De twee Nederlandse militairen die voor een verkenningsmissie in Groenland waren, komen weer terug naar Nederland. Dit was volgens het ministerie van Defensie altijd al de planning.

Het gaat om twee officieren van de Koninklijke Marine, een operationeel en een logistiek planner. Zij reisden afgelopen vrijdag af naar Groenland, om de opties voor een oefening met NAVO-landen in kaart te brengen. Dat gebeurde onder leiding van Denemarken.

Ook Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Noorwegen, Zweden en Finland stuurden daarvoor militairen naar Groenland.

Duitse militairen ook al thuis

De vijftien militairen die Duitsland naar Groenland stuurde, zijn inmiddels ook al terug naar huis. Zij verbleven korter dan eerder aangekondigd. Het is onduidelijk of dat iets te maken heeft met de dreigingen van de Amerikaanse president Trump richting landen die meedoen aan de verkenningsmissie.

Trump kondigde dit weekend aan de importtarieven voor die landen, waaronder dus ook Nederland, met tien procent te verhogen. Hij is tegen de verkenningsmissie van de Europese landen. Hij eist dat Groenland, dat onderdeel is van het koninkrijk Denemarken, in handen komt van Amerika.

De verkenningsmissie wordt volgens het Nederlandse ministerie van Defensie nu vanuit Nederland en Denemarken voortgezet. Mogelijk volgt daarna een NAVO-oefening. Het demissionaire kabinet laat in ieder geval weten "positief" tegenover een grotere inzet binnen NAVO-verband te staan.

In tuincentrum Groenrijk in Middelburg is een zeldzame paddenstoel gevonden. Het is een Amerikaanse aardster die voor zover bekend nog maar vier keer is waargenomen in Europa.

De vondst werd gedaan door Willy Remijn. Ze liep met haar kleinzoon door het tuincentrum toen haar oog op een plantenbak viel met daarin - behalve een olijfboom - ook de aardster. "Ik dacht: dat hoort niet in een pot", zegt ze tegen Omroep Zeeland.

Toeval wil dat haar man, Henk, paddenstoelenexpert is. Willy stuurde hem een foto van de schimmel, die een doorsnede heeft ter grootte van een pink.

Henk wist meteen dat het om iets bijzonders ging, maar kwam er zelf niet uit. Hij schakelde een mede-expert in en die ontdekte dat het om een Geastrum welwitscii ging. "Een hartstikke zeldzame paddenstoel", aldus Henk.

Aardster

De Amerikaanse soort werd voor het eerst op Europese grond waargenomen in 1848, in Lissabon. Daarna werd de paddenstoel bijna twee eeuwen niet meer gespot, totdat hij in 2018 opdook in België. Ook in Nederland was de schimmel al eerder te zien: in 2021 in Leiden.

Een zeldzame vondst dus. "Ook in de Caribische streken en in Mexico is hij pas 25 tot 30 keer gevonden", zegt Henk.

Een aardster is een type paddenstoel die begint als bol. Bij rijpheid splijt de buitenste laag open als een ster. Ze zijn vooral te vinden in zanderige omgevingen zoals duinen en bossen. Wereldwijd zijn zo'n 120 soorten van de aardster bekend, waarvan ongeveer twintig in Nederland.

Olijfboom

De olijfboom in wiens bak de paddenstoel groeide, is waarschijnlijk geïmporteerd uit het Caribische gebied, vermoedt hij. De tropische temperaturen worden in dat deel van het Middelburgse tuincentrum nagebootst, en dus vergaat het de aardster daar ook prima. Eerdere vondsten van de aardster in Europa werden ook gedaan in warme omgevingen.

De Geastrum welwitscii wordt voor onderzoek opgestuurd naar natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden.

Hackers zijn erin geslaagd om minutenlang in te breken op de Iraanse staatstelevisie. De reguliere uitzending werd gisteravond verstoord, waarna een oproep volgde van de voormalige kroonprins van Iran Reza Pahlavi. Ook zijn beelden te zien van ordetroepen met als commentaar dat sommigen van hen hun wapens zouden hebben neergelegd en trouw aan het Iraanse volk hebben gezworen.

"Ik heb een speciale boodschap voor het leger", zegt Pahlavi in de clip. "Jullie zijn het nationale leger van Iran, niet het leger van de Islamitische Republiek. Bescherm je eigen leven. De klok tikt, schaar je zo snel mogelijk achter het volk." Pahlavi is de zoon van de in 1979 afgezette sjah en woont in de VS. Hij zei verder dat ordetroepen hun wapens niet op burgers moeten richten.

Pahlavi's kantoor heeft de hack bevestigd, zonder duidelijkheid te geven over wie erachter zit. Persbureau AP stelde er vragen over, maar die bleven onbeantwoord. Het aan de Iraanse Revolutionaire Garde gelieerde persbureau Fars berichtte alleen dat "in sommige delen van het land het signaal tijdelijk was verstoord door een onbekende bron".

De hack volgt op massale protesten van Iraniërs tegen het regime van de ayatollah's en een bloedbad onder betogers. Volgens de in de VS gevestigde mensenrechtenorganisatie Human Rights Activists News Agency (HRANA) zijn er 3919 doden gevallen. De verwachting is dat het dodental nog oploopt. HRANA baseert zich op een netwerk van activisten in Iran.

Afgelopen zaterdag erkende ayatollah Khamenei dat er duizenden doden waren, waarbij hij de schuld vooral bij de Verenigde Staten legde. De betogers zouden "terroristische vertegenwoordigers" zijn van Irans aartsvijanden, oftewel de VS en Israël.

President Trump waarschuwde het Iraanse regime eerder te stoppen met het doden van betogers en af te zien van executies van arrestanten. "Hulp was onderweg" en de VS was er klaar voor om in te grijpen, luidde zijn boodschap. Dat is tot op heden niet gebeurd. Trump legt er inmiddels vooral de nadruk op dat zijn waarschuwingen ertoe hebben geleid dat zo'n 800 executies zijn opgeschort. Executies lijken tot nu uitgebleven, maar bewijs dat dat ligt aan Trumps waarschuwingen ontbreekt.

Een van de betogers die waren opgepakt, is Erfan Soltani. Hij zou ter dood veroordeeld zijn maar zijn executie werd volgens zijn familie opgeschort. CNN meldde dit weekend dat Soltani gezond is en contact heeft gehad met zijn familie. Maar tegen The Guardian zegt een familielid met dezelfde voornaam, sprekend vanuit Duitsland, dat ze bezorgd is omdat ze berichten heeft gekregen dat Soltani is gemarteld en geen medische hulp krijgt.

Oorlogsverklaring

Hoe de situatie nu is in Iran, is moeilijk in te schatten; het internet is afgeknepen waardoor contact met Iraniërs nauwelijks mogelijk is. Wel is duidelijk dat de protesten sinds vorige week zondag, als gevolg van de keiharde repressie, zijn geluwd. Los van de duizenden doden zijn er tienduizenden mensen opgepakt, mogelijk nog meer.

De Amerikaanse regering zegt dat het alle opties openhoudt voor eventueel ingrijpen. President Trump zei zaterdag in gesprek met Politico dat het tijd is voor regime change. Khamenei heeft het land verwoest en ongekend geweld gebruikt, zei hij. President Pezeshkian waarschuwde daarop dat het een aanval op Khamenei als een oorlogsverklaring zou opvatten.

Het Amerikaanse persbureau AP meldt intussen dat een aantal Amerikaanse oorlogsschepen in beweging is in Zuidoost-Azië. Ze zouden vanuit Singapore zijn vertrokken en inmiddels in de Straat van Malakka zijn, tussen Sumatra en Maleisië. Onder de schepen is ook de USS Abraham Lincoln, een vliegdekschip. Sommige Amerikaanse media berichten dat de Lincoln op weg is naar het Midden-Oosten. In die regio bevond zich afgelopen tijd geen vliegdekschip begeleid door andere schepen. Daardoor zou ingrijpen door de VS moeilijker zijn geweest.