Nederland stuurt komende week het marineschip Johan de Witt naar het Noordpoolgebied. Het amfibisch transportschip gaat daar deel uitmaken van een grote internationale oefening die deze maand officieel onder de nieuwe NAVO-missie Arctic Sentry werd geschaard.

Aan de tweejaarlijkse oefening Cold Response in het hoge noorden doen dit keer 25.000 militairen uit veertien landen mee. Deze week werd bekendgemaakt dat zijn nu vallen onder de nieuwe poolmissie van de NAVO, waarin alle bestaande oefeningen en geplande activiteiten in het gebied worden samengebracht.

De De Witt is als amfibisch transportschip volgens de marine "een combinatie van een vliegveld, haven, parkeergarage, ziekenhuis, hotel en communicatiecentrum". Er is een bemanning van circa 150 mensen aan boord, die kan worden aangevuld met ruim 500 mariniers. Voor de oefening gaan ook eenheden van het Korps Mariniers en het helikoptercommando mee.

'Rusland afschrikken'

"Cold Response heeft als doel Rusland af te schrikken en de kracht en eenheid van het NAVO-bondgenootschap te tonen", laat defensie weten. "Met Artic Sentry vergroot de NAVO haar aanwezigheid in het gehele Arctisch gebied en onderstreept het bondgenootschap het strategische belang van dit gebied."

"Nederland is geen poolstaat, maar weinig mensen weten dat de afstand van Amsterdam tot de poolcirkel korter is dan tot steden als Lissabon en Boekarest", vult commandant der strijdkrachten Onno Eichelsheim aan in een blog. "Nederland wil en moet een rol spelen in het waarborgen van internationale veiligheid en stabiliteit."

Hij wijst erop dat het belang van het gebied alleen maar zal toenemen als er door klimaatverandering een "machtsworsteling om de grondstoffen onder het ijs en voor de vrije doorvaart" zal ontstaan. "Willen we inspraak hebben in wat er in en rondom de Arctische regio gebeurt, dan moeten we daarvoor met onze bondgenoten en partners hard en soft power in kunnen zetten."

Groenlandclaim VS

Arctic Sentry is deels bedoeld om de spanningen binnen de NAVO weg te nemen die ontstonden door claims van de Amerikaanse president Trump op Groenland. Volgens hem kan de veiligheid in het gebied alleen gegarandeerd worden als dat autonome Deense gebied Amerikaans wordt. Met Arctic Sentry willen Europese landen laten zien dat ze hun steentje bijdragen.

Wat naast de al geplande oefeningen concreet de nieuwe plannen worden voor Arctic Sentry, is nog niet bekend. Demissionair minister Brekelmans van Defensie zei deze week dat Nederland welwillend staat tegenover extra inzet van militairen onder die vlag, maar daarvoor zijn nog geen concrete verzoeken binnengekomen.

Cold Response begint op 9 maart en duurt 11 dagen.

Twee mannen zijn in Groot-Brittannië veroordeeld voor het plannen van een antisemitische aanslag in Manchester. Ze waren volgens aanklagers van plan het vuur te open op een mars tegen Jodenhaat in de Britse stad. Ze waren daarbij geïnspireerd door Islamitische Staat.

De 38-jarige Walid Saadaoui uit Tunesië en Koeweiti Amar Hussein van 52 waren bezig met wapens te verzamelen voor de aanslag toen ze werden opgepakt. Ze dachten vier automatische geweren, twee pistolen en 1100 stuks munitie het land in zullen te smokkelen, maar de persoon die hen dat zou leveren was een undercoveragent.

Volgens de aanklagers had de aanslag dodelijker kunnen zijn dan het antisemitische bloedbad op het Australische Bondi Beach vorig jaar, waarbij zestien mensen omkwamen. "Dit had een van de dodelijkste terreuraanslagen ooit op Britse bodem kunnen worden", aldus het OM.

"Jullie plan was om AK-47s leeg te schieten in een menigte ongewapende mensen", concludeerde de rechter. "Jullie aanslag had tot de dood geleid van mensen van elke leeftijd, inclusief kinderen.

De jongste veroordeelde moet minimaal 37 jaar uitzitten, de oudste 26 jaar. De broer van de hoofdverdachte kreeg ook zes jaar cel, omdat hij afwist van de plannen voor de aanslag.

Winkelketen Action roept bepaalde speelgoedfiguren terug, omdat er in de vulling sporen van asbest zijn aangetroffen.

Het gaat om de Stretch Squad-speelgoedfiguren die werden verkocht tussen april 2024 en deze maand, schrijft Action. Op het moment dat die beschadigd raakt, kan de vulling naar buiten komen. Dat kan een gezondheidsrisico vormen.

Vorige week berichtte het AD dat in verschillende speelzandproducten kankerverwekkend asbest werd aangetroffen. De krant had twaalf stukken speelgoed laten onderzoeken in een laboratorium. Bij de helft werd asbest aangetroffen.

De NVWA is al langer bezig met een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in speelgoedzand. De NVWA startte dat onderzoek nadat asbest was gevonden in speelzand in Australië. Om die reden sloten daar in november vorig jaar tientallen scholen.

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat het kabinet meer doet om te voorkomen dat kinderen mogelijk met vervuild speelzand spelen. In het vragenuur werd demissionair staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie, Sport) gevraagd waarom het speelzand niet uit voorzorg uit de schappen wordt gehaald. Volgens Tielen kan dat pas als vaststaat dat het zand gevaarlijk is.