De Amerikaanse astronaut Mike Fincke heeft bekendgemaakt er voor hem vorige maand een noodterugkeer vanuit ruimtestation ISS werd georganiseerd. Wat hij precies mankeerde, zegt hij er niet bij.

De medische noodsituatie deed zich voor op 7 januari en op 15 januari keerde Fincke met zijn drie collega's terug op aarde. Vervolgens werden alle vier naar het ziekenhuis gebracht. Uit privacyoverwegingen bleef het een geheim wie van hen ziek was geworden.

Ruimtevaartorganisatie NASA heeft nu op verzoek van Fincke nieuwe details bekendgemaakt. In zijn verklaring zegt de 58-jarige astronaut niet welke aandoening hij had. Fincke geeft wel aan dat het "onmiddellijke aandacht vereiste van mijn geweldige teamleden. Dankzij hun snelle handelen en begeleiding van onze NASA-artsen, is mijn toestand snel gestabiliseerd."

"Het gaat erg goed met me", sluit Fincke zijn verklaring af. "De ruimtevaart is een ongelooflijk voorrecht en soms doet het ons beseffen hoe menselijk we zijn." Het was de eerste keer in de ruim 25-jarige geschiedenis van het internationale ruimtestation ISS dat er sprake was van een noodterugkeer.

De toonaangevende dj Amelie Lens heeft gereageerd op het nieuws dat een aantal mannelijke collega's zich seksueel grensoverschrijdend zouden hebben gedragen. Op Instagram schrijft de techno-grootheid dat zowel de dansvloer als de backstage voor vrouwen onveilig voelt.

Lens gaat niet specifiek in op de beschuldigingen maar trekt het breder. Volgens de Belgische is veiligheid te lang gezien als een "vrouwenprobleem". "We zijn gedwongen om onze eigen security te zijn, constant op onze drankjes te letten, de deuren in de gaten te houden en een stille taal te ontwikkelen."

Volgens de dj wordt ten onrechte gedacht dat een dader een "engnek in een steegje" is, terwijl het in werkelijkheid vaak een vriend is. "Het is de man met wie je een drankje hebt gedeeld, diegene met wie je lachte terwijl die zich 'misdroeg'."

De 35-jarige Amelie Lens is een van de bekendste vrouwen in de technowereld. Ze wordt door het prestigieuze magazine DJ Mag een "techno powerhouse" genoemd, is een vast gezicht op grote festivals zoals Awakenings en Tomorrowland en heeft miljoenen volgers op sociale media.

'Goeieriken'

Ook andere vrouwelijke techno-dj's hebben gereageerd op de beschuldigingen. Volgens hen is het een structureel probleem waar al jaren te weinig aandacht voor is geweest.

Zo zegt SPFDJ in een video op Instagram dat veel mannen in de technowereld nog denken dat ze "de goeieriken" zijn en zeggen de meeste mannen vaak niets als ze grensoverschrijdend gedrag zien. "Als vrouwen zich uitspreken, is de eerste reactie van te veel mannen niet empathie, maar zelfbescherming."

Biianco deelde een verklaring van een collectief van tientallen vrouwelijke dj's waarin staat dat de meesten hun eigen verhalen hebben over grensoverschrijdend gedrag.

In het statement wordt onder meer opgeroepen om artiesten die beschuldigd worden van seksueel wangedrag van festivals te weren zolang er een onderzoek naar ze loopt. Ook wordt de technoscene opgeroepen om een veilige plek te creëren voor iedereen.

Gecanceld

Een aantal dj's in de hardtechnowereld zijn door grote Europese dance- en popfestivals inderdaad van de line-up geschrapt, na beschuldigingen op sociale media. Grote namen als Shlømo, Basswell, Carv en Odymel worden op sociale media beschuldigd van seksuele avances naar minderjarigen, aanranding en vreemdgaan.

Op sociale media werden onder meer screenshots gedeeld van privégesprekken van de dj's door een voormalige boeker van de artiesten. Ook zijn er screenshots gedeeld waarin slachtoffers hun verhaal deelden met de boeker.

Trauma

Lens geeft een voorbeeld van een persoonlijke ervaring waarin ze door iemand werd bedreigd en die persoon haar in Antwerpen had opgezocht. Ook vertelt ze dat ze naar de politie stapte maar dat die niets voor haar kon doen. "Als de wet je niet helpt, terwijl ik het bewijs in handen heb, hoe kunnen we ons dan veilig voelen in een club waar het misbruik vaak stil en onzichtbaar is?"

De dj zegt verder dat ze er nog niet klaar voor is om haar eigen ervaringen in de technoscene te delen. "Ik zou mijn trauma niet opnieuw hoeven te beleven, alleen maar zodat jij eindelijk tegen je 'maat' zegt dat hij moet stoppen. Zorg er gewoon voor dat ze stoppen."

Nog nooit zijn er zo veel journalisten gedood als afgelopen jaar. De onafhankelijke organisatie CPJ (Comité ter Bescherming van Journalisten) documenteerde de dood van 129 journalisten en andere vertegenwoordigers van de media. Israël maakte veruit de meeste slachtoffers.

Een jaar eerder werden er ook al meer journalisten gedood dan ooit. In het jaar 2025 was dat aantal dus nog hoger, constateert het CPJ. Die organisatie houdt sinds 1992 cijfers bij over journalisten die tijdens het uitoefenen van hun beroep zijn omgekomen. Het was al duidelijk dat er in de recente geschiedenis geen andere oorlog zo dodelijk was voor journalisten als die in Gaza.

Afgelopen jaar was Israël verantwoordelijk voor twee derde van alle gedode journalisten. 86 mensen kwamen om bij aanvallen door het Israëlische leger. In drie gevallen gebeurde dat na het afgesproken staakt-het-vuren van oktober.

Mediacentrum

Israël houdt vol dat het alleen mensen aanvalt die zich in de strijd mengen. Het land erkent wel een grote aanval op een mediacentrum in Jemen waarbij 31 medewerkers om het leven kwamen. Israël stelde dat het centrum gebruikt werd voor Houthi-propaganda.

Ook in andere conflictgebieden nam het aantal gedode verslaggevers toe, maar de aantallen liggen daar veel lager. Na Gaza en Jemen volgen Sudan (9) en Oekraïne (4).

Doelbewust gedood

Het CPJ meldt ook dat vorig jaar 47 journalisten doelbewust werden gedood. In 38 gevallen was Israël daarvoor verantwoordelijk. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger, denkt de organisatie, maar het verifiëren van feiten in Gaza wordt door Israël vrijwel onmogelijk gemaakt.

Sarah Qudah, regiodirecteur Midden-Oosten bij het CPJ: "Lokale journalisten zijn onze enige ogen en oren in het gebied. Hen doden betekent dat wij niet horen wat daar gebeurt." Het opzettelijk doden van een journalist door een leger is een oorlogsmisdaad.

Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de dood van deze journalisten. Volgens het CPJ heerst er intussen een cultuur van straffeloosheid. Het feit dat landen veelal geen verantwoording voor hun daden afleggen, maakt volgens de organisatie de weg vrij om ermee door te gaan.

Cijfers van het CPJ

Meerdere organisaties houden cijfers bij over journalisten die gedood worden tijdens hun werk; die cijfers verschillen soms. Het CPJ registreert alle sterfgevallen van journalisten en mediapersoneel die tijdens hun werk om het leven komen, op basis van minstens twee betrouwbare bronnen. Dat kan in een conflictgebied zijn, tijdens een gevaarlijke opdracht, doelbewust of per ongeluk. Een groot deel bestaat uit verslaggevers en fotografen, maar ook mensen met een andere functie worden meegeteld, zoals vertalers.