Spanje is begonnen met een grootschalig legalisatieproces voor honderdduizenden migranten. De regering wil alle aanvragen vóór eind september afronden, wat naar schatting een half miljoen mensen een jaar lang legaal werk zou opleveren. Maar in een land dat bekendstaat om zijn trage bureaucratie, moeten aanvragers eerst een ingewikkeld en hobbelig traject doorlopen.

Om überhaupt een aanvraag te kunnen doen, moeten migranten allerlei documenten verzamelen. Met ziekenhuispapieren, huurcontracten, geldtransfers en andere stukken moeten ze bewijzen dat ze minstens vijf maanden in Spanje verblijven. Daarnaast moeten ze aantonen dat ze geen strafblad hebben, in Spanje én in hun land van herkomst.

Rijen bij Algerijnse consulaat

Voor het Algerijnse consulaat in Alicante staan al wekenlang rijen. Algerijnen moeten daar in persoon een document aanvragen dat hun blanco strafblad bevestigt. Dat kan niet online, en er is maar één consulaat in de regio, waardoor het er extreem druk is. Veel mensen willen niet met journalisten praten, maar wanneer Kamal en Shuaib naar buiten lopen, delen ze toch hun ervaring.

Kamal heeft een slaapzak op zijn rug. Hij vertelt dat hij de afgelopen maanden op veel verschillende plekken heeft gewoond. Vooral in Spanje, maar ook in Frankrijk en Portugal. "De ene maand slaap ik hier, dan weer daar", zegt hij. "Ik doe seizoenswerk in de landbouw, dus reis naar waar ik nodig ben. Ik help met het plukken van tomaten, olijven en aardbeien bijvoorbeeld."

"Vanaf april kunnen we alle papieren gaan inleveren. Daarna kunnen we legaal aan het werk", zegt Shuaib. De twee jonge mannen zijn ervan overtuigd dat ze alle gevraagde bewijzen kunnen verzamelen. Ook een huurovereenkomst, hoewel ze de afgelopen maanden geen vaste verblijfplaats hadden. Shuaib: "Die regelen we wel bij iemand die hier al woont. Een andere Algerijn of Arabier. Die mensen vragen daar zo'n 1200 tot 1400 euro voor. Ze maken gebruik van de situatie."

Ze hebben overwogen in Frankrijk te gaan wonen. "Op school in Algerije kregen we Frans en we kennen er ook mensen. Maar in Frankrijk houden ze niet van Algerijnen", zegt Shuaib. Zijn vriend Kamal vult aan: "Spanje is makkelijker, hier heb je premier Sánchez. Ze houden hier van ons."

Hulporganisaties hoopvol

Niet alleen migranten zelf zijn positief over de nieuwe regeling. Ook hulporganisaties reageren hoopvol. Volgens Alberto Ares, directeur van de Spaanse tak van Jesuit Refugee Service Europe, is dit het resultaat van jarenlange inspanning. "Maar ik zie dit niet als een eindstation", zegt hij.

Organisaties zoals de zijne helpen migranten met het papierwerk. "We proberen een veilige omgeving te bieden, waar we mensen uitleggen wat de regels zijn en welke stappen ze moeten nemen", legt hij uit. Migranten vertellen hem vooral bang te zijn om fouten te maken, omdat die grote gevolgen kunnen hebben. "Niemand zou zich alleen moeten voelen tegenover een overheid die zelfs voor burgers complex is."

Ares ziet sterke en zwakke kanten in de Spaanse bureaucratie. "De procedures zijn gefragmenteerd en moeilijk te doorlopen, zelfs voor mensen die de taal spreken en over middelen beschikken." Vooral het personeelstekort baart hem zorgen. "Dat leidt tot vertragingen en frustratie. Voor iemand in een kwetsbare situatie voelt elke dag wachten als stilstand."

Twijfels bij oppositie

Het is niet de eerste keer dat Spanje kiest voor zo'n regeling. In 2006 werd een vergelijkbare procedure ingevoerd. Toen werden zo'n 576.000 migranten gelegaliseerd en veel dossiers werden op tijd behandeld. Maar niet alles verliep volgens planning: sommige aanvragen liepen uit door ontbrekende documenten en trage strafbladcontroles.

De Spaanse oppositie heeft vanaf het begin twijfels geuit over het plan. Ze vrezen voor grote migratiestromen richting Spanje en sommige politici zijn ook bang dat het plan überhaupt niet haalbaar is.

"In 2006 zagen we ook lange wachtrijen en overwerkt personeel", zegt Ares. "En tussenpersonen die hoge bedragen vroegen om mensen te 'helpen' met hun dossiers." Dat zien Algerijnse migranten nu opnieuw. Tegelijkertijd zijn er verschillen. "De criteria om verblijf en werk te bewijzen zijn beter afgestemd op de huidige realiteit", zegt Ares, onder meer door digitalisering.

Toch is er volgens hem veel ruimte voor verbetering. "De overheid en consulaten moeten voldoende personeel inzetten, openingstijden verlengen en ambtenaren goed trainen. Een goed voorbereide ambtenaar kan het verschil maken tussen een vernederende ervaring en een ervaring die iemands waardigheid herstelt."

Goedemorgen! Aankomend premier Jetten gaat in gesprek met een deel van zijn ministersploeg en shorttracksters Xandra en Michelle Velzeboer hopen op een medaille bij de 1.000 meter op de Winterspelen.

Eerst het weer: in het noordoosten valt eerst nog wat sneeuw. Elders is een mix van zon, wolken en buien. De temperatuur stijgt naar 3 tot 7 graden en er waait een matige, aan zee vrij krachtige westenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De verdachte van de aanslag in december op een Chanoeka-viering in Sydney is voor het eerst voor de rechter verschenen. De man was tijdens een korte zitting te zien via een videoverbinding vanuit de gevangenis.

De man die vandaag voor de rechter verscheen is de 24-jarige Naveed Akram. Hij pleegde de aanslag met zijn 50-jarige vader, die ter plekke door de politie werd doodgeschoten. Bij de aanslag op het Joodse lichtjesfeest vielen op 14 december vijftien doden. Nog eens tientallen mensen raakten gewond.

De zitting duurde zo'n vijf minuten en draaide vooral om procesafspraken. Akram, die wordt beschuldigd van 59 misdrijven, deed er grotendeels het zwijgen toe. Buiten de rechtbank zei zijn advocaat dat zijn cliënt het "zo goed mogelijk" doet, gezien de "zeer zware omstandigheden" in de gevangenis.

Of Akram schuld gaat bekennen, wilde de advocaat nog niet kwijt. "Ik heb in dat opzicht niet met hem over de aanval gesproken", zei hij tegen journalisten. De zaak gaat in april verder.

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

Een Amerikaanse wrakkenjager heeft eindelijk gevonden waar hij al tientallen jaren naar op zoek was: de restanten van de Lac La Belle. Het luxe stoomschip uit de 19e eeuw verging in 1872 op het Michiganmeer.

De inmiddels 80-jarige Paul Ehorn vond het wrak al in 2022, maar hij wilde de vondst pas bekendmaken als duikers een 3D-video van het schip konden maken. Dat lukte tot afgelopen zomer niet door slecht weer en andere oorzaken.

Bekijk hier foto's van het wrak:

Fijne dag!

De verdachte van de aanslag in december op een Chanoeka-viering in Sydney is voor het eerst voor de rechter verschenen. De man was tijdens een korte zitting te zien via een videoverbinding vanuit de gevangenis.

Bij de aanslag op het Joodse lichtjesfeest op 14 december vielen vijftien doden. Nog eens tientallen mensen raakten gewond. De man die vandaag voor de rechter verscheen is de 24-jarige Naveed Akram. Hij pleegde de aanslag met zijn 50-jarige vader, die ter plekke door de politie werd doodgeschoten.

De zitting duurde zo'n vijf minuten en draaide vooral om procesafspraken. Akram, die wordt beschuldigd van 59 misdrijven, deed er grotendeels het zwijgen toe. Buiten de rechtbank zei zijn advocaat dat zijn cliënt het "zo goed mogelijk" doet, gezien de "zeer zware omstandigheden" in de gevangenis.

Of Akram schuld gaat bekennen, wilde de advocaat nog niet kwijt. "Ik heb in dat opzicht niet met hem over de aanval gesproken", zei hij tegen journalisten. De zaak gaat in april verder.

Vuurwapentraining

De twee mannen gooiden eerst vier zelfgemaakte explosieven de menigte in. Die kwamen niet tot ontploffing. Daarna openden ze het vuur. Onder de dodelijke slachtoffers was een 10-jarige meisje.

Kort na de aanslag bleek dat de twee schutters de aanval maandenlang hadden voorbereid. Ze hadden onder meer een vuurwapentraining gehad op het Australische platteland en bezochten een paar dagen voor de aanslag Bondi Beach om de locatie te verkennen.

Islamitische

Volgens de politie waren de twee geïnspireerd door Islamitische Staat. In oktober namen ze een video op met op de achtergrond vuurwapens en een afbeelding van een vlag van de terreurorganisatie.

Op een andere opname is volgens gerechtelijke documenten te zien hoe de jongste van de twee een vers uit de Koran in het Arabisch reciteert. Ook leggen de twee uit wat hun motivatie is om een aanslag te plegen op de joodse gemeenschap.

Bekijk hier een terugblik op de aanslag op Bondi Beach: