit voorjaar behandeld in de rechtbank in Assen.